μικρο ωρολογιο

- Τί πρέπει να φυλάξω, για να ευαρεστήσω το Θεό;

2012-01-17T11:25:00.001+02:00

Ερώτησε κάποιος τον αββά Αντώνιο:

- Τί πρέπει να φυλάξω, για να ευαρεστήσω το Θεό;

Και ό γέρων αποκρίθηκε.

- Φύλαξε όσα σου παραγγέλλω και όπου πηγαίνεις, έχε πάντοτε το Θεό εμπρός στους οφθαλμούς σου, και για ότι πράττεις έχε τη μαρτυρία από τις άγιες Γραφές και από όποιον τόπο μένεις να μη μετακινείσαι γρήγορα. Αυτά τα τρία να φυλάξεις και να σωθείς.

17η Ιανουαρίου τοῦ ὅσιου πατρός ἤμων Ἀντωνίου τοῦ μεγάλου.

2012-01-17T11:19:00.001+02:00

Τῷ αὔτω μηνί ΙΖ μνήμη τοῦ ὅσιου πατρός ἤμων Ἀντωνίου τοῦ μεγάλου.

Οὗτος ὁ μέγας πατήρ ἠμῶν Ἀντώνιος ἦτο ἄπο τήν Αἴγυπτον, διδαγμένος τήν πίστιν τοῦ Χρίστου ἀπό τόν πατέρα καί τήν μητέρα του. ’Ἤκμαζε δέ κατά τούς χρόνους τοῦ Διοκλητιανου καί Μαξιμιανου καί ἔφθασεν ἕως εἰς τούς χρόνους τοῦ εὐσεβοῦς βασιλέως Κωνσταντίνου τοῦ μεγάλου, ἐν ἐτει τιη' (318). Οὗτος λοιπόν, ἐπειδή ἐξέδωκε τόν ἐαυτόν τοῦ εἰς τήν ἀσκητικήν ζωήν, τόσον ὑπερέβαλεν ὅλους τους τότε ἀσκητᾶς καί ὁσίους, ὥστε ἔγινεν εἰς ὅλους τους μεταγενεστέρους παράδειγμα καί τύπος τῆς ἀσκήσεως. Καί τό παράδοξον εἶναι ὅτι καί πρῶτος αὐτός ἡ ὁμού μέ πολλά ὀλίγους ἔγινεν ἀρχηγός τῆς ὑπέρ ἄνθρωπον ταύτης ἀσκητικῆς καί ἀγγελικῆς πολιτείας καί μόνος σχεδόν ἔφθασεν εἰς τόν ἄκροτατον ὄρον τῆς πολιτείας ταύτης, καθώς ὁ κατά πλάτος τούτου βίος διηγεῖται. Ἠμεῖς δέ τήν συντομίαν μεταχειριζόμενοι δέν ἔχομεν εὐκαιρίαν νά διηγώμεθα ἐκεῖνα ὅσα εἶναι φημισμένα εἰς τούς πολλούς διά τόν μέγαν τοῦτον Ἀντώνιον. Τόσω δέ μόνον εἶναι ἀνάγκη νά εἴπωμεν, ὅτι ὁ μέγας οὗτος πατήρ ἀκόμη τό θνητόν σῶμα φέρων ἠρπάζετο ἔξω του σώματος καί ἔβλεπε τάς ἀναβάσεις τῶν ψυχῶν, ὀτε ἐξήρχοντο ἀπό τά σώματα τῶν ἀνθρώπων. Καί ὅτι ἄλλων μέν ἀνθρώπων αἵ ψυχαι ἀνέβαινον ὑψηλότερα ἀπό τούς δαίμονας, οἵτινες ἐζήτουν νά πιάσωσιν αὐτᾶς, ἄλλων δέ ἐπιάνοντο ἀπό αὐτούς, φεῦ! καί κατεβιβάζοντο εἰς χάσμα βαθύτατον, τό ὅποιον εἶναι βεβαίως ἴδιον μόνης της νοερᾶς καί ἀσωμάτου φύσεως. Ζήσας δέ χρόνους ἑκατόν πέντε πρός Κύριον ἐξεδήμησεν, ἐν ἐτει τξς'(366). Τελεῖται δέ ἡ αὐτοῦ σύναξις καί ἑορτή ἐν τῇ ἁγιωτάτη μεγάλη ἐκκλησία. (Ὁ κατά πλάτος βίος αὐτοῦ συνεγράφη καί ἐστάλη πρός τούς ἐν Αἴγυπτω μοναχούς ἀπό τόν μέγαν Ἀθανάσιον τόν Ἀλεξανδρείας ἑλληνιστί, οὐ ἡ ἀρχή· «Ἄγαθην ἅμιλλαν ἐνεστήσασθε». Ἀπό δέ τό ἑλληνικόν μετεφράσθη εἰς τό ἁπλοῦν καί εὑρίσκεται εἰς τόν Παράδεισον ὅρα καί ἐγκώμιον αὐτοῦ εἰς τήν Σάλπιγγα.

Συναξαριστής των Δώδεκα Μηνών του Ενιαυτού τόμος τρίτος Ιανουάριος- Φεβρουάριος εκδόσεις Ορθόδοξη Κυψέλη Θεσσαλονίκη

Η ασεβής απαρχή του «Φαρμακιδείου Άγους» του Καθηγητή και συγγραφέα, Αριστείδη Πανώτη

2012-01-15T21:55:00.001+02:00

Διαβάζω αυτό το κείμενο και θαυμάζω την προσωπικότητα αυτού του κυρίου Αριστείδη Πανώτη ! Τον ευχαριστώ για την γνώση την οποία μας προσφέρει. Πόσο μας λείπει αυτή η μορφωτική για τα πρόσωπα, το νου και τις καρδιές μας ενημερώσει!

amen.gr

του Καθηγητή και συγγραφέα, Αριστείδη Πανώτη

Είχα απο χρόνια επισημάνει την δυναμική προσωπικότητα του Κυρίλλου Gundyayev - πνευματικού παιδιού του μακαρίτη Λένινγκραντ Νικοδήμου - από την εποχή που ήταν απεσταλμένος στη Γενεύη στο Π.Σ.Ε.-(1971-1974). Μετά πρόσεξα την προώθησή του στη σχολαρχία της Θεολογικής Ακαδημίας της Πετρουπόλεως (1974) και την εκλογή του σε τιτουλάριο αρχιεπίσκοπο Vyborg (1974-1976). Μετά έμαθα την μετάθεσή του στη μητρόπολη Σμολένσκ (1976-2009) και τέλος την ανύψωσή του σε Πατριάρχη «πασών των Ρωσιών». Όταν παρηκολούθησα τηλεοπτικά την ενθρόνισή του με ξένισε μια λειτουργική αταξία του με την οποία υποβάθμισε στη συλλειτουργία τον εκεί παριστάμενο Πατριάρχη Αλεξανδρείας. Όταν μελέτησα τα επίσημα κείμενα των λόγων του, και άλλα συμφραζόμενα, διαπίστωσα ότι ο ανυψωθείς είναι ένα τετραπέρατο πρόσωπο με σαφείς στόχους που άπτωνται του παλαιού ιδεολογήματος της «Αγίας Ρωσίας», ως αυτοκρατορικής προστάτριας δυνάμεως της Οικουμενικής Ορθοδοξίας. Έφθασε στην κορυφή της ρωσικής ιεραρχίας σε κρίσιμη ώρα για να θέσει υπό το ωμοφόριό του όλους τους ανά την οικουμένη ρωσογενείς ορθοδόξους με μιας «έτερης μορφής» εκκλησιαστική τακτική που συνδύαζε τον τσαρικό «Μεγαλοϊδεαλισμό» με τον σοβιετικό «διεθνισμό» για να αναπληρώσει το κενό των εννέα δεκαετιών που άφησε το αθεϊστικό σοβιετικό καθεστώς.

Αυτός ο «Πανρωσικός Συνασπισμός» έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η πολιτική εξουσία στις «αυτοκέφαλες» Εκκλησίες της Ανατολικής Ευρώπης υποβαθμίζει την ορθόδοξη εκκλησιαστική ζωή με σειρά ενεργειών. Έτσι, το «Μετασοβιετικό καθεστώς» δεν άργησε να παρουσιάζεται πλέον ως το μόνο ορθόδοξο κράτος στον κόσμο που προασπίζει και μεγαλύνει το γόητρο της Ορθοδοξίας. Απ' εναντίας οι Έλληνες πολιτικοί των έσχατων ημερών εμφανίζονται να ενδιαφέρονται μόνον πως θα αποδεκατίσουν την από αιώνων περιουσία της Εκκλησίας για να εξυπηρετήσουν την εκλογική πελατεία τους. Στην περιθωριοποίηση αυτή του Γένους μας συμπράττουν και εθελοτυφλούντες εκκλησιαστικοί που δεν αντιλαμβάνονται την σημασία της προσπάθειας συναγωγής υπό την Πανρωσική στέγη όλων των ρωσογενών τοπικών Εκκλησιών της άλλοτε Σοβιετίας, της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Μολδαβίας, κ.τ.λ. Αυτά τα μηνύματα εκ Μόσχας συμβαίνουν όταν Φαρμακιδιστές αρχιερείς εκθειάζουν την κακοποιημένη από το κράτος «αυτοκεφαλία» του 1850 και από την μετα ταύτα Καταστατική νομοθεσία του. Φθάνουν μάλιστα στο σημείο να δηλώνουν πως η υφιστάμενη ελλαδική κακοδαιμονία δημιουργήθηκε από τους «ασφαλιστικούς όρους» του σχετικού Τόμου του 1850 και της Πράξεως του 1928, αυτούς που τέθηκαν για να προστατεύουν την ανεξαρτησία της τοπικής Εκκλησίας.

Επειδή, κάθε αλλότριος «Συνασπισμός» θυγατρικής Εκκλησίας κατεργάζεται κάποιους ιεροκρύφιους λογισμούς σε βάρος της Πανορθοδόξου ενότητος, θέλησα πριν ενάμιση χρόνο με κάποιες σκέψεις να υπενθυμίσω σε όσους με τιμούν με την προσοχή τους, ότι το Γένος μας απέδειξε πως έχει τα εχέγγυα της αποστολικής οικουμενικής του κλήσεως διαχειριζόμενο επι 1500 χρόνια τον κεντρικό ιερό Θεσμό της κατ' Ανατολάς Εκκλησίας. Επομένως, δεν χρειάζεται υποκατάσταση της Μητρός Εκκλησίας απο τον τσαρικό «Δικέφαλο» όταν οι ορθόδοξοι λαοί έχουν νωπά στη μνήμη τους τα πεπραγμένα της «τσαρικής» και της «σοβιετικής» εκκλησιαστικής παρεμβολής στην Ανατολική Ευρώπη!

Προσπάθησα να υπενθυμίσω στους ενταύθα Φαρμακιδιστές την ενότητα της ανά την Οικουμένη ελληνοφώνου Ιεραρχίας των 100 και πλέον αρχιερέων, τώρα που ξύπνησε στο Βορρά ο ρωσικός Πολύφημος και καταμετρά τα ποίμνιά του! Και αυτό γιατί σήμερα σπανίζουν οι σοβαρά εκκλησιαστικά και θεολογικά πεπαιδευμένοι και διαφαίνεται στους περισσότερους μόνον ο ζήλος της κοσμικής καταξιώσεως που κλονοποιεί «Φαρμακίδειο άγος» στην «ελλαδική αυτοκεφαλία».

Όμως κάποιος «άσπονδος υποτιμητής» του Φαναρίου που έτυχε να είναι συνοδικός ταράχθηκε από τις σκέψεις μου και παρέσυρε τους συνοδικούς αρχιερείς, μερικούς των οποίων γνωρίζω από παιδιά, να ζητήσουν από τον γέροντα διδάσκαλό τους «εξηγήσεις». Όσοι διάβασαν το αποσταλέν αυτό το συνοδικό έγγραφο παραξενεύτηκαν για την έγκρισή του, μα πολύ περισσότερο για το πρόσωπο που το υπέγραφε! Νόμιζαν πως εισάγεται στην ενταύθα Εκκλησία η παρηκμασμένη πλέον και στη Δύση «Ιερή λογοκρισία», το Nihil Obstat και imprematur, και θέλησαν να δημιουργήσουν ζήτημα με τα ΜΜΕ. Όμως τους εμπόδισα και τίμησα με τη σιωπή μου το έγγραφο επιφυλασσόμενος να απαντήσω στους εντυγχάνοντες με τον Γ τόμο του Συνοδικού μου. Ομως η δημοσίευση καθυστερεί λόγω οικονομικής δυσπραγίας και αποφάσισα μεθεορτίως να αποκαλύψω μέχρι ποίου σημείου απιστίας και ασεβείας μπορεί να φθάσει το «Φαρμακίδειο άγος» για να πλήξει την Μητέρα Εκκλησία!

Όσοι μελέτησαν στον Β' τόμο του Συνοδικού μου (σελ. 53-72) τα της υποδοχής στην Αθήνα του χορηγηθέντος Πατριαρχικού και Συνοδικού Τόμου απόρησαν για την πολύμηνη μετα ταύτα σιωπή της ανακτορικής κυβερνήσεως Κριεζή. Ο Φαρμακίδης και οι γύρω του είδαν πως το Θεσμικό κέντρο της κατ' Ανατολάς Εκκλησίας στην πραγματικότητα θεώρησε εντελώς ανύπαρκτο, όπως κανονικά ήταν, το καθεστώς που αρχιτεκτόνησε ο ίδιος με τον Μάουρερ και επέβαλε στην τοπική Εκκλησία το 1833. Τότε τρώθηκε ο εγωισμός του και σε συνεργασία με τον πρωθυπουργό Κριεζή και τον Υπουργό Εκκλησιαστικών Κ. Πάϊκο «σκέφτηκαν να περιφρονήσουν και να παρακάμψουν τον χορηγηθέντα Πατριαρχείο Τόμο» και υποχρέωσαν την τότε «Σύνοδο» των Αθηνών να γράψει γράμμα που στάλθηκε με τον αρχιμανδρίτη Μισαήλ Αποστολίδη, προς στην Σύνοδο της Πετρουπόλεως και «να ζητήσει από τους Ρώσους την αναγνώριση της αυθαίρετης αυτοκεφαλίας της για να παρασιωπήσουν τον σταλέντα Τόμο»! Όμως, οι Ρώσοι συνοδικοί σεβόμενοι το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας υπέδειξαν στον εξ Αθηνών απεσταλμένο την μόνη κανονική οδό διευθετήσεως αυτής της κανονικής αταξίας των ελλαδιτών που ήταν η πλήρης αποδοχή του Τόμου του 1850 με την δήλωση ότι: «θα αποκατασταθεί η κοινωνία της Συνόδου των Αθηνών μαζί της μόνον εφ'όσον η νέα νομοθεσία θα ανταποκρινόταν στους όρους του Τόμου»!!

Η αχάριστη αυτή ύβρις προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν διέφυγε από τον Τύπο της εποχής και σχολιάστηκε για την δολιότητά της με βαρείς χαρακτηρισμούς. (Βλέπε εφημερίδα « Ελπίς» των Αθηνών. αριθμ. 2531, φύλλο 625 της 26 Απριλίου 1851). Αλλα λειτούργησε ο αδέκαστος πνευματικός νόμος «που βλέπει τα πάντα». Μπορεί να διαβάσει κανείς για το πως ήρθε το τέλος του Φαρμακίδη, το 1860 (Βλέπε Συνοδικό τ.Β σσ. 145). Τώρα μαθαίνουμε για τον Μισαήλ Αποστολίδη - εκλεγέντα απο τα ανάκτορα, το 1862, από Πατρών σε μητροπολίτη Αθηνών - ότι και εκείνος είχε άδοξο τέλος στην πρωτεύουσα, το 1863, μετά από μόλις επτάμηνη αρχιερατεία!

Αλλά μήπως το «Φαρμακίδειο άγος» έπαυσε να μολύνει την σκέψη όσων με κρυψίνοια εξέθρεψαν την κενοδοξία της φιλοπρωτείας και είχαν την ατυχία να συνεργαστούν με θολωμένα μυαλά που τους πουλούσαν εκδουλεύσεις για να πετύχουν την προαγωγή τους;

Δυστυχώς, δεν λείπουν τέτοιοι απο τον περίβολο των ισχυρών και παρασύρουν ακόμη και διαβασμένους ταγούς σε κανονικά ολισθήματα, όπως εκείνο της αθετήσεως του ουσιώδους «πνευματικού δικαιώματος κρίσεως των χειροτονιών των ιεραρχών της Μητρός Εκκλησίας»! Η ύβρις αυτή στον ευεργέτη ιερό Θεσμό προκάλεσε την αντίδραση της Ιεραρχίας του Οικουμενικού Θρόνου και προέκυψε το 2004 «το επιτίμιο ακοινωνησίας» για πρόεδρο τοπικής Εκκλησίας, θεσμικά συσταθείσης με Τόμο απο την Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Οι κακές εκδουλεύσεις παρέσυραν ακόμη και τον ένθερμο υμνητή της πατριαρχικής αξίας και των δικαιωμάτων της, εις το να μεγεθύνει την αχαριστία με Φαρμακίδεια μίμηση των όσων συνέβησαν το 1851! Έτσι, ζητήθηκε η «ανάδελφη» συνδρομή του Μόσχας Αλεξίου Β', που δεν έχασε την ευκαιρία να παρηγορήσει τον οικέτη του και κινητοποίησε τον λαλίστατο μηχανισμό επί των Εξωτερικών του Ρωσικού Πατριαρχείου που προίστατω τότε ο νυν πατριάρχης Κύριλλος. Το ίδιο έπραξαν και οι ομόψυχοι της Μόσχας Πατριάρχες Αντιοχείας και Γεωργίας, οι οποίοι όμως παραστάθηκαν με το «αζημίωτο» στο πλευρό του κλυδωνιζόμενου μακαριστού, άλλοτε στενού φίλου μου, προέδρου Αθηνών. Τότε και η πολιτική εξουσία έδειξε την ασχετοσύνη της για τα εκκλησιαστικά πράγματα και οι εκπρόσωποί της συμπεριφέρθηκαν ασεβέστατα στους εν Φαναρίω και έλαβαν «Άνωθεν» την μισθαποδοσία τους προς μετάνοια! Όμως ελάχιστοι μέχρι τώρα αντελήφθησαν ότι ο Θεσμός της Μεγάλης Εκκλησίας έχει θεία ευλογία για να στέκει εκεί μέσα σε συνεχείς ιστορικές περιπέτειες και τρομερές αντιξοότητες.

Εύχομαι, όλοι όσοι με τίμησαν με «συνοδική απόφαση» να ξαναμελετήσουν με προσοχή το επίμαχο δημοσίευμα, καθώς και τους δύο προηγηθέντες τόμους του «Συνοδικού» μου και να αναμένουν την έκδοση του Γ' τόμου από τον οποίο θα έχουν να ωφεληθούν πολλά και επί τέλους ίσως καταλάβουν «που πατούν και που πηγαίνουν».-

Υ.Γ. Σημειώνω ότι το παραπάνω κείμενο μου αφορά σε όλες τις αποφάσεις που εμμέσως ή αμέσως, αγγίζουν ή θίγουν ή παρεμβαίνουν στα δίκαια της Μητρός Εκκλησίας.

ΠΕΡΙ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ ΒΙΟΥ ΜΟΝΑΧΩΝ (Χριστιανών): απόδοση στα Νέα Ελληνικά

2012-01-01T17:52:00.001+02:00

ΕΠΙΣΤΟΛΗ 22 του Μεγάλου Βασιλείου

ΠΕΡΙ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ ΒΙΟΥ ΜΟΝΑΧΩΝ (Χριστιανών)

1. Από τα πολλά πράγματα τα οποία δεικνύει η θεόπνευστος Γραφή και τα οποία οφείλουν να πραγματοποιηθούν από τους αποφασισμένους να ευαρεστήσουν τον Θεό έκρινα αναγκαίο να σημειώσω σε σύντομο υπόμνημα μόνο εκείνα τα οποία επί του παρόντος ανακινήθηκαν μεταξύ σας. Την δια κάθε σημείο μαρτυρία που είναι ευκατάληπτος αφήνω να την ανεύρουν οι απασχολούμενοι με την ανάγνωση της Γραφής, οι οποίοι θα είναι ικανοί να την υπενθυμίσουν και στους άλλους.

Ότι πρέπει ο Χριστιανός στο χώρο της διακονίας του εν Χριστό να έχει φρόνιμα άξιο της επουρανίου κλήσεως και να ακολουθεί βίο άξιο του Ευαγγελίου του Χριστού.

Ότι δεν πρέπει ο Χριστιανός να παίρνει επιπόλαιες αποφάσεις και να παρασύρεται από λόγους, καταστάσεις και πράγματα ο νους του μακράν της μνήμης του Θεού και της θελήσεως και των κριμάτων αυτού.

Ότι πρέπει ο Χριστιανός γινόμενος με τον τρόπο ζωής του εις όλα ανώτερος από την «κατά νόμο δικαίωση» να μην ορκίζεται ούτε να ψεύδεται.

Ότι δεν πρέπει να βλασφημεί ούτε να υβρίζει ούτε να μάχεται ούτε να αποδίδει κακό αντί κακού ούτε να οργίζεται.

Ότι πρέπει να μακροθυμεί, οτιδήποτε και αν πάσχει, και να ελέγχει καταλλήλως τον αδικούντα, όχι όμως από πάθος εκδικήσεως άλλα από επιθυμία διορθώσεως του αδελφού, κατά την εντολή του Κυρίου.

Ότι δεν πρέπει να λέει κάτι εναντίον απόντος αδελφού με σκοπό να τον διαβάλλει, πράγμα το οποίο είναι συκοφαντία, ακόμα και αν είναι αληθινά τα λεγόμενα.

Ότι πρέπει να αποστρέφεται αυτόν που διαβάλει τον αδελφό του.

Ότι δεν πρέπει να λέει ευτράπελα.

Ότι δεν πρέπει να γελά ούτε να ανέχεται τους γελωτοποιούς.

Ότι δεν πρέπει να ματαιολογεί λέγοντας κάτι που ούτε εις ωφέλεια των ακουώντων αποβαίνει ούτε εις την αναγκαία και επιτρεπτή οικειότητα με τον Θεό συντελεί. Ούτω και οι εργαζόμενοι πρέπει να φροντίζουν, όσο είναι δυνατό, να εργάζονται με ησυχία και τους αγαθούς λόγους να απευθύνουν προς εκείνους που είναι εμπιστευμένοι να οικονομούν τον λόγο μετά διακρίσεως προς οικοδομή της πίστεως, δια να μη λυπείτε το Άγιον του Θεού Πνεύμα.

Ότι δεν πρέπει κάποιος που έρχεται έπειτα από άλλους να λαμβάνει το θάρρος να πλησιάζει ένα από τους αδελφούς και να του ομιλεί, πριν οι έχοντες αναλάβει την φροντίδα της ευταξίας δοκιμάσουν πώς αρέσει εις το Θεό δια το κοινό συμφέρον.

Ότι δεν πρέπει να υποδουλώνεται είς τον οίνο, ούτε να καταλαμβάνεται από πάθος δια την κρεοφαγία, ούτε να γίνεται λαίμαργος δι’ οποιοδήποτε φαγητό και ποτό, διότι ο αγωνιζόμενος εγκρατεύεται τα πάντα.

Ότι από όσα δίδονται εις τον καθένα προς χρήση δεν πρέπει να έχει τίποτα ως δικό του ή να αποθηκεύει, αλλά προσέχοντας με φροντίδα δι’ όλα ωσάν ν’ ανήκουν είς τον Κύριο, να μην περιφρονεί τίποτε από όσα τυχόν ρίπτονται ή παραμερίζονται.

Ότι δεν πρέπει να είναι κανείς ούτε του εαυτού του κύριος, αλλα να σκέπτεται και να ενεργεί εις όλα κατά τέτοιον τρόπο, ωσάν να έχει παραδοθεί υπό του Θεού εις δουλείαν εις τους ομοψύχους αδελφούς και παντός ο καθένας να μένει εις την τάξη του.

2. Ότι δεν πρέπει να γογγύζει ούτε από στεναχώρια δια την έλλειψη των αναγκαίων, ούτε από την κόπωση δια την εργασία, διότι εις κάθε περίπτωση την κρίση έχουν οι εμπεπιστευμένοι την αντίστοιχη εξουσία.

Ότι δεν πρέπει να γίνεται κραυγή ούτε άλλη εκδήλωση ή κίνηση εις την οποία μαρτυρείτε θυμός ή απομάκρυνση από την βεβαιότητα ότι ο Θεός είναι παρόν.

Ότι πρέπει η φωνή να είναι σύμμετρος με την εκάστοτε ανάγκη.

Ότι δεν πρέπει ν’ αποκρίνεται σε κάποιον ή να κάνει κάτι, με θρασύτητα και καταφρόνηση άλλα να δεικνύεις όλα και προς όλους την επιείκεια και την εκτίμηση.

Ότι δεν πρέπει να κάνει νοήματα δια του οφθαλμού με δόλο ή να χρησιμοποιεί άλλο σχήμα ή κίνημα μέλους, το οποίο λυπεί τον αδελφό ή μαρτυρεί καταφρόνηση.

Ότι δεν πρέπει να καλοπίζεται είς τον ιματισμό και την υπόδηση, πράγμα που δεικνύει κενοδοξία.

Ότι πρέπει να χρησιμοποιεί απλά πράγματα για τις σωματικές του ανάγκες.

Ότι δεν πρέπει να ξοδεύει τίποτε περισσότερο από τα αναγκαία και χάρη πολυτελείας, πράμα που είναι κατάχρηση.

Ότι δεν πρέπει να ζητεί τιμές και να επιδιώκει πρωτεία.

Ότι πρέπει ο καθένας να προτιμά από τον εαυτό του όλους τους άλλους.

Ότι δεν πρέπει να είναι ανυπάκουος

Ότι εκείνος που μπορεί να εργασθεί, δεν πρέπει να τρώει αργόσχολα, αλλ’ ακόμα και ο ασχολούμενος με καθήκον που επιδιώκει την δόξα του Χριστού πρέπει να καταβάλλει προσπάθεια ώστε να εκτελεί το καταδύναμιν έργο.

‘ότι ο καθένας πρέπει με την έγκριση των προϊσταμένων να κάνει τα πάντα με λόγο και βεβαιότητα, μέχρι και αυτού του φαγητού και του ποτού, σαν αυτά να γίνονται είς δόξαν Θεού.

Ότι δεν πρέπει να μεταβαίνει κανείς από ένα έργο εις άλλο χωρίς την δοκιμασία των εχόντων την εξουσία να ρυθμίζουν τα τοιαύτα πράγματα, εκτός και αν κάποιον τον καλεί απαραίτητος ανάγκη εις επείγουσα βοήθεια εκείνου που του λείπουν οι δυνάμεις.

Ότι πρέπει ο καθένας να μένει εις ότι ετάχθη και να μην επεμβαίνει υπερβαίνων την αρμοδιότητα του εις ξένα έργα εκτός και αν οι έχοντες την ευθύνη δια τα τοιαύτα κρίνουν ότι κάποιος χρειάζεται βοήθεια.

Ότι δεν πρέπει να ευρίσκεται κανείς εις άλλο εργαστήριο αντί του δικού του.

Ότι δεν πρέπει να κάνει κάτι με πνεύμα φιλονικίας ή έριδας.

3. Ότι δεν πρέπει να φθονεί για την ευδοκίμηση του άλλου ούτε να επιχαίρει για τα ελαττώματα κάποιου προσώπου.

Ότι πρέπει με αγάπη Χριστού να λυπάται και να συντρίβεται για τα ελαττώματα του αδελφού και να ευφραίνεται για τα κατορθώματα του.

Ότι δεν πρέπει να αδιαφορεί για τους αμαρτάνοντας η να εφησυχάζει .

Ότι ο ελέγχων πρέπει να ελέγχει με κάθε ευσπλαχνία με φόβο Θεού και με σκοπό να επιστρέψει ο αμαρτωλός.

Ότι δεν πρέπει όταν κάποιος κατηγορείτε, άλλος ενώπιον εκείνου ή μερικών άλλων να αντιλέγει προς τον κατήγορο. Εάν δε συμβεί κάποτε να φανεί σε κάποιον η κατηγορία παράλογη, να συζήτηση το θέμα ιδιαιτέρως με τον κατήγορο και να τον πείσει ή να πεισθεί.

Ότι πρέπει ο καθένας, όσο του είναι δυνατό, να κατευνάζει εκείνον που έχει έχθρα εναντίον του.

Ότι δεν πρέπει να μνησικακεί εναντίον του αμαρτήσαντος και μετανοούντος, αλλά να τον συγχωρεί εκ καρδίας.

Ότι δεν πρέπει εκείνος, που λέει ότι μετανοεί για κάποιο αμάρτημα να μην λυπάται μόνο για το αμάρτημα άλλα και να κάνει καρπούς άξιους της μετανοίας.

Ότι εκείνος που επαιδεύθει για τα πρώτα αμαρτήματα και αξιώθηκε της αφέσεως, εάν αμαρτήσει πάλι, κατασκευάζει εις τον εαυτό του το κρίμα θείας οργής χειρότερο από το προηγούμενο.

Ότι πρέπει αυτός που μετά την πρώτη και δεύτερη νουθεσία επιμένει εις στο σφάλμα του να οδηγηθεί εις τον προεστότα μην τυχόν αισθανθεί ντροπή, όταν επιτιμηθεί από περισσότερους. Εάν δεν διορθωθεί ούτε με αυτόν τον τρόπο, να αποκόπτεται πλέον ως σκάνδαλο και να θεωρείτε ως εθνικός και τελώνης, χάριν της διασφαλίσεως των καλλιεργούντων την υπακοή με ζήλο κατά το λεγόμενο « όταν κρημνίζωνται οι ασεβείς, οι δίκαιοι καταλαμβάνονται από φόβο». Πρέπει δε να πενθούν δι’ αυτού, ως μέλος που αποκόπηκε από το σώμα.

Ότι δεν πρέπει ο ήλιος να δύει επί του εξοργισμένου αδελφού, μη τυχόν η νύχτα τον φέρει εις πλήρη διάσταση και αφήσει αναπόφευκτον κατηγορία κατά την ημέρα της κρίσεως.

Ότι δεν πρέπει να αναμένει την κατάλληλη ευκαιρία προς διόρθωση εαυτού, διότι δεν είναι βέβαιος περί της αύριον. Πράγματι πολλοί πολλά εσχεδίαζαν δι’ αύριο, αλλά δεν την έφθασαν.

Ότι δεν πρέπει να απατάται από χόρτασμα κοιλίας, από την οποία προέρχονται νυκτερινές φαντασιώσεις.

Ότι δεν πρέπει να περισπάτε εις άμετρον εργασία και να υπερβαίνει τα όρια της αυτάρκειας κατά τον απόστολο που είπε « έχοντες δε διατροφάς και σκεπάσματα θ’ αρκεστόμεν εις αυτά», διότι η πέραν από την ανάγκη αφθονία παρουσιάζει εικόνα πλεονεξίας, η δε πλεονεξία έχει αποκηρυχθεί ως ειδωλολατρία.

Ότι δεν πρέπει να είναι φιλάργυρος ούτε να θησαυρίζει ανώφελα πράγματα, που δεν έχει ανάγκη.

Ότι πρέπει ο προσευχόμενος εις τον Θεό ν’ ασπάζεται την ακτημοσύνη κατά πάντα και να είναι προσηλωμένος εις τον φόβο του Θεού, κατά τον ειπόντα. « Προσήλωσε εις τον φόβο σου τας σάρκα μου, διότι εφοβήθην από τας κρίσεις σου».

Είθε δε να δώσει ο Κύριος να δεχθήται τις οδηγίες μου με όλη την πεποίθησης, ώστε να επιδείξετε καρπούς αξίους του Πνεύματος εις δόξαν Θεού, με την ευδοκία του Θεού και την συνεργία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Αμήν

ΠΕΡΙ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ ΒΙΟΥ ΜΟΝΑΧΩΝ (Χριστιανών)

2012-01-01T17:50:00.001+02:00

Επιστολή 22η του Μεγάλου Βασιλείου

ΠΕΡΙ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΟΣ ΒΙΟΥ ΜΟΝΑΧΩΝ (Χριστιανών)

22.1 Πολλῶν ὄντων τῶν ὑπὸ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς δηλουμένων καὶ τῶν κατορθοῦσθαι ὀφειλόντων τοῖς ἐσπουδακόσιν εὐαρεστῆσαι τῷ Θεῷ, περὶ μόνων τέως τῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος κινηθέντων παρ' ὑμῖν, ὡς ἔμαθον ἐξ αὐτῆς τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, ἐν συντόμῳ ὑπομνήσει εἰπεῖν ἀναγκαίως προεθυμήθην, τὴν περὶ ἑκάστου μαρτυρίαν εὔληπτον οὖσαν καταλείψας ἐπιγινώσκειν τοῖς περὶ τὴν ἀνάγνωσιν ἀπασχολουμένοις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους ὑπομιμνήσκειν.

Ὅτι δεῖ τὸν χριστιανὸν ἄξια τῆς ἐπουρανίου κλήσεως φρονεῖν καὶ ἀξίως τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολι τεύεσθαι.

Ὅτι οὐ δεῖ τὸν χριστιανὸν μετεωρίζεσθαι οὐδὲ ἀφέλ κεσθαι ὑπό τινος ἀπὸ τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν αὐτοῦ θελημάτων καὶ κριμάτων.

Ὅτι δεῖ τὸν χριστιανόν, κρείττονα τῶν κατὰ νόμον δικαιωμάτων γενόμενον ἐν πᾶσι, μήτε ὀμνύειν μήτε ψεύ δεσθαι.

Ὅτι οὐ δεῖ βλασφημεῖν, ὅτι οὐ δεῖ ὑβρίζειν, ὅτι οὐ δεῖ μάχεσθαι, ὅτι οὐ δεῖ ἑαυτὸν ἐκδικεῖν, ὅτι οὐ δεῖ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόναι, ὅτι οὐ δεῖ ὀργίζεσθαι.

Ὅτι δεῖ μακροθυμεῖν, πᾶν ὁτιοῦν πάσχοντα, καὶ ἐλέγ χειν εὐκαίρως τὸν ἀδικοῦντα, οὐ μὴν ἐν πάθει τῆς αὑτοῦ ἐκδικήσεως, ἀλλ' ἐν ἐπιθυμίᾳ τῆς τοῦ ἀδελφοῦ διορθώσεως, κατὰ τὴν ἐντολὴν τοῦ Κυρίου.

Ὅτι οὐ δεῖ κατὰ ἀπόντος ἀδελφοῦ λέγειν τι σκοπῷ τοῦ διαβάλλειν αὐτόν, ὅπερ ἐστὶ καταλαλιά, κἂν ἀληθῆ ᾖ τὰ λεγόμενα.

Ὅτι δεῖ τὸν καταλαλοῦντα ἀδελφοῦ ἀποστρέφεσθαι.

Ὅτι οὐ δεῖ εὐτράπελα φθέγγεσθαι.

Ὅτι οὐ δεῖ γελᾶν, οὐδὲ γελοιαστῶν ἀνέχεσθαι.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀργολογεῖν λαλοῦντά τι ὃ μήτε πρὸς ὠφέ λειαν τῶν ἀκουόντων ἐστί, μήτε πρὸς τὴν ἀναγκαίαν καὶ συγκεχωρημένην τοῦ Θεοῦ χρείαν· ὥστε καὶ τοὺς ἐργαζο μένους σπουδάζειν, καθ' ὅσον δυνατόν, μετὰ ἡσυχίας ἐργάζεσθαι, καὶ αὐτοὺς δὲ τοὺς ἀγαθοὺς λόγους πρὸς ἐκείνους κινεῖν, τοὺς πεπιστευμένους μετὰ δοκιμασίας οἰκονομεῖν τὸν λόγον πρὸς οἰκοδομὴν τῆς πίστεως, ἵνα μὴ λυπῆται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον τοῦ Θεοῦ.

Ὅτι οὐ δεῖ τῶν ἐπεισερχομένων τινὰ ἐπ' ἐξουσίας ἐγγίζειν ἢ λαλεῖν τινι τῶν ἀδελφῶν, πρὶν ἂν οἱ ἐπιτεταγ μένοι τὴν φροντίδα τῆς ἐν πᾶσιν εὐταξίας δοκιμάσωσι πῶς ἀρέσκει Θεῷ πρὸς τὸ κοινῇ συμφέρον.

Ὅτι οὐ δεῖ οἴνῳ δεδουλῶσθαι οὔτε περὶ κρέα ἐμπαθῶς ἔχειν, καὶ καθόλου περὶ οὐδὲν βρῶμα ἢ πῶμα φιλήδονον εἶναι· ὁ γὰρ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται.

Ὅτι τῶν διδομένων ἑκάστῳ εἰς χρῆσιν οὐδὲν ὡς ἴδιον ἔχειν δεῖ ἢ ταμιεύεσθαι, ἐν μέντοι τῇ φροντίδι, πᾶσιν ὡς δεσποτικοῖς προσέχοντα, μηδὲν τῶν παραρριπτομένων ἢ ἀμελουμένων, ἂν οὕτω τύχοι, παρορᾶν.

Ὅτι οὐ δεῖ οὔτε αὐτὸν ἑαυτοῦ κύριον εἶναί τινα, ἀλλ' ὡς ὑπὸ Θεοῦ παραδεδομένον εἰς δουλείαν τοῖς ὁμοψύχοις ἀδελφοῖς, οὕτω καὶ φρονεῖν πάντα καὶ ποιεῖν, ἕκαστον δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι.

22.2 Ὅτι οὐ δεῖ γογγύζειν, οὔτε ἐν τῇ στενοχωρίᾳ τῶν πρὸς τὴν χρείαν, οὔτε ἐν τῷ καμάτῳ τῶν ἔργων, ἐχόντων τὸ κρίμα περὶ ἑκάστου τῶν ἐπιτεταγμένων τὴν τούτων ἐξου σίαν.

Ὅτι οὐ δεῖ κραυγὴν γίνεσθαι, οὔτε ἄλλο τι σχῆμα ἢ κίνημα ἐν ᾧ χαρακτηρίζεται θυμὸς ἢ μετεωρισμὸς ἀπὸ τῆς πληροφορίας τοῦ παρεῖναι τὸν Θεόν.

Ὅτι δεῖ τῇ χρείᾳ συμμετρεῖν τὴν φωνήν.

Ὅτι οὐ δεῖ θρασέως ἢ καταφρονητικῶς τινι ἀποκρίνεσ θαι ἢ ποιεῖν τι, ἀλλ' ἐν πᾶσι τὸ ἐπιεικὲς καὶ τὸ τιμητικὸν πρὸς πάντας δεικνύειν.

Ὅτι οὐ δεῖ ἐννεύειν ὀφθαλμῷ μετὰ δόλου, ἢ ἄλλῳ τινὶ σχήματι ἢ κινήματι μέλους κεχρῆσθαι ὃ λυπεῖ τὸν ἀδελφὸν ἢ καταφρόνησιν ἐμφαίνει.

Ὅτι οὐ δεῖ καλλωπίζεσθαι ἐν ἱματίοις ἢ ὑποδήμασιν, ὅπερ ἐστὶ περπερία.

Ὅτι δεῖ εὐτελέσι κεχρῆσθαι τοῖς πρὸς τὴν χρείαν τοῦ σώματος.

Ὅτι οὐ δεῖ ὑπὲρ τὴν χρείαν καὶ πρὸς δαψίλειαν ἀνα λίσκειν οὐδέν, ὅπερ ἐστὶ παράχρησις.

Ὅτι οὐ δεῖ τιμὴν ἐπιζητεῖν ἢ πρωτείων ἀντιποιεῖσθαι.

Ὅτι δεῖ ἕκαστον προτιμᾶν ἑαυτοῦ πάντας.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀνυπότακτον εἶναι.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀργὸν ἐσθίειν τὸν ἐργάζεσθαι δυνάμενον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀσχολούμενον περί τι τῶν κατορθουμένων καὶ εἰς δόξαν Χριστοῦ ἐκβιάζεσθαι ἑαυτὸν εἰς τὴν σπουδὴν τοῦ κατὰ δύναμιν ἔργου.

Ὅτι δεῖ ἕκαστον δοκιμασίᾳ τῶν προεστώτων μετὰ λόγου καὶ πληροφορίας, οὕτω ποιεῖν πάντα, ἄχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ φαγεῖν καὶ πιεῖν, ὡς εἰς δόξαν Θεοῦ.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀφ' ἑτέρου εἰς ἕτερον ἔργον μεταβαίνειν ἄνευ τῆς δοκιμασίας τῶν εἰς τὸ διατυποῦν τὰ τοιαῦτα ἐπιτεταγμένων, ἐκτὸς εἰ μή πού τινα ἀπαραίτητος ἀνάγκη εἰς βοήθειαν τοῦ ἀδυνατήσαντος καλοίη αἰφνίδιον.

Ὅτι δεῖ ἕκαστον μένειν ἐν ᾧ ἐτάχθη καὶ μὴ ὑπερβαί νοντα τὸ ἴδιον μέτρον ἐπιβαίνειν τοῖς μὴ ἐπιτεταγμένοις, εἰ μή τι ἂν οἱ ταῦτα πεπιστευμένοι δοκιμάσωσί τινα χρῄ ζοντα βοηθείας.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀφ' ἑτέρου ἐργαστηρίου εἰς ἕτερον εὑρισ κεσθαί τινα.

Ὅτι οὐ δεῖ κατὰ φιλονεικίαν ἢ ἔριν τὴν πρός τινα ποιεῖν τι.

22.3 Ὅτι οὐ δεῖ φθονεῖν τῇ ἑτέρου εὐδοκιμήσει, οὔτε ἐπι χαίρειν ἐλαττώμασί τινος.

Ὅτι δεῖ ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ λυπεῖσθαι μὲν καὶ συντρί βεσθαι ἐπὶ τοῖς τοῦ ἀδελφοῦ ἐλαττώμασιν, εὐφραίνεσθαι δὲ ἐπὶ τοῖς κατορθώμασιν.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀδιαφορεῖν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἢ ἐφησυ χάζειν αὐτοῖς.

Ὅτι δεῖ τὸν ἐλέγχοντα, μετὰ πάσης εὐσπλαγχνίας, φόβῳ Θεοῦ καὶ σκοπῷ τοῦ ἐπιστρέψαι τὸν ἁμαρτάνοντα, ἐλέγχειν.

Ὅτι δεῖ τὸν ἐλεγχόμενον ἢ ἐπιτιμώμενον καταδέχεσθαι προθύμως, γνωρίζοντα τὸ ἑαυτοῦ ὄφελος ἐν τῇ διορθώσει.

Ὅτι οὐ δεῖ, ἐγκαλουμένου τινός, ἄλλον ἐνώπιον ἐκείνου ἢ ἄλλων τινῶν ἀντιλέγειν τῷ ἐγκαλοῦντι. Ἐὰν δὲ ἄρα ποτὲ ἄλογον φανῇ τινι τὸ ἔγκλημα, κατ' ἰδίαν κινεῖν λόγον πρὸς τὸν ἐγκαλοῦντα καὶ ἢ πληροφορεῖν ἢ πληροφορεῖσθαι.

Ὅτι δεῖ ἕκαστον, ὅση δύναμις, θεραπεύειν τὸν ἔχοντά τι κατ' αὐτοῦ.

Ὅτι οὐ δεῖ μνησικακεῖν τῷ ἁμαρτήσαντι καὶ μετα νοοῦντι, ἀλλ' ἐκ καρδίας ἀφεῖναι.

Ὅτι δεῖ τὸν λέγοντα μετανοεῖν ἐφ' ἁμαρτήματι μὴ μόνον κατανυγῆναι ἐφ' ᾧ ἥμαρτεν, ἀλλὰ καὶ καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας ποιῆσαι.

Ὅτι ὁ ἐπὶ τοῖς πρώτοις ἁμαρτήμασι παιδευθεὶς καὶ τῆς ἀφέσεως ἀξιωθείς, ἐὰν πάλιν ἁμάρτῃ, χεῖρον τοῦ προτέρου κατασκευάζει ἑαυτῷ τὸ κρίμα τῆς ὀργῆς.

Ὅτι δεῖ τὸν μετὰ πρώτην καὶ δευτέραν νουθεσίαν ἐπι μένοντα τῷ ἐλαττώματι ἑαυτοῦ φανεροῦσθαι τῷ προεστῶτι, ἐὰν ἄρα ὑπὸ πλειόνων ἐπιτιμηθεὶς ἐντραπῇ. Ἐὰν δὲ μηδὲ οὕτω διορθώσηται, ὡς σκάνδαλον ἐκκόπτεσθαι τοῦ λοιποῦ καὶ «ὡς ἐθνικὸν καὶ τελώνην ὁρᾶσθαι» πρὸς τὴν ἀσφά λειαν τῶν τὴν σπουδὴν τῆς ὑπακοῆς ἐργαζομένων, κατὰ τὸ εἰρημένον· «Ἀσεβῶν καταπιπτόντων, δίκαιοι ἔμφοβοι γίνονται.» ∆εῖ δὲ καὶ πενθεῖν ἐπ' αὐτῷ, ὡς μέλους ἐκκοπέντος ἐκ τοῦ σώματος.

Ὅτι οὐ δεῖ ἐπὶ παροργισμῷ ἀδελφοῦ ἐπιδῦναι τὸν ἥλιον, μή ποτε ἡ νὺξ διαστῇ μεταξὺ ἀμφοτέρων καὶ καταλίπῃ ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως ἀπαραίτητον ἔγκλημα.

Ὅτι οὐ δεῖ καιρὸν ἀναμένειν ἐπὶ τῇ ἑαυτοῦ διορθώσει, διὰ τὸ μὴ ἀσφαλὲς ἔχειν περὶ τῆς αὔριον, ὅτι πολλοὶ πολλὰ βουλευσάμενοι τὴν αὔριον οὐ κατέλαβον.

Ὅτι οὐ δεῖ ἀπατᾶσθαι χορτασίᾳ κοιλίας, δι' ἧς γίνονται φαντασίαι νυκτεριναί.

Ὅτι οὐ δεῖ περισπᾶσθαι εἰς ἄμετρον ἐργασίαν καὶ ὑπερ βαίνειν τοὺς ὅρους τῆς αὐταρκείας, κατὰ τὸν εἰπόντα Ἀπόστολον· «Ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα, ὅτι ἡ περισσεία ἡ ὑπὲρ τὴν χρείαν εἰκόνα πλεονεξίας ἐμφαίνει, ἡ δὲ πλεονεξία ἀπόφασιν ἔχει εἰδωλολατρείας.

Ὅτι οὐ δεῖ φιλάργυρον εἶναι οὐδὲ θησαυρίζειν εἰς ἀνω φελῆ ἃ μὴ δεῖ.

Ὅτι δεῖ τὸν προσερχόμενον Θεῷ ἀκτημοσύνην ἀσπά ζεσθαι κατὰ πάντα καὶ καθηλωμένον εἶναι τῷ φόβῳ τοῦ Θεοῦ, κατὰ τὸν εἰπόντα· «Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου· ἀπὸ γὰρ τῶν κριμάτων σου ἐφοβήθην.» ∆ῴη δὲ ὁ Κύριος, μετὰ πάσης πληροφορίας ὑμᾶς ἀνα δεξαμένους τὰ εἰρημένα, εἰς δόξαν Θεοῦ καρποὺς ἀξίους τοῦ Πνεύματος ἐπιδείξασθαι, Θεοῦ εὐδοκίᾳ καὶ συνεργίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀμήν.

η φυγή στην Αίγυπτο

2011-12-27T00:27:00.004+02:00

Αυτή η εικόνα από σήμερα έχει μια θέση στην καρδιά μου για πολλούς και διαφόρους λόγους!

Η Παναγία, η Εκκλησία, η Καρδιά μας, έχοντας ανοιχτά τα χέρια της σε μια διαρκή σχέση μαζί Του (Άσμα Ασμάτων θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τη θέλω να πω) εικονίζει με ένα μοναδικό τρόπο το έργο της διακονίας της μέσα στον κόσμο.

Η πορεία προς τα έσχατα ( βασιλεία των ουρανών ) είναι μια πορεία ακατάπαυστης λαχτάρας να ποθείς Αυτόν που σου έχει προσφερθεί σα να μην Τον έχεις και αυτή η λαχτάρα Του (ταυτόχρονα ) να σε οδηγεί για να προσφέρεις Αυτόν που έχεις σε εκείνους που δεν Τον έχουν και που λαχταρούν να Τον έχουν και ας μην Τον γνωρίζουν!

ἐπάραντες, ἀναχθῶμεν, κατίδωμεν τὸ ἐν Σπηλαίῳ μέγα μυστήριον …

2011-12-19T12:42:00.002+02:00

Σήμερα το απόγευμα με την ακολουθία του Εσπερινού η Εκκλησία μας προτρέπει να προ-εορτάσουμε τα γενέθλια Του. Και αυτός ο προ-εορτασμός είναι η προ-ετοιμασία μας για τα Χριστούγεννα!

Προεορτάσωμεν λαοί, Χριστοῦ τὰ Γενέθλια, καὶ ἐπάραντες τὸν νοῦν, ἐπὶ τὴν Βηθλεὲμ ἀναχθῶμεν τῇ διανοίᾳ, καὶ κατίδωμεν τὸ ἐν Σπηλαίῳ μέγα μυστήριον· ἤνοικται γὰρ ἡ Ἐδέμ, ἐκ Παρθένου ἁγνῆς Θεοῦ προερχομένου, ὑπάρχοντος τελείου τοῦ αὐτοῦ, ἐν Θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι· διὸ κράξωμεν, Ἅγιος ὁ Θεός, ὁ Πατὴρ ὁ Ἄναρχος, Ἅγιος Ἰσχυρός, ὁ Υἱὸς ὁ σαρκωθείς, Ἅγιος Ἀθάνατος, τὸ παράκλητον Πνεῦμα, Τριὰς Ἁγία δόξα σοι.

Και εδώ η όποια μετάφραση είναι φτωχή! Η ποίηση δεν μεταφράζεται με λέξεις, το μυστήριο λειτουργείτε μέσα στο σπήλαιο της καρδιάς μας και μπορείς να το αποδόσεις (και να γίνει κοινωνός του κάποιος )μόνο δια των δικών μας ενεργειών οι οποίες τον προσκαλούν σε αυτόν τον συνεορτασμό . Μια πρόταση, 6 λέξεις δικές της! Ο αγιογράφος χαράσσει με κλίση το κεφαλή της και αυτή η γραμμή δεν μεταφράζεται με λέξεις. Είναι ένα βιβλίο ολόκληρο η μετάφραση της λέξεις αποδοχή του Θελήματος Του ... της Γέννησης Του… στη ζωή μας!

Αυτό το ἐπάραντες τὸν νοῦν και το ἀναχθῶμεν τῇ διανοίᾳ για να κατίδωμεν τὸ ἐν Σπηλαίῳ μέγα μυστήριον· δεν μεταφράζονται…

Και φέρνουν στο νου μου όμως αυτές οι λέξεις, την ευχή, την δική της μορφή, τη θεία λειτουργία...

~~~~~~~~~~~~~~~~

παίζοντας με τις λέξεις

ἐπάραντες - επάρω : (προσαρμόζω # εφαρμόζω # στερεώνω # αρμόζω # συναρμόζω, ρήμα εύχρηστο μόνο στον αόριστο επήρσεν και παρατατικό επάρηρα)

ἀναχθῶμεν - ανάγω : οδηγώ άνω # φέρνω επάνω # ανακομίζω # οδηγώ επάνω # ανεβάζω # ανυψώνω # σηκώνω # προάγω # φέρνω πίσω # επαναφέρω, ρήμα - μέλλων ανάξω - αόριστος ανήγαγον

κατίδωμεν - καθορώ : βλέπω από τα επάνω προς τα κάτω # καταβλέπω # βλέπω προς τα κάτω # παρατηρώ # κοιτάζω # βλέπω # παρατηρώ με περιέργεια # βλέπω ακριβώς για να διαγνώσω, ρήμα - παρατατικός καθεώρων - μέλλων κατόψομαι - αόριστος κατείδον - παρακείμενος καθεώρακα

Ὅποιος τηρεῖ ὅλες τίς ἐντολές, ὄχι μόνο ἀπόκτα ἀκατηγόρητη συνείδηση, ἀλλά καί ὁμοιώνεται καί ἑνώνεται μέ τόν Θεό

2011-10-30T20:19:00.001+02:00

Ἀκατηγόρητη συνείδηση ἀποκτᾶ ὅποιος τηρεῖ ὅλες τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου καί ὄχι μόνο δέν αἰσχύνεται οὔτε ντρέπεται, ἀλλά ἀποκτᾶ ἐπί πλέον καί θάρρος πρός τόν Θεό, σύμφωνα μέ τόν ἀγαπημένο μαθητή· «Ἄν ἡ καρδιά μας δέν μᾶς κατακρίνει, τότε ἔχουμε θάρρος νά πλησιάσουμε τόν Θεό» (Ἅ' Ἴωαν. 3,21). Ὅμοια καί ὅποιος ἐκπληρώνει τό θέλημα τοῦ Κυρίου, εἴτε τό προηγούμενο, κάνοντας ἑκούσια το καλό· εἴτε τό ἑπόμενο, ὑπομένοντας τίς ἀκούσιες θλίψεις εὐχαρίστως, ἀποκτᾶ ἀκαταίσχυντη συνείδηση- γιατί λέει- «Ἡ θλίψη παράγει ὑπομονή· ἡ ὑπομονή δοκιμασμένο χαρακτήρα- ὁ δοκιμασμένος χαρακτήρας ἐλπίδα- καί ἡ ἐλπίδα δέν ντροπιάζει» (Ρωμ. 5,4). Καί ὅταν ἔχει κάποιος ἀκατηγόρητη καί ἀνεπαίσχυντη συνείδηση, αὐτό εἶναι στά ἀλήθεια ἡ ἡδονή τῶν ἡδονῶν καί ἡ μεγαλύτερη εὐφρόσυνη ἀπό ὅλες- γι’ αὐτό καί ὁ προφήτης Δαβίδ ἔλεγε- «Τότε νά μήν ντραπῶ, ὅταν ἐπιβλέπω, ὄχι σέ ἄλλες ναί καί σέ ἄλλες ὄχι , ἀλλά σέ ὅλες τίς ἐντολές σου» (Ψάλμ. 118,6). Καί αὐτός πού τηρεῖ τίς ἐντολές δέν ἀποκτᾶ μόνο ἀκατηγόρητη συνείδηση, ἀλλά ὁμοιώνεται καί μέ τόν Θεό καί ἑνώνεται μέ αὐτόν πού ὅρισε τίς ἐντολές καί τίς ὅποιες μέ προθυμία καί ἀγάπη ἐπιτελεῖ, ἡ καλλίτερα ἱερουργεῖ, τίς θεουργικές καί ζωοποιές τοῦ ἐντολές- ἔτσι βεβαιώνει καί τό πετεινό τοῦ οὐρανοῦ, ὁ ἰσαπόστολος Διονύσιος «Ἡ πρός τόν Θεό ἀφομοίωση καί ἕνωση ἐπιτελεῖται μόνο μέ τήν ἀγάπη καί τήν ἱερουργία τῶν σεβασμιότατων ἐντολῶν». (Ἔκκλ. ἵεραρχ. κέφ. α'). Καί πόση ἡδονή; πόση χαρά; καί πόση εὐφρόσυνη προξενεῖ το νά γίνει κάποιος ὅμοιος μέ τόν Θεό καί νά βρίσκεται ἑνωμένος μέ αὐτόν;

***

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ Συμβουλευτικό Εγχειρίδιο (απόδοση στα νεοελληνικά) Εκδόσεις Συνοδεία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου Νέα Σκήτη ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

Μακάριος ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ ἔχων ἀγάπην Θεοῦ, ὅτι τὸν Θεὸν ἐν ἑαυτῷ περιφέρει·

2011-10-06T11:55:00.001+03:00

Είναι μακάριος ο άνθρωπος εκείνος που έχει αγάπη Θεού, γιατί περιφέρει με την παρουσία του τον Θεό!

όσιος Εφραίμ ο Σύρος

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΟΣΙΟΥ ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ ΕΡΓΑ Τόμος Α΄ , εκδόσεις ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ σελ.42

περιφέρω: φέρω ολόγυρα # κουβαλώ ολόγυρα # περιάγω # δίνω ολόγυρα φαγητό # κάνω κάποιον γνωστό # φέρνω κάτι σε κάποια κατάσταση # θυμίζω σε κάποιον # υπομένω μέχρι τέλους, ρήμα - λατινικά cicumfero

Λόγος Αββά Ζωσιμά ΙΑ΄. Δεν βρήκα ακόμη κάποιον που να με αγαπάει, όπως τον αγαπώ εγώ.

2011-09-06T11:47:00.001+03:00

«Εμείς οι άνθρωποι δεν γνωρίζουμε να αγαπάμε και να εκτιμούμε ο ένας τον άλλον. Χάσαμε τη φρόνηση μας»

ία'. Και συνέχισε να λέει: «Κάποτε ένας από τους αδελφούς που έμεναν μαζί μου και είχαν πάρει απ' τα χέριά μου το μοναχικό σχήμα, αφού καταρτίσθηκε αρκετά κοντά μου-και μάλιστα ήταν από τους "καλομαθημένους" και συγκατέβαινα στην αδυναμία του-κάποια μέρα μου λέει: Αββά μου, πολύ σε αγαπώ. Του λέω κι εγώ: Δεν βρήκα ακόμη κάποιον που να με αγαπάει, όπως τον αγαπώ εγώ. Τώρα λες: σε αγαπώ, και σε πιστεύω- εάν όμως συμβεί κάτι που δεν σου αρέσει, δεν θα παραμείνεις ο ίδιος, ενώ εγώ οτιδήποτε κι αν πάθω από μέρους σου, τίποτε δεν είναι ικανό να με απομακρύνει από την αγάπη σου.

Λίγος χρόνος πέρασε και δεν ξέρω τι του συνέβη και άρχισε να λέει εναντίον μου πολλά, ακόμη και αισχρά λόγια· όλα λοιπόν τα μάθαινα και έλεγα μόνος μου: Αυτός είναι καυτήρας του Ιησού και μου τον έστειλε, για να γιατρέψει την κενόδοξη ψυχή μου. Από τέτοιους ανθρώπους μπορεί κανείς, εάν είναι άγρυπνος, να κερδίσει, όσα χάνει απ' αυτούς που τον καλοτυχίζουν. Αυτός είναι αληθινός ευεργέτης. Και τον μνημόνευα σαν γιατρό και ευεργέτη· και σ' αυτούς που μου ανήγγελλαν τα όσα διέδιδε εναντίον μου, τους έλεγα: Αυτός γνωρίζει μόνο τα φανερά μου κακά και όχι όλα, παρά ένα μέρος· ενώ αυτά που είναι κρυμμένα δεν μετρούνται.

Μετά λοιπόν από κάποιο χρονικό διάστημα με συναντά στην Καισάρεια· και, όπως το συνήθιζε πάντοτε, έρχεται, μ' αγκαλιάζει και με κατασπάζεται κι εγώ αυτόν, σαν να μη συνέβη τίποτε. Και ενώ συνέχιζε να μου σέρνει τα ίδια, όσες φορές με συναντούσε με εναγκαλιζόταν θερμά. Κι ενώ εγώ δεν του έδινα καμιά αφορμή ότι τον υποπτευόμουν ούτε ίχνος λύπης δεν έδειχνα, αν και τα άκουα όλα, όμως κάποια φορά πέφτει μπροστά μου και κρατώντας τα πόδιά μου λέει: Συγχώρεσε με, αββά μου, για χάρη του Κυρίου, γιατί πολλά και φοβερά είπα εναντίον σου. Εγώ αφού τον κατεφίλησα, του είπα χαριτολογώντας: Θυμάται η θεοφιλία σου, που μου είπες: πολύ σε αγαπώ, και σου αποκρίθηκα ότι δεν βρήκα ακόμη κάποιον που να με αγαπά, όπως εγώ τον αγαπώ, και ότι, εάν συμβεί κάτι που δεν θα σου αρέσει, δεν θα παραμείνεις ο ίδιος, ενώ εγώ ότι κι αν πάθω από σένα, τίποτε δεν μπορεί να με απομακρύνει από την αγάπη σου;

Πληροφορήσου το λοιπόν ότι τίποτε απ' όσα είπες εναντίον μου δεν μου διέφυγε, αλλά ακόμη και που τα είπες και σε ποίους, όλα τα άκουσα και καμιά φορά δεν είπα πως δεν είναι έτσι ούτε με έπεισε κανένας να πω εναντίον σου κακό λόγο. Αντίθετα, έλεγα, ότι όσα λέει είναι αληθινά και από αγάπη τα λέει, γιατί με νιώθει δικό του άνθρωπο και δεν παρέλειψα να σε μνημονεύω στην προσευχή μου.

Και για να σου φέρω μια απόδειξη της αγάπης μου, κάποτε πόνεσε παρά πολύ το μάτι μου και σε θυμήθηκα έκανα τότε το σημείο του σταυρού και είπα: Κύριε Ιησού Χριστέ, χάρις στις προσευχές του αδελφού θεράπευσέ με, και αμέσως θεραπεύθηκα». Αυτά όσα αφορούν τον αδελφό.

Συχνά έλεγε ο μακάριος: «Εμείς οι άνθρωποι δεν γνωρίζουμε να αγαπάμε και να εκτιμούμε ο ένας τον άλλο χάσαμε τη φρόνηση μας. Χρειάζεται να αντέξει κανείς λίγο τον αδελφό του, όταν είναι θυμωμένος η στενοχωρημένος. Γιατί μετά από λίγο θα συνέλθει εκείνος και αντιλαμβανόμενος πως τον άντεξε, θα είναι έτοιμος και την ίδια του τη ζωή να δώσει για χάρη του».

--------------------------------------

ΤΟ ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΝ, ΤΟΜΟΣ Α΄, έκδοση Ι.Ησυχ. “Το Γεννέσιον της Θεοτόκου” Πανόραμα Θεσσαλονίκης σελ.207-211

1η Σεπτεμβρίου. Μνήμη της οσίας ΧΑΪΔΩΣ, της εκ ΣΤΑΝΟΥ (Χαλκιδικής).

2011-09-01T10:30:00.003+03:00

Η οσία Χάιδω κατήγετο από το χωριό Στανό της Χαλκιδικής και έζησε τον ιθ ' αιώνα. Μετά την επανάστασι του 1821, για να αποφύγη τις ανήθικες ενοχλήσεις του Τούρκου διοικητού, αναγκάσθηκε να φύγη από το χωριό με την μητέρα της και να εγκατασταθούν στην Θάσο.

Εκεί εισήλθε σε ένα μετόχι της μονής Παντοκράτορος της Καλλιρράχης, όπου υπηρετούσε στον ναό και ζούσε βίο παρθενικό, αφιερωμένο στον Θεό. Μετά την κοίμησι της μητέρας της αφιερώθηκε εξ ολοκλήρου στην προσευχή και στην νηστεία και έφθασε σε πνευματική θεωρία.

Κατά την τοπική παράδοσι, όταν οι Τούρκοι επέδραμαν στο μετόχι, άγγελοι άρπαξαν και διέσωσαν την οσία από την μανία των αλλοθρήσκων. Δύο ημέρες αργότερα επέστρεφε στο μετόχι και διηγήθηκε την ιστορία της στον ιερομόναχο Γεράσιμο.

Άλλη παράδοσις αναφέρει ότι η οσία βασανίσθηκε σκληρά από τους Τούρκους. Κατά την κοίμησι της το ιερό της σκήνωμα ευωδίαζε εις ένδειξιν της αγιότητος της.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”,υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος(τόμος Δωδέκατος, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ σελ. 18

13η Αυγούστου . Μνήμη τὸν ὁσίου πατρὸς ἠμῶν ΔΩΡΟΘΕΟΥ, τὸν ἐν Γάζῃ.

2011-08-13T21:03:00.001+03:00

Ὃ ὅσιος πατὴρ ἠμῶν Δωρόθεος γεννήθηκε στην Ἀντιοχεία ἀπὸ χριστιανικὴ καὶ εὐπορῇ οἰκογένεια. Ἔλαβε καλὴ μόρφωση, τόσο ἐκκλησιαστικὴ ὀσο καὶ στις θύραθεν ἐπιστῆμες. Φανέρωσε ἄλλωστε τέτοια φιλομάθεια ποῦ για χαρῇ τῆς λησμονοῦσε να φάει, να πίει καὶ να κοιμηθεῖ, πρᾶγμα ποῦ ἔβλαψε τὴν ὑγεία τοῦ ποῦ παρέμενε πάντα εὔθραυστη. Ἄλλο δεν ἐπιθυμοῦσε παρὰ να διαβάζει, ἰδιαίτερα βιβλία ἰατρικῆς, ἀποφεύγοντάς τις κακὲς συναναστροφὲς καὶ ἀταξίες τῆς νεότητος, ἔτσι ποῦ μποροῦσε να πει ἀργότερα: «Ἂν για τὴν θύραθεν ἐπιστήμη εἴχα τέτοιον πόθο καὶ τέτοιο ζῆλο ὥστε ν' ἀσχολοῦμαι με τὸ διαβασμα καὶ να μοῦ γίνει ἀναφαίρετη συνήθεια, πόσῳ μᾶλλον για τὴν ἀρετή!» [1] Ἀπαρνούμενος ἀπὸ νωρὶς τὸν κόσμο, εἰσῆλθε στην Μονὴ τοῦ ἀββᾶ Σερίδου, κοντὰ στην Γάζα, καὶ παραδόθηκέ με ἐμπιστοσύνη στους δύο ἁγίους Γέροντες, Βαρσανούφιο καὶ Ἰωάννη. Παρόλο ποῦ ἐπιθυμοῦσε τὴν πλήρη ὑποταγή, ὁ Γέροντες λαμβάνοντας ὑπ' ὄψιν τοὺς τὴν σωματικὴ ἀδυναμία τοῦ καὶ τὴν καταστάσῃ τῆς ὑγείας τοῦ, ἐπέτρεψαν να κρατήσει μιᾷ μικρῇ οἰκογενειακὴ ἰδιοκτησία καὶ να ἔχει στην κατοχὴ τοῦ βιβλία ποῦ εἶχε φέρει στο μοναστῆρι. Καθὼς δεν ἤταν σὲ θέση να ἀναλάβει μεγάλες κακοπάθειες καὶ δεχόταν ἐπιθέσεις ἀπὸ ἀκαθάρτους λογισμούς, ὁ ἅγιος Βαρσανούφιος τοῦ ἐπιδαψίλευε παραμυθία καὶ συμβουλές. Τὸν συμβούλευσε να μὴν ἀφήνει να τὸν κυριεύει ἢ ἀπογνώση, πρᾶγμα ποῦ χαροποιοῦσε τὸν διαβολο, καὶ ἐπιτρέποντας τοῦ να πίνει λίγο κρᾶσι τὸν προέτρεπε να βάζει τὰ δυνατὰ τοῦ να ἀποκόπτει τὸ σαρκικὸ θέλημα συγκεντρώνοντας ὄλες τις προσπάθειές του στην ἐσωτερικὴ ἀσκήσῃ τῆς καρδίας, προκειμένου να ἀποκτήσει τις πολυτιμότερες ἀρετές· τὴν ταπεινοφροσύνη, τὴν ὑπακοή, τὴν κατανυξη, τὴν συμπόνια ἀπέναντι σὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὴν διαρκῆ μνήμη τοῦ Θεοῦ. Ἐνθαρρυμένος ἀπὸ τοὺς Γέροντες καί με τὴν βοήθεια τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ὁ Δωρόθεος μπόρεσε ἔτσι να συντρίψει ὅλους τοὺς ἐχθροὺς τοῦ. Ἀργότερα διδάσκε ὅτι ἢ ἀποκοπῇ τοῦ ἰδίου θελήματος εἶναι τὸ μονοπάτι ποῦ ἐπιτρέπει να φθάσει κανεὶς στην ἄκρα τελειότητα. Πράγματι, συνηθίζοντας κανεὶς να παραιτεῖται ἀπὸ τὸ ἴδιον θέλημα, στην ἀρχὴ στα μικρὰ πράγματα, κατόπιν σὲ κάθε δραστηριότητα, ἐπιτυγχάνει τὴν ἀπροσπάθεια καὶ ἀπὸ τὴν ἀπροσπάθεια ἔρχεται σὺν Θεῶ σὲ τελείᾳ ἀπάθεια. Ἐπαναλαμβάνε δὲ συχνὰ τοῦτο τὸν λόγο τῶν Πατέρων: «Ὁποῖος ἔφθασε στο σημεῖο να ἀποκόψει τὸ ἴδιον θέλημα, ἔφθασε στον τόπο τῆς ἀναπαύσεως».

Μία ἡμέρα ποῦ πολεμούνταν ἀπὸ μία συντριπτικὴ καὶ ἀνυπόφορη θλίψη προερχομένη ἀπὸ τὸν δαίμονα καὶ βρισκόταν στην αὐλὴ τοῦ μοναστηρίου ἀποθαρρυμένος καὶ παρακαλώντας τὸν Θεὸ να τὸν βοηθήσει, ὁ Δωρόθεος εἶδε αἴφνης ἕνα μυστηριῶδες προσωπο μὲ ὄψη ἐπισκόπου να μπαίνει στην ἐκκλησία. Τὸν ἀκολούθησε καὶ τὸν εἶδε να προσεύχεταί με τὰ χέρια ὑψωμένα στον οὐρανό. Ὅταν τελείωσε τὴν προσευχὴ τοῦ, ὃ ἄνδρας στράφηκε πρὸς τὸν νέο μοναχὸ ποῦ τὸν εἶχε κυριεύσει μέγας φόβος καὶ κτυπώντας τόν με τὰ δάχτυλα στο στῆθος, ἐπανέλαβε τρεῖς φορὲς τὸν στίχο τοῦ ψαλμοῦ: Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσέσχε μοι καὶ εἱσήκουσε τῆς δεήσεώς μου... (Ψαλμ. 39). Ἐνῶ τὸ προσωπο ἐκεῖνο ἔγινε ἄφαντο, εὐθὺς ἢ καρδία τοῦ ὁσίου Δωροθέου γέμισε φῶς, χαρά, παραμυθία καὶ γλυκύτητα καὶ ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη ποτὲ πιὰ δεν πολεμήθηκε ἀπὸ τὴν ἀκηδία, τὴν λύπη ἢ τὸν φόβο [2]. Ἀνησυχώντας για τὴν εἰρήνη αὐτὴ ποῦ φαινόταν να ἀντιφέρεται στην Ἅγια Γραφή, ποῦ διδάσκει ὅτι πρέπει κανεὶς να περάσει μέσα ἀπὸ πολλὲς θλίψεις για να φθάσει στην Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀνοιξε τὴν καρδία τοῦ στον Ἰωάννη τὸν Προφήτῃ, ὃ ὁποῖος τὸν καθησύχασε λέγοντας: «Καθενὰς ποῦ βάζει τὸν ἑαυτὸ τοῦ κάτω ἀπὸ τὴν ὑπακοὴ τῶν Πατέρων, ἔχει αὐτὴν τὴν ἀμεριμνησία καὶ ἀναπαύσῃ» [3]. Πράγματι, ὃ ὅσιος Δωρόθεος δεν παρέλειπε να ἀναφέρει κάθε λογισμὸ τοῦ στους Γέροντες. Μόλις κατέγραφε ἔναν λογισμὸ για να τὸν ὑποβαλεῖ στην κρίσῃ τοὺς ἐνιωθε ἀνακουφίσῃ καὶ ὠφέλεια [4].

Τοῦ ἀνατέθηκε ἡ διακονία τοῦ θυρωροῦ τῆς μονῆς καὶ τοῦ ξενοδόχου, ἐπιπλέον δὲ ἐτέθη στην ὑπηρεσία τοῦ Ἰωάννη τοῦ Προφήτῃ. Ἔχοντας στο ἐξῇς τὴν δυνατότητα να ῥωτὰ κατευθεῖαν τὸν Γέροντα, ἀπεκόμισε μεγάλη ὠφέλεια ἀπό τις διδαχὲς τοῦ για να προκόψει στην γνώση τῶν κινημάτων τῆς ψυχῆς. Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρὸ τοῦ ἀνατέθηκε τὸ δυσκολο καθῆκον να ἐγκαταστήσει καὶ να διαχειρίζεται τὸ νοσοκομεῖο τῆς μονῆς, ποῦ εἶχε κτισθεῖ χάρις στην δωρεὰ τοῦ κατὰ σάρκα ἀδελφοῦ τοῦ. Θαυμάσια προετοιμασμένος για τὸ διακόνημα αὐτὸ ἀπό τις ἰατρικὲς μελέτες τοῦ, δόθηκε ὁλοψυχα μὲ ζῆλο καὶ αὐταπάρνηση. Ἀπὸ τὸ πρωὶ ὡς τὸ βραδὺ εἶχε τὴν ἔγνοια ὄχι μόνο τῆς φροντίδας τῶν ἀρρώστων, ἀλλὰ καὶ πλήθους ἄλλων ὑποθέσεων ποῦ τὸν περισπούσαν ἀπὸ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἡσυχία. Πολλὲς φορὲς εἶχε τὸν πειρασμὸ να ἐγκαταλείψει τὴν μονὴ για να ἀκολουθήσει τὸν ἐρημητικὸ βίο, ἀλλὰ ὁ ἅγιος Ἰωάννης τὸν ἀπέτρεπε, λέγοντάς του ὅτι ἢ μονώσῃ γινόταν σὲ πολλὲς περιπτώσεις ἀφορμὴ ἀλαζονείας καὶ πτώσης κι αὐτὸ ποῦ ἁρμόζε σὲ ἐκεῖνον ἤταν ἢ «μέση ὁδὸς» τῆς ὑπακοῆς καὶ τῆς ἀγάπης: «διατηρώντας τὴν ταπεινοφροσύνη στην ἡσυχία καὶ στην νήψῃ ἐν μέσῳ τῶν περισπασμῶν» [5]. Προσέθεσε δέ: «Τὸ να ἔχει κανεὶς μία ἐντολὴ καὶ να φροντίζει να τὴν τηρεῖ, ἀποτελεῖ ταυτόχρονα ὑποταγὴ καὶ μνήμη Θεοῦ» [6].

Ὁ ἅγιος Βαρσανούφιος εἶχε ὑποσχεθεῖ στον Δωρόθεο ὅτι ἂν τηροῦσέ τις ἐντολὲς τοῦ να ἀποφεύγει τις ἠδονές, τὴν παρρησία, τὴν ἀργολογία καὶ διατηροῦσε ἀπέναντι σὲ ὅλους τὴν ἀγάπη καθὼς καὶ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ, ἐκεῖνος θὰ ἀναδεχόταν καὶ θὰ βαστοῦσε τὰ σφάλματα καί τις ἐλλείψεις τοῦ για να ἀναριθμηθεῖ μεταξὺ τῶν «πραγματικῶν τέκνων τοῦ ποῦ βρίσκονται ὑπὸ θεία προστασία» [7] . Τοῦ ἀνατέθηκε ὃ πνευματικὸς καταρτισμὸς ἑνὸς νέου, τοῦ Δοσιθέου, ὃ ὁποῖος χάρις στις συμβουλὲς τοῦ Δωρόθεου ἔφθασε γρήγορα στην τελειότητα τῆς ὑπακοῆς πρὶν παραδώσει τὴν ψυχὴ τοῦ στον Θεό.

Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Ἰωάννη τοῦ Προφήτῃ καὶ τοῦ ἄββα Σερίδου καὶ τὴν τελεία σιωπὴ τοῦ ἁγίου Βαρσανούφιου, ὁ ὅσιος Δωρόθεος ἀναχώρησε για να ἱδρύσει σὺν Θεῶ τὸ δικὸ τοῦ μοναστῆρι μεταξὺ Γάζας καὶ Μαϊουμά. Διοίκησε ἐκεῖ τοὺς μαθητὲς τοῦ ὑπὸ τὸ πνεῦμα ποῦ εἶχε λάβει ἀπὸ τοὺς Πατέρες Βαρσανούφιο καὶ Ἰωάννη, μὲ λεπτότητα, διακρίσῃ καὶ ἀγάπη, ἐπιμένοντας περισσότερο στην ἀποκοπῇ τοῦ ἰδίου θελήματος καὶ τὴν ταπεινοφροσύνη παρὰ στις μεγάλες σωματικὲς ἀσκήσεις. Ἐκεῖ οἱ μαθητὲς τοῦ συνέλεξαν γραπτώς τις Διδασκαλίες τοῦ, στις ὅποιες συνδύασε τὴν νηφαλιότητα τῆς ἔκφρασής με μία τόσο μεγάλη σοφία, ποῦ ἢ πραγματεία αὕτη θεωρεῖται ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ θεμελιώδη ἔργα τῆς ὀρθοδόξῃς μοναχικῆς παραδοσης. Ἀποτελεῖ ἐπίσης τὸ μόνο «λείψανο» τοῦ ὁσίου, τοῦ ὁποίου ἁγνοοῦμε τὴν ἀκριβῆ χρονολογία τελευτὴς καὶ τὸν τόπο ταφῇς.

Ὁ ὅσιος Δωρόθεος προέτρεπε ἀσταμάτητα τοὺς μοναχοὺς τοῦ να παραμενοῦν ἐνωμένοι μεταξὺ τούς με τὴν ἀγάπη καὶ τοὺς ἔδινε τὴν ἑξῆς εἰκόνα: « Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι εἶναι ἔνας κύκλος πάνω στην γῆ, σὰν ἔνα στρογγυλὸ χάραγμά με διαβήτῃ ποῦ ἔχει ἔνα κέντρο. Κέντρο ὀνομάζεται τὸ μέσον τοῦ κύκλου. Προσέξτε τι ἐννοῶ. Ἂς ὑποθέσουμε ὅτι ὃ κύκλος αὐτὸς εἶναι ὅλος ὃ κόσμος. Τὸ κεντρικὸ σημεῖο τοῦ κύκλου εἶναι ὃ Θεός, οἱ δὲ εὐθεῖες γραμμὲς ποῦ ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν περιφέρεια τοῦ κύκλου πρὸς τὸ κέντρο εἶναι οἱ ὁδοί, δηλαδὴ οἱ τρόποι ποῦ πολιτεύονται οἱ ἄνθρωποι. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν οἱ ἅγιοι προχωροῦν πρὸς τὸ κέντρο θέλοντας να προσεγγίσουν τὸν Θεό, ἀναλόγως τῆς προχωρήσῃς τοὺς πλησιάζουν καὶ τὸν Θεὸ καὶ μεταξὺ τοὺς καὶ ὄσο πλησιάζουν τὸν Θεὸ πλησιάζονται μεταξὺ τούς· καὶ ὄσο πλησιάζονται, πλησιάζουν τὸν Θεό. Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο ἐννοῆστε καὶ τὸν χωρισμό. Γιατὶ ὅταν ξεκόβουν ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ στρέφονται πρὸς τὰ ἔξω, εἶναι φανερὸ ὅτι ὄσο ἐξέρχονται καὶ ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὸν Θεὸ τόσο ἀπομακρύνονται καὶ μεταξὺ τοὺς καὶ ὄσο ἀπομακρύνονται μεταξὺ τοὺς τόσο ἀπομακρύνονται καὶ ἀπὸ τὸν Θεὸ» [8].

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος(τόμος Δωδέκατος, Αύγουστος σελ. 123

[1] Διδασκαλία Ι΄105, εκδ. Ι.Μ.Τιμίου Προδρόμου.

[2] Διδασκαλία Ἐ', 67.

[3] Ό.π., Ά', 25.

[4] Ἑκατὸ περίπου ἀπό τις ἐπιστολὲς αὖτες σῴζονται μετάξι) τῶν ἐπιστολῶν τῶν Ἀῦ. Βαρσανουφίου καὶ Ἰωάννου καὶ ἀποτελοῦν ἐναν θαυμάσιο ὁδηγὸ γιὰ τὸν πνευματικὸ καταρτισμὸ τοῦ μοναχοῦ.

[5] Βαρσανούφιος καὶ Ἰωάννης, Ἐπιστολὴ 315, ΕΠΕ, 10Α.

[6] Ἐπιστολὴ 328, ΕΠΕ, 10 Α.

[7] Ἐπιστολὴ 274, ΕΠΕ, 10 Α

[8] Διδασκαλία ΣΤ', 78.

13η Αυγούστου. Μνήμη τὸν ὁσίου πατρὸς ἠμῶν ΣΕΡΙΔΟΥ, ἡγουμένου τῆς ἐν Γάζῃ Μονῆς, ἐν εἰρήνῃ τελειωθέντος.

2011-08-13T21:01:00.001+03:00

Ἑλληνικῆς (ἢ συριακῆς) καταγωγῆς, ὁ ἀββᾶς Σέριδος ἔζησε στην Παλαιστίνη στα τέλη τοῦ 5ου αἰῶνα. Ἔγινε μοναχὸς καὶ ἵδρυσε ἔνα μοναστῆρι στο Ταβαθά, τὴν πατρίδα τοῦ ἁγίου Ἰλαρίωνος, λίγα χιλιόμετρα νοτίως τῆς Γάζας, τὸ ὅποιο διηύθυνε για πολλὰ χρόνια ὡς ἡγούμενος. Ἡ ζωὴ ἐκεῖ ἤταν κοινοβιακή, ἄλλα ὅπως ἤταν τότε τὸ ἔθος, ὁρισμένοι προχωρημένοι στον πνευματικὸ βίο μοναχοὶ ζούσαν ὡς ἠσυχαστὲς στα γύρῳ μέρη, ἢ ἀκόμη καὶ ἔγκλειστοι στον περιβολο τῆς μονῆς, οἰκοδομώντας τοὺς ἀδελφούς μέ τις προσευχὲς τοὺς καὶ τὴν σοφία τούς. Ἔδω μάλιστα ἀποσύρθηκαν, ἀπορρίπτοντάς τις προτάσεις ἄλλων ἡγουμένων, οἱ δύο μεγάλοι Γέροντες, ἅγιοι Βαρσανούφιος καὶ Ἰωάννης ὃ Προφήτης [6 Φεβρ.], σταλμένοι ἀπὸ τὸν Θεὸ για να κατευθυνοῦν τοὺς μοναχοὺς στην πνευματικὴ πορεία τούς. Ὃ Σέριδος ἤταν στην πραγματικότητα ὃ ὑπάκουος μαθητὴς τοὺς καὶ τίποτε δεν ἀναλαμβάνε δίχως να συμβουλευθεῖ τὸν «Μεγάλο Γέροντα». Καθὼς ὃ Βαρσανούφιος καὶ ὁ Ἰωάννης ζούσαν σὲ αὐστηρότατη μονώσῃ καὶ ἐπικοινωνοῦσάν με τὰ πνευματικὰ τέκνα τοὺς μόνο με ἐπιστολές, ὁ Σέριδος τοὺς χρησίμευε ὡς ἐνδιάμεσος καὶ γραμματέας. Ἤταν ἐκεῖνος ποῦ «μετὰ τὸν Θεὸ τοὺς προστάτευε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους». Ὅταν ὁ ἅγιος Βαρσανούφιος τοῦ ἔδινέ τις ἀπαντήσεις τοῦ ποῦ προορίζονταν για τοὺς συνομιλητὲς τοῦ, τὸν ἐμπόδιζε να τὶς γράφει καθ' ὑπαγόρευσιν τοῦ, διαβεβαιώνοντας τὸν ὅτι τὸ ἅγιο Πνεῦμα θὰ τὸν καθοδηγοῦσε μόλις γύριζε στο κελλὶ τοῦ να μεταγράψει ὅλα τὰ λόγια τοῦ στην σωστὴ σειρά, δίχως να παραλείψει τίποτε.

Ἐγκρατὴς ἀπὸ νέος, ὃ Σέριδος ἐπέδειξε ἀκραία νήψῃ καὶ ἐπιδόθηκε σὲ μία τέτοια ἀσκήσῃ που ἐξαιτίας τῆς ἀσθένησε βαριά. Θεραπεύτηκέ με τὴν προσευχὴ τοῦ ἁγίου Βαρσανουφίου, ποὺ τοῦ ἔδωσε ἐντολὴ να ἀντιμετωπίζει ἔκτοτε τὸ σῶμα τοῦ με διακρίσῃ, ἔτσι ὥστε να τὸ χρησιμοποιεῖ ὡς βοηθητικὸ τῆς πνευματικῆς λειτουργίας καὶ για να ἔχει τὴν ἀνθεκτικότητα ποῦ ἀπαιτεῖ ἢ καθοδήγηση τῶν ἀδελφῶν [1].

Ἀφοῦ ὃ «Μεγάλος Γέροντας» τὸν δοκίμασε αὐστηρὰ στην ὑπακοὴ καὶ τὴν ἀποκοπὴ τοῦ ἰδίου θελήματος, ἔφθασε σὲ ὑψηλὸ βαθμὸ τελειότητας καὶ ὁ Βαρσανούφιος τὸν ἐγκωμίαζε ὡς ἐξῇς: «Ὃ γλυκύτερος τοῦ μέλιτος υἱὸς τῶν ὠδίνών μου, ὃ πάντας ἔχων ὁμοψύχους καὶ τὴν ὠφέλειαν πάντων ἑαυτοῦ λογιζόμενος» [2]. Κληρονόμησε ἔτσι, μὲ τὴν ὑπακοὴ τοῦ, τὰ χαρίσματα καὶ τὴν διακρίσῃ τοῦ πνευματικοῦ πατέρα τοῦ καὶ ἤταν για τοὺς μοναχοὺς τοῦ ἔνας πατέρας γεμάτος καλοσύνη, αὐταπάρνηση καὶ σοφία, πηγὴ χαρὰς καὶ εἰρήνης για ὅσους τὸν πλησίαζαν. «Ἂν βρίσκεις στις ἐπιστολές μου πράγματα δυσκόλα, να ῥωτὰς ἐκεῖνον τὸν ὁμόψυχον σοῦ Σέριδο, τὸ ἀγαπημένο τέκνο μου καί με τὴν χαρῇ τοῦ Θεοῦ θὰ σοῦ ἐξηγήσει τὰ δυσνόητα, διότι προσευχήθηκα στον Θεὸ για κεῖνον» [3]. Μέ τις ἀρετὲς τοῦ ὃ Σέριδος ἀπέκτησε τόση φήμη ποῦ ὁρισμένοι μοναχοὶ θεωροῦσαν ὅτι εἶχε ξεπεράσει τὰ ἀνθρώπινα μέτρα. Για τὸν λόγο αὐτὸ ὃ Κύριος τὸν δοκιμάζε με πληγὲς καὶ μία μακρὰ ἀσθένεια ἔτσι ὥστε «να σβήσει με τὴν εὐκαιρία αὐτὴ τὴν δόξα τῶν ἀνθρώπων καὶ να ὑπερπερισσεύσει τελείως ἢ δόξα τοῦ Θεοῦ» [4] . Δεν παρακαλοῦσε ὡστόσο τὸν Θεὸ να τὸν θεραπεύσει οὔτε να ἁπαλύνει τὸν πόνο τοῦ, ἀλλὰ να τοῦ χαρίζει μόνο ὑπομονὴ καὶ εὐχαριστία. Ὅταν ὃ Θεὸς τὸν πῆρε στις μονὲς τῶν δικαίων ἄφησε τὴν διοίκηση τοῦ μοναστηρίου στους πιὸ ἐμπείρους μοναχοὺς κατὰ τὴν τάξῃ τῆς ἀρχαιότητας. Ἐπειδὴ ὅμως ὅλοι ἔκαναν πίσῳ ἀπὸ μετριοφροσύνη, ἐξελέγη ἡγούμενος ὁ Αἰλιανός, ἔνας ἄνθρωπος ποῦ μόλις εἶχε ἐγκαταλείψει τὰ ἐγκόσμια. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Προφήτης εἶχε προβλέψει ὅτι δεν θὰ ζοῦσε οὔτε ὀκτῶ ἥμερες περισσότερο ἀπὸ τὸν Σέριδο, ἀλλά με τὴν ἐπιμονὴ τοῦ Αἰλιανοὺ ἔζησε ἀκόμη δύο ἑβδομάδες για να τὸν καταρτίσει στα καθήκοντα τοῦ ἀξιώματος τοῦ πρὶν κοιμηθεῖ κι αὐτός με τὴν σειρὰ τοῦ.

~~~~~~~~~~~~~~~~

Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος(τόμος Δωδέκατος, Αύγουστος σελ. 121

[1] Ἀγ. Βαρσανούφιος καὶ Ἰωάννης, Ἐπιστολὴ 570, γ' ἐκδ. ΕΠΕ, Φιλοκαλία 10Γ.

[2] Ό.π., Ἐπιστολὴ 141, ΕΠΕ, 10Α.

[3] Ό.π., Ἐπιστολὴ 10, ΕΠΕ, 10Α.

[4] Ό.π., Ἐπιστολὴ 599, ΕΠΕ, 10Γ.

8η Αυγούστου . τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

2011-08-08T18:02:00.001+03:00

Μνήμη τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ, τοῦ ἐκ Ζαγοράς, ἐν Κωνσταντινονπόλει μαρτυρήσαντος κατὰ τὸ ἔτος 1680.

Καταγόμενος ἀπὸ τὴν Ζαγορὰ τοῦ Βόλου, ὁ ἅγιος Τριαντάφυλλος δούλευε ὡς ναύτης. Μία ἡμέρα τὸν συνέλαβαν Τούρκοι ποῦ θελῆσαν να τὸν ἑξαναγκάσουν να ἀρνηθεῖ τὴν πιστὴ τῶν προγόνων τοῦ. Ἡλικίας μόλις δεκαέξι ἐτῶν ἐπέδειξε τότε τὸ σθένος καὶ τὸ κουράγιο ἑνὸς ὥριμου ἄνδρα. Ὁδηγήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, ὑπέμεινε ἐκεῖ κάθε εἴδους βασανιστήρια καὶ ἐκτελέσθηκε στο μέρος τοῦ Ἱπποδρομίου.

~~~~~~~~~~~~~~~~~

Πηγή: “Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, υπό ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου, εκδ. Ίνδικτος (τόμος Δωδέκατος, Αύγουστος σελ. 83

Ἐγὼ βασιλεὺς ἐιμὶ σήμερον· ἐβασίλευσα γὰρ ἐπὶ τὰ πάθη.

2011-08-06T19:55:00.001+03:00

Συνήχθησαν ἀδελφοὶ πότε πρὸς τὸν ἀββᾶν Ἰωσὴφ καὶ καθημένων αὐτῶν, καὶ ἐπερωτώντων αὐτόν, ἔχαιρε καὶ προσθυμουμενος ἔλεγεν αὐτοῖς:

Ἐγὼ βασιλεὺς ἐιμὶ σήμερον· ἐβασίλευσα γὰρ ἐπὶ τὰ πάθη.

***

Συγκεντρώθηκαν κάποτε αδελφοί στον αββά Ιωσήφ. Και, καθώς εκάθονταν και τον ερωτούσαν, χαιρόταν και με προθυμία τους έλεγε:

Εγώ είμαι βασιλεύς σήμερα· διότι εβασίλευσα επάνω στα πάθη.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ αποφθέγματα γερόντων 1ος τόμος

Ο ΓΑΜΟΣ

2011-07-11T10:48:00.003+03:00

Τὸ ἀναρχο, τὸ ἀπολυτο Εἶναι μας ἀποκαλύφθηκε ὡς Προσωπικό. Αὐτὸ εἶναι τὸ Προαιώνιο γεγονὸς του Εἶναι. Τό πως εἶναι δυνατὸ αὐτὸ τὸ Γεγονὸς θὰ παραμείνει στην αἰωνιότητα ἀπρόσιτο Μυστήριο για ὅλα τὰ κτίστα ὄντα. Ὅταν ὅμως γίνεται λόγος για κτίστα πρόσωπα, ἐννοοῦμε ὅτι αὐτὰ ἔχουν δημιουργηθεῖ «ἐν ἄρχῃ» (Γεν. 1,26) ὡς καθαρῇ δυνατότητα, ποὺ ὀφείλει να πραγματοποιηθεῖ ὡς ἐκεῖνο τὸν βαθμὸ πληρότητος ὅπου τὸ προσωπο γίνεται «καθαρῇ ἐνέργεια». Ὅλη ἡ ὁδὸς αὕτη τῆς «πραγματώσεως» τοῦ προσώπου περνὰ πλέον ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὴν συνέργεια Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ να ἀποκαλυφθεῖ ὡς τὸν ἔσχατο βαθμὸ συναντώντας τὸν Θεὸ καὶ Πατέρα καὶ να ὁμοιωθεῖ ἐντελῶς με Αὐτόν. Μπορεῖ ὅμως ἐπίσης να ἀρνηθεῖ τὸν Δημιουργὸ κατά τις ἀναζητήσεις τοῦ για τὶς μορφὲς καί τις ὁδοὺς τοῦ εἶναι.

Ἐπειδὴ τὸ προσωπο εἶναι ἡ ἀρχή που φέρει μέσα τῆς ὅλο τὸ πλήρωμα, εἶναι φυσικὸ μπροστὰ μας να διανοιχθοὺν ὄλες οἱ ἄβυσσοι τοῦ κόσμου μέ τις θετικὲς καί τις ἀρνητικὲς τοὺς μορφές. Συνεπώς, ὅταν βλέπουμε μέσα μας «διχασμὸ προσωπικότητος», παρουσία καὶ τοῦ οὐρανίου Φωτὸς καὶ τοῦ καταχθονίου σκότους, δεν σκεφτόμαστε ὅτι αὐτὸ εἶναι πραγματικὰ «διχασμὸς» προσωπικότητος ... Ὄχι τὸ φαινόμενο ἀποτελεῖ για μας ἀποκαλύψῃ ὅλων τῶν δυνατοτήτων μας, ἀλλὰ τὸ προσωπο παραμένει ἀπαράλλακτα ἐνιαῖο καὶ δεν ὑπόκειται σὲ καμία «διαίρεση»... Ἀπὸ τὸ Θεῖο Ἀγαθό που ἀποκαλύπτεται ἐνώπιον μας, καὶ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων γενικά, καὶ μεταξὺ τῶν προσώπων στον γάμο εἰδικότερα.

Μία ἀπό τις πιὸ καταστροφικὲς πλευρὲς τῆς ἐποχῆς μας εἶναι, ὅπως νομίζω, ἡ ὁλοένα αὐξανομένη ἀπωλείᾳ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τῆς χριστιανικῆς συνειδήσεως σχετικά με τὸν ἑαυτὸ τοὺς καί τις διαπροσωπικὲς σχέσεις τούς. Ἐπειδὴ ἐξέπεσαν ἀπὸ τὴν πιστὴ στην Ἀναστάσῃ, καταδικάζοντας τὸν ἑαυτὸ τοὺς σὲ θάνατο ὀμοῖό με τὸν θάνατο τῶν ζῴων, οἱ ἄνθρωποι βυθίζονται στην ἄβυσσο τῆς ἀπογνώσεως. Ὁλο τὸ νόημα τῆς ἐπιγείας ὑπάρξεως συνίσταται γι' αὐτοὺς στο να ἅρπαξουν ὀσο τὸ δυνατὸν μεγαλύτερη μερίδα «ἀπολαύσεων», «εὐχαριστων». Μὲ τὴν ἀπωλείᾳ τῆς προσωπικῆς εἰκόνας τοῦ εἶναί που μας ἀποκαλύφθηκε, οἱ ἄνθρωποι στην ἀπογνώση τοὺς ἔφθασαν ὡς τὴν ἄγρια ἰδέα να ἀνατρέψουν ὅλα ὅσα προυπήρχαν πρὶν ἀπὸ αὖτο τὸ «ταμπού», καὶ να οἰκοδομήσουν νέα, «ἐλευθερη κοινωνία» που να παρέχει τῇ δυνατότητα μεγαλύτερου ἀριθμοῦ ἐμπειριων.

Ἡ γνώμη μου, ὄχι ὡς «κληρικοὺ» ἀλλὰ ὡς «προσώπου», εἶναι ὅτι ἡ ἀνθρωπότητα δεν γνώρισε τῇ μονογαμίᾳ ἐξαιτίας τῆς πτώσεως τῆς. Για τὸν πεπτωκότα ἀνθρωπο ἡ πολυγαμία εἶναι φυσική. Ἡ χριστιανικὴ μονογαμία εἶναι ὑπερφυσική· εἶναι κλῄσῃ πρὸς τὴν ὑπευθυνοτητα μας για τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν βαθυτέρη συναισθήσῃ τῆς προσωπικῆς ἀρχῆς μας. Ἡ προσωπικὴ ἀγάπη, δηλαδὴ ὅταν κάποιος ἀγαπᾷ ἔνα προσωπο συγκεκριμένο, δεν εἶναι ψυχικὴ ἡ φυσιολογική, για να μὴν ποῦμε συνδεδεμένη με τὴν ἀνατομία ἡ, στην καλύτερη περιπτωση, μὲ τὸν ψυχισμό. Ὁ προσωπικὸς γάμος, μιλώντας κυριολεκτικά, δεν ἐπαναλαμβάνεται εἶναι πάντοτε μοναδικός. Τὸ νόημά του ἔγκειται στο να μὴν παραμείνουμε στα ὅρια τῆς φύσεως, ἄλλα στην ἀπὸ κοινοῦ προσπάθεια να γίνουμε «ναὸς» για τῇ λατρείᾳ τοῦ Ἄναρχου Πατρός. Τότε ὁ γάμος γίνεται ὁδὸς πρὸς σωτηρία. Κανένας ἀπὸ μας στῇ δεδομένη μας καταστάσῃ δεν ἀποτελεῖ τελειότητα. Ὅλοι ἔχουμε ἀνάγκη, ὥστε καί με τὴν Ἄνωθεν ἐνέργεια καί με τὴν προσπάθεια μας να ἀναπτυχθοῦμε στῇ γνώση τοῦ Θεοϋ. Ἂν κάποιος μας δεχθεῖ ὅπως εἴμαστε, τότε βεβαίως θὰ δεχθεῖ κάτι, ποῦ πολὺ ἀπέχει ἀπὸ τὴν τελειότητα. Καὶ ἐμεὶς ἐπίσης, ἂν δεχθοῦμε τὸν ἀγῶνα να ζήσουμε ἀπὸ κοινοῦ με τὸ δεδομένο προσωπο, τότε τὸ δεχόμαστε αὖτο ὅπως εἶναι. Συνεπὼς ἀντιμετωπίζουμε τὴν ἀναγκαιότητα ἀμοιβαίων δημιουργικῶν προσπαθειῶν για τὴν ἀποκτήσῃ τῆς ποθούμενης αἰωνίας διαμονῆς ἐν τῷ Θεῷ.

Στην Ἰταλία ἀνέκυψε τὸ ζήτημα για τὸν νόμο σχετικά με τὸ διαζύγιο. Δεν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καμία ἐγκύκλιος τοῦ πάπα τῆς Ῥώμης δεν πείθει τοὺς ἀνθρώπούς του καιροῦ μας. Μόνο ἐλάχιστοι ἀπὸ αὐτοὺς «προβληματίζονται», ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι βαθμηδὸν θὰ ἐπαναστατήσουν ἐναντίον τῆς ἐξουσίας. Στην ἐκπεσμενη τοὺς καταστάσῃ, ἀποπροσωποποιημένοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες, μᾶλλον ἄρρενες καὶ θήλεις, θὰ ὑποδουλωθοὺν στους «νόμους τῆς φύσεως».

Ὁ Γέροντας Σιλουανὸς τηροῦσε τῇ «μέθοδο» να μεταδίδει στον ἀνθρωπο τὶς «βασικὲς ἄρχες», μετὰ τὴν ἀφομοιωση τῶν ὁποίων θὰ μπορέσει ἀνεξάρτητα να βρίσκει λύσεις στις διαφορες βιωτικὲς περιστάσεις. Καὶ ἑγὼ νομίζω ὅτι στην κατὰ Θεὸν ζωὴ μας αὕτη εἶναι ἡ μοναδικὴ ἀληθινὴ ὁδός. Ἐΐναι «ἀντιθέτη» πρὸς τὴν ἐπιστημονική, ἐπαγωγικη μέθοδο. Καὶ αὖτο, διότι ἡ Ἀποκαλύψῃ μας μεταδίδει τὴν προαιώνια ἰδέα τοῦ Θείου Πατρὸς μας για τὸν ἀνθρωπο, καὶ ἐμεὶς βασιζόμαστε στα δεδομένα τῆς Ἀποκαλύψεως, δηλαδὴ πορευόμαστέ με τὴν ἀπαγωγικὴ μέθοδο. Αὖτο δεν σημαίνει ὅτι ἡ ἐμπειρικὴ ἐπαγωγικη γνώση ἀποκλείεται ἐντελῶς στῇ δικὴ μας περιπτωση, ἀλλὰ να γνωρίζουμε ὅτι ἀπὸ μόνη τῆς εἶναι ἐλλιπής.

::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::

Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ) ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας σελ. 190-194

Προγεύσῃ τῆς Βασιλείας

2011-07-08T12:49:00.001+03:00

Προγεύσῃ τῆς Βασιλείας

Στον Χριστὸ ἔχουμε φορέα ἀκραίων παθημάτων, ἀλλὰ καὶ ὕψιστης ἐπίσης ἁγιότητος καὶ μακαριότητος. Στην καθολικότητα αὐτὴ βρίσκεται τὸ χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τοῦ Χριστιανισμοῦ. Στην καρδία τοῦ πιστοῦ συνυπάρχουν ἡ κτίστῃ ἀρχὴ μας καὶ ἡ ἄκτιστη δύναμη τοῦ Θεοῦ, ἡ κενώσῃ καὶ ἡ παντοδυναμία, ἡ ἐξουδένωση καὶ ἡ δόξα, ὁ χρόνος καὶ ἡ αἰωνιότητα, ὁ πόνος καὶ ἡ χαρὰ σὲ ἀκραία για τῇ φύσῃ μας ἔνταση.

Προγευόμαστε τὴν αἰωνιότητα ὡς ἀνέκτατη Πράξῃ τοῦ ἀπερίγραπτα πλουσίου περιεχομένου τοῦ Εἶναι, σὲ ἀμειώτη πάντοτε πληρότητα. Ἡ αἰωνιότητα εἶναι ἡ ὑπεραφθονία τῆς ζωῆς. Ἐκεῖνό που ἐμεὶς ἐκλαμβάνουμε ἔδω ὡς πάθημα, ἡ ἀκόμη καὶ νέκρωση, θὰ φανερωθεῖ στῇ Βασιλεία ὡς αὐτοκενωτικὴ ἀγάπη, τέλεια ἀγάπη, ἀνεπιστροφὴ στον ἑαυτὸ τῆς. Ἀγάπη που ἀγκαλιάζει ὅλο τὸν κόσμο, καὶ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἁγίους, ἀγάπη που πανηγυρίζει βλέποντας ὅλους αὐτοὺς ὡς πλοῦτο τῆς ζει ὡς δικὴ τῆς χαρὰ να βλέπει τοὺς ἄλλους σὲ δόξα «ἐκλαμποντας ὡς ὁ ἥλιος» (βλ. Ματθ. 15,43).

Ἡ Θεία ἀγάπη εἶναι ἀκορέστη· δεν ὑπάρχει σὲ αὐτὴν κορεσμός. Δεν ὑπάρχει περιθώριο οὔτε για ἐλαττώσῃ οὔτε για ὁποιεσδήποτε ἄλλες διακυμάνσεις στην ἐνέργεια τῆς ἀμεταθέτης Ζωῆς. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ἀμετάθετο εἶναι ἡ φύσῃ τῆς μακαριότητος. Καὶ στῇ γῆ τὸ μαρτύριο μας δεν ἔγκειται στο ὅτι πονάμε ἡ πάσχουμε, ἄλλα στο ὅτι πεθαίνουμε ἀπό τις ἐκδηλώσεις αὐτὲς τῆς ἀγάπης. Στην ἐρχομένη Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ οὐσιῶδες στοιχεῖο θὰ ἀποτελέσει ἡ ἄσβεστη φλόγα τῆς εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν Κύριο Ἰησοῦ, ποὺ μας ἔσωσέ με τὰ παθήματά Του. Ἔτσι θὰ παραμείνουμε αἰώνια σὲ θαυμασμὸ θεωρώντας ὁλοκληρο τὸ Ἔργο Τοῦ (Ἴωαν. 17,4): τῇ σάρκωση, τῇ φυγῇ στην Αἴγυπτο, τὸ Εὐαγγέλιο για τῇ σωτηρίᾳ, τὸ Θαβώρ, τὸν μυστικὸ Δεῖπνο, τὴν προσευχὴ στῇ Γεθσημανή, τῇ δίψα ἐπάνω στον Σταυρὸ καὶ τὸν θάνατο* ὅλα αὐτὰ σὲ ἀδιάσπαστη σχέση με τὰ θαύματά Του, τὴν ἀπεριόριστη σοφία τοῦ κηρύγματος Τοῦ, ὅλων αὐτῶν που Ἐκεῖνος ἔπραξε.

Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀντιλαμβάνονται τὴν αἰωνιότητά με διαφόρους τρόπους. Μερικοὶ τὴν ἐννοοῦν ὡς ἀκαταπαύστη ἀναβάσῃ τῶν κτιστῶν ὄντων πρὸς τῇ Θεότητα. Ἄλλοι, ὅπως ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, ὁ ἀπόστολος Παῦλος καὶ μερικοὶ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ὁ ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, βλέπουν τῇ μέλλουσα μακαριότητα ὡς εἴσοδο στο ἐσώτερο τοῦ καταπετάσματος (βλ. Ἔβρ. 6,19-20), στην «Ὀγδόη Ἡμέρα», ὅπου δεν ὑπάρχει περαιτέρω κινήσῃ, οὔτε πορεία οὔτε αὐξήσῃ, ὅπου εἶναι «ὁ Θεὸς τὰ πάντα ἐν πᾶσιν» (Ἃ' Κορ. 15,28). Ἀκόμη, ἄλλοι συνέλαβαν τὴν αἰωνιότητά με τρόπο μαθηματικῆς λογικῆς: ὁ τελικὸς ἀριθμός, ὀσο καὶ να αὐξάνει, ποτὲ δεν φθάνει τὸ ἀπειρο. Εἶναι δυνατὸν ἐντούτοις να τοὺς ἐννοησού με καί με διαφορετικὸ τρόπο: Ἡ ὑψίστη καθεαυτὴν ἔνταση τοῦ Εἶναι στην ἀπείρη δυναμικὴ τῆς μπορεῖ να βιωθεῖ ὡς «κινήσῃ». Ὀρθοτερο ὅμως εἶναι να βασιστοῦμε στην κρίσῃ μας για τὴν αἰωνιότητα στον Χριστὸ-ἀνθρωπο, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἀναμφίβολα τὸ μέτρο ὅλων τῶν πραγμάτων καὶ τὸ θεμέλιο κάθε γνώσεως. 'Ἂν αὐτός, ὡς υἱὸς ἀνθρώπου, εἰσῆλθε στα Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς Τριαδικὴς Θεότητας καὶ κάθισε στα δεξιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός, τότε καὶ για τοὺς ἀνθρώπους ἀπόκειται ἡ ἴδια τελικὴ δόξα: «Ὁ νικῶν, δώσω αὐτῷ καθίσαι μετ' Ἑμοῦ ἐν τῷ θρόνῳ Μου, ὡς κάγω ἐνίκησα καὶ ἐκάθισα μετὰ τοῦ Πατρός Μου ἐν τῷ θρόνῳ Αὔτοϋ. Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω, τὶ τὸ Πνεῦμα λέγει ταῖς Ἐκκλησίαις» (Ἀποκ. 3,21-22). Καὶ ἀκόμη: «Ὅπου εἰμὶ Ἑγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ Ἐμὸς ἔσται» (Ἴωαν. 12,26).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ) ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΖΩΗΣ Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας σελ. 376-378

Όλα όσα κατορθώνονται με άσχημο τρόπο, καταστρέφονται. (π.Σωφρόνιος)

2011-07-08T12:16:00.000+03:00

Περί Θυμού

2011-07-05T13:42:00.001+03:00

Αγίου Νεκταρίου

Ὁ θυμὸς εἶναι ζέσις τοῦ περὶ τὴν καρδίαν θερμοῦ.

Ὁ θυμὸς διευθυνόμενος ὑπὸ τῆς φρονήσεως καὶ κινούμενος, ὅτε δεῖ καὶ ὡς δεῖ, ἀνδρείαν ποιεῖ καὶ ὑπομονὴν καὶ ἐγκράτειαν.

Ὁ θυμὸς τῶν φρονίμων ἐγείρεται κατὰ τῆς κακίας, τῆς ἀδικίας, τοῦ ψεύδους, τῆς ἀπάτης, τοῦ δόλου καὶ κατὰ τῶν ἐργαζομένων τὸ πονηρόν.

Ὁ θυμὸς τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀρετὴν ἐξεγείρεται καὶ ἀνθίσταται πρὸς ἁμαρτίαν καὶ ἐγρηγορεΐ, ὅπως μὴ λάθρα ἐπιδραμὴ κατὰ τῆς ψυχῆς καὶ κυριεύσῃ αὐτῆς.

Ὁ σοφὸς δεν ἐκφέρει ὅλον τὸν θυμὸν αὐτοῦ οὐδ ἀχαλίνωτον ἀφίησιν τὸν ἐκφερόμενον, ἀλλὰ μέρος μὲν ταμιεύεται ἐν ἑαυτῷ, τὸν δὲ ἐκφερόμενον χαλιναγωγεῖ τῇ φρονήσει.

Ὁ φρόνιμος οὐδέποτε οὐδὲν πράττει ἐν τῇ ἑξάψει τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ, οὐδὲ μέχρι ὀργῆς τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἀφίησι να ἕξαφθη.

Ὁ φρόνιμος θεωρεῖ αἰσχρὸν να κρατῆται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ὑπὸ θυμοῦ καὶ ὡς αἰχμάλωτος ὓπ’ αὐτοῦ ἀγομένη να σύρηται.

Ὁ φρόνιμος θυμωθεὶς ἡ σιωπᾷ ἡ ἤρεμα λαλεῖ, ἵνα μὴ ἡ κραυγὴ διαθερμάνη τὴν καρδίαν αὐτοῦ καὶ ὡς πῦρ ἔκκαυση τὸν θυμὸν αὐτοῦ, διότι ὡς τὸ πῦρ ἑξαπτεται ὑπὸ τῆς ὕλης, οὕτως ὁ θυμὸς ὑπὸ τῆς κραυγῆς.

Ὁ φρόνιμος θυμωθεὶς κάθηται καὶ σιγᾷ, ἵνα καθησύχαση ἡ καρδία αὔτοϋ, καὶ να μὴ ὑπὸ τοῦ θυμοῦ αὐτὸς κρατηθῇ, ἀλλὰ κύριος διατελῇ ἑαυτοῦ.

Ὁ θυμὸς ἀφιέμενος ἐλεύθερος θολοὶ τὴν καθαρότητα τοῦ νοῦ καὶ τὸ διεῖδες τῶν φρενῶν, καὶ ἄγει εἰς παρεκτροπάς.

Ὁ θυμὸς ἕξαφθεις εἰς ὀργὴν συνθλίβει τὴν καρδίαν, ταράττει τὴν ψυχήν, συνδέει τοὺς ὀφθαλμούς, βύει τὰ ὦτα καὶ ἄγει τὸν ὓπ' αὐτοῦ καταληφθέντα δέσμιον δπου ἂν αὐτὸς ἐθέλῃ.

Ὁ θυμὸς παρασύρει τοὺς μὴ νήφοντας εἲς τὸ βάραθρον τῆς ἀπωλείας.

Ὁ Ἀριστοτέλης λέγει περὶ θυμοῦ: «Ὁ θυμός ἐστι πάθος θηριῶδες μὲν τῇ διαθέσει, συνεχὲς δὲ τῇ λήψει, σκληρὸν δὲ καὶ βίαιον τῇ δυνάμει, φόνων αἴτιον, συμφορὰς σύμμαχον, βλάβης σύνεργον καὶ ἀτιμίας, χρημάτων ἀπώλεια, ἔτι δὲ καὶ φθορὰς ἀρχηγόν».

Ὁ θυμὸς καθάπερ ὁ κύων τυφλὰ τίκτει ἐγκλήματα.

Θυμὸς καὶ ὀργὴ δύο μέγιστα κακὰ πολλοὺς εἰς ἀπώλειαν ἤγαγον.

Ὁ θυμός ἐστι πῦρ σφοδρότατον πάντα διατρώγων, διότι καὶ σῶμα λυμαίνεται, καὶ ψυχὴν διαφθείρει καὶ ἀηδῆ κατασκευάζει καὶ ἃ'ἰσχρὸν ἰδεΐν.

Ὅσα δὲ ὀργὴ χρώμενοι πράττουσιν ἄνθρωποι, ταῦτα ἀνάγκη τυφλὰ εἶναι καὶ ἀνόητα, καὶ τοῦ παντὸς ἁμαρτάνειν, οὐ γὰρ οἰόν τε ὀργὴ χρώμενον λογισμῷ χρῆσθαι τὸ δὲ ἄνευ λογισμοῦ ποιούμενον πᾶν, ἄτεχνόν τε καὶ διεστραμμένον.

Η ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ

2011-06-28T08:48:00.001+03:00

Στις 29 και 30 Ιουνίου πανηγυρίζει ο ιστορικός Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων, ο οποίος είναι κτίσμα του 11ου αιώνα και βρίσκεται εντός του Αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Αγοράς. Πρόκειται για Βυζαντινό Ναό Αγιορείτικου ρυθμού, ο οποίος είχε αρχικά χρησιμοποιηθεί ως πρωτοχριστιανικό Βαπτιστήριο των Αθηνών, ενώ αποτελούσε ζωντανή ενορία ως το 1931 οπότε άρχισαν οι ανασκαφές στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο. Σήμερα παραμένει ως ένα από τα σημαντικότερα Βυζαντινά μνημεία των Αθηνών και λειτουργείται κάθε χρόνο την ημέρα της Σύναξης των 12 Αποστόλων, 30 Ιουνίου.

Το πρόγραμμα των Εορταστικών Ακολουθιών έχει ως εξής:

Τετάρτη 29 Ιουνίου: 18.00 - 20.00 μ.μ.
Ακολουθία του Εσπερινού & Αρτοκλασία
στο ναό των αγίων Αποστόλων

Πέμπτη 30 Ιουνίου: 07.00 - 10.00 π.μ.
Όρθρος & Θεία Λειτουργία
στο ναό των αγίων Αποστόλων

Πέμπτη 30 Ιουνίου: 19.00 - 20.30 μ.μ.
Μεθεόρτιος Εσπερινός & Παράκληση στους αγ. Αποστόλους
στο ναό του αγ. Φιλίππου (στον πεζόδρομο της οδ. Αδριανού, ακριβώς απέναντι από την είσοδο της Αρχαίας Αγοράς)

Κατά τη διάρκεια όλων των εορταστικών Ακολουθιών θα εκτίθενται προς προσκύνηση τεμάχια των Ι. Λειψάνων των αγ. Αποστόλων Πέτρου, Θωμά & Φιλίππου.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

για το ιστορικό του ναού ο βυζαντινός ναός των Αγίων Αποστόλων (Σολάκη)

αυτή η συμπεριφορά δεν είναι συμπεριφορά αγάπης.

2011-06-27T18:25:00.007+03:00

Ερώτηση 486

Κάποιος μοναχός πού έμενε σ' ένα ξένο κελί, έκτισε ένα δικό του κελί κοντά σ' αυτό. Πήγε τότε ένας αδελφός πού χρειαζόταν κελί και του ζητούσε να του επιτρέψει να μείνει αυτός στο κελί πού έκτισε. Επί πλέον δε τού ζητούσε να του το δωρίσει, συντάσσοντας κάποιο σχετικό έγγραφο. Εκείνος τότε συμφώνησε να του το δωρίσει, αν του δώσουν ευλογία οι Γέροντες και με την προϋπόθεση ότι θα τον αφήνει να αντλεί κάθε εβδομάδα δύο στάμνες νερό από το πηγάδι πού βρισκόταν μέσα στην αυλή του κελιού.

Για όλα αυτά λοιπόν έστειλαν γράμμα και ρώτησαν το μεγάλο Γέροντα ...

Απόκριση Βαρσανουφίου.

Αυτό δεν είναι γνώρισμα μοναχών. Διότι αν ζητάτε έγγραφο ο ένας από τον άλλο και αν πρόκειται να φθάσετε στα δικαστήρια, αύτη η συμπεριφορά δεν είναι συμπεριφορά αγάπης. Καλύτερα έτσι, χωρίς έγγραφο, να μένει ό αδελφός στο κελί. Και αν θελήσει ο κύριος του κελιού μετά από καιρό να τον βγάλει, οφείλει να φύγει με ταπείνωση, χωρίς να φέρει καμιά αντίρρηση. Αν πάλι ο κύριος του κελιού πάει και θέλει να γεμίσει τις δύο στάμνες του με νερό και δεν τον αφήσει αυτός πού μένει στο κελί, ούτε τότε πρέπει να ταραχθεί, αλλά να πάρει τη στάμνα του αδεία και να φύγει, λέγοντας στον αδελφό: Συγχώρεσε με για τον Κύριο, αδελφέ, διότι σε στενοχώρησα και εύχου για μένα. Αλλά και στη συνέχεια οφείλει να προσέχει τον εαυτό του, μήπως ταράξει την ψυχή του η οργή. Και χάρη στην ταπείνωσή του θα σκεπάσει ο Θεός και τον άλλο αδελφό από την έχθρα του διαβόλου, του οποίου η ψυχή θα έλθει σε κατάνυξη και θα τρέξει πίσω του να του βάλει μετάνοια και θα τον παρακαλέσει να γυρίσει να γεμίσει τη στάμνα του. Μπορεί να τρέξει να βαστάξει μαζί του ακόμη και τη στάμνα. Και τότε η αγάπη του Θεού θα τούς σκεπάσει και τούς δύο και θα τούς σώσει ο φιλάνθρωπος Θεός.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

η φωτογραφία είναι του Iωάννης Φρουδαράκης

*Βαρσανουφίου και Ιωάννου κείμενα διακριτικά και ησυχαστικά (ερωταποκρίσεις) τόμος Γ΄ υπς΄, σελ.434-436, εκδόσεις “ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ”

η Ανάληψη Του Κυρίου : κινήσεις λειτουργικές

2011-06-01T16:05:00.003+03:00

Πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ της Ἀναλήψεως διαβάζεται ἡ Ἐνάτη Ὥρα τοῦ Πάσχα. Μετὰ τὸ «Εὐλογητός», τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη ἐκ νεκρῶν» καὶ συνεχίζεται ἡ Ἀκολουθία τῆς Ἐνάτης Ὥρας ποὺ διαβάζεται τρεῖς φορές.

Μετὰ τὴν θ' ὥρα τοῦ Πάσχα ὁ ἱερεὺς λαμβάνει τὸν Τίμιο Σταυρό, τὸν εὐρισκόμενον ἔμπροσθέν του τέμπλου ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ἀποκαθηλώσεως καὶ φέρει αὐτόν, προπορευομένου θυμιατοῦ ὄπισθέν της Ἁγίας Τραπέζης, ἐν ὢ θέτει τὸν Ἐσταυρωμένον ὡς ἦτο πρὸ τῆς Μεγάλης Πέμπτης. Ἔπειτα θυμιατίζει εὐλαβῶς τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπιταφίου, τὴν εὐρισκομένην ἐπὶ τῆς Ἁγίας Τραπέζης καὶ ἀσπασθεῖς περιτυλίσσει αὐτὴν καὶ ἐναποθέτει εἰς τὴν οἰκείαν αὐτῆς θέσιν. Ἐπίσης ἀντιστρέφει τὸ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον τὸ ἐπὶ τῆς Ἁγίας Τραπέζης διὰ νὰ φαίνεται ἡ εἰκὼν τῆς Σταυρώσεως.

υπάρχει μια στιγμή μέσα στο χρόνο…

2011-05-20T19:00:00.001+03:00

Για να φτάσεις σ΄ αυτό που δεν γνωριζεις
Πρέπει να πάς από ενα δρόμο που ειναι ο δρόμος της άγνοιας...
T.S Eliot

Υπάρχει μια στιγμή μέσα στο χρόνο, και μια ημέρα μέσα στη αιωνιότητα! Και υπάρχει και ένας ο χώρο που μπορεί να φιλοξενήσει τον Αχώρητο. Αυτή η στιγμή είναι Ανάσταση! Αυτή η μέρα είναι (η Κυριακή) μέρα Κυρίου! Και αυτός ο χώρος που φιλοξενεί τον Αχώρητο είναι μια καρδιά.

Υπάρχει μια στιγμή που όλα αρχίζεις να τα βλέπεις, να τα αισθάνεσαι και να τα κατανοείς αλλιώς! Αυτή η στιγμή, είναι μοναδική, είναι η αρχή της δική σου μετάνοιας! Είναι μια μικρή ρωγμή, μια χαραμάδα μέσα μας που επιτρέπει να μπει λίγο φώς. Και αυτό το φώς σου επιτρέπει να δεις … και να κινηθείς, ελεύθερα σε χώρο οικείο! Όλα όσα σε κακοποιούσαν, σε ταλαιπωρούσαν, δεν σε χωρούσαν, αρχίζουν να γίνονται φιλόξενα, ακόμα και οι πληγές που φέρεις πάνω σου από την μέχρι πρότινος ζωή σου!

Δεν υποψιάζεσαι το που σε οδηγεί αυτή η ρωγμή μέσα σου! Απλά πορεύεσαι υπό το φώς αυτής της χαραμάδας, που άνοιξε μέσα σου ο πόνος και η χαρά μιας στιγμής της ζωή σου!

Οι μέρες περνάνε, ο χρόνος αφήνει πάνω σου το αποτύπωμα του και εσύ το δικό σου μέσα στη ιστορία της ανθρωπότητας και αυτό που αγνοείς αλλά μέσα στην αγαπητικότιτα Του αναπτύσσεσαι είναι πως υπάρχει κάποιος που σέβεται αυτή σου την πορεία και σε συντροφεύει στο δρόμο!

Υπάρχει μια στιγμή άλλη! Η συνέχεια! Είναι η διάρκεια της πρώτης που σε έφερε μέχρι εδώ! Αυτή σου επιτρέπει να δεις πίσω στο χρόνο, το παρελθόν σου! Σε πάει πέρα και ποιο πίσω από την χαραμάδα! Φωτίζει τα σκοτάδια σου, σε πάει στην αρχή, εισχωρεί ( το χω με Ω) το φώς της στην κοιλία της μητρός σου! Αναγνωρίζεις μια παρουσία δίπλα σου απερίγραπτη που κάνει αισθητή την παρουσία της. Είναι αυτή η παρουσία μια αίσθηση μέσα σου που υπερβαίνει τον περιορισμό των αισθήσεων!

Αρχίζεις να ευχαριστείς πρόσωπα, καταστάσεις, χώρους! Βλέπεις το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε στη ζωή σου η ποιο ασήμαντη μορφή κάποιου, ο λόγος, η κίνηση, η σιωπή του!

Ταυτόχρονα όμως βλέπεις και τη μηδαμινότητα σου, την αρρώστια, τα πάθη σου! Βλέπεις όλα αυτά που μέχρι τότε δεν έβλεπες. Ψάχνεις και ψάχνεσαι, ακούς και σε ακούνε, μιλάς και σου μιλούν, βλέπεις και σε βλέπουν, αγανακτείς και αγανακτούν μαζί σου, δεν τους αντέχεις και δεν σε αντέχουνε, δεν είναι αυτός ο κόσμος που μέσα του θέλεις να ζήσεις, δεν σε αναγνωρίζουν ποια ως δικό τους! Δεν είσαι αυτός που ήσουν, αυτό που ήσουν δεν σου είναι αρκετό ποια! Δεν σε χωρά, δεν χωράει Εκείνον!

Όλα αυτά είναι ένα μυστήριο που συντελείτε μέσα μας! Δεν μπορώ όμως να σου πώς το πώς θα σε φέρει Εδώ και το πότε! Αυτή η στιγμή δεν ορίζεται. Δεν είναι μια συνταγή που μαζεύεις τα υλικά και την έχεις στο τσεπάκι σου! Είναι κάτι που βαθιά μέσα μας έχει φυλαχθεί και που η μέχρι πρότινος ζωή μας δεν του επέτρεπε να πεθάνει, να ραγίσει, να ριζώσει, να βλαστίσει, να αναπτυχτεί, να πάρει τα πάνω του, να μοιάσει στο κατ΄ εικόνα βαθύτερο είναι Του.

Και όταν αυτή η στιγμή έλθει! Όταν όλα νομίζεις ή νομίζουν πως έχουν τελειώσει! Όταν η πέτρα του τάφου κυλήσει κλίνοντας τη θύρα του μνημείου.

Τότε!

Τότε, το μόνο που γνωρίζεις καλά είναι πως εκούσια ή ακούσια το μόνο που μπορεί να προσφέρει κανείς είναι ο νεκρός εαυτός του, σε αυτόν τον τάφο που είναι η μήτρα και ο δελφός της νέας ζωής! Η κολυμπήθρα της Εκκλησίας!

~~~~~~~~~~~~~~~~

Την φράση του T.S Eliot την δανείστηκα από αυτό εδώ το πανέμορφο blog όπως και την φωτογραφία . Αυτό που προσπαθώ να περιγράψω είναι δύσκολο! Το ξέρω. Μια προσπάθεια έκανα, και την κάνω ακόμα! σημειώσεις πορείας …

ποιος φλέγεται και μύρισε η πόλη αγάπη.

2011-04-27T11:41:00.001+03:00

9 Απριλίου του 2007μ.Χ

Σβήσαμε τα φώτα στην εκκλησιά. Πήρε ο Γιωργάκης τον Σταυρό, ο Παύλος το θυμιατό, ο Γεράσιμος και ο Στάθης τις λαμπάδες, ο Βασίλης και ο Χρήστος τα εξαπτέρυγα, εγώ το λάβαρο της Αναστάσεως και ο Βασίλης την εικόνα και βγήκαμε από το ιερό. Πολεμιστές του φωτός για λίγο, με όπλα μας μονάχα το Φως.

Έξω από το ιερό κόσμος πολύς αυτό το βράδυ. Περιμένουν το Φως. Οι περισσότεροι, χωρίς να έχουν τολμήσει ποτέ να αναμετρηθούν με τις συνέπιες που έχει η ενατένηση του μέσα στο σκοτάδι. Το περιμένουν όμως. Κάθε χρόνο την ίδια μέρα και ώρα είναι εδώ.

Εμείς σιωπηλοί παραταχθήκαμε για άλλη μια πορεία μέσα στο σκοτάδι. Ο ιερές με την αναμένει λαμπάδα στο χέρι (ένα κεράκι μικρό, μια φλόγα μικρή που αν την φυσήξεις θα σβήσει) την πρόσφερε στους πιστού και τους απίστους αυτής της γης. Χιλιάδες οι εκκλησίες πάνω στη γη που κάνουν το ίδιο.

Μια μικρή φλόγα από τον τάφο της Αναστάσεως άναψε εκατομμύρια λαμπάδες πάνω στη γη. Πυγολαμπίδες που ερωτοτροπούν μέσα στο σκοτάδι. Να βρουν την καρδιά μας. Να καθρεφτιστεί το Φως τους μέσα στο σκοτάδι της καρδιάς.

Αρχίσαμε να περπατάμε ανάμεσα τους. Μας περιμένανε. Πάντα μας περιμένουν με ροδοπέταλα η μαχαίρια στο χέρι. Όπως και να έχει μας περιμένουν. Η δεν μας ξέρουν.

Βγαίνοντας από το ναό πλήθος πολύ μας περιμένει.

Ανεβήκαμε στην εξέδρα που μας προσμένει ολόφωτη για το ευαγγέλιο της Αναστάσεως.

Χριστός Ανέστη, χαρά μου.

Φωτοβολίδες, βεγγαλικά, χαιρετισμοί, φιλία. Πόσο να κρατήσει αυτό;

Αναστήθηκε ο Χριστός και διασκορπιστήκανε οι εχθροί Του. Αυτός δεν έχει εχθρούς. Οι άλλοι γίνονται εχθροί Του. Οι άλλοι Τον βλέπουν σαν εχθρό τους.

Επιστρέψαμε στο ναό. Στο ευαγγέλιο ακούσαμε: Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν.πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν. ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων. καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν.

Μετά το τέλος της Θείας λειτουργίας δυο, δυο ή και περισσότεροι . Ο καθένας μόνος αλλά όχι μόνος του . Στον δρόμο της αποστολής του, στην αποστολή μας, στο σπίτι, στη δουλεία, στο σχολείο, στους δρόμους αυτής της γης. Με όπλο, ένα κεράκι στο χέρι, μια φλόγα που φοβάσαι μην σβήσει και με ευλάβεια και φόβο την βάζεις στην καρδιά σου. Με την ελπίδα να πυρπολήσει το σκοτάδι. Να σε φωτίσει. Να μυρίσει Ανάσταση.

~~~~~~~~~~~~~~~

Υ.Γ

Αν θυμάμαι καλά το έχει γράψει ο Γ.Αγγελάκας σε μια ποιητική του συλλογή : ποιος φλέγεται και μύρισε η πόλη αγάπη.

Χριστός Ανέστη!

2011-04-24T17:14:00.001+03:00

Μετεποιήθει άθροον εις ευφροσύνην η λύπη και γέγονε μοι πάντα ιλαρά και γεγηθότα.

Ευθύς μεταποιήθηκε η λύπη σε χαρά και μου φάνηκαν τα πάντα χαρωπά και πανευφρόσηνα.

αγίου Ρωμανού του Μελωδού

Νίπτει Μαθητῶν ἑσπέρας Θεὸς πόδας, Οὗ ποῦς πατῶν ἦν εἰς Ἐδὲμ δείλης πάλαι.

2011-04-21T17:28:00.000+03:00

Νίπτει Μαθητῶν ἑσπέρας Θεὸς πόδας,

Οὗ ποῦς πατῶν ἦν εἰς Ἐδὲμ δείλης πάλαι.

Το βράδυ αυτό πλένει ο Θεός των μαθητών τα πόδια,

Αυτός που ο ήχος των βημάτων του

ακούστηκε το αρχαίο εκείνο δειλινό στους κήπους της Εδέμ.

Της δε συκής την ακαρπίαν φοβηθέντες, των παθών ξηράνωμεν δι’ ελεημοσύνης την ηδύτητα,

2011-04-18T12:13:00.002+03:00

Οι το στάδιον των νηστειών πανσόφως διανύσαντες και την έναρξιν του πάθους του Κυρίου εν πόθω ποιούμενοι δεύτε, πάντες αδελφοί, την του σώφρονος αγίαν Ιωσήφ σπουδήν ζηλώσωμεν. Της δε συκής την ακαρπίαν φοβηθέντες, των παθών ξηράνωμεν δι’ ελεημοσύνης την ηδύτητα, ίνα και την έγερσιν ευθύμος προφθάσαντες, ως μύρα κομισώμεθα εξ ύψους την συγχώρησιν, ότι πάντα εφορά το ακοίμητον όμμα.

~~~~~~~~~~~~~~~~

η αγιογραφία είναι από τον ιερό ναό Αγίας Παρασκευής της Ι.Μ. Νέας Σμύρνης

Πρωΐας δὲ ἐπανάγων εἰς τὴν πόλιν, ἐπείνασε.

2011-04-18T11:30:00.001+03:00

ΟΜΙΛΙΑ ΞΖʹ

ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

ένα μικρό απόσπασμα το οποίο αναφέρεται στην ΞΗΡΑΝΘΕΙΣΑ ΣΥΚΙΑ

Πρωΐας δὲ ἐπανάγων εἰς τὴν πόλιν, ἐπείνασε. Πῶς πρωΐας πεινᾷ; Ὅτε συνεχώρησε τῇ σαρκὶ, τότε ἐπιδείκνυται αὐτῆς τὸ πάθος. Καὶ ἰδὼν συκῆν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, ἦλθεν ἐπ' αὐτὴν, καὶ οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα μόνον. Ἄλλος φησὶν εὐαγγελιστὴς, ὅτι Οὐδέπω καιρὸς ἦν· εἰ δὲ καιρὸς οὐκ ἦν, πῶς ἕτερος εὐαγγελιστής φησιν, Ἦλθεν, εἰ ἄρα εὕροι καρπὸν ἐν αὐτῇ; Ὅθεν δῆλον, ὅτι τῆς ὑπονοίας τῶν μαθητῶν ἦν τοῦτο, ἀτελέστερον ἔτι διακειμένων. Καὶ γὰρ τὰς ὑπονοίας τῶν μαθητῶν πολλαχοῦ γράφουσιν οἱ εὐαγγελισταί. Ὥσπερ οὖν τοῦτο τῆς ὑπονοίας αὐτῶν ἦν, οὕτω καὶ τὸ νομίζειν διὰ τοῦτο αὐτὴν κατηρᾶσθαι, διὰ τὸ μὴ ἔχειν καρπόν. Τίνος οὖν ἕνεκεν κατηράθη; Τῶν μαθητῶν ἕνεκεν, ἵνα θαῤῥῶσιν. Ἐπειδὴ γὰρ πανταχοῦ μὲν εὐηργέτει, οὐδένα δὲ ἐκόλασεν· ἔδει δὲ καὶ τῆς τιμωρητικῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἀπόδειξιν παρασχεῖν, ἵνα μάθωσι καὶ οἱ μαθηταὶ καὶ οἱ Ἰουδαῖοι, ὅτι δυνάμενος ξηρᾶναι τοὺς σταυροῦντας αὐτὸν, ἑκὼν συγχωρεῖ, καὶ οὐ ξηραίνει· οὐκ ἐβούλετο δὲ τοῦτο εἰς ἀνθρώπους ἐνδείξασθαι· εἰς τὸ φυτὸν τῆς ἐνεργείας αὐτοῦ τῆς τιμωρητικῆς τὴν ἀπόδειξιν παρέσχετο. Ὅταν δὲ εἰς τόπους, ἢ εἰς φυτὰ, ἢ εἰς ἄλογα γίνηταί τι τοιοῦτον, μὴ ἀκριβολογοῦ, μηδὲ λέγε· Πῶς οὖν δικαίως ἐξηράνθη ἡ συκῆ, εἰ καιρὸς οὐκ ἦν; τοῦτο γὰρ ἐσχάτης ληρωδίας λέγειν· ἀλλὰ τὸ θαῦμα ὅρα, καὶ θαύμαζε καὶ δόξαζε τὸν θαυματουργόν. Ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τῶν χοίρων πολλοὶ τοῦτο εἰρήκασι τῶν καταποντισθέν των, τὸν τοῦ δικαίου γυμνάζοντες λόγον· ἀλλ' οὐδὲ ἐνταῦθα προσεκτέον αὐτοῖς· καὶ γὰρ καὶ ταῦτα ἄλογα, ὥσπερ ἐκεῖνο φυτὸν ἄψυχον. Τίνος οὖν ἕνεκεν περίκειται τοιοῦτον σχῆμα τῷ πράγματι, καὶ τῆς κατάρας αὕτη ἡ πρόφασις; Ὅπερ ἔφην, τῆς τῶν μαθητῶν ὑπονοίας τοῦτο ἦν. Εἰ δὲ μηδέπω καιρὸς ἦν, εἰκῆ τινες τὸν νόμον δηλοῦσθαι ἐνταῦθα λέγουσι. Καὶ γὰρ τούτου καρπὸς ἦν ἡ πίστις, καὶ τότε ἦν ὁ καιρὸς τοῦ καρποῦ τούτου, καὶ ἤνεγκε γοῦν αὐτόν. Ἤδη γὰρ αἱ χῶραι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν, φησί· καὶ, Ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ἃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε. βʹ. Οὐκ ἄρα τούτων τι αἰνίττεται ἐνταῦθα, ἀλλ' ὅπερ ἔφην ἐστὶ, τὴν δύναμιν ἐπιδείκνυται τὴν τιμωρητικήν· καὶ τοῦτο ἐκ τοῦ λέγειν, Οὔπω γὰρ ἦν καιρὸς, δείκνυσι· δηλῶν ὅτι προηγουμένως εἰς τοῦτο ἦλθεν, οὐ διὰ τὴν πείνην, ἀλλὰ διὰ τοὺς μαθητὰς, οἳ καὶ σφόδρα ἐθαύμασαν, καίτοι πολλῶν ἤδη σημείων γενομένων μειζόνων· ἀλλ' ὅπερ ἔφην, ξένον τοῦτο ἦν· νῦν γὰρ πρῶτον τὴν τιμωρητικὴν ἐπεδείξατο δύναμιν. Διὸ οὐδὲ ἐν ἄλλῳ φυτῷ, ἀλλ' ἐν τῷ πάντων ὑγροτάτῳ τὸ θαῦμα ἐποίησεν, ὥστε κἀντεῦθεν μεῖζον φανῆναι τὸ θαῦμα. Καὶ ἵνα μάθῃς, ὅτι δι' αὐτοὺς τοῦτο γέγονεν, ἵνα εἰς τὸ θαῤῥεῖν αὐτοὺς ἀλείψῃ, ἄκουε τῶν ἑξῆς ὧν λέγει. Τί δέ φησιν; Καὶ ὑμεῖς μείζονα ἐργάσεσθε, ἐὰν θέλητε πιστεύειν, καὶ εὐχῇ θαῤῥεῖν. Ὁρᾷς ὅτι τὸ πᾶν δι' αὐτοὺς γέγονεν, ὥστε μὴ δεδοικέναι καὶ τρέμειν ἐπιβουλάς; Διὸ καὶ δεύτερον τοῦτο λέγει, εὐχῇ προσηλῶν καὶ πίστει. Οὐ γὰρ δὴ τοῦτο ἐργάσεσθε μόνον, φησὶν, ἀλλὰ καὶ ὄρη μεταστήσετε, καὶ ἕτερα πλείονα ποιήσετε, πίστει καὶ εὐχῇ θαῤῥοῦντες.

Πάσαι αι εντολαί καταλληγουν εις έναν τρόπον, το της μετανοίας τρόπον.

2011-04-10T15:59:00.002+03:00

Άγιος Μάρκος ο Ασκητής

Οσία Μαρία η Αιγυπτία: μια αναδιήγηση του βίου της

2011-04-10T11:02:00.002+03:00

ΕΚΔΟΣΕΙΣ: ΑΚΡΙΤΑΣ
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΕΛΕΝΗ ΚΟΝΔΥΛΗ
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ : ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΜΑΜΑΗΣ

ΠΡΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΣ: ΠΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ

Νομίζω πως το να ξαναγράφεις το βίο ενός αγίου μοιάζει κατά κάποιο τρόπο με το να αγιογραφείς - «αγιογράφοι» λέγονταν παλιά οι συναξαριστές. Αυτό συμβαίνει όταν μένεις πιστός στο αρχαίο πρότυπο χωρίς προσθήκη φανταστικού στοιχείου. Αναδιηγείσαι λοιπόν και δεν αντιγράφεις αλλά και δεν κάνεις μυθιστόρημα. Κάποτε ίσως επιχειρείς να αναπαραγάγεις την αρχική τεχνική της αφήγησης, εντασσόμενος έτσι σε ένα αναγνωρίσιμο είδος γραφής, όπως θα αγιογραφούσε κανείς μια εικόνα σήμερα με βυζαντινή τεχνοτροπία. Αλλά διατηρείς την προσωπική οπτική, συνεχίζοντας την παράδοση: εκφράζεις την αίσθηση σου για τον άγιο και προσπαθείς να απευθυνθείς όσο μπορείς αμεσότερα σε αναγνώστες σύγχρονους σου. Μια τέτοια αναδιήγηση του αρχαίου βίου περιέχεται εδώ καθώς και μία επιλογή ύμνων που μεταφράστηκαν, και μερικές φορές σχολιάστηκαν, με στόχο να φανεί το κάλλος της αρχικής ποίησης.

Γιατί η ζωή του αγίου είναι ποίηση μοναδική που ξυπνάει την ποίηση στη δική μας ψυχή. Η αγιότητα είναι το πιο ακριβό συστατικό της ύπαρξης μας, συστατικό ανενεργό συχνά και αφανισμένο. Είναι ο κοινός μας προορισμός και γι' αυτό μπορούμε να ταυτιστούμε με τον άγιο στον αγώνα του και στο μεγαλείο του. Ο βίος και οι ύμνοι αποτελούν μέσα (και τα δύο λογοτεχνικά, χωρίς όμως γι' αυτό να κινούνται στο χώρο της φαντασίας) που μας οδηγούν σε αυτήν την ταύτιση* μέσα που μας επιτρέπουν να ανακαλύψουμε στους αγίους πρότυπα για την προσωπική μας πορεία αλλά και να αναγνωρίσουμε σ' αυτούς δικά μας χαρακτηριστικά. Μπορούμε να κάνουμε έτσι το βίο του αγίου κομμάτι της ζωής μας, όπως κάνει ο κόσμος με τα βιβλία που αγαπάει πολύ· και μέγιστο μάθημα, για να διδαχτούμε από αυτόν και να τον διδάξουμε στα παιδιά μας.

Αν λοιπόν αξίζει να ξαναγράψει κανείς ένα αρχαίο αγιολογικό κείμενο και να μεταφράσει σχετικούς ύμνους, δεν είναι για να παρακάμψει το πρωτότυπο έργο, να το σχολιάσει επιστημονικά ή με κάποιο τρόπο να το συμπληρώσει. Είναι, κατά την κρίση μου, για να επιχειρήσει να διευκολύνει όσο το δυνατόν αυτή τη σημαντική διαδικασία ταύτισης του αναγνώστη με τον άγιο, στο πέρασμα των αιώνων.

Ελένη Κονδύλη Αθήνα, Αύγουστος 2007

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο

Πρόκειται για την ιστορία της Μαρίας, μιας γυναίκας από την Αίγυπτο του 4ου αιώνα. Αναζητούσε την αγάπη με τον σπασμωδικό τρόπο του σημερινού ανθρώπου. Η μετάνοια της ήταν συγκλονιστική. Το βιβλίο περιέχει μια αναδιήγηση του βίου αυτής της αμαρτωλής που έγινε αγία. Η αφήγηση, μένοντας κοντά στο αρχαίο πρωτότυπο και διατηρώντας το ύφος ενός αγιολογικού κειμένου, ανοίγει ταυτόχρονα την προοπτική μιας σύγχρονης ανάγνωσης του. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει μια επιλογή σχετικών ύμνων της Εκκλησίας, οι οποίοι έχουν μεταφραστεί και σχολιαστεί, με στόχο να φανεί η ξεχασμένη ομορφιά τους και το θεολογικό βάθος που κρύβει μέσα της.

«...έπεφτα στη γη με δάκρυα, κι ένιωθα την Παναγία, την εγγυήτρια μου, να μου παραστέκεται α αυτόν το σταυρό, τον δικό μου. Προσευχόμουν: Κύριε, φώναξα, εσύ είσαι ο ερωτάς μου! Μη με εγκαταλείπεις! Μη μ' αφήνεις να γυρίσω σ αυτό που ήμουν, το τόσο λίγο και τόσο στρεβλό, χωρίς εσένα. Κύριε, κράτησε με κοντά σου!...Έμενα έτσι καρφωμένη για ώρες, μπορεί και για μερόνυχτα ολόκληρα, και δε σηκωνόμουν αν δεν ερχόταν εκείνο το γλυκό φως να με λούσει».

(από τη διήγηση της οσίας Μαρίας στον αββά Ζωσιμά)

_____________________________

Πύλες της απώλειας έγγισάση...

Άγγιξες την πύλη του χαμού με τις άτοπες πράξεις σου. Αλλά Αυτός που συνέτριψε τις πύλες του Άδει με χέρι θεϊκό πύλες μετανοίας ανοίγει για σένα, Πάνσεμνη. Αυτός: η Πύλη της ζωής.

Τριώδιο, Ε ' Κυριακή της Σαρακοστής.

ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο :

... Η Μαρία στην έρημο. Μικρό γυναικείο κορμί εκτεθειμένο σε συνθήκες αβίωτες. Μπορούμε άραγε να φανταστούμε πόση εμπιστοσύνη στο Θεό σημαίνει αυτό; Χωρίς όλα αυτά που διαθέτουμε, οι σύγχρονοι κυρίως άνθρωποι, όταν - παίρνοντας συχνά για πίστη μια ρηχή ευσέβεια που ελάχιστα μας βοηθάει - συνεχίζουμε να ζούμε καθημερινά με άγχος και αγωνία. Εκείνη όμως πάει στην έρημο, χωρίς φίλους και σύζυγο, χωρίς ασφάλιση και λογαριασμό στην τράπεζα, θέρμανση και κλιματισμό, ή έστω ρούχα, στέγη, τροφή. Αυτή η γυναίκα αντιμετωπίζει όσα φοβόμαστε: τη μοναξιά, την απειλή των θηρίων, την πείνα και τη δίψα, τις φοβερές θερμοκρασίες μέρα και νύχτα, την αρρώστια, το θάνατο. Και κάτι ακόμα πιο πολύ: έρχεται αντιμέτωπη με τον ίδιο τον εαυτό της.

````````````````````````````````````````

πηγή

Η Αγία Ταπείνωση …

2011-04-05T21:15:00.001+03:00

Το απόσπασμα αυτό είναι από μια Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου που έγινε στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος της Ιεράς Μητροπόλεως Γλυφάδας στις 14-03-2010

Αυτοεκτίμηση ή ταπείνωση; Πορεία από την τραγωδία στην κάθαρση

πηγή: http://floga.gr

… Θα σας διαβάσω τώρα και μερικές περικοπές από τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακας για να δείτε τώρα όσο μπορούμε πιο κριτικά την ταπείνωση. Κάνει μια υπόθεση, ξεκινώντας το λόγο περί ταπεινώσεως, και φαντάζεται πως υπάρχει ένα συνέδριο, και πρέπει σε αυτό το συνέδριο, όπως είμαστε εδώ, να αποφασίσουν για κάτι και να κουβεντιάσουν για κάτι. Άρχισε λοιπόν το συνέδριο, είναι πάρα πολύ πρακτικός ο Ιωάννης της Κλίμακας έχει μια οπτική άποψη, φαντάζεται, έχει μια φαντασία στο νου του, καλή φαντασία και λέει άρχισε λοιπόν το συνέδριο. «Συγκεντρωθήκαμε καί συζητήσαμε καί ἐρευνήσαμε ἐξεταστικά τή σημασία μιᾶς ἐπιγραφῆς πού βρήκαμε». Βρήκαν μια επιγραφή και λένε: «τί νά λέει αὐτή ἡ ἐπιγραφή, τί νόημα ἔχει αὐτή ἡ ἐπιγραφή, τί εἶναι αὐτό τό πράγμα;» Η επιγραφή που βρήκανε σε κάποια χαλάσματα αρχαιολογικά είχε πάνω τον τίτλο: Η Αγία Ταπείνωση. Ήξεραν τη λέξη ταπείνωση αλλά είπαν: «τί νά εἶναι αὐτή ἡ ἐπιγραφή; Καί ποῦ νά ἔχει μπεῖ αὐτή ἡ ἐπιγραφή;» Υπάρχει κανένα κατάστημα που πουλούσε ταπείνωση; Και γιατί τη λέει η «ἁγία ταπείνωση»; Υπάρχει ταπείνωση που δεν είναι αγία; Και έκαναν αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν ένα συνέδριο, ας το πω έτσι, μοναστικό. Δεν ξέρω ακριβώς η ιστορία πώς έγινε, επειδή ο Ιωάννης της Κλίμακας χρόνια ήταν ασκητής και είχε επαφή με άλλους ασκητές μπορεί να συνέβη κάτι παράλληλο, μπορεί να έκαναν τέτοιες κουβέντες. Ακόμη οι πατέρες σήμερα στο Άγιον Όρος, ακόμη και τα γεροντάκια όταν κάνουν επίσκεψη από το ένα κελί στο άλλο αυτά τα θέματα κουβεντιάζουν -μη νομίζετε πως κουβεντιάζουν άλλα πράγματα, που κουβεντιάζουμε εμείς χάνοντας την ώρα μας- [αναλύουν] και αναλύονται σε τέτοιες όμορφες κουβέντες. Βρήκαν λοιπόν την επιγραφή κι έγινε θέμα εκεί πέρα, ας το πω έτσι, για την κοινότητα τη μοναστική τη Σιναΐτικη: τι να σημαίνει αυτή η επιγραφή. Θα ‘λεγαν μερικοί «γιά τήν ταπείνωση, μά γιατί Ἁγία Ταπείνωση;» Πρέπει να το αναλύσουμε. Συγκεντρώθηκαν λοιπόν και ήθελαν να βρουν το νόημα του κι έλεγαν διάφορες σκέψεις. Να ακούσουμε τις σκέψεις τις οποίες καταθέτει εδώ ο Άγιος Ιωάννης.

Ένας έλεγε ότι ταπεινοφροσύνη είναι το να λησμονείς αμέσως τα κατορθώματα σου. Πολύ ωραία φράση, αυτά που λέμε τώρα είναι ουσιαστικά, αλλά δεν είναι μοναδικά. Όλοι έλεγαν κάτι κι όπως σε ένα μέγεθος συνοδικό, όλοι προσέθεταν κάτι στο κάλλος. Αλλά εσείς τώρα να κρατάτε και τις επιμέρους πτυχές, να, είπα το πρώτο: να ξεχνάς αμέσως τα κατορθώματα σου, αμέσως, οτιδήποτε θεωρείς για κατόρθωμα δηλαδή. Γιατί τι είναι κατόρθωμα είναι το πρώτο ερώτημα; Κι αν ακόμα το θεωρείς για κατόρθωμα μην το πεις. Θα μπορούσα να μπω σε πρακτικές εφαρμογές, να μπω ας πούμε στην παιδαγωγία και να πεις στο παιδί σου που είναι τώρα δεκάξι χρονών και σε στεναχωρεί, σε λυπεί πάρα πολύ με αυτά που κάνει και να πεις: «εγώ που κουράστηκα για σένα, έκλαψα πλάι στο κρεβάτι της αρρώστιας σου, εγώ που σε τάισα». Θα πει ο άγιος Ιωάννης: «λάθος ἔκανες». Θυμάσαι τα κατορθώματα σου, δεν έχεις καμιά ταπείνωση. Και θα σου πει ένας άλλος άγιος, νηπτικός πατέρας, ο άγιος Νείλος: κοίταξε, έκανες αυτά για το παιδί σου; Άρα θες ανταλλάγματα, να σου πει: «μπράβο, ευχαριστώ πάρα πολύ». Και οι κόποι αυτοί που είναι πολύ ωραίοι κόποι, η μάνα πονάει για το παιδί της, πάνε περίπατο και χάνονται για δυο λόγους: γιατί περιμένει ανταλλάγματα και λέει: «εγώ που το ‘κανα αυτό», γιατί ξέχασε αυτό που λέει εδώ πέρα ο πρώτος αυτής της συνδιάσκεψης, θυμάται τα κατορθώματα του. Ένα παράδειγμα σας έφερα τώρα, το κάνω πολύ πρακτικό. Ή ακόμα ένας δάσκαλος θα μπει στην τάξη και θα πει: «μα όλο το χρόνο κουράστηκα, τρελλάθηκα εδώ πέρα μέσα και τώρα μου πετάτε αεροπλανάκια στο μάθημα μέσα; Έκανα κι αυτό, κι αυτό, έφερα και βίντεο και κομπιούτερς, σας πήγα κι εκδρομή». Και μόνο που το λέει στα παιδιά είναι μια χαμένη ιστορία, θυμάται τα κατορθώματά του. Και ξέρετε το παιδί που έχει τα δικά του αμαρτήματα, τη δική του σαλεμένη -πολλές φορές- ισορροπία του νου του, τον εγωισμό του, επειδή έχει εγωισμό ξέρει τον εγωιστή εύκολα κι αυτός ο δάσκαλος πια δε μετράει, ή αυτή η μάνα δε μετράει πια. Και μετά λες: «τι να κάνω;» Τα ακούμε αυτά στην εξομολόγηση και λέμε: «πάει, τώρα να αλλάξεις ισορροπία, είπες αυτά τα πράγματα». Θέλει πολλή δουλειά αυτό. Σαράντα χρόνια στην έρημο ο Μωυσής, δεν ξέρω πόσα, αλλά θέλει πάρα πολύ δουλειά, εμείς αυτά τα ξεχνάμε. Είναι η πρώτη πρόταση· βλέπετε καταπληκτική και καταλυτική.

Άλλος είπε το να θεωρείς τον εαυτό σου πιο τελευταίο και πιο αμαρτωλό από τους άλλους, αυτή είναι γνωστή φράση, αλλά πώς γίνεται; Για σταθείτε, άλλο να το λες και να λες: «εγώ είμαι πολύ αμαρτωλός» -είναι πάρα πολύ εύκολο- κι άλλο να το ζεις, όχι να το αισθάνεσαι, το αισθάνομαι είναι μια κατάσταση ψυχολογική. Εδώ οι Πατέρες λένε να το ζεις, «ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ ὁ Χριστὸς», προσέξτε άλλο το αισθάνομαι, γιατί το αισθάνομαι είναι μια φράση: το φαντάζομαι, το φτιάχνω κι επάνω μου, πάω να απωθήσω τα υπόλοιπα· ενώ η θεραπευτική είναι να το ζεις. Μα πώς θα γίνει αυτό το πράγμα; Να θεωρείς τον εαυτό σου πιο αμαρτωλό. Όχι σε σχέση μόνο με αυτούς που έχεις μπροστά σου, σίγουρα κι οι άλλοι αμαρτωλοί είναι, ποιος μετράει την αμαρτία; Σε σχέση με το αναμάρτητο του Θεού, προσέξτε, γιατί «τῷ Θεῷ» αμαρτάνουμε, αυτό είναι το κλειδί αυτής της ισορροπίας των Πατέρων, ότι είσαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους, ποιο είναι το μέτρο; Το μέτρο είναι ο Θεός. Εφόσον λοιπόν αμαρτάνουμε, λίγο ή πολύ, θα πω, κοίταξε αυτό το πράγμα εγώ το έκανα μία φορά, ο άλλος το έκανε δέκα φορές, αυτό είναι μαθηματικό μέγεθος, αλλά ενώπιον του Θεού και το μία και το μισό και το ένα δευτερόλεπτο…., για ένα δευτερόλεπτο κάμφθηκε ο Μωυσής και με το πρώτο κτύπημα της πέτρας δεν βγήκε το νερό, για ένα δευτερόλεπτο. Λοιπόν τα μαθηματικά του Θεού είναι αλλιώτικα. Αν μπούμε σε αυτά τα μαθηματικά, ότι εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους θα το λέμε, είναι όμως έτσι; Είναι εάν αμάρτησα ενώπιον του Θεού, βλέπετε καταλυτική σύγκριση στην ιστορία του ασώτου, ο άσωτος αναμετριέται με την αγαθότητα του πατέρα, «ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (Λουκ. 15:21), ο άλλος ο γιος όμως αναμετριέται με την αμαρτωλότητα του άλλου αδελφού. Βλέπετε το παράδειγμα; Βλέπετε τι θησαυρούς έχει μέσα η Αγία Γραφή, αυτή που ξέρουμε, είναι οι διηγήσεις πάρα πολύ γνωστές. Με ποιον γίνεται η αναμέτρηση; «Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου». Αυτό δεν κάνει και ο Τελώνης; «Ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» (Λουκ. 18:13), λέει, ενώ έλεγε ο Φαρισαίος: «δέν εἶμαι ἐγώ σάν τόν Τελώνη», ίδιο πράγμα. Με αυτά που λέμε τώρα εδώ πέρα, πασίγνωστα, απλώς κωδικοποιώ γνωστά πράγματα για τη ζωή σας. Αλλά δεν θα πείτε: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από τους άλλους», και μόνο που το είπες θα πεις: «μα, εγώ;» Ο άλλος από την 17 Νοέμβρη σκότωσε τόσους ανθρώπους, εγώ δεν σκότωσα, άρα υπάρχουν και χειρότεροι αμαρτωλοί από εμένα. Η άλλη κλέβει, η άλλη κουτσομπολεύει, η άλλη παράτησε τον άνδρα της , θα βρεις χίλιους αμαρτωλούς και θα λες: «εγώ είμαι πιο αμαρτωλός από όλους» κι όμως θα το αισθάνεσαι, αλλά δε θα είναι. Η αμαρτία μας θα σταθεί ενώπιον του Θεού και με την αμαρτία, λένε οι Πατέρες, τι κάνουμε; Θίξαμε την ισορροπία τη δημιουργική του Θεού, που τα έκανε όλα τέλεια. Τα κάναμε εμείς ανάποδα. Κρατήστε αυτό το μέγεθος για να μη γίνει η ταπείνωση μια περιττολογία ή ταπεινολογία. Το λένε οι Πατέρες· άλλο ταπείνωση κι άλλο ταπεινολογία.

Άλλος λοιπόν σ’ αυτό το συνέδριο, υπάρχουν κι άλλες σκέψεις, βλέπετε καταπληκτικές σκέψεις, ανοίξτε αν θέλετε στο σπίτι σας την Κλίμακα να το χαρείτε μόνοι σας αυτό το κείμενο, θα διαβάσω μικρά αποσπάσματα, θα βρείτε τον λόγο τον 25ο να τον διαβάσετε, κι όχι μόνο αυτόν, ολόκληρη την Κλίμακα να διαβάσετε. Ένας τρίτος είπε, το να γνωρίσεις καλά με το νου σου την δική σου αδυναμία και ασθένεια. Είπε να γνωρίσεις εσύ με το νου σου την δική σου αδυναμία και ασθένεια. Βλέπετε, αυτός κάνει ένα πέρασμα, στρέφεται στον εαυτό του τώρα -προσέξτε- αλλά όχι κατά τα μέτρα του αυτοσεβασμού, είναι αυτό που λένε οι Πατέρες, κι ο μέγας Βασίλειος κι ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, έγραψαν ομιλίες που λέγονται «Πρός ἑαυτόν». Καμιά σχέση με τη λέξη αυτοσεβασμός. Στον αυτοσεβασμό ανακαλύπτεις πόσο σπουδαίος είσαι και πόσες δυνάμεις έχεις, εμείς ό,τι έχουμε το έχουμε από το Θεό, «τά σά ἐκ τῶν σῶν». Αλλά εδώ πέρα στρέφεσαι για να καταλάβεις την αδυναμία σου. Εδώ υπάρχει μια στροφή στον εαυτό, τα «εἰς ἑαυτόν» των Πατέρων, προσέξτε, έχω δει σ’ αυτές τις σχολές της ψυχοθεραπείας, σ’ αυτά τα μεγέθη -τις μελετώ όσο μπορώ γιατί είναι πάρα πολύ επικίνδυνες και μπλέκουν και τον κόσμο μας- έχω δει ότι μερικοί από αυτούς έτσι αποσπασματικά ή έτσι με έναν τρόπο επιφανειακό, χρησιμοποιούν και τέτοια χωρία, λένε: το λέει κι ο τάδε πατέρας, το λέει και το Ευαγγέλιο -προσέξτε- χρησιμοποιούν αυτό που θέλουν όπως θέλουν, δεν το βλέπουν στο γενικό τους κοίταγμα το θεραπευτικό. Αυτό ήταν παρενθετικός λόγος. Εδώ λοιπόν έχουμε το «εἰς ἑαυτόν» αλλά να γνωρίσεις την αδυναμία σου, που είμαστε ενώπιον του Θεού, δεν είμαστε τίποτα κι Εκείνος μας αναδεικνύει να γίνουμε κάτι.

Ο τέταρτος είπε [ταπείνωση είναι] το να προλαμβάνεις σε φιλονικίες να διαλύεις πρώτος την οργή. Αν γίνεται οποιαδήποτε διαμάχη, να είσαι ο πρώτος που δε θα οργιστείς, αλλά να μην οργιστείς στα βάθη της ψυχής σου. Εδώ μπαίνουμε στα πολύ βαθειά κλειδιά, όχι μόνο με την διαμάχη ή τις φιλονικίες, αυτά τα πολύ καθημερινά, μπορεί να τέλειωσε η λειτουργία τώρα και μετά από λίγο, κάποια να είπε σε κάποια άλλη κάτι για το αντίδωρο, για τον καφέ, κάτι να έγινε, κάτι έγινε σίγουρα σήμερα κι εδώ και στην παρακάτω ενορία, παντού, είμαι γι’ αυτό σίγουρος. Και κάπου εθίγης, σου είπε κάτι στραβό ή η μια διακονεί, πήγε να κάνει περισσότερα, η άλλη λιγότερα και κάπου εθίγης, λέει να μην έχεις καθόλου οργή, έτσι είναι τα πράγματα, δεν ξέρω γιατί το έκανε, υπάρχουν χίλιοι λόγοι, δεν ξέρω καν γιατί το έκανε, δεν αναλύω γιατί, είναι εγωίστρια, μήπως πήρε κι ευλογία να κάνει πιο πολλά από μένα; Μα δεν ξέρεις, κι αν έχει πάρει κι ευλογία μπορεί να είναι για κάποιο λόγο, να ήταν τεμπέλα και να της έβαλαν πιο πολύ δουλειά για να ξυπνήσει, δεν ξέρω το γιατί· εμείς πώς το αναλύουμε αυτό το πράγμα; Και το καταστροφικό είναι που αντί να στραφούμε στο Θεό να δούμε την αμαρτωλότητά μας, γιατί είχαμε μια οργή μέσα μας, το αναλύει ο ένας με τον άλλο. Μου λένε μερικές φορές «τα έχω με αυτή, να της πω;» «Τι θα πεις παιδάκι μου, δε θα βρείτε τίποτε, στο Θεό θα στραφείτε πρώτα, θα μετανιώσετε, θα δείξετε αγάπη, θα δείξετε ταπείνωση, και κάποτε μετά από καιρό πολύ όμορφα θα πιείτε μαζί και καφέ χωρίς να οργίζεστε». Να μην πιάσει τίποτε τα μύχια της ψυχής μας. Τα λόγια του συνέδρου είναι καταπληκτικά.

Ένας πέμπτος είπε το να γνωρίζεις καλά τη χάρη και την ευσπλαχνία του Θεού· νάτο, η ταπείνωση πέρα από όλα αυτά είναι να γνωρίζεις την ευσπλαχνία του Θεού, ότι σε συγχωρεί έτσι ο Θεός έτσι, χρειάζεται να αναλύσεις τον άλλο; Χρειάζεται να αναλύσεις τον εαυτό σου; Η βασική μεθοδολογία του διαβόλου είναι όταν κάνουμε αμαρτία να μας φέρει σε απελπισία και να λέει πολύ βαριά αμαρτία αυτό που κάναμε, «εσύ που σαν καλός χριστιανός αυτό δεν έπρεπε να το κάνεις με τίποτα». Εκεί δε θα το κουβεντιάσεις, όπως λένε οι Πατέρες, η βασική μέθοδος είναι δεν κουβεντιάζουμε ποτέ με το διάβολο, παρά μόνο με το Θεό, βασική νηπτική μέθοδος, κανένα λογισμό με το διάβολο, καμιά ανάλυση. Ναι, έγινε και ο Θεός με συγχώρεσε, «ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ», «ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου», «ἐλέησόν με, ὁ Θεός, κατά τό μέγα ἔλεός Σου». Μην μπεις στην κουβέντα με τον πειρασμό, αλλά θα θυμηθείς την ευσπλαχνία του Θεού. Και θα σου λέει ο διάβολος: «μα πώς έγινε τόσο μεγάλη αμαρτία, τέτοια αμαρτία, τόσα χρόνια μέσα στην Εκκλησία πώς το έκανες αυτό το πράγμα». Μα καμία κουβέντα, αρχίζει μια διαλυτική κατάσταση που φέρνει ανθρώπους που ζουν μέσα στην Εκκλησία, σε κατάσταση απελπισίας και -θα τολμήσω να το πω- νευρολογικών προβλημάτων. Κι έχουμε χριστιανούς με βαθύτατα νευρολογικά προβλήματα ενώ είναι μετανιωμένοι, εξομολογούνται, αλλά κουβεντιάζουν με το διάβολο· εμείς δεν κουβεντιάζουμε με τον διάβολο, εκείνος το θέλει πάρα πολύ, εμείς δεν κουβεντιάζουμε, αυτή είναι η πορεία η πνευματική μας. Θα θυμηθείς λοιπόν μόνο την ευσπλαχνία του Θεού, σε Εκείνον θα στραφείς.

Κι ένας άλλος πάλι είπε: το να αισθάνεσαι ψυχική συντριβή και να απαρνείσαι το δικό σου θέλημα. Ο καθένας προσθέτει ένα τρομερό πετραδάκι, πάρτε το κείμενο να δείτε αυτές οι κουβέντες αυτών των συνέδρων είναι υψηλότατες, είναι το μωσαϊκό της ταπεινώσεως, τα θεμέλια. Να απαρνείσαι το δικό σου θέλημα, θα πεις τι σημαίνει αυτό το πράγμα; Να απαρνούμαι το θέλημα μου; Μα τι λέτε, καλέ; Να απαρνηθώ το θέλημά μου; Εδώ πέρα η 5η και η 6η Οικουμενική Σύνοδος ασχολήθηκαν με το θέμα του θελήματος για το μονοθελητισμό, θεώρησαν το να μην έχεις θέλημα θεωρείται αίρεση κτλ. Δεν αρνούμαστε το θέλω που είναι η προσωπικότητα του ανθρώπου, αρνούμαστε το θέλω που δεν έχει μετάνοια και κρίνει τον άλλο. Το θέλω είναι δομικό υλικό της ψυχής μας, ο Θεός το έκανε έτσι, είναι ευλογία το θέλω, αλλά τι ευλογία; Αυτό το θέλω να το στρέφεις στον Θεό, θέλω αυτό που θέλει ο Θεός. Τι λέει ο Χριστός στον κήπο της Γεθσημανή; Υπόδειγμα δίνει: «παρελθέτω ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο» (Ματθ. 26:39). Λέει με λίγα λόγια: «δέ θέλω νά σταυρωθῶ», το ανθρώπινο θέλημα δε θέλει και γιατί να σταυρωθεί; Γιατί οι άλλοι να αμαρτήσουν σταυρώνοντας το Θεό; Και μετά λέει: «Πατέρα νά γίνει αὐτό πού θέλεις Ἐσύ». Δεν αναιρείται το θέλω, η γνώμη, η σκέψη, αναιρείται η μη στροφή στο Θεό· να γίνει αυτό που θέλει. Έρχεται μια αρρώστια κι έχεις δικαίωμα να πεις στο Θεό: «δε θέλω αυτή την αρρώστια Θεέ μου, κάνε κάτι να σταματήσει», δεν είναι αμαρτία αυτό το πράγμα, δε θα πεις: «τι ωραία που θα αρρωστήσω», δε θα πεις τέτοιο πράγμα, δεν έχουμε ιδιότυπο πνευματικό μαζοχισμό· θα παρακαλέσεις το Θεό να γίνεις καλά βεβαίως, και ευχέλαιο θα κάνεις και τον Θεό θα παρακαλέσεις και στη Λειτουργία θα μπεις. Αν δεν ξεπερνιέται η αρρώστια, θα πεις «δόξα τῷ Θεῷ», γιατί πια ξέρεις πως το μυστήριο της αγάπης του Θεού σίγουρα θα σε οδηγήσει και μέσα από αυτή την αρρώστια σε πιο υψηλή αγιότητα, στην Αγία Ταπείνωση. Βλέπετε, αρχίζει να δομείται το υλικό της Αγίας Ταπεινώσεως, δεν είναι απλώς ταπείνωση, αυτά που προσθέτουν εδώ οι σύνεδροι μας πάνε στην Αγία Ταπείνωση, όχι στην ταπεινολογία.

Κι ο συγγραφέας του κειμένου που είναι ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακας άκουσε το συνέδριο, του άρεσε πάρα πολύ αυτή η κουβεντούλα, φανταστείτε τώρα να βρεθείτε σε μια σύναξη κι αντί να ακούτε κουτσομπολιά κι άλλα αντί άλλων να ακούτε ωραίες κουβέντες και βαθύτατες γι’ αυτά τα μεγάλα θέματα. Κι εγώ -λέει- αφού τα άκουσα όλα αυτά κι αφού τα εξέτασα μόνος μου με πολλή περίσκεψη και προσοχή, δεν κατόρθωσα με όσα άκουσα να καταλάβω την έννοια της ταπεινώσεως. Δεν σημαίνει ότι δεν είχε μυαλό, καταλαβαίνει πως η ταπείνωση είναι πολύ μεγάλο μυστήριο. Γιατί είναι μυστήριο; Προσεγγίζει τον Θεό. Ο Θεός πρωτογενώς είναι ταπεινός και τα του Θεού τα καταλαβαίνουμε σχετικώς. Διαβάστε τους δύο καταπληκτικούς λόγους του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου «περί ἀκαταλήπτου». Μέσα στον λόγο «περί ἀκαταλήπτου» μερικά κεφάλαια αφορούν την ταπείνωση του Θεού, λέει δεν μπορώ να το αναλύσω, γι’ αυτό βλέπετε λέμε η άκρα ταπείνωση για τον Χριστό. Από ένα σημείο και μετά -λέει- δεν μπόρεσα να το καταλάβω, γι’ αυτό ως έσχατος όλων, λέει τώρα, αφού μάζεψα όπως ο σκύλος τα ψίχουλα που έπεσαν από το τραπέζι, βλέπετε νιώθει ότι είναι σκύλος, παρακολουθεί την κουβέντα, ο καθένας παραθέτει ένα ψίχουλο και τα μαζεύει, είναι ωραία ψίχουλα αυτά, κατέληξα στον εξής ορισμό. Και δίνει εδώ -σχετικό κι αυτό- έναν ορισμό, να μην πω περιορισμό, μια προσέγγιση. Σε αυτές τις έννοιες περιορισμός δεν υπάρχει, [δίνει] μια προσέγγιση, ορίζει, κάπου δίνει κάποια όρια. Η ταπεινοφροσύνη, προσέξτε, είναι ανώνυμη και μυστική χάρη της ψυχής. Δεν μπορείς να την πιάσεις να την αναλύσεις, προσεγγίζεις το Θεό. Όποιος μπαίνει στο χώρο της ταπεινώσεως μέσα από αυτά τα σκαλοπάτια, μπαίνει μέσα στο Θεό -προσέξτε την λέει ανώνυμη- η οποία [ταπείνωση] μπορεί να ονομαστεί μόνο από όσους την δοκίμασαν εκ πείρας. Είναι ανέκφραστη· αν είχα εδώ ένα φαγητό που δεν το ξέρουμε από μια εξωτική χώρα εγώ μπορεί να το έτρωγα, ό,τι και να έλεγα δεν θα καταλαβαίνατε τίποτα, δεν πήρατε εμπειρία. Στο βάθος δηλαδή επειδή η ταπείνωση προσιδιάζει με το Θεό παραμένει μυστήριο, στο τέλος-τέλος δεν μπορεί να οριστεί. Θα κάνεις αυτά που είπαμε εδώ πριν από λίγο και θα βιωθεί. Που σημαίνει κανείς δεν μπορεί να πει είμαι ταπεινός, είναι θέμα βιώσεως, είναι μια γεύση, είναι μια χαροποιός κατάσταση, είναι ανέκφραστος πλούτος, ονομασία του Θεού, δωρεά του Θεού, είναι εκείνο που λέει το πατερικό κείμενο: «Μάθετε οὐκ ἀπ᾿ Ἀγγέλου, οὐκ ἀπ᾿ ἀνθρώπου, οὐκ ἀπὸ δέλτου, ἀλλ᾿ ἀπ᾿ ἐμοῦ», από μένα, αυτό που είμαι εγώ, «ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν πολέμων και κουφισμόν λογισμών ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν». (Ματθ. 11:29). Κάνει μια παραλλαγή του Ματθαίου, αυτό που είπε ο Χριστός, ελάτε κοντά μου και θα βρείτε ανάπαυση. Αυτό δεν περιγράφεται, είναι ένα μυστήριο που δεν περιγράφεται, αλλά έχει μια πορεία βαθύτατη κατά τα μέτρα του δομικού υλικού που σας ανέλυσα.

Θα πω μερικά ακόμη από τον Ιωάννη της Κλίμακας, και μετά -όση ώρα μείνει- θα πω από τους άλλους Πατέρες, είναι τόσο απέραντος αυτός ο πλούτος κι επειδή παραμένει μυστήριο το γεγονός κι εγώ δεν θα μπορέσω να ορίσω την ταπείνωση ούτε να την καθορίσω, είναι μια γεύση που αν την δοκιμάσετε θα την πάρετε μπροστά σας με δομικό υλικό αυτό που είπα πριν από λίγο· κρατήστε αυτό το δομικό υλικό των συνέδρων, με ακροτελεύτιο άρθρο, με τίποτα να μην θυμώσεις, με τίποτα να μην οργιστείς, με τίποτα να μην αναλύσεις τον άλλο, το είπα τώρα συμπιληματικά. Όταν αρχίζει να ανθίζει μέσα μας το σταφύλι αυτής της αγίας αμπέλου, της ταπεινώσεως, αισθανόμεθα πάραυτα κόπωση και μίσος προς κάθε ανθρώπινη δόξα και έπαινο. Προσέξτε, αυτό κρατήστε το, μίσος για δόξα και κάθε ανθρώπινο έπαινο, δυστυχώς το έχουμε όλοι αυτό το πράγμα, περιμένουμε με το παραμικρό έναν έπαινο, μια καταξίωση, ακραία μορφή αλλά πρακτική μορφή, επανέρχεται τώρα στα πρακτικά, παραμένει μυστήριο η γεύση αλλά τώρα μας δίνει κι άλλο υλικό για να μας ενισχύσει, ο λόγος για την ταπείνωση είναι από τους μεγαλύτερους λόγους στην Κλίμακα. Βλέπετε, καμία απαίτηση για καταξίωση, ούτε για δόξα, για έπαινο…

Μεσονύκτιον ἐξεγειρόμην…

2011-04-04T19:08:00.001+03:00

Η μέρα μας, αρχίζει πάντα με μία ανάσταση, της οποίας η αναγγελία γίνεται καθημερινά, μέσα στο σκοτάδι!

Η πόρτα του ναού ανοίγει στης 5:30 π.μ και ο ιερέας βάζει Ευλογητός .

Αυτό είναι αρκετό!

Έστω και αν ένας από εμάς, μέσα σε αυτή την πόλη προμηνύει Ανάσταση εκ του τάφου, εκ του στρώματος, εκ της ακηδίας μας καθημερινά.

Είναι αρκετό!

Η δική του απλή, ταπεινή, ασήμαντη λειτουργική κίνηση η οποία καθημερινά εδώ και χρόνια σημαίνει Ανάσταση μπορεί να νοηματοδοτήσει τη ζωή μου.

Από διάφορα μέρη της Αθήνας συνέρχονται οι καλεσμένοι στους γάμους του Αρνίου.

Τις περισσότερες φορές η δικές μας Αναστάσεις δεν φέρουν πάνω τους τα στίγματα της Αγάπης του Χριστού.

Το ένδυμα το λευκό,

η λαμπάδα,

το Φώς,

η μετάνοια,

η ικεσία,

η δοξολογία,

η ευχαριστία,

η Θεία Ευχαριστία,

η μετάληψη των Τιμίων Δώρων.

Η ημέρα μας!

Η κάθε ημέρα αρχίζει μόνο κοντά σε Αυτόν!

Μόνο μέσα σε Αυτόν μπορείς να πορευθείς, να διέλθεις φθάνοντας δια της στενής πύλης! Βαστώντας, λειτουργώντας μυστικά μέσα στον κόσμο τις εντολές Του.

Όπλα μας και Ασπίδα μας σε αυτή την πορεία αποστολής μας στα Έθνη!

- Ποια ;

Μπορείς να πεις και να γράψεις!

Μπορείς όμως να ρωτάς;

Μπορείς να πολεμάς ή να αμύνεσαι από την στιγμή που Αυτός έχει εισέλθει μέσα Σου;

Μου ήλθε αυθόρμητα στο νου η προσευχή του Αγίου Πατρικίου…

Αυτή η συστολή των αισθήσεων, του νου …

στην καρδία…

στον τόπο της Παρουσίας Του.

Το δύσκολο δεν είναι να σηκωθείς στης 5:30π.μ για να παραστείς στην ακολουθία.

Το δύσκολο είναι η ανάσταση σου αυτή,

εκ του στρώματος, εκ της ακηδίας

να έχει κάτι από την Ανάσταση των νεκρών, επάνω της.

«Ο Σταυρός ως αξεπέραστο επίπεδο και μοντέλο Παιδείας».

2011-03-27T12:00:00.002+03:00

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του πρωτοπρεσβύτερου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, που έγινε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου Βούλας, την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, 11/03/2007.

Σεβασμιώτατε Επίσκοπε - υπόμνηση και τύπος του εν τω μέσω ημών Σταυρωμένου και Αναστημένου Χριστού. Σεβαστοί πατέρες - και ταυτόχρονη υπενθύμιση της καθημερινής θυσίας του Χριστού. Λαέ του Θεού ορθόδοξε - φορέα του σταυροαναστάσιμου ήθους της πονεμένης και μαρτυρικής ορθοδοξίας.

Εδώ και μερικές μέρες στο κέντρο της Αθήνας γίνεται μια πάλη για την παιδεία. Η μια μεριά χρησιμοποιεί δακρυγόνα, για να επιβληθεί ένα μοντέλο παιδείας. Η άλλη μεριά έκαψε την ελληνική σημαία. Μήπως, υπενθύμιση της χαμένης και ξεχασμένης προτάσεως περί παιδείας; Κάποιοι άλλοι έκαψαν ένα φρούριο στον «Άγνωστο Στρατιώτη». Μήπως και πάλι υπενθύμιση της χαμένης και ανύπαρκτης ιστορίας των αγνώστων, μαρτυρικών στρατιωτών αυτού του τόπου; Η Παιδεία.

Μερικές μέρες μετά, μετά απ’ τα καπνογόνα, η Ορθόδοξη Εκκλησία θυμάται το Σταυρό και γιορτάζει σήμερα αυτή τη μνήμη Του και την προτείνει ως αξεπέραστο επίπεδο και μοντέλο Παιδείας. Μην το ξεχάσουμε -εμείς τουλάχιστον- γιατί θα μπούμε πάλι στην αντιπαλότητα - ποιο είναι το υπόδειγμα της Παιδείας. Καθημερινές προτάσεις παιδείας, εδώ κι αιώνες καταθέτει η Ορθοδοξία μας μπροστά στα μάτια μας. Ή τις δεχόμαστε ή καίμε μετά τη σημαία μας ή πετάμε δακρυγόνα.

Ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος μια μέρα κατηγορήθηκε με μια πολύ βαριά κατηγορία. Μια κοπέλα που βρέθηκε έγκυος, για να δικαιολογηθεί, κατήγγειλε τον αναχωρητή ότι τη βίασε. Ρίχθηκαν τότε πάνω του και τον διαπόμπευσαν, κρεμώντας πάνω του μαγειρικά σκεύη και χτυπώντας και βρίζοντάς τον. Ο Άγιος δεν είπε λέξη για να απολογηθεί και μάλιστα δέχθηκε να εργάζεται πολύ για να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της γυναίκας και του παιδιού του -όπως έλεγε- που του’ χε στείλει η θεία Πρόνοια. Όταν μετά από καιρό αναγνωρίστηκε η αθωότητά του, όλο το χωριό, έμπλεο θαυμασμού, πήγε να ζητήσει συγνώμη. Εκείνος όμως είχε φύγει. Έπρεπε να φύγει, γιατί αυτό το μοντέλο της παιδείας δεν ζητάει ούτε την καταξίωση, ούτε την κενοδοξία. Ήταν μια πρόταση παιδείας σταυρού της αδίκου κατηγορίας.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, όταν βρέθηκε μπροστά σε μια ψευτοσύνοδο εκπροσώπων των ποικιλώνυμων Εκκλησιών της εποχής του, που είχαν καταντήσει σε αίρεση, άκουσε το ερώτημα: «Μάξιμε, σε ποια Εκκλησία ανήκεις; Του Βυζαντίου, της Ρώμης, της Αλεξανδρείας; Ορίστε, εμείς είμαστε ενωμένοι». Εννοείται στην αίρεσή τους. Κι αυτός τους είπε: «Ανήκω στην Εκκλησία όπου υπάρχει η ορθή και σωστή πίστη». Είναι το μαρτύριο της ορθής ομολογίας. Μετά από λίγο -δεν τον κατάλαβαν- καταδικάστηκε. Του ’κοψαν το χέρι και τη γλώσσα.

Υπάρχει το μαρτύριο και η παιδεία της αμεριμνησίας. Ο Άγιος Φιλάρετος τα ’χασε όλα · δεν είχε τίποτε. Το τελευταίο ζώο που του ’χε μείνει το ’δωσε σ’ έναν φτωχό που το χρειαζόταν. Και στο τέλος του ’μεινε ένα μελίσσι κι αφού το μοίρασε όλο σε φτωχούς, έδωσε το ρούχο του το τελευταίο σ’ έναν ζητιάνο που το ’χε ανάγκη. Αυτός σήκωσε την παιδεία της αμεριμνησίας.

Ο Άγιος Κύριλλος ο Φιλεώτης, όταν κατάλαβε ότι το μυστήριο της Ορθόδοξης Παιδείας κρύβεται στην ταπείνωση και στη διακονία, πήγε μόνος του, οικειοθελώς, για τρία χρόνια και εργάστηκε ως ναύτης σ’ ένα καράβι, αποφασισμένος να υπακούει σε όλους, όπως στον ίδιο τον Κύριο · δεχόμενος με χαρά χλευασμούς, λοιδορίες, ταπεινώσεις και αδικίες κάθε λογής. Ήταν άλλο μαρτύριο και μια άλλη παιδεία.

Υπάρχει ο σταυρός και η παιδεία της απλότητας. Ο Άγιος Θεμιστοκλής ήταν άνθρωπος με απλούς τρόπους και καθαρή καρδιά. Ήταν τσοπάνης. Μια μέρα ένας Χριστιανός της πόλεως -Διοσκουρίδης ονόματι- που τον κυνηγούσαν οι στρατιώτες για κάποιο δήθεν έγκλημα, βρέθηκε κοντά και ζήτησε να τον κρύψει ο άγιος. Τον έκρυψε ο Θεμιστοκλής. Λίγες στιγμές αργότερα κατέφθασαν οι διώκτες του και ρώτησαν αν είδε τον φυγάδα. Πιστεύοντας ο Θεμιστοκλής από απλότητα στην καλή τους προαίρεση και νομίζοντας πως όλοι οι άνθρωποι είναι όπως εκείνος, γεμάτοι συμπόνια και καλοσύνη, τους είπε : «αφήστε τον να φύγει, αδελφοί μου, για να γλιτώσει από τον θάνατο. Μην τον προσάγετε στον δικαστή. Χαρίστε του τη ζωή. Είναι χριστιανός, όπως και εγώ». Αυτά τα λόγια εξόργισαν τους διώκτες του. «Αν αρνηθείς να μας δώσεις αυτόν, θα συλλάβουμε εσένα στη θέση του». – «Σας έκανα την πρόταση για να ωφεληθείτε», είπε ο άγιος, «αλλά αφού την απορρίπτετε, με χαρά δέχομαι να με συλλάβετε αντ’ αυτού, γιατί είμεθα και οι δυο δούλοι του Χριστού και μέλη του αυτού Σώματος». Πέθανε μαρτυρικά ο Θεμιστοκλής. Έκανε την παιδεία της απλότητας και της θυσίας.

Ο Άγιος Ιλάριος [επίσκοπος] Πικταβίου - μια περιοχή της Ευρώπης, σήμερα λέγεται Πουατιέ. Σε μια τοπική σύνοδο, αφού είχε ομολογήσει θερμά την Ορθοδοξία, ο τοπικός τύραννος του είπε ότι αυτά που λέει τον αναγκάζουν να τον εξορίσει και φυσικά έχοντας πάνω του το μαρτυρικό ήθος της Ορθοδοξίας, ο Άγιος Ιλάριος είπε : «τους επισκόπους μπορείς να τους εξορίσεις, αλλά την αλήθεια όχι». Είναι το μαρτύριο της παρρησίας.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβίτης πέρασε από το μαρτύριο της υποτιθέμενης πλάνης. Μια μέρα είδε σε όραμα την Παναγία, η οποία τον διέταξε να ανεβεί στην κορυφή του Άθωνα, για να παραλάβει -ως άλλος Μωυσής- τις πλάκες του πνευματικού νόμου. Επί τρία μερόνυχτα έμεινε στην κορυφή, προσευχόμενος καρτερικά και αντιστεκόμενος θαρραλέα στις αδιάκοπες επιθέσεις των δαιμόνων. Τέλος, του παρουσιάστηκε η Παναγία και του είπε πολύ ωραίες προτάσεις για το πώς θα κατευθύνει τη ζωή του και του λαού. Όταν κατέβηκε απ’ την κορφή του βουνού ολόχαρος, πήγε σ’ έναν γέροντα ασκητή, ο οποίος, μη έχοντας το χάρισμα της διακρίσεως, τον κατηγόρησε ότι είναι πλανεμένος. Αντί να ζητήσει δικαίωση ο ταπεινός Μάξιμος, εξέλαβε τα λόγια αυτά ως θείο σημείο και αποφάσισε στο εξής να υποκρίνεται το σαλό και πλανεμένο. Στερήθηκε από τα πάντα, αλλά φοβόταν και τον πειρασμό της κενοδοξίας και φοβόταν τον πειρασμό του να ’ναι πραγματικά πλανεμένος. Σταυρό σήκωσε και πόνεσε. Ένα άλλο μοντέλο Παιδείας.

Υπάρχει ο σταυρός της αποφυγής της ματαιοδοξίας. Ο όσιος Πινούφριος ήταν ιερομόναχος και κάτω στην Αίγυπτο διοικούσε πνευματικά μια πολύ μεγάλη μονή. Τιμούμενος απ’ όλους για τις αρετές και τους αγώνες του εντός του μοναστηριού, αλλά και σ’ όλη την περιοχή, φοβήθηκε ότι θα στερούταν τους καρπούς της αιωνίου δόξης, λόγω της ανθρώπινης ματαιοδοξίας και αναγνωρίσεως της αγιότητός του. Σηκώθηκε κι έφυγε, χάθηκε, πήγε σ’ ένα ησυχαστήριο κι είπε αν μπορεί να γίνει καλόγηρος · κανείς δεν τον ήξερε κι έμεινε για χρόνια άγνωστος, κάνοντας όλα τα πιο ευτελή διακονήματα. Ήταν το μαρτύριο, αλλά ταυτόχρονα η παιδεία της αποφυγής της άκαιρης ματαιοδοξίας.

Υπάρχει ο σταυρός του έρωτα. Μας τον γνωρίζει ο Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος όταν είπε : «ο εμός έρως εσταύρωται». Για να υπάρχει αγάπη και έρωτας, πρέπει να υπάρχει Χριστός και να ’ναι σταυρωμένος. Είναι το μαρτύριο και η παιδεία του σταυρωμένου έρωτα.

Η Αγία Θωμαΐδα η Λεσβία ήταν νέο κορίτσι όταν παντρεύτηκε μ’ έναν άνθρωπο που ήταν πάρα πολύ άγριος, σκληρός, κακός και βίαιος. Ανεχόταν υπομονετικά την κακή συμπεριφορά του, δοξολογώντας το Θεό και ζώντας κάθε ημέρα σταυρικά. Έζησε μαζί του δεκατέσσερα χρόνια και σε ηλικία 38 ετών εκοιμήθη μετά από ξυλοδαρμό που υπέστη από τον άνδρα της. Την έθαψαν και μετά από 40 ημέρες ο τάφος της ανάβλυζε ιάματα και θεράπευε ασθενείς. Μέσα σ’ αυτούς και ο δαιμονισμένος πλέον άντρας της που απ’ αυτήν θεραπεύτηκε. Ήταν μια άλλη παιδεία της υπομονής.

Υπάρχει ο σταυρός του πολιτικού ηγέτη. Ο Άγιος Μιχαήλ, ηγεμών της πόλεως Τβερ, κοντά στη Μόσχα. Ήταν τότε πρωτεύουσα εκεί, του κράτους, λόγω της κατοχής της Μόσχας από τους Τατάρους. Όταν έμαθε ότι γίνεται κάποιο κίνημα επαναστατικό για να τον διώξουν κάποιοι πολιτικοί αντίπαλοι, φώναξε και είπε : «μα, αν πρόκειται να χυθεί αίμα, πάρτε την εξουσία». Και ταυτόχρονα, όταν μετά από λίγο οι ορδές των Τατάρων έφτασαν έξω από την Τβερ για να την καταλάβουν, και δεν ήθελε να χυθεί ούτε μια στάλα αίματος του στρατού και των γυναικοπαίδων της πόλεως, πρότεινε στον ηγέτη των Τατάρων: «αν εγώ παραδοθώ, θα κάνεις αιματοχυσία;» Του είπε «όχι, εσένα θέλω». Και πήγε μόνος του και παραδόθηκε αιχμάλωτος. Επί μήνες τον Άγιο Μιχαήλ του Τβερ τον γύριζαν σ’ όλες τις πόλεις και τα χωριά των Τατάρων και της ευρύτερης Ρωσίας γελοιοποιώντας τον. Έγινε άγιος, γιατί ήταν ο πραγματικός ηγέτης· αυτός που πεθαίνει πρώτος για το λαό του.

Όταν ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων μοίραζε επανειλημμένα τρόφιμα σε φτωχούς, κατάλαβε μια μέρα ότι ένας φτωχός ήρθε πρώτη φορά, πήρε, μετά άλλαξε ρούχα ξαναπήρε, άλλαξε τρεις φορές ρούχα και ξαναπήρε. Δε θύμωσε μαζί του και είπε «δεν πειράζει, ίσως να είναι ο Χριστός που θέλει σήμερα να με επισκεφτεί τρεις φορές επανειλημμένα». Ήταν η απάντηση στην κοροϊδία και στον εμπαιγμό. Είναι μια άλλη παιδεία.

Όλοι ξέρετε την παιδεία της απόλυτης υπακοής του Αγίου Ιωάννου του Κολοβού. Μια μέρα ο γέροντάς του πήρε ένα ξύλο και το φύτεψε στη γη λέγοντας : «να το ποτίζεις κάθε μέρα μ’ ένα λαγήνι νερό, ώσπου να καρπίσει. Το νερό όμως ήταν πολύ μακριά. Κι έπρεπε να ξεκινάει το βράδυ και να επιστρέφει την άλλη μέρα το πρωί. Ο Ιωάννης, όμως, ανέλαβε το έργο αγόγγυστα και μετά τρία έτη το ξύλο έλαβε ζωή κι έκανε καρπός. Ο γέροντας το πήρε, πήρε και τους καρπούς, τους έφερε στην Εκκλησία λέγοντας στους άλλους αδελφούς : «λάβετε φάγετε, καρπό υπακοής». Ήταν το μαρτύριο, αλλά και η θεραπεία της υπακοής.

Ο Άγιος Οπρέα Μικλάου, ρουμάνος άγιος, ήταν χωρικός κι είχε οικογένεια. Βλέποντας τις διώξεις που υπέφεραν οι ορθόδοξοι και τις ταλαιπωρίες τους κάτω από δυνάμεις που αγαπούσαν άλλα πράγματα, σηκώθηκε μόνος του και πήγε στους ηγεμόνες των κρατών και τους είπε πως δεν είναι σωστό να ταλαιπωρούν τον ορθόδοξο λαό. Τον συνέλαβαν και τον σκότωσαν. Ήταν ο σταυρός και το μαρτύριο της παρρησίας στους δυνατούς της γης.

Ο Άγιος Νικόλαος του Πσκωφ, η Εκκλησία τον θέλει ως δια Χριστόν σαλό, είχε μια παρόμοια παρρησία. Ήταν Μεγάλη Σαρακοστή του 1570, όταν ο Ιβάν ο 4ος ο Τρομερός επιστρέφοντας στο Νόβγκοροντ, είχε πυρπολήσει και είχε καταστρέψει όλα τα γύρω χωριά. Ο Νικόλαος, ο μακάριος, ζούσε στην πόλη αυτή αγιασμένα και ταπεινά. Όταν έμαθε ότι έρχεται ο Ιβάν ο Τρομερός που έλεγε ότι ήταν ορθόδοξος και πίστευε -έλεγε- στο Χριστό, πήγε εκεί που πήγε να λειτουργηθεί ο Ιβάν. Μπήκε στη Λειτουργία και είχε μαζί του ένα δώρο για τον Ιβάν, ένα κομμάτι κρέας που έσταζε από αίμα. Εξοργισμένος ο Ιβάν του είπε «εγώ είμαι χριστιανός, δεν τρώω κρέας τη Σαρακοστή» και ο Νικόλαος του είπε «το αίμα των χριστιανών όμως το πίνεις μια χαρά». Ο Ιβάν έφυγε. Ήταν μια άλλη μορφή παρρησίας από έναν δια Χριστόν σαλό.

Ο Άγιος Βησσαρίων ο Αιγύπτιος είχε το σταυρό της ακτημοσύνης. Ήταν μονοχίτων. Μια μέρα στο δρόμο είδε έναν φτωχό, έβγαλε το χιτώνα του, τον έβαλε πάνω του κι έμεινε γυμνός. Όταν κατέβηκε στην πόλη του είπαν : «ποιος σε γύμνωσε;» και τους είπε : «ελάτε να σας δείξω». Μπήκε στην πρώτη Εκκλησία και τους έδειξε το Χριστό. Είναι ο σταυρός της ακτημοσύνης.

Η Αγία Ευδοκία η πόρνη, όταν άλλαξε και μετάνιωσε, βρέθηκε μπροστά στους αντιπάλους της που ήταν οι παλιοί εραστές της που την κατήγγειλαν στον οικείο διοικητή. Της προσέφεραν τρεις προτάσεις - για να αλλάξει. Η πρώτη πρόταση ήταν να λατρέψει τα είδωλα. Η δεύτερη να ξαναγίνει πόρνη. Και η τρίτη την περιουσία που είχε μαζέψει απ’ την πορνεία να τη δώσει στο κράτος και όχι στους φτωχούς. Δεν δέχτηκε τίποτε. Ήταν ο σταυρός των επιλογών. Κι αυτή η επιλογή καταλήγει στο μαρτύριό της.

Και τέλος, ως ένα πεδίο παιδείας άκρας ταπεινώσεως, θα σας θυμίσω τον Άγιο Αγάπιο τον Βατοπαιδινό. Ήταν ασκητής και μοναχός στην Κολιτσού, κοντά στη μονή Βατοπαιδίου. Τον συνέλαβαν οι Τούρκοι πειρατές και τον πούλησαν σκλάβο σ’ έναν ομόθρησκό τους ο οποίος τον κράτησε δώδεκα ολόκληρα χρόνια αλυσοδεμένο και τον έβαζε να κάνει τις πιο βαριές δουλειές. Υποτάχθηκε ταπεινά επί χρόνια στις βουλές της θείας Πρόνοιας και τέλος απελευθερώθηκε μ’ ένα θαύμα της Παναγίας και γύρισε πάλι στο κελί του στο Άγιον Όρος. Όταν τον είδε ο γέροντας του είπε : «τι δουλειά έχεις εδώ;» Λέει: «η Παναγία μ’ ελευθέρωσε». Του λέει «γύρνα πίσω, εκεί που ήσουνα. Αφήνεις το διακόνημά σου». Κι ο Άγιος Αγάπιος κάνοντας υπακοή επιστρέφει πάλι πίσω στο σκληρό αφέντη του. Κάθεται άλλα τόσα χρόνια και στο τέλος -έτσι γίνεται πάντα όταν έχουμε υποδείγματα παιδείας- αυτός του είπε : «γιατί τα κάνεις όλα αυτά;» Κι έμαθε για το Χριστό. Το αφεντικό το σκληρό κατέληξε με τα δύο παιδιά του μοναχός στο Άγιον Όρος.

Η ορθόδοξη παιδεία δεν είναι γραμμένη ούτε με καμένες σημαίες ούτε με δακρυγόνα. Είναι γραμμένη με αίμα. Αλλά αυτή η παιδεία είναι αυτή που πιάνει. Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως. Η άλλη παιδεία. Η ξεχασμένη παιδεία. Αν και εμείς σ’ αυτόν εδώ τον τόπο την ξεχάσουμε, κάθε μέρα θα ψάχνουμε νέα μοντέλα παιδείας. Θα ταλαιπωρούμεθα και θα ταλαιπωρούμε. Και τα δακρυγόνα και ίσως και το αίμα να πλεονάσουν καμιά μέρα ή κάποια μέρα στην πλατεία του Συντάγματος.

O Σταυρός στην Oδύνη και την Ηδονή

2011-03-26T23:29:00.002+02:00

π. Δημήτριος Στανιλοάε

O άγιος Μάξιμος o Ομολογητής κάνει λόγο και για ένα άλλο είδος μαρτυρίου. Αναφέρεται στην οδύνη πού ακολουθεί την ηδονή. H κάθε απόλαυση της ηδονής προκαλεί πόνο και λύπη, στην αρχή της. Τόσο o πόνος όσο και η ηδονή φανερώνουν μια υπερβολική ευαισθησία —ικανότητα αίσθησης— εκ μέρους του σώματος και της σάρκας και, επομένως, υπάρχει μια στενή σχέση ανάμεσα τους. Ωστόσο, μιλώντας επακριβώς, η ηδονή οδηγεί στην οδύνη, άλλα η οδύνη δεν οδηγεί στην ηδονή. Η απόλαυση της ηδονής, μπορεί μόνο να σπρώξει τον άνθρωπο σε επιπλέον ηδονή, σε μια περαιτέρω απόπειρα να ξεφύγει από τον πόνο. Ενώ ο άνθρωπος με τη θέληση του μπορεί να αποκηρύξει την ηδονή, δεν μπορεί να αποφύγει πλήρως την οδύνη και τη θλίψη. Μπορεί μόνο να ξεπεράσει τη θλίψη του, δηλαδή να παραμείνει μέσα σε αυτήν, σηκώνοντας το σταυρό του, χωρίς να βρει καταφύγιο σε μια νέα ηδονή, η οποία θα φέρει μαζί της μια νέα οδύνη και ούτω καθεξής μέχρι το τέλος της ζωής του, καθώς ο θάνατος θα έλθει ως η τελική θλίψη. Ο Χριστός ξεπέρασε την ανθρώπινη τάση για ηδονή, παραμένοντας στο πένθος και σηκώνοντας νικηφόρα το σταυρό, ως την ύστατη οδύνη. Με αυτό τον τρόπο ελευθέρωσε την ανθρώπινη φύση από την κυριαρχία της υπερβολικής ευαισθησίας, της ανισόρροπης δύναμης της αίσθησης, και έπανεγκαθίδρυσε τη δύναμη του πνεύματος. Γιατί δεν ξεπέρασε την ηδονή και την οδύνη με ένα είδος στωικής απάθειας, με έλλειψη της ικανότητας αίσθησης. Κυριάρχησε πάνω τους μέσα από την ενδυνάμωση του πνεύματος Του, διατηρώντας, άλλα και μεταμορφώνοντας, ταυτόχρονα, ολόκληρη την ανθρώπινη ευαισθησία μας στο μαρτύριο και την τάση μας να επιθυμούμε να το αποφύγουμε.

Ο σταυρός του σημαίνει ότι το πνεύμα είναι νικητής επί της ύλης, χωρίς να ακυρώνει την ύλη, αλλά μεταμορφώνοντας τον υλικό κόσμο μέσα από την ανταπόκριση μιας θέλησης πού προσφέρεται πλήρως στον Θεό. Αυτό μπορούμε να το δούμε στην ίδια τη μορφή του ανθρωπίνου σώματος: απλώνουμε τα χέρια μας πάνω στη φύση, για να κυριαρχήσουμε πάνω της και δεν την αφήνουμε παθητικά ως έχει, άλλα το κεφάλι μας υψώνεται πάνω από την οριζόντια διάσταση και κρατιέται ψηλά. Ο σταυρός εμποδίζει τις ευτελείς τάσεις του κόσμου και του ανθρωπίνου σώματος από το να υψώνονται όπως ο πύργος της Βαβέλ. Όμως, τους δίνει και την πιθανότητα να μεταμορφωθούν, περνώντας μέσα από την οριζόντια γραμμή του σταυρού, ή οποία τους αγνίζει. Στην Ορθόδοξη ακολουθία της κηδείας ψάλλουμε: «ό θάνατος ήλθε, ώστε το κακό του άνθρωπου να μην είναι αθάνατο*». Το ίδιο ισχύει, ως ένα βαθμό, για κάθε μαρτύριο.

Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής μας μιλά για μια τυφλή ηδονή, από την οποία απουσιάζει ή θεωρία του πνεύματος, πού δεν βλέπει προς την ευθύνη μας ούτε έναντι του Θεού ούτε έναντι του πλησίον. Μια ηδονή, στην οποία θα ήταν παρούσα η πνευματική θεωρία, ακόμη και αν εν μέρει ήταν μια σωματική ηδονή, δεν θα συνεπαγόταν αναπόφευκτα τη λύπη και το σταυρό ως επιπτώσεις. Όμως, στην πτωτική κατάσταση του, ο άνθρωπος μόνο με δυσκολία μπορεί να νιώσει στο σώμα του τέτοιας μορφής ηδονές, πού φωτίζονται από τη ζωή του πνεύματος του θεού και από αίσθηση ευθύνης έναντι του πλησίον. Όλες οι ηδονές τείνουν να είναι τυφλές. Εμποδίζουν την περαιτέρω θέαση. Είναι υπερβολικά εγωκεντρικές και σαρκικές. Μέσα από αυτές ο άνθρωπος πέφτει σε αισθησιασμό χωρίς προοπτική. Πέφτει στο σκοτάδι ενός εγώ πού υποβιβάζεται στο επίπεδο των αισθήσεων, οι όποιες παράγονται από τον υλικό κόσμο και, έτσι, καθίστανται βαρείς και όχι πλέον διαυγείς σε υψηλότερες πραγματικότητες. Επομένως, η οδύνη, πού προέρχεται από την ηδονή, φέρνει μαζί της μια πνευματική αίσθηση αδυναμίας και δυσλειτουργίας στην υλική πλευρά της ανθρώπινης ζωής. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της κατάχρησης της ηδονής. Η οδύνη πού ακολουθεί την ηδονή αποτελεί αντανάκλαση της αποδυνάμωσης της ύλης στον κόσμο του πνεύματος και, μ' αυτή την έννοια, μπορεί να κατανοηθεί ως φανέρωση του πνεύματος. Το πένθος και ό σταυρός καθιστούν το πνεύμα διαφανές στην ύλη ή καθιστούν την ύλη διαυγή για το πνεύμα. Με αυτό τον τρόπο, ή θλίψη γίνεται μεταμορφωτική και προφητική. Μας δείχνει ότι ό υλικός κόσμος και ή αίσθηση της ηδονής πού αυτός παράγει δεν αποτελούν την τελική πραγματικότητα, άλλα ότι πέρα από αυτά υπάρχει ή ζωή του πνεύματος, πού βιώνεται μέσα στην —και μέσα από την- ύλη, μεταμορφωμένη από το πνεύμα. Ό σταυρός μας στρέφει προς την ανάσταση και στο δρόμο πού οδηγεί εκεί. Οι Πατέρες αναφέρουν ότι αυτός πού τρέφεται από το σταυρό, τρέφεται από το δένδρο της ζωής. Με το σταυρό, ο κόσμος και η ίδια μας η ζωή καθίστανται διαυγείς.

Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι η κάθε θλίψη αποτελεί το σημάδι του πνεύματος, την ένδειξη μιας μελλοντικής καλύτερης ζωής. Μόνο εκείνες οι θλίψεις, τις όποιες φέρουμε χωρίς να επαναστατούμε εναντίον τους, κατανοώντας, δηλαδή, το νόημα τους, ενέχουν αυτή την ποιότητα. Ή αποκάλυψη του πνεύματος δεν παράγεται μόνο από το μαρτύριο, άλλα από την κατανόηση, η οποία μπορεί να αφυπνιστεί στο πνεύμα. Αν ο άνθρωπος αρνείται να ανοίξει τα πνευματικά του μάτια, αρνείται να δει τι βρίσκεται πέρα από τον υλικό κόσμο και συνεχίζει να ταυτίζει τον εαυτό του αποκλειστικά με τον υλικό κόσμο, τότε ό σταυρός του μαρτυρίου του δεν μπορεί να του αποφέρει κέρδος. Τελικά, ένας τέτοιος άνθρωπος, καθώς βρίσκεται χωρίς ελπίδα και με την πάροδο του χρόνου χάνει την ίδια την πιθανότητα να ξεφύγει σε εγωιστικές και υλικές ηδονές, οι όποιες του δίνουν τουλάχιστον την αίσθηση ότι είναι ζωντανός, πρέπει να βυθιστεί στο σκοτάδι και την απόγνωση της πλήρους ά-νοησίας της ζωής. Ένας τέτοιος άνθρωπος καταδικάζεται στην αιωνιότητα από το σταυρό. Ό άγιος Αυγουστίνος είπε: « (Γνωρίζω τρεις ανθρώπους. Ό ένας δια του σταυρού σώζει, ό άλλος διά του σταυρού σώζεται, και ό τρίτος δια του σταυρού καταδικάζεται)». Μόνο ό Χριστός ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Εμείς, όλοι οι υπόλοιποι άνθρωποι, ανήκουμε στις άλλες δύο.

Κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει από το σταυρό σε αυτή τη ζωή. Άλλα αυτός πού επιθυμεί να τον αποφύγει, εκείνος πού δεν βλέπει ή δεν θέλει να δει τον θεό μέσα από αυτόν, θα καταδικαστεί από αυτόν. Αυτός πού προσπαθεί να διαχωρίσει το δώρο του κόσμου, το δώρο της ζωής, από το σταυρό, ποτέ δεν το επιτυγχάνει πραγματικά. Τελικά, χάνει το ίδιο το δώρο, γιατί δεν το αντιλαμβάνεται ως δώρο του Θεού, πού αποκαλύπτει την πραγματικότητα Του ως μεγαλύτερη από το δώρο και δείχνει την οδό προς τον εαυτό Του μέσω του σταυρού. Παραμένει ολοκληρωτικά προσκολλημένος προς τα κάτω υπό το βάρος του μαρτυρίου του, δηλαδή βρίσκεται στην κόλαση. Ό σταυρός δίνεται σε όλους μας, για να μας οδηγήσει προς τη ζωή του πνεύματος και ως μέσο έπανεδραίωσης του διαλόγου του άνθρωπου με τον Θεό. Δίνεται σε όλους, γιατί το νόημα της ζωής βρίσκεται αντικειμενικά μέσα του. Όμως, εκείνος πού δεν ανακαλύπτει αυτό το νόημα του σταυρού θα χαθεί ολοκληρωτικά στο σκοτάδι πού του προκαλεί το μαρτύριο του, αφού το μαρτύριο του, αντί να του αποκαλύψει το νόημα του, θα το αποκρύψει, καθιστώντας το πιο απροσπέλαστο.

-----------------------------------------------------------------

* Ίνα μη το κακόν άθάνατον γένηται...». Από την πρώτη συγχωρητική ευχή πού διαβάζει ό αρχιερέας στη Νεκρώσιμη Ακολουθία: «Κύριε ό θεός ημών, ό τη ση άρρήτω σοφία δημιουργήσας τόν κόσμον έκ του χοός...» (Σ.τ.Μ.).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ : ΜΑΪΣΤΡΟΣ

ο Χριστός είναι το κατάλυμα των ανθρώπινων ερώτων (άγ. Νικόλαος Καβάσιλας

2011-03-22T11:24:00.003+02:00

Η φράση αυτή ακούστηκε προχθές από τον κ. Σταύρο Γιαγκάζογλου στο Ναό του Αγίου Φιλίππου στο Θησείο . Γίνεται μια προσπάθεια σε αυτή την ενορία που αποτελεί κατάλυμα ανθρώπων από διάφορα μέρη της Αθήνας “σύναξης ανθρωπίνων ερώτων “ . Δεν είναι εύκολο να μαζεύεις τα κομμάτια σου και να τα προσκομίζεις με μετάνοια …

… η καθημερινότητα μας, η λήθη, η ραθυμία, η άγνοια, οι αμαρτίες μας, η αμετανοησία μας τις περισσότερες φορές κομματιάζει τα πάντα μέσα μας και δεν μας επιτρέπει να λειτουργήσουμε την ενότητα της προσωπικότητας μας .

το να προσκομίζεις καθημερινά τα κομμάτια σου, την μετάνοια σου σε Εκείνον είναι ο μόνος θεραπευτικός δρόμος και ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο τα λόγια αυτά του αγίου Νικολάου του Καβάσιλα θα μπορέσουν να γίνουν κατανοητά όχι εγκεφαλικά αλλά καρδιακά.

“ψυχῆς δὲ ἐπιθυμία πρὸς τὸν Χριστὸν ἵεται μόνον· καὶ τὸ κατάλυμα τοῦτό ἐστιν αὐτῇ, ὅτι καὶ ἀγαθὸν καὶ ἀλήθεια καὶ ὁτιοῦν ὧν ἐστιν ἔρως, μόνος ἐστί.”

***

Η αγάπη και η χαρά: οι καρποί πού προέρχονται από την αίσθηση του Θεού

Ο Θεός έβαλε στις ψυχές μας την επιθυμία να αναζητούμε το αγαθό, όταν χρειαζόμαστε κάτι, και την αλήθεια, όταν πρέπει να σκεφθούμε κάτι. Και βέβαια, ποθούμε να τα έχουμε καθαρά, το μεν αγαθό από το κακό, την δε αλήθεια από την πλάνη. Γιατί κανείς δεν χαίρεται, όταν εξαπατάται, και κανείς δεν είναι ευχαριστημένος, όταν πλανάται και συναντά κακό αντί κάλου. Ενώ όμως τα επιθυμούσαμε, ποτέ δεν μπορέσαμε να τα βρούμε, διότι το αγαθό και η αλήθεια στον κόσμο τούτο δεν είναι αυτά πού ονομάζονται έτσι, άλλα τα αντίθετα. Αφού λοιπόν δεν υπήρχαν αυτά πού έπρεπε να αγαπάμε και να χαιρόμαστε, ήταν αδύνατον να νιώσουμε πόση ήταν η δύναμη της αγάπης και της χαράς πού υπήρχε μέσα μας. Δεν γνωρίζαμε ούτε τα δεσμά του πόθου ούτε πόση ήταν η φλόγα του, διότι πουθενά δεν υπήρχε το ποθούμενο.

Όσοι όμως γεύθηκαν τον Σωτήρα, έχουν μπροστά τους αυτό το ίδιο το ποθούμενο, πού αποτέλεσε τον κανόνα και το μέτρο, για να δημιουργηθεί εξ αρχής ο ανθρώπινος έρωτας, σαν ένα θησαυροφυλάκιο τόσο μεγάλο και τόσο ευρύχωρο, ώστε να μπόρεση να υποδεχθεί τον Θεό. Γι' αυτό, κι αν ακόμη απολαμβάνουμε όλα τα τερπνά της ζωής αυτής, ποτέ δεν χορταίνουμε και τίποτε δεν καταπαύει την επιθυμία μας, αλλά συνέχεια διψούμε, σαν να μη βρήκαμε τίποτε από όσα ποθούσαμε. Γιατί, για την δίψα της ανθρώπινης ψυχής χρειάζεται κάποιο αστείρευτο νερό^- πώς λοιπόν θα μπορούσε να την σβήσει ο πεπερασμένος αυτός κόσμος; Αυτό ακριβώς εννοούσε ο Κύριος, όταν είπε στην Σαμαρείτιδα: «πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν· ὃς δ' ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα,»(Ιω. 4,13-14) . Αυτό είναι το ύδωρ, με το όποιο ξεδιψά ή επιθυμία της ανθρώπινης ψυχής. «χορτασθήσομαι ἐν τῷ ὀφθῆναι τὴν δόξαν σου » (Ψαλμ. 16, 15), λέει ό Ψαλμωδός. Το μάτι πλάσθηκε για να βλέπει το φώς, τα αυτιά για να ακούν τους ήχους και κάθε αισθητήριο όργανο για να δέχεται το αντίστοιχο ερέθισμα. Η επιθυμία όμως της ψυχής κατευθύνεται μόνον προς τον Χριστό. Αυτός είναι η κατάπαυση της, αφού Αυτός μόνος είναι το Αγαθό, Η Αλήθεια και καθετί αγαπητό.

Γι' αυτό και τίποτε δεν εμποδίζει όσους βρήκαν τον Χριστό να Τον αγαπούν με όλον τον έρωτα πού εξ αρχής έχει φυτευτεί στην ανθρώπινη ψυχή και να χαίρονται με όση δύναμη έχει στην φύση του ό άνθρωπος και επιπλέον, με την χαρά πού δίνει ή αρετή και η Χάρη του Βαπτίσματος. Τα καλά της ζωής αυτής δεν είναι δυνατόν να ενεργοποιήσουν μέσα μας τον πραγματικό έρωτα και την πραγματική χαρά, και γι' αυτό διαψεύδουν το όνομα τους. Κι αν κάτι φαίνεται καλό, δεν είναι παρά ευτελές είδωλο του όντως καλού. Τον θείο όμως έρωτα και την χαρά πού πηγάζει από αυτόν τίποτε δεν μπορεί να τα εμποδίσει, και γι' αυτό ή αγάπη αναδεικνύεται θαυμαστή και άρρητη και ή χαρά ανέκφραστη. Και αυτό συμβαίνει κυρίως για τον έξης λόγο: Αυτά τα δύο - την αγάπη δηλαδή και την χαρά - ό Θεός τα έχει προσανατολίσει προς τον Εαυτό Του, για να αγαπάμε μόνον Αυτόν και να χαιρόμαστε μόνο με Αυτόν. Είναι λοιπόν επόμενο, νομίζω, να είναι και αυτά ανάλογα με το άπειρο εκείνο Αγαθό.

Ας δούμε τώρα το μέγεθος αυτής της αγάπης. Απόδειξη ότι είναι υπέρμετρη αποτελεί και το έξης: Για όλα τα αγαθά πού μας προσέφερε ό Θεός, μοναδική ανταπόδοση θεωρεί την αγάπη μας και αν την λάβει, διαγράφει το χρέος μας. Πώς λοιπόν να μην είναι υπέρμετρο το αγαθό αυτό, πού ενώπιον τού δικαιοκρίτου Θεού αξίζει όσο άπειρα αγαθά; Είναι δε φανερό ότι η χαρά είναι ανάλογη με την αγάπη, και ότι μια λαμπρή χαρά συνοδεύει την αγάπη και μια απέραντη χαρά ακολουθεί την απέραντη αγάπη.

Στις ψυχές λοιπόν των ανθρώπων υπάρχει αποθησαυρισμένος μεγάλος και θαυμαστός πλούτος αγάπης και χαράς και, μόλις εμφανιστεί ο όντως Χαριτωμένος και Αγαπητός, ευθύς αμέσως ενεργοποιείται» Αυτό είναι πού ο Σωτήρας ονομάζει «χαράν πεπληρωμένην» ( Ιω.17,13* Α΄ Ιω. 1,4* Β΄Ιω.1,12) Γι' αυτό και όταν το Άγιο Πνεύμα επιδημήσει σε κάποιον και του μεταδώσει τα χαρίσματα Του, η αγάπη και ή χαρά είναι οι πρώτοι καρποί πού θα εμφανισθούν. «Ό γάρ καρπός του Πνεύματος αγάπη, χαρά»( Γαλ.5,22) . Κι αυτό, διότι το πρώτο πού μας χαρίζει ο Θεός επιδημώντας στις ψυχές μας είναι ή αίσθηση της παρουσίας Του όταν όμως αισθανθούμε τον Αγαθό Θεό, επόμενο είναι και να Τον αγαπάμε και να ευφραινόμαστε με Αυτόν.

Και όταν φανερώθηκε σωματικώς, αυτό πρώτα από όλα ζητούσε από εμάς: Να Τον γνωρίσουμε. Αυτό και δίδασκε, αυτό και εισήγαγε πρώτο, ή μάλλον, γι' αυτόν τον λόγο φανερώθηκε και εργάσθηκε τα πάντα. «Γι' αυτό, λέει, γεννήθηκα, και γι' αυτό ήλθα στον κόσμο, για να φανερώσω την αλήθεια». Αφού όμως ο Ίδιος είναι η Αλήθεια (Ιω.14,6), ήταν σαν να έλεγε «για να φανερώσω τον Εαυτό μου»(Ιω.14,21). Αυτό κάνει και τώρα έπιδημώντας στους βαπτιζομένους: «Φανερώνει την αλήθεια»(Ίω. 18, 37), καθώς διώχνει αυτό πού δήθεν φαίνεται αγαθό, και εισάγει στην ψυχή το όντως αγαθό και το αποκαλύπτει από την παρούσα ζωή «φανερώνοντας στους ανθρώπους τον Εαυτό Του»(Ίω. 14, 21), όπως λέει και ό Ίδιος.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ “ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗΣ ” λόγοι επτά

ιερόν Ησυχαστήριον “ Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος” Σουρωτή Θεσσαλονίκης

σελ.150-153

Θα συγκεντρώνετε το νου σας στην καρδιά, τους λέει, εκεί που φυλάτε την αγάπη σας για το Θεό …

2011-03-20T11:13:00.002+02:00

- Θα συγκεντρώνετε το νου σας στην καρδιά, τους λέει, εκεί που φυλάτε την αγάπη σας για το Θεό, στην πιο βαθιά γωνίτσα της, και δε θα τον αφήνετε να σκορπά κατά δω και κατά κει, στα πράματα του κόσμου, κι εντέλει να παρασέρνεται από τα πράματα του κόσμου. Όταν το καταφέρετε αυτό, ο νους σας θα φέρει και τη θέληση σας στη γωνίτσα που φυλάτε την αγάπη σας για το Θεό. Και τότε δε θα θέλετε τίποτε άλλο. Γιατί η θέληση σας κι η αγάπη σας για το Θεό θα ενωθούν, θα γίνουν ένα. Και καμιά χαρά, από αυτές που μας δίνουν τα πράγματα του κόσμου δε θα σας ενδιαφέρει πια. Κανένα από τα πράγματα του κόσμου δε θα σας δίνει χαρά. Μόνο η αγάπη σας για το Θεό. Κι έτσι ο νους σας μόνο στο Θεό θα κατευθύνεται. Γιατί μόνο αυτή η κίνηση θα γεμίζει την καρδιά σας με χαρά.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

«Όταν ο νους αναχωρήσει από τα πράγματα του κόσμου, που μας περιτριγυρίζουν, και υψωθεί πάνω από τα καθημερινά, που τον απασχολούν, σκύψει κατόπι μέσα στον κόσμο της καρδιάς, τότε θα δει, σαν μέσα σε καθρέφτη, όλη την ασκήμια της ψυχής, εξαιτίας της περιπλάνησης της στον κόσμο της αμαρτίας, και θα κλάψει. Θα κλάψει για τούτη την ασκήμια. Μα ακριβώς αυτά τα δάκρυα θα λούσουν την ψυχή και θα την καθαρίσουν. Λουσμένη και πεντακάθαρη η ψυχή δε θ’ ασχολείται πια με τα πράγματα του κόσμου. Τα πράγματα του κόσμου δε θα την αγγίζουν, κι ο νους μπορεί να μπει μες στο ναό της και να προσεύχεται στον Πατέρα μυστικά. Ο Θεός που τον ακούει, του αντιγυρίζει ως δώρο την ειρήνη, δώρο πολύτιμο, γιατί τη διώχνουνε συνήθως οι πονηροί λογισμοί. Αυτή η ειρήνη αποτελεί την προϋπόθεση για τις θεολογικότερες αρετές, που θα κατακλύσουν στη συνέχεια την ψυχή. Κι αυτές είναι η πίστη, είναι η ελπίδα, είναι η αγάπη. Τέλος ο νους, με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, που θα γεμίσει και αυτό την ψυχή μένα τρόπο άρρητο, όπου η συμμετοχή του μονάχου παύει πια να είναι αναγνωρίσιμη, ανέρχεται προς το Θεό κι ακούει άρρητα ρήματα, βλέπει τα αθέατα και κατέχεται από θαυμασμό, ο οποίος αποκτά απίστευτη διάρκεια. Ο άνθρωπος γίνεται τότε άγγελος του Θεού στη γη. Εντός του ανακαλύπτει άλλον ουρανό και άλλον ήλιο. Ανακαλύπτει τη νοητή σιγή».

---------------------------------------------------------------

απόσπασμα από το βιβλίο της ΖΩΗΣ ΚΑΝΑΒΑ

Με την προσευχή και το κοντύλι

Γρηγόριος ο Παλαμάς : Μυθιστορηματική βιογραφία

Εκδόσεις: ΑΣΤΗΡ

ΚΥΡΙΑΚΗ Β' ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

2011-03-19T18:08:00.002+02:00

Τη αύτη ήμερα, μνήμη τον αγίου πατρός ημών ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ του Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τον Θαυματουργού (1).

Ο άγιος πατήρ ημών Γρηγόριος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1296. Οι γονείς του, αριστοκράτες πού είχαν μετοικήσει από τη Μικρά Ασία μπροστά στην εισβολή των Τούρκων, άνηκαν στην αυλή του ευσεβούς αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου (1282-1328). Παρά το υψηλό του αξίωμα, ό πατέρας του Κωνσταντίνος ήταν άνθρωπος αφοσιωμένος στον Θεό και την προσευχή, και του συνέβη κάποτε, την ώρα που βρισκόταν στη Σύγκλητο, να μην ακούσει τον αυτοκράτορα πού του απηύθυνε τον λόγο τόσο πολύ βυθισμένος ήταν στην προσευχή. Εκοιμήθη όταν ό Γρηγόριος ήταν ακόμη νέος, αφού ενεδύθη το μοναχικό Σχήμα. Η γυναίκα του, Καλλονή, επιθυμούσε επίσης να γίνει μοναχή, άλλα περίμενε να εξασφαλίσει τη μόρφωση των επτά παιδιών της. Εμπιστεύθηκε το μεγαλύτερο, τον Γρηγόριο, στους καλύτερους δασκάλους των θύραθεν επιστημών και εκείνος σε μερικά χρόνια απέκτησε τέλεια γνώση της φιλοσοφικής σκέψεως· σε βαθμό, μάλιστα, πού ο δάσκαλος του νόμιζε ότι άκουγε τον ίδιο τον Αριστοτέλη. Παρά τις διανοητικές του επιτυχίες, ο νέος δεν είχε στραμμένο το ενδιαφέρον του πάρα στα πράγματα του Θεού. Σύχναζε στους ονομαστούς μοναχούς της Βασιλεύουσας και έκαμε πνευματικό του πατέρα τον θεόληπτο Φιλαδελφείας (2) ο οποίος τον εισήγαγε στην ιερά νήψη και τη νοερά προσευχή.

Περί το 1316, ό Γρηγόριος έλαβε την απόφαση να εγκαταλείψει τη ματαιότητα του κόσμου και πήρε μαζί του στον μοναχικό βίο τη μητέρα του, δύο αδελφές, δύο αδελφούς και πλήθος υπηρετών του. Πηγαίνοντας πεζή στο Άγιον Όρος, ο Γρηγόριος και οι δύο αδελφοί του εγκαταστάθηκαν στα περίχωρα της Μονής Βατοπεδίου, υπό την καθοδήγηση του Γέροντος Νικόδημου πού είχε έλθει από το όρος του Αυξεντίου στη Νικομήδεια. Γυμνασμένος παιδιόθεν να βάζει σε πράξη θεμελιώδεις αρετές όπως η υπακοή, η ταπεινοφροσύνη, η πραότητα, η νηστεία, η αγρυπνία και οι διάφορες σκληραγωγίες που επιτρέπουν την καθυπόταξη της σαρκός στο πνεύμα, ο νέος έκανε γρήγορες προόδους στην άσκηση της προσευχής. Νυχθημερόν απευθυνόταν απαύστως προς τον Θεό με λυγμούς λέγοντας: «Φώτισον μου το σκότος!» Μετά από λίγο καιρό, η Θεοτόκος προς την οποία προσέφευγε ήδη από τη νεότητα του, του έστειλε τον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο για να του υποσχεθεί την προστασία της στη ζωή αύτη και την άλλη.

Τρία χρόνια μόλις αργότερα, ο πρόωρος θάνατος του αδελφού του Θεοδοσίου, τον οποίο σύντομα ακολούθησε εκείνος του Γέροντος Νικόδημου, ώθησε τον Γρηγόριο και τον άλλο αδελφό του, Μακάριο, να μπουν στη Μονή της Μεγίστης Λαύρας. Ορίσθηκε εκεί ψάλτης και γέννησε τον θαυμασμό των συμμοναστών του με τον ζήλο του στην άσκηση όλων των ευαγγελικών αρετών. Ο βίος του ήταν τόσο αυστηρός πού έμοιαζε σαν να ήταν άσαρκος: μπορούσε έτσι να μένει τρεις μήνες δίχως ύπνο. Παρ’ ότι τέλειος στην κοινοβιακή πολιτεία, η ψυχή του ωστόσο ποθούσε το μέλι της ησυχίας. Για τον λόγο αυτό αποσύρθηκε μετά από τρία χρόνια στη σκήτη την ονομαζόμενη Γλωσσία (σημ. Πρόβατα), υπό την καθοδήγηση ενός περιβόητου μονάχου, του Γρη-γορίου από το Βυζάντιο [6 Άπρ.](3) . Από τον καθαρισμό των παθών, μπόρεσε έτσι να υψωθεί με την προσευχή προς τη θεωρία των μυστηρίων της κτίσεως. Χάρη στη μόνωση και την ησυχία, ο Γρηγόριος κρατούσε διαρκώς προσηλωμένη τη διάνοια του στα βάθη της καρδιάς του για να επικαλείται εκεί τον Κύριο Ιησού με κατάνυξη, έτσι ώστε γινόταν όλος μια προσευχή και δάκρυα γλυκά κυλούσαν από τα μάτια του, σάμπως από δύο αέναες βρύσες.

Οι αδιάκοπες όμως επιδρομές των Τούρκων πειρατών ανάγκασαν σύντομα τον Γρηγόριο με τη συνοδεία του να εγκαταλείψουν τον τόπο. Με δώδεκα μοναχούς, ο άγιος αποφάσισε να πάει να προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους και να βρει καταφύγιο στο όρος Σινά, άλλα εμποδίσθηκε στο σχέδιο του αυτό και έμεινε για λίγο στη Θεσσαλονίκη, όπου συμμετείχε στις δραστηριότητες ενός πνευματικού κύκλου, εμπνευστής του οποίου ήταν ο μελλοντικό πατριάρχης Ισίδωρος (4) που προσπαθούσε να διαδώσει ευρύτερα την πρακτική της νοεράς προσευχής στους πιστούς, δίνοντας τους την ευκαιρία να επωφεληθούν από την εμπειρία των μοναχών. Το 1326 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, αφού έλαβε σε μια οπτασία τη διαβεβαίωση ότι ήταν θέλημα Θεού. Αναχώρησε κατόπιν για την περιοχή της Βέροιας και συνέστησε σκήτη σε τόπο ήδη αγιασμένο από τον όσιο Αντώνιο τον Νέο [17 Ιαν.], οπού για πέντε χρόνια αποδύθηκε σε μία πιο αυστηρή ακόμη άσκηση: έμενε έγκλειστος τις πέντε ήμερες της εβδομάδας νηστεύοντας, αγρυπνώντας και προσευχόμενος λουσμένος στα δάκρυα, και εμφανιζόταν μόνον το Σάββατο και την Κυριακή για να τελέσει τη θεία Λειτουργία, να συμμετάσχει σ’ ένα αδελφικό γεύμα και να συζητήσει για κάποια πνευματικά θέματα με τους συνασκητές του. Συνέχιζε έτσι να αναβιβάζει τον νου του στη θεωρία και να έρχεται σε άμεση κοινωνία με τον Θεό μέσα στην καρδιά του.

Όταν εκοιμήθη η μητέρα του, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη και έφερε από εκεί τις αδελφές του, τις οποίες και εγκατέστησε σε ένα ασκητήριο πλησίον του δικού του. Δεν μπόρεσε ωστόσο να βρει ανάπαυση για πολύ χρόνο, διότι η περιοχή ερημωνόταν τακτικά από τις επιδρομές των Σέρβων. Πήρε την απόφαση να επιστρέψει στον Άθω και εγκαταστάθηκε στο κελλί του Αγίου Σάββα, λίγο πιο πάνω από τη Μεγίστη Λαύρα. Ή νέα αυτή διαμονή του ήταν γι’ αυτόν ευκαιρία να απομονωθεί περισσότερο από τους ανθρώπους για να συνομιλεί με τον Θεό. Μονάχα σε εξαιρετικές περιπτώσεις πήγαινε στο μοναστήρι και με τους σπάνιους επισκέπτες του επικοινωνούσε μόνον την Κυριακή και τις εορτές. Με τον τρόπο αυτό, από την εξωτερική ακόμη θεωρία, ο Γρηγόριος έφθασε στη θεοπτία μέσα στο φως του Αγίου Πνεύματος και στην επαγγελθείσα, από τον Χρίστο στους τελείους μαθητές του, θέωση. Μία ημέρα είδε σε ένα όνειρο ότι κρατούσε στα χέρια του ένα αγγείο γεμάτο γάλα αυτό άρχισε να αναβλύζει σαν πηγή και ξεχείλισε, και καθώς χυνόταν μεταβλήθηκε αίφνης σε κρασί που γέμισε τα χέρια του, τα ενδύματα του και τον γύρω χώρο με θεϊκή ευωδία. Ήταν ένα σημάδι ότι είχε φθάσει πια ο καιρός να διδάξει στους αδελφούς του τα μυστήρια που του είχε αποκαλύψει ο Θεός. Συνέταξε τότε μερικές ασκητικές πραγματείες και το 1335 ορίσθηκε ηγούμενος της Μονής Έσφιγμένου. Ό ζήλος του όμως και οι απαιτήσεις του δεν κατανοήθηκαν από τους διακόσιους μονάχους που ζούσαν εκεί, έτσι μετά από ένα χρόνο επέστρεψε στο ερημητήριο του.

Την εποχή αυτή, ένας μοναχός καταγόμενος από την Καλαβρία, ο Βαρλαάμ, απέκτησε λαμπρή φήμη στους λόγιους κύκλους της πρωτεύουσας, χάριν της ικανότητας του στις αφηρημένες, θεωρητικές εικοτολογίες. Αρεσκόταν ιδιαιτέρως στον σχολιασμό των συγγραμμάτων του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου [3Όκτ.], έδινε όμως σε αυτά μια φιλοσοφική ερμηνεία, καθιστώντας τη γνώση του Θεού αντικείμενο όχι εμπειρίας, άλλα ψυχρών συλλογισμών. Έχοντας κάνει τη γνωριμία κάποιων απλών μοναχών, ο εκλεπτυσμένος αυτός ουμανιστής είχε σκανδαλισθεί από τις μεθόδους προσευχής τους και από τη θέση που παραχωρούσαν στο αισθητό στοιχείο εντός της πνευματικής ζωής. Βρήκε την ευκαιρία αυτή για να διαβάλει τους μοναχούς και να τους κατηγορήσει για αίρεση (1337). Οι ησυχαστές αποτάθηκαν τότε στον Γρηγόριο, ο οποίας έγραψε πολλές αντιρρητικές πραγματείες, στις όποιες απαντούσε στις κατηγορίες του Βαρλαάμ τοποθετώντας τη μοναχική πνευματικότητα σε μία ευρεία δογματική σύνθεση. Έδειχνε ότι ή άσκηση και ή προσευχή είναι ή απόληξη ολόκληρου του μυστηρίου της Σωτηρίας και αποτελούν το μέσον που διαθέτει ο κάθε πιστός για να κάνει να ανθίσει εντός του η χάρις πού του έχει χορηγηθεί κατά το άγιο Βάπτισμα. Υπερασπιζόταν, έξαλλου, το βάσιμο των μεθόδων πού χρησιμοποιούν οι ησυχαστές για να προσηλώσουν τον νου μέσα στην καρδιά, διότι, μετά από την Ενανθρώπηση, οφείλουμε να αναζητούμε τη χάρη του Πνεύματος στα σώματα μας, τα καθαγιασμένα από τα άχραντα Μυστήρια και ένοφθαλμισμένα δια της Ευχαριστίας στο Σώμα του Χρίστου. Η χάρις αύτη είναι η ίδια η δόξα του Θεού που αναβλύζοντας από το σώμα του Χρίστου την ήμερα της Μεταμορφώσεως εθάμβωσε τους μαθητές και η όποια, απαστράπτοντας τώρα μέσα στην καθαρισμένη από τα πάθη καρδιά, μας ενώνει πραγματικά με τον Θεό, μας φωτίζει, μας θεώνει και ως αρραβώνας της δόξης πού θα λάμψει στα σώματα των αγίων μετά την Ανάσταση των πάντων. Βεβαιώνοντας έτσι την πραγματικότητα της θεώσεως, ο άγιος Γρηγόριος δεν αρνούνταν οτι ο Θεός είναι απολύτως υπερβατικός και άπερινοητος στην ουσία Του. Ακολουθώντας τους παλαιούς Πατέρες, άλλα με σαφέστερο τρόπο, διακρίνει στον Θεό την αμέθεκτη ουσία και τις αιώνιες, δημιουργικές και προνοιακές ενέργειες διά των οποίων ό Κύριος κάνει τα κτιστά όντα να μετέχουν στο είναι Του, στη ζωή Του και στο φως Του, δίχως ωστόσο να εισάγει κανένα μερισμό στην ενότητα της θείας φύσεως. Για τον άγιο Γρηγόριο, λοιπόν, ο Θεός δεν είναι η αφηρημένη έννοια των φιλοσόφων, άλλα είναι Αγάπη, Πρόσωπο ζων και «πυρ καταναλίσκον», όπως διδάσκει η Γραφή, πού κάνει τα πάντα για να μας θεώσει. Οι λαμπρές απαντήσεις του άγιου, αφού αναγνωρίσθηκαν πρώτα από τους ηγέτες της αθωνικής πολιτείας στον Αγιορείτικο Τόμο (1340) πού είχε συνταχθεί από τον Γρηγόριο, υιοθετήθηκαν εν συνεχεία από την Εκκλησία, η οποία καταδίκασε τον Βαρλαάμ -και μαζί του τον φιλοσοφικό ουμανισμό πού έμελλε σύντομα νά εμπνεύσει την ευρωπαϊκή Αναγέννηση - σε δύο Συνόδους πού συγκαλέσθηκαν στην Αγία Σοφία το 1341.

Ο Βαρλαάμ καταδικασμένος κατέφυγε στην Ιταλία, η διαμάχη ωστόσο δεν είχε κλείσει. Ό Γρηγόριος, πού για να συντάξει τις πραγματείες του είχε ζήσει για κάποιο χρονικό διάστημα έγκλειστος σε ένα σπίτι στη Θεσσαλονίκη, δεν πρόφθασε να επιστρέψει στο ασκητήριο του στο Αγιον Ορος, και ένας από τους παλαιούς φίλους του, ο Ακίνδυνος, υιοθετώντας την ουσία των επιχειρημάτων του Καλαβρού, κατηγόρησε τον Γρηγόριο Ότι εισήγαγε νεωτερισμούς με τη διάκριση ουσίας και ενεργειών. Διαιτητής καταρχήν μεταξύ Βαρλαάμ και Γρηγορίου, ο Ακίνδυνος ήταν ένας από τους συντηρητικούς τυπολάτρες πού αρκούνταν να επαναλαμβάνουν άπλες διατυπώσεις για να καταδικάσουν τους ουμανιστές, δίχως να αναζητήσουν να διεισδύσουν στο πνεύμα της ιεράς Παραδόσεως. Τότε ξέσπασε ένας τρομερός εμφύλιος πόλεμος, πού οφειλόταν στην αντιζηλία ανάμεσα στον μέγα δούκα Αλέξιο Απόκαυκο και τον φιλόδοξο Ιωάννη Καντακουζηνό, φίλο του Παλαμά (1341-1347). Ο πατριάρχης Ιωάννης Καλέκας πήρε το μέρος του Απόκαυκου και διαμέσου του Ακίνδυνου κίνησε δίκη κατά του Γρηγορίου, η έκβαση της οποίας ήταν να αφορισθεί ο άγιος και να καταδικασθεί σε φυλάκιση. Κατά τα τέσσερα έτη του εγκλεισμού του, ο Γρηγόριος δεν χαλάρωσε τη δραστηριότητα του: διατήρησε εκτεταμένη αλληλογραφία και συνέταξε σημαντική πραγματεία εναντίον του Ακίνδυνου. Κατά το 1346, καθώς ό Καντακουζηνός άρχισε να υπερισχύει, η Άννα της Σαβοΐας (Πάλαιολογίνα) πού ασκούσε την αντιβασιλεία, ανέλαβε την υπεράσπιση του Γρηγορίου και καθαίρεσε τον πατριάρχη, την παραμονή κιόλας της θριαμβευτικής εισόδου του Καντακουζηνού στην βασιλεύουσα. Ό Καντακουζηνός όρισε τον Ισίδωρο πατριάρχη (1347-1350) και συνεκάλεσε νέα Σύνοδο για να δικαιώσει τους ησυχαστές. Η διένεξη, ωστόσο, δεν έλαβε οριστικό τέλος παρά το 1351, με τη σύγκληση μιας τρίτης Συνόδου η οποία έκρινε και καταδίκασε τον ουμανιστή Νικηφόρο Γρήγορα. Στον Συνοδικό Τόμο το δόγμα του Γρηγορίου για τις άκτιστες ενέργειες και τη θεία Χάρη αναγνωρίσθηκε ως κανόνας πίστεως για την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Ό Ισίδωρος προχώρησε στη χειροτονία μιας σειράς νέων επισκόπων και εμπιστεύθηκε στον Γρηγόριο τον θρόνο της Θεσσαλονίκης (Μάρτιος 1347). Καθώς όμως η πόλη βρισκόταν στα χέρια των Ζηλωτών, αντιπάλων του Καντακουζηνού, ο νέος μητροπολίτης δεν μπόρεσε να εγκατασταθεί στην έδρα του. Βρίσκοντας καταφύγιο στη Λήμνο για λίγο καιρό, οπού επέδειξε ηρωική αφοσίωση κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας, ο Γρηγόριος μπόρεσε τελικά να επιστρέψει στην πόλη, ανευφημούμενος ως εικόνα του τροπαιούχου Χρίστου με πασχάλιους ύμνους. Στις πολυάριθμες ποιμαντικές του δραστηριότητες έδωσε την ευκαιρία στους πιστούς να επωφεληθούν από τα άφθονα χαρίσματα πού απέκτησε στην ερημιά. Άφησε να λάμψει στην πόλη το φως πού φώτιζε την καρδιά του και μοίρασε αφειδώς τις θεόπνευστες διδαχές του, επιμένοντας στον στενό δεσμό πού πρέπει να ενώνει την προσευχή και τη μυστηριακή ζωή στον βίο κάθε χριστιανού. Με τη δύναμη του Χριστού, έκανε επίσης πλήθος θαυμάτων και θεράπευσε πολλούς.

Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού προς την Κωνσταντινούπολη, έπεσε στα χέρια των Τούρκων και κρατήθηκε αιχμάλωτος στη Μικρά Ασία ένα χρόνο. Η σχετική ελευθερία πού διέθετε και η ευρύτητα πνεύματος του, του επέτρεψαν να κάνει τότε φιλικές θεολογικές συζητήσεις με μουσουλμάνους θεολόγους και τον γιο του εμίρη Ορχάν (1354-1355). Απελευθερώθηκε χάρη σε λύτρα πού ήρθαν από τη Σερβία, επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, οπού συνέχισε το έργο του ποιμενάρχη και θαυματουργού. Στα τέλη του 1354, ό Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος εισήλθε στην Κωνσταντινούπολη και ανάγκασε τον Καντακουζηνό να παραιτηθεί. Καθαίρεσε τον πατριάρχη άγιο Φιλόθεο και στράφηκε εναντίον των οπαδών του αγίου Γρηγορίου, Ό Νικηφόρος Γρηγοράς, πού είχε καταδικασθεί από τη Σύνοδο του 1351, επανέλαβε τις κατηγορίες του Ισχυριζόμενος ότι δεν έπρεπε να αποδίδεται στον Θεό παρά μία απλή ουσία,. Ο αυτοκράτορας διοργάνωσε δημόσια συζήτηση μεταξύ του τελευταίου αυτού και του Γρηγορίου, παρουσία ενός λεγάτου του πάπα, η οποία κατέληξε στην επιβεβαίωση της συνοδικής αποφάσεως (1355). Επιστρέφοντας στη Θεσσαλονίκη, ο άγιος ανέλαβε εκ νέου τα ποιμαντικά του καθήκοντα. Καθώς δοκιμαζόταν από μια μακροχρόνια και βαρεία ασθένεια, του φανερώθηκε ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος για να τον καλέσει να τον συναντήσει εν μέσω του χορού των αγίων ιεραρχών, την ήμερα μετά από την εορτή του. Και πράγματι, ο άγιος παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό στις 14 Νοεμβρίου 1359. Όταν εκοιμήθη, το πρόσωπο του ακτινοβολούσε φώς όμοιο με εκείνο πού καταύγαζε τον άγιο Στέφανο (Πράξ. 6, 15). Ο Θεός έδειξε με τον τρόπο τούτο, στο πρόσωπο του δούλου του, την αλήθεια της διδασκαλίας του για την πραγματικότητα της, διά του ακτίστου φωτός του Άγιου Πνεύματος, θεώσεως του άνθρωπου. Ό Γρηγόριος ανακηρύχθηκε άγιος το 1368 και για το πλήθος των θαυμάτων του τιμάται έως σήμερα ως συμπολιούχος της Θεσσαλονίκης μαζί με τον άγιο Δημήτριο.

----------------------------------------------------------------

1. Εορτάζεται τη Β' Κυριακή των Νηστειών, μετά την εορτή της "Ορθοδοξίας. Ή τιμή του αγίου Γρηγορίου άρχισε αμέσως μετά τον θάνατο του, κατόπιν των θαυμάτων που έγιναν κοντά στη σορό του στη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα αναπτύχθηκε ή τιμή του στο Αγιον Ορος. Το 1363, ό πατριάρχης Κάλλιστος ανέθεσε στους επισκόπους της περιοχής Θεσσαλονίκης να συντάξουν έκθεση των θαυμάτων του και των μαρτυριών της αγιότητας του. Ή έκθεση αυτή πού εστάλη στον πατριάρχη Φιλόθεο στην Κωνσταντινούπολη, επέτρεψε την επίσημη αναγνώριση της τιμής του και δημοσιεύθηκε στον Τόμο της Συνόδου του Μαρτίου -Απριλίου 1368. Στη Μεγίστη Λαύρα, η μνήμη του μετατέθηκε στις 5 Νοεμβρίου, επειδή συνέπεπτε με εκείνη του αγίου Φιλίππου, ενώ σύμφωνα με τη μαρτυρία του αγίου Συμεών Θεσσαλονίκης, στη Θεσσαλονίκη εορταζόταν στις 13 μαζί με εκείνη του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Στις πρώτες τοιχογραφίες πού τον εικονίζουν (Ί. Μ. Βατοπεδίου), πενήντα περίπου χρόνια μετά τον θάνατο του, ονομάζεται «Νέος Χρυσόστομος». Τον κατά πλάτος Βίον του συνέγραψε ο άγιος Φιλόθεος Κωνσταντινουπόλεως, Λόγος Εγκωμιαστικός εις τον εν Αγίοις Πατέρα ημών Γρηγόριον Αρχιεπίσκοπον Θεσσαλονίκης τον Παλαμαν, «Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας», Θεσσαλονίκη 1984.

2. Γεννημένος κατά το 1250 στη Νίκαια, μετά από σύντομο γάμο, έγινε μονάχος στο Αγιον Όρος, οπού απέκτησε βαθειά πείρα του μυστικού βίου. Μητροπολίτης Φιλαδέλφειας το 1283, διηύθυνε την ηρωική άμυνα της πόλεως εναντίον των Τούρκων το 1310 και εκπλήρωσε επάξια τα ποιμαντικά του καθήκοντα στις δύσκολες συνθήκες της εποχής εκείνες μέχρι την κοίμηση του το 1322. Πνευματικός πατέρας της Ειρήνης Χούμναινας Παλαιολογίνας και σύμβουλος της Μονής Φιλάνθρωπου Σωτήρος την οποία είχε ιδρύσει αυτή, είναι συγγραφέας σημαντικών πνευματικών πραγματειών, εκ των οποίων ορισμένες συμπεριλήφθησαν στη Φιλοκαλία, και σύμφωνα με τα λογία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά υπήρξε ό βασικός πρόδρομος του Ησυχασμού. Δυστυχώς όμως δεν συγκαταλέγεται ακόμη μεταξύ των άγιων. Βλ Θεόληπτος Φιλαδελφείας ό Ομολογητής (1250-1322). Βίος και Έργα, επιμ. Ιωάννης Κ. Γρηγορόπουλος, εκδ. Τέρτιος, Κατερίνη 1996.

3. Ό Νικηφόρος Γρήγορος τον ονομάζει Γρηγόριος ο Δριμύς. Πρόκειται ίσως για τον Όσιο Γρηγόριο τον Σιναϊτη.

4. Καταγόμενος από τη Θεσσαλονίκη, ό άγιος Ισίδωρος (Βούχειρας) έζησε για λίγο στο Αγιον Ορος, αλλά χρειάσθηκε να επιστρέψει στη γενέτειρα του, όπου για δέκα περίπου χρόνια επιδόθηκε να διαδώσει την πρακτική της νοεράς προσευχής μεταξύ των λαϊκών. Εκάρη μονάχος από τον άγιο Γρηγόριο (1335), έγινε ένας από τους πιστότερους οπαδούς του και τον συνόδευσε στη Συνοδό του 1341. Εξελέγη μητροπολίτης Μονεμβασίας, καθαιρέθηκε εξαιτίας των θέσεων του υπέρ των ησυχαστών. Μετά τη νίκη του Ιωάννου Καντακουζηνού έπαυσε να είναι σε δυσμένεια και εξελέγη πατριάρχης (1347), γεγονός που του επέτρεψε να ανεβάσει τον άγιο Γρηγόριο στο αξίωμα του μητροπολίτου Θεσσαλονίκης. Εκοιμήθη εν ειρήνη μετά από τρία μόλις χρόνια (1350), αφήνοντας πίσω του τη φήμη άγιου. Ο άγιος Φιλόθεος Κόκκινος συνέταξε τον Βίον του, η μνήμη του όμως δεν έχει ακόμη συμπεριληφθεί στο ημερολόγιο.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟΜΟΣ ΕΒΔΟΜΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

ΙΝΔΙΚΤΟΣ

Ύμνος στον άγιο Κύριλλο Ιεροσολύμων

2011-03-18T11:34:00.002+02:00

του αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς

Μια μεγάλη λυχνία λάμπει στο ιερό, μπροστά στο θυσιαστήριο και μια μικρότερη λάμπει στο ιερό με μικρότερη λάμψη. Όμως και οι δύο εκπέμπουν το ίδιο φώς, μπροστά στον ίδιο Θεό λάμπουν.

Όλοι οι άγιοι, οι φαεινοί λίχνοι και οι φαεινότατοι, με την ίδια φλόγα του Χριστού πυρπολούνται! Ανάμεσα στους δεύτερους – τις μεγάλες λυχνίες στο ιερό – συγκαταλέγει η Αγία Εκκλησία τον άγιο Κύριλλο. Αυτός έδωσε μαρτυρία και απολογία για την Ορθόδοξη Πίστη! Ότι είπε με λόγους το επιβεβαίωσε με την ίδια τη ζωή του. Ο λόγος του ήταν αγιοπνευματικός και η ζωή του, μια αντανάκλαση της φλόγας του ουρανού.

Αυτός κατήσχυνε τον Άρειο και συνέτριψε τον Ιουλιανό. Μέχρι κεραίας πίστευε στο Χριστό γι’ αυτό οι λόγοι του ήταν βάλσαμο για πολλές ψυχές, απαστράπτοντες λόγοι, οβρυζότεροι χρυσού, μέχρι σήμερα λάμπουν! Αυτός εμψυχώνει τους ολιγόψυχους και ολιγόπιστους και κατευφραίνει του Ορθοδόξους πιστούς! Γι’ αυτό και η Εκκλησία τιμά και γεραίρει τον άγιο Κύριλλο: το όνομα Κύριλλος αντηχεί δια μέσου των αιώνων!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Ο Πρόλογος της Αχρίδος

Βίοι Αγίων, Ύμνοι, Στοχασμοί και Ομιλίες για κάθε ημέρα του χρόνου

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘΩΣ

17 Μαρτίου - Μνήμη του αγίου ΠΑΤΡΙΚΙΟΥ, επισκόπου και φωτιστού της Ιρλανδίας

2011-03-17T13:05:00.002+02:00

ύμνος του αγίου Πατρικίου

Ο απόστολος αυτός της Άπω Δύσεως γεννήθηκε στην Βρετανία περί το 383, προερχόμενος από κελτική οικογένεια εκρωμαϊσμένη και χριστιανική από παλαιά. Ό πατέρας του, Καλπούρνιος, ήταν διάκονος και έφερε το αξίωμα του δεκουρίωνος (1). Διέθετε πλούσια έπαυλη και άφησε τον γιό του να περάσει τα πρώτα χρόνια της ζωής του επιπόλαια, χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα για τα θεία. Όταν ο Πατρίκιος ήταν δεκαέξι ετών αιχμαλωτίστηκε μαζί με πολλούς άλλους κατοίκους της περιοχής από πειρατές και πουλήθηκε στην Ιρλανδία σε έναν γαιοκτήμονα, ο όποιος του ανέθεσε να φυλάει τα κοπάδια του στο βουνό. Ή τραχύτητα της εξορίας σ' εκείνον τον ξένο τόπο, ολότελα σχεδόν παραδομένο στην ειδωλολατρία, και η επαφή με την φύση, έστρεψαν την καρδιά του προς τον Θεό και άρχισε να ζει εν μετάνοια, περνώντας τις ημέρες του και το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας με προσευχή, γονατιστός πάνω στο παγωμένο ή μουσκεμένο από τις βροχές έδαφος, χωρίς να νιώθει καμιά ενόχληση· τόσο ή ψυχή του είχε γεμίσει από την θεία παρηγοριά.

Ύστερα από έξι χρόνια αιχμαλωσίας πού είχε γίνει παράδεισος τρυφής, μια νύκτα άκουσε φωνή να του λέει: «Έπραξες καλά με την νηστεία και την προσευχή, ό Θεός άκουσε την προσευχή, σου, άντε τώρα να επιστρέψεις στην πατρίδα σου, το πλοίο σε περιμένει!» Με πλήρη εμπιστοσύνη, δραπέτευσε και περπατώντας πάνω από τριακόσια είκοσι χιλιόμετρα, έφθασε σ' ένα λιμάνι και ανέβηκε στο πλοίο κάποιων ειδωλολατρών εμπόρων. Μετά τρεις ημέρες αποβιβάστηκαν σε γη έρημη και άγνωστη (2)και ξεκίνησαν αναζήτηση τόπου διαμονής. Περιπλανιόνταν έτσι σχεδόν έναν μήνα και κινδυνεύοντας να πεθάνουν από πείνα ζήτησαν τελικά από τον Πατρίκιο να μεσολαβήσει στον Θεό του για να τους σώσει. Μόλις ο νεαρός χριστιανός σήκωσε τα χέρια του, ένα κοπάδι χοίρων παρουσιάστηκε και οι άντρες κατάφεραν να σκοτώσουν μερικούς για να χορτάσουν. Ύστερα από πολλές περιπέτειες ο Πατρίκιος έφθασε στην πατρίδα του, όπου και πάλι πιάστηκε από πειρατές άλλα απελευθερώθηκε σε δύο μήνες, σύμφωνα με πρόρρηση πού του είχε δοθεί.

Αφού επανήλθε στην πατρική οικία, του παρουσιάστηκε νέο όραμα: ένα ουράνιο πρόσωπο ονόματι Βικτώριος εμφανίσθηκε μπροστά του δείχνοντας του μια στοίβα, επιστολές. Ανοίγοντας την πρώτη διάβασε: «Φωνή της Ιρλανδίας! Άγιε νεανία, σε ικετεύουμε να έλθεις ξανά να περπατήσεις ανάμεσα μας». Κάι του φάνηκε σαν να άκουγε την φωνή των ανθρώπων πού έμεναν στο δάσος του Φόκλουτ, εκεί πού είχε περάσει τα χρόνια της αιχμαλωσίας του. Αισθανόμενος μέσα του την κλήση του Θεού, αποφάσισε να ετοιμαστεί για την διδασκαλία του Ευαγγελίου στους βάρβαρους, αφού προηγουμένως ολοκλήρωσε την εκκλησιαστική του κατάρτιση πού είχε παραμελήσει νεώτερος. Πήγε τότε στην Γαλατία και έγκαταβίωσε σε διάφορα μοναστικά κέντρα, προπαντός στο Λερίνο, και παρέμεινε πάνω από δεκαπέντε χρόνια στην Ωξέρ παρακολουθώντας την διδασκαλία του αγίου Γερμανού [31 Ίουλ.], ό όποιος τον χειροτόνησε διάκονο.

Όταν ο άγιος Γερμανός επέστρεψε από την ιεραποστολή του στην Αγγλία, όπου είχε αγωνισθεί εναντίον των αιρετικών πελαγιανών (429), μίλησε για την μεγάλη ανάγκη ιεραποστολών με προορισμό την γη της Ιρλανδίας. Ό άγιος Παλλάδιος, διάκονος στην Ρώμη, χειροτονήθηκε επίσκοπος από τον πάπα Κελεστίνο Α' (431) με σκοπό να ποιμάνει τους διάσπαρτους χριστιανούς της Ιρλανδίας. Αυτός όμως ευθύς αμέσως βρέθηκε αντιμέτωπος με μεγάλες δυσκολίες, ίδρυσε μόνον τρεις ναούς και πέθανε αιφνίδια ύστερα από μερικούς μήνες. Ο άγιος Πατρίκιος χειροτονήθηκε τότε επίσκοπος από τον άγιο Γερμανό με αποστολή να φέρει το Ευαγγέλιο στους βαρβάρους της Ιρλανδίας. Ήταν καλά προετοιμασμένος για αυτό το έργο. Όχι μόνο λόγω της θείας κλήσης, άλλα και διότι γνώριζε καλά την γλώσσα και τα έθιμα αυτών των αγροίκων. Αναθυμούμενος τα αμαρτήματα της νεότητος του, δίστασε να αποδεχθεί την εκλογή, άλλα ένα νέο δράμα ήλθε να του επιβεβαιώσει ότι αυτό ήταν τό θέλημα του Κυρίου.

Επικεφαλής μικρής ομάδας κληρικών, αποβιβάστηκε στο νησί, στο σημείο που είχε φθάσει πρωτύτερα και ό άγιος Παλλάδιος (3) , και χωρίς χρονοτριβή πήγε σε μια μεγάλη συγκέντρωση πού συγκαλούσαν περιοδικά οι φύλαρχοι. Κήρυξε τον Χριστό θαρραλέα μπροστά σε αυτούς τους άγριους πολεμιστές και κατάφερε να μεταστρέψει μερικούς, μεταστρέφοντας έτσι και τον λαό τους και αποκτώντας εκτάσεις για να οικοδομήσει ναούς και μοναστήρια. Διέτρεξε όλη την Ιρλανδία, κυρίως το βορειότερο τμήμα της, κηρύττοντας ακούραστα τον θειο Λόγο, απευθυνόμενος κατά προτίμηση στους φυλάρχους και τους τοπικούς βασιλείς. Με τον τρόπο αυτό μετέστρεψε τον βασιλέα του Δουβλίνου, του Μάυνστερ, και τους επτά γιους του βασιλέα του Κοννύγτ. Συνάντησε όμως την αντίσταση των Δρυίδων που χρησιμοποιούσαν εναντίον του την μαγική τους τέχνη. Ό Πατρίκιος όμως με την δύναμη του Θεού την καθιστούσε ανενεργό και μάλιστα μετέστρεψε ορισμένους δρυΐδες πού έγιναν ευλαβείς ιερείς, γεμάτοι ζήλο για τον εκχριστιανισμό των αδελφών τους. Αφού κήρυξε και στο βασίλειο του Οριέλ, ίδρυσε μονή στο Αρμά, πού κατέστη κέντρο των ιεραποστολικών του εξορμήσεων και αργότερα αρχιεπισκοπική έδρα της Ιρλανδίας. Αντιμέτωπος με βία, απειλές και κάθε λογής κινδύνους, μη λαμβάνοντας καμιά μέριμνα για τον ίδιο, και χωρίς καμία πεποίθηση στις ίδιες του δυνάμεις, ο άγιος Πατρίκιος διέσχισε τις αφιλόξενες αυτές εκτάσεις αφήνοντας τον Θεό να μιλά με την μεσολάβηση του. Μολονότι περιφρονούσε την ρητορική τέχνη, ο λόγος του, διαποτισμένος με αναφορές στην Αγία Γραφή, είχε δύναμη θεϊκή και οδηγούσε στον Χριστό όχι μόνον τον λαό άλλα ακόμη και τους βάρδους, πού γίνονταν μοναχοί και έθεταν στην υπηρεσία του Ευαγγελίου τα ποιητικά τους χαρίσματα, συνθέτοντας ύμνους τόσο ωραίους πού λέγεται οτι οι άγγελοι έσκυβαν από ψηλά για να τους ακούσουν. Χειροτονώντας ιερείς και επισκόπους ο άγιος Πατρίκιος οργάνωσε την νέα Εκκλησία, σεβόμενος με σοφία τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ιρλανδικού λαού. Οι επίσκοποι του δεν είχαν γενικά την έδρα τους στις πόλεις αλλά στα μοναστήρια, τα οποία γνώρισαν τις επόμενες γενεές σημαντική άνθιση και μετέτρεψαν την Ιρλανδία σε νέα Θηβαΐδα, απ’ όπου εξήλθαν πολλοί μοναχοί, τολμηροί και ακαταπόνητοι ιεραπόστολοι, που συνέβαλαν τα μέγιστα στον έπανευαγγελισμό της Ευρώπης μετά τις βαρβαρικές επιδρομές (4).

Είτε παρέμενε σε ένα από αυτά τα μοναστήρια-έπισκοπεΐα είτε βρισκόταν σε περιοδεία, ο άγιος Πατρίκιος δεν παρέλειπε τον καθημερινό του κανόνα προσευχής και αποστήθιζε όλο το Ψαλτήριο, με όλες τις Ωδές της Παλαιάς Διαθήκης και άλλα θεόπνευστα κείμενα όπως ή Αποκάλυψη του αγίου Ιωάννου. Έκανε εκατό φορές το σημείο του Σταύρου κάθε μία ώρα της ημέρας, και όταν συναντούσε σταυρό στο δρόμο του, κατέβαινε από το αμάξι του για να τον προσκυνήσει. Στις ιεραποστολικές του εξορμήσεις κινδύνευσε πάνω από μια φορά να δολοφονηθεί από τους αντιπάλους, άλλα ο άγγελος της Εκκλησίας του τον διαφύλαγε από τον κίνδυνο προς ωφέλεια των πιστών. Έχοντας προσωπική πείρα της αιχμαλωσίας, υπερασπιζόταν τους πληθυσμούς τους εκτεθειμένους στις επιδρομές των πειρατών, και αφόρισε τον Κορότικο, αρχηγό μιας ορδής Βρετόνων, πού αποβιβάστηκε εν μέσω νεοφώτιστων πού είχαν βαπτισθεί την προηγούμενη ημέρα και κατέσφαξε πολλούς απ’ αυτούς, ενώ πολλούς άλλους τους αιχμαλώτισε για να τους πουλήσει σκλάβους. Μερικούς μήνες αργότερα, ο Κορότικος πού είχε αρνηθεί να μετανοήσει, υπέστη διανοητική διαταραχή και πέθανε σε απόγνωση.

Φθάνοντας σε ηλικία ογδόντα ετών και ύστερα από τριάντα χρόνια επισκοπείας, ο άγιος Πατρίκιος αποτραβήχτηκε σε τόπο ήσυχο και έγραφε στην Εξομολόγηση του:

«Το εξομολογούμαι στον Κύριο μου και δεν ντρέπομαι στην παρουσία του: από τότε πού τον γνώρισα στην νεότητα μου,η αγάπη του Θεού μεγάλωσε εντός μου, και μέχρι σήμερα, με την χάρη του Κυρίου, φύλαξα την πίστη... Εκείνος πού τόσο συχνά συγχώρησε την ανοησία μου και την αμέλεια για να ανταποκριθώ σε ότι μου ενέπνεε το Πνεύμα, με λυπήθηκε προς όφελος χιλιάδων ανθρώπων, επειδή έβλεπε ότι είμαι στην διάθεση Του. Είθε ο Θεός να θελήσει τα πνευματικά μου τέκνα να με ξεπεράσουν σε έργα ανώτερα και σε καρπούς σωτηρίας! Θα είναι η δόξα μου, γιατί υιός σοφός ευφραίνει πατέρα (Παρ. 10, 1). Αγαπημένοι μου, εσάς αναζήτησα και όχι τα αγαθά σας. Ότι μου δόθηκε, δωρεάν κι αυτό το μοίρασα. Για σας τα αγαθά σας, για μένα οι κόποι και οι κίνδυνοι, και ήρθα προς εσάς και πήγα παντού για χάρη σας, ακόμη και σε περιοχές πού κανένας ποτέ δεν είχε έλθει να βαπτίσει. Με την χάρη του Θεού περάτωσα το έργο με εγρήγορση και μεγαλοκαρδία για την σωτηρία σας... Ό Χριστός ο Κύριος μας κατέστη πτωχός χάριν ημών, και εγώ, πτωχός και ταλαίπωρος, καθημερινά περιμένω να με σκοτώσουν ή να με παγιδεύσουν ή να αιχμαλωτισθώ. Προσδοκώντας όμως τις ουράνιες ανταμοιβές δεν φοβάμαι τίποτα από αυτά, και ρίχνομαι ο ίδιος στα χέρια του παντοδύναμου Θεού πού με διάλεξε για αυτή την αποστολή... Πώς να του ανταποδώσω όλες του τις ευεργεσίες προς έμενα; Και αν κατάφερα να πραγματοποιήσω κανένα αγαθό έργο από αγάπη στον Θεό μου, κανείς να μη πει ότι εγώ το κατόρθωσα, ο απαίδευτος, άλλα ότι πρόκειται για θείο δώρο. Του ζητώ να μου επιτρέψει να χύσω το αίμα μου για το Όνομα Του, να στερηθώ ταφής και το πτώμα μου, κατακομματιασμένο να εγκαταλειφθεί βορά στα αρπακτικά όρνεα και στα θηρία» (5) .

Πριν την κοίμηση του, πού του είχε αναγγελθεί από τον Θεό, ό Πατρίκιος έκανε μια τελευταία περιοδεία για να επιθεωρήσει τις ενορίες. Προσέχοντας στην άκρη του δρόμου μια φλεγόμενη και μη καιόμενη βάτο, πλησίασε και άκουσε άγγελο να του ανακοινώνει, μεταξύ άλλων, ότι θα έκρινε τον ιρλανδικό λαό την ημέρα της Κρίσεως. Επέστρεψε στο Σώλ, στην περιοχή Ουλιδία, και εκοιμήθει εν ειρήνη συνοδεία ύμνων των επουρανίων δυνάμεων, στις 17 Μαρτίου 461. Τοποθέτησαν έπειτα το τίμιο σκήνωμα πάνω σε άμαξα πού έσερναν δύο άγρια βόδια και εκεί πού τα ζώα σταμάτησαν, έσκαψαν τον τάφο του και το μέρος ονομάστηκε κατόπιν Λόφος Πατρικίου (Donw- Patric) (6) .

Η Ιρλανδία απέβη, χάρις στους κόπους τον άγιου Πατρικίου, η Νήσος των άγιων, και τον τίμα με θέρμη ως τον κύριο πολιούχο της ενώ του έχει αφιερώσει πάνω από διακόσιους ναούς. Ή τιμή του διαδόθηκε ευρύτατα σε ολόκληρη την Δύση.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

1. Μέλος της τοπικές διοίκησης επιφορτισμένο με την είσπραξη των φόρων.

2. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για περιοχή της Γαλατίας που είχαν πρόσφατα λεηλατήσει οι βάρβαροι, ενώ κατ’ άλλους, το πιθανότερο είναι να ήταν στην Μεγάλη Βρετανία.

3. Μνήμη στις 6 "Ιουλίου στην λατινική Εκκλησία.

4. Πρβλ. ιδιαίτερα τους Βίους του οσίου Κολούμβα της Ιόνας [9 Ίουν.] και του αγίου Κολομβανού Λουξέιγ [23 Νοεμ.].

5. Αγίου Πατρικίου, Εξομολόγησης 44-59, 50 249, 118-128.

6. Μια ιρλανδική παράδοση αναφέρει ότι λίγο πριν την κοίμησή του επισκέφθηκε την αγία Βριγίδα [1 Φεβρ.] και της ζήτησε να του υφάνει το σάβανο με το οποίο ενταφιάστηκε.

--------------------------------------------

ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟΜΟΣ ΕΒΔΟΜΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ

ΙΝΔΙΚΤΟΣ

12 Μαρτίου - Μνήμη του οσίου και θεοφόρου πατρός ημών ΣΥΜΕΩΝ τον Νέου Θεολόγου.

2011-03-11T22:04:00.004+02:00

μία ημέρα που με δάκρυα πήγε να προσκυνήσει μια. εικόνα της Παναγίας, κατανόησε ότι κατείχε ενσυνείδητα, εντός της καρδίας του, αυτή την ανυπόστατη Αγάπη που είναι ο Κύριος.

Ανάμεσα στα άστρα πού λάμπουν αναρίθμητα στο πνευματικό στερέωμα της Εκκλησίας, τρία μονάχα κρίθηκαν άξια του τίτλου του Θεολόγου ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής, ο αγαπημένος μαθητής, ο οποίος επέπεσε επί του στήθους του Κυρίου και ήπιε από το ζων Ύδωρ της γνώσεως του Λόγου του Θεού- ο άγιος Γρηγόριος , ο όποιος αφού ατένισε με κεκαθαρμένο τον έσω οφθαλμό το μυστήριο της Αγίας Τριάδος, κήρυξε το μυστήριο θέτοντας στην υπηρεσία του ότι καλύτερο είχε να επιδείξει η ευγλωττία των Ελλήνων και τέλος ο όσιος Συμεών ο οποίος αφού βυθίσθηκε στο φως του Αγίου Πνεύματος, εστάλη από τον Θεό, ως άλλος προφήτης, σε μια βυζαντινή κοινωνία παραδομένη σ’ έναν συμβατικό και τυπολατρικό χριστιανισμό, για να δώσει μαρτυρία ότι κάθε χριστιανός έχει κληθεί να φωτισθεί και να καταστεί υιός Θεού εν Αγίω Πνεύματι.

Γεννημένος το 949 στην Γαλάτη της Παφλαγονίας (Μ. Ασία), γόνος πλούσιων ευγενών πού ασκούσαν επιρροή στους πολιτικούς κύκλους, ο όσιος Συμεών εστάλη σε ηλικία δώδεκα ετών στην Κωνσταντινούπολη για να συνεχίσει τις σπουδές του, με σκοπό να εισέλθει στην υπηρεσία του αυτοκράτορα. Εγκαταλείποντας αυτή την πολλά υποσχόμενη σταδιοδρομία και τις σπουδές του, για ένα διάστημα διήγε βίο επιπόλαιο, όμως ο Κύριος τον σπλαχνίσθηκε, δεν τον άφησε να πέσει στην διαφθορά και τον απέσπασε από την ολισθηρή οδό διαμέσου πνευματικών αναγνωσμάτων. Ό νεαρός Συμεών αναζήτησε τότε έναν άγιο άνθρωπο ικανό να τον οδηγήσει στην οδό της Σωτηρίας, παρά τα αποθαρρυντικά λόγια του περιβάλλοντος του ότι δεν υπήρχε την εποχή εκείνη τέτοιος άγιος. Επιμένοντας, τον βρήκε στο πρόσωπο ενός μονάχου που ζούσε έγκλειστος στην Μονή του Στουδίου, του Συμεών του Ευλαβούς. Αυτός αρνήθηκε να τον δεχθεί ως δόκιμο και αρκέστηκε να του δώσει να διαβάσει το βιβλίο του οσίου Μάρκου του Ασκητού [5 Μάρτ.]. Μόλις το άνοιξε, ο νέος έπεσε πάνω στην ακόλουθη φράση: «*Αν ζητείς θεραπεία, επιμελήσου την συνείδηση σου και όσα σου λέγει κάμε, και θα βρεις ωφέλεια»14, θεωρώντας την φράση αυτή θεία προτροπή, καταπιάστηκε αμέσως με αυτό το έργο και ακολούθησε την συνείδηση του που τον παρακινούσε να θυσιάσει τον εαυτό του από αγάπη για τον Χριστό, προεκτείνοντας ολοένα και περισσότερο τις νηστείες και τις ολονύχτιες αγρυπνίες. Συνεπαρμένος από θείο πόθο, δεν άργησε να λάβει ένα πρώτο δείγμα της εύνοιας του Θεού, με την μορφή μιας θαυμαστής όρασης του άχτιστου φωτός, η οποία τον άνηρπασε εκτός του κόσμου και του σώματος του. Έμπλεος χαράς και θερμών δακρύων δεν έπαυε να φωνάζει ακούραστα το Κύριε ελέησον και εν μέσω αυτού του φωτός είδε τον πνευματικό του πατέρα Συμεών να στέκεται στα δεξιά μιας φωτεινής νεφέλης και να του διδάσκει την τέχνη της απερίσπαστης προσευχής.

Παρ' όλα αυτά, καθώς η πρώτη αυτή εμπειρία της θείας δόξης δεν βασιζόταν πάνω στην απάθεια, ο Συμεών σιγά-σιγά έπεσε στην χλιαρότητα και την χαλάρωση, για τις όποιες θα μετανοήσει αργότερα ενώπιον του Θεού, για μεγάλο αμάρτημα. Επί έξι ή επτά χρόνια εξακολούθησε να σχετίζεται με τον πνευματικό του Πατέρα, χωρίς όμως να αποσπασθεί από τον κόσμο και την ματαιότητα του. Ο Κύριος όμως έδειξε και πάλι έλεος προς τον εκλεκτό του και «πιάνοντας τον από τα μαλλιά», τον απέσπασε από τον βόρβορο του κόσμου για να τον αποκαταστήσει ενώπιον Του. Επωφελούμενος μιας αποστολής στην γενέτειρα του, κανόνισε τις υποθέσεις του, αποχαιρέτησε τους γονείς του και επέστρεψε χωρίς αργοπορία στην Βασιλεύουσα, για να υποταγεί απόλυτα στον κατά Θεόν πατέρα του με ακλόνητη εμπιστοσύνη και τέλεια υπακοή. Του παραχωρήθηκε ένα μικρό κελί κάτω από την σκάλα του κελιού του Συμεών εγκαταβίωσε εκεί στοχαζόμενος τις αμαρτίες του και καθιστώντας την κατάνυξη, την οποία είχε προσοικειωθεί στον κόσμο επισκεπτόμενος τα κοιμητήρια, μόνιμη και σταθερή κατάσταση της ψυχής του. Αναλάμβανε τα πλέον εξευτελιστικά διακονήματα με τέλεια αποκοπή του ιδίου θελήματος, πρόσεχε τον πνευματικό του πατέρα σαν τον ίδιο τον Χριστό και προσκυνούσε με αφοσίωση κάθε μέρος όπου είχε σταθεί ό Γέροντας του προσευχόμενος, σαν να επρόκειτο για τα Αγία των Άγων. Προφυλαγμένος διά της προσευχής του Γέροντος, μπορούσε να απωθεί άφοβα τους δαίμονες της δειλίας, της ακηδίας, της πορνείας και του φθόνου, πού ορμούσαν επάνω του για να τον αποθαρρύνουν.

Ξένος προς όλους, τηρώντας αδιάλειπτη σιωπή, στεκόταν όρθιος καθ' όλη την διάρκεια των Ακολουθιών, με μάτια κατεβασμένα, χύνοντας άφθονα δάκρυα στο άκουσμα των ιερών κειμένων. Ορισμένοι μοναχοί ενοχλούνταν από την ταχεία πρόοδο αυτού του δοκίμου, την θεωρούσαν έλεγχο της δικής τους χλιαρότητας και τον κατηγόρησαν στον ηγούμενο ότι διατηρούσε πολύ στενές σχέσεις με τον πνευματικό του πατέρα. Καθώς κατέφυγε στην προσευχή του Γέροντος για να ενισχυθεί σε αυτή την δοκιμασία, εκείνος τον διαβεβαίωσε ότι σύντομα θα λάμβανε άνωθεν διπλή χάρη απ’ ότι είχε λάβει εκείνος. Όντως, το ίδιο βράδυ, όταν εισήλθε στο κελί του, ουράνιο φώς περιέβαλε τον νου του, τον γέμισε άρρητη αγαλλίαση θείου έρωτος και, μολονότι δεν ήταν πολύ μορφωμένος, ο Θεός του παραχώρησε ήδη από τότε τόση σοφία, ώστε τον θαύμαζαν όλοι οι συμμοναστές του. Αυτά όμως τα υπερφυσικά χαρίσματα αναζωπύρωσαν το μίσος των ζηλόφθονων μοναχών, οι όποιοι κατόρθωσαν να τον εκδιώξουν από την Μονή του Στουδίου.

Εισήλθε τότε ως δόκιμος στο μικρό μοναστήρι του Αγίου Μάμαντος, διατηρώντας ως πνευματικό του τον Συμεών τον Ευλαβή. Αφού εκάρει μοναχός από αυτόν και έλαβε το όνομα Συμεών, προχώρησε σε νέες πνευματικές αναβάσεις και αφιερώθηκε ολόψυχα στην ησυχία, την προσευχή και την μελέτη των θείων Γραφών, τρεφόμενος μόνο με λίγα χόρτα. Το κελί του, απ’ οπού δεν έβγαινε παρά για τις ιερές Ακολουθίες, είχε γίνε: πυρίκαυστη κάμινος, στην οποία βυθιζόταν ολόκληρος για να μεταμορφωθεί σε πύρινη φλόγα αγάπης και όπου ό Κύριος τον ανήρπαζε συχνά, εν μέσω θεσπέσιων εκστάσεων. Σε έναν από τους ωραιότερους λόγους του, ο Συμεών παραβάλλει τον εαυτό του με δυστυχισμένο πού έπεσε σε λάκκο βορβορώδη, απ’ όπου τον ανέσυρε βιαίως ο Κύριος εν τη ευσπλαχνία του, και ο όποιος, κατόπιν, μέσα από μύριες παγίδες και δυσχέρειες, οδηγήθηκε από το χέρι του πνευματικού του πατέρα στις πήγες των υδάτων, ώστε να λουσθεί και να καθαριστεί, και από τυφλός να γίνει θεατής των ουράνιων μυστηρίων. Πράγματι, όσο καθαίρονταν οι έσω οφθαλμοί τόσο ανταμειβόταν με οράσεις θείου φωτός όλο και πιο διαυγείς. Και ενώ στην αρχή έβλεπε μόνο ένα φώς που έλαμπε υπεράνω του ουρανού ωσάν ήλιος άμορφος, και το οποίο του αφαίρεσε το κάλυμμα της αναισθησίας, σιγά-σιγά έβλεπε το πρόσωπο του Χρίστου να διακρίνεται καθαρότερα και τελικά ήρπάγει έξω από το σώμα του, σε άρρητη έκσταση, κατά την διάρκεια της οποίας ό Χριστός του μίλησε αποκαλώντας τον αδελφό και φίλο. Μονάχα όμως ύστερα από πολλές τέτοιες εκστάσεις, μία ημέρα που με δάκρυα πήγε να προσκυνήσει μια. εικόνα της Παναγίας, κατανόησε ότι κατείχε ενσυνείδητα, εντός της καρδίας του, αυτή την ανυπόστατη Αγάπη που είναι ο Κύριος.

Μετά δύο χρόνια, ο ηγούμενος, διαπιστώνοντας την θαυμαστή του πρόοδο, αποφάσισε, με σύμφωνη γνώμη του πατριάρχη, να τον χειροτονήσει πρεσβύτερο. Την ήμερα της χειροτονίας του το Άγιο Πνεύμα κατήλθε σαν απλό φώς, άμορφο, να καλύψει την ιερά του κεφαλή, και καθ’ όλη την διάρκεια της ιερατικής του ζωής δεν τέλεσε ποτέ την θεία Λειτουργία χωρίς ανάλογη οπτασία. Περιβεβλημένο φωτεινή νεφέλη, το πρόσωπο του έπαιρνε τότε αγγελική έκφραση και κανένας δεν μπορούσε να τον ατενίσει στα μάτια όταν ευλογούσε τον λαό. Ένα χρόνο μετά την χειροτονία του, ο ηγούμενος κοσμηθεί και ο Συμεών εξελέγη ηγούμενος από τους μοναχούς τού Άγιου Μάμαντος, με την έγκριση τού πατριάρχη Νικολάου Χρυσοβέργη (περί τό 980). Ανέλαβε ένα μοναστήρι πού είχε υποβιβαστεί σε κοιμητήριο ευγενών λαϊκών, στο όποιο ο μοναχικός βίος χαρακτηριζόταν από χαλαρότητα, επεχείρησε να το ανακαινίσει εξ ολοκλήρου, έκτος από το καθολικό και - έργο ακόμη δυσκολότερο - να παρακινήσει τους συμμοναστές του να ακολουθήσουν τον ένθερμο ζήλο του για τον Θεό. Όπως καθόριζε η παράδοση του αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου, εκφωνούσε κατηχητικούς λόγους τρεις φορές την εβδομάδα για να αναζωπυρώνει τους μονάχους στον αγώνα τους. Δεν του αρκούσε να υπενθυμίζει τις αρχές της κοινοβιακής ζωής αλλά, ως «πτωχός φιλαδελφός», ο οποίος αφού έλαβε έναν όβολό τρέχει καταχαρούμενος να τον επιδείξει στους συντρόφους του παροτρύνοντας τους να σπεύσουν και αυτοί για να επωφεληθούν από την γενναιοδωρία του ευεργέτη του, τους αποκάλυπτε ό ίδιος τα θαυμαστά πού ενεργούσε σε αυτόν ο Θεός και διακήρυττε με ένθεη παρρησία ότι από τον παρόντα βίο πρέπει όλοι να φθάσουμε στην όραση της Βασιλείας των ουρανών. Αύτη η βαθειά επιθυμία να συμμετάσχουν οι αδελφοί του στην θεία χάρη εξηγεί το ύφος προσωπικής εξομολόγησης πού συναντούμε στα συγγράμματα του, ύφος σπάνιο στην πατερική γραμματεία.

Αυτός ο «μανικότατος ζήλος» του οποίου ό Συμεών έδινε μαρτυρία, προκάλεσε την αντίθεση και τα ειρωνικά σχόλια ορισμένων μοναχών πού προτιμούσαν πιο άνετη μοναχική ζωή και τον κατηγορούσαν ως κενόδοξο. Ή αντίθεση μεγάλωσε, ώσπου μία ημέρα τριάντα από αυτούς τους μοναχούς ξεσηκώθηκαν εναντίον του και τον διέκοψαν απότομα την ώρα του κατηχητικού λόγου, ορμώντας καταπάνω του σαν άγρια θηρία με την πρόθεση να τον πετάξουν έξω από το μονύδριο. Μένοντας ακίνητος, χαμογελαστός και ατάραχος μπροστά στους αντιπάλους του, ό Συμεών έκοψε την ορμή τους και έφυγαν ταραγμένοι από την εκκλησία και πήγαν να διαμαρτυρηθούν στον πατριάρχη Σισίννιο (995-998). Αφού εξέτασε την υπόθεση, ό πατριάρχης δικαίωσε πλήρως τον άγιο και εξόρισε τους μοναχούς. Όμως η πατρική αγάπη του Συμεών δεν άφησε τα πρόβατα να χαθούν έξω από το μαντρί τους. Ζήτησε να ακυρωθεί ή απόφαση και έσπευσε ό ίδιος να αναζητήσει κάθε έναν από αυτούς, ζητώντας του να τον συγχωρέσει και να επιστρέψει στο μοναστήρι.

Αφού επανήλθε η ειρήνη στην μονή ύστερα από τα θλιβερά αυτά γεγονότα, ο Συμεών συνέχισε την ποιμαντική του δραστηριότητα και το μοναστήρι κατέστη ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά κέντρα της Βασιλεύουσας, στο οποίο προσέτρεχαν πολυάριθμοι ευσεβείς λαϊκοί και μαθητές πού έρχονταν από μακριά. Παρά τον ποιμαντικό του φόρτο, ο Συμεών δεν αποσπούσε την προσοχή του από τους ασκητικούς αγώνες του, και τρεις φορές την ήμερα, την ίδια ώρα, αποσυρόταν στο κελί του για να χύσει άφθονα δάκρυα. Τα δάκρυα είχαν -γίνει δεύτερη φύση του, και έκαναν να αναβάλλουν από μέσα του, σαν λεπτοφυή άνθη, η αγάπη, η ευσπλαχνία προς όλους, η υπομονή εν μέσω των δοκιμασιών, η χαριτωθείσα και πλήρης σαγήνης όψη του προσώπου του, πού καταυγαζόταν από την έσωθεν χαρά του Αγίου Πνεύματος. Ύστερα από νέα όραση, του θείου φωτός έλαβε το χάρισμα της θεολογίας, και όταν δεν υφαρπαζόταν σε έκσταση, περνούσε τις νύκτες του συνθέτοντας τους Ύμνους θείου έρωτος, οι όποιοι παραμένουν μια από τις πολυτιμότερες μαρτυρίες της επενέργειας της θείας χάριτος στην ψυχή ενός αγίου. Ή διάδοση των συγγραμμάτων του και της διδασκαλίας του επέτρεψε σε πλήθος ψυχών να ξαναβρούν τον ένθερμο ζήλο της εποχής των άγων Πατέρων και προετοίμασε ως πρόδρομος τον θρίαμβο του Ησυχασμού ως επίσημης διδασκαλίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Το έτος 1005, παρακινούμενος από τον ακατάσχετο πόθο του για τον Θεό, παραιτήθηκε από τα καθήκοντα του ύστερα από είκοσι πέντε έτη ηγουμενίας, αφήνοντας την διαδοχή στον μαθητή του Αρσένιο, τον όποιον είχε δοκιμάσει μεγάλο διάστημα στην υπακοή. Ό ίδιος αποσύρθηκε σε ένα απόμερο κελί για να αφιερωθεί ολόκληρος στην ιερά ησυχία και να στηρίξει με την προσευχή σαν άλλος Μωυσής επί του ορούς (βλ. Εξ.17,11) τους αγώνες των μοναχών του. Έχοντας αποκτήσει τέτοια οικείωση με την θεωρία, κατέστη φιλοθεάμων των ουρανίων μυστηρίων και μυήθηκε στην γνώση των εσχάτων. Μία νύκτα μεταφέρθηκε μέσα στο άκτιστο φώς πού εισέδυε σε όλα του τα μέλη και τον κατέστησε όλον πυρ και φώς, και άκουσε φωνή από ψηλά να του αναγγέλλει ότι αυτή ή δόξα πού τον μεταμόρφωνε ήταν ή ίδια με εκείνη της οποίας θα αξιώνονταν οι εκλεκτοί στην τελική ανάσταση. Σε αυτή την κατάσταση, κατεχόμενος υπό τού Άγιου Πνεύματος και γενόμενος θεός κατά χάριν, συνέθετε τις θεολογικές και μυστικές πραγματείες του.

Παρ’ όλο όμως πού είχε φθάσει στην τελείωση, έπρεπε εκ νέου να δοκιμαστεί με θλίψεις. Μετά την κοίμηση τού πνευματικού του πατρός Συμεών τού Στουδίτου, είχε ζητήσει να αγιογραφηθεί η εικόνα του και είχε συνθέσει προς τιμήν του Ακολουθία την όποια τελούσε ανελλιπώς κάθε χρόνο, την ήμερα της μνήμης τού αποστολικού αυτού άνθρωπου, εν μέσω κοσμοσυρροής πιστών προσερχόμενων από όλα τα μέρη. Το έθιμο αυτό ετηρείτο για περισσότερα από δεκαέξι χρόνια όταν ο Στέφανος, πρώην μητροπολίτης Νικομήδειας, πρωτοσύγκελος του πατριάρχη, άνθρωπος μεγάλης σοφίας με επιρροή στους επίσημους κύκλους, δύσπιστος απέναντι στην φήμη πού είχε αποκτήσει ό άγιος Συμεών σε όλη την Βασιλεύουσα, ως άνθρωπος του Θεού και θεολόγος εν Άγίω Πνεύματι, ζήτησε αφορμή για να τον διασύρει. Αρχικά τον προκάλεσε με ένα λεπτολόγο θεολογικό ερώτημα, άλλα έλαβε μια φωτισμένη έμμετρη απόκριση, στην οποία ό όσιος υπενθύμιζε στον πρωτοσύγκελο ότι μόνον έχοντας εμπειρία του Αγίου Πνεύματος μπορούμε να θεολογούμε. Ή απάντηση αυτή έκανε να ξεσπάσει όλο το άσπονδο μίσος του Ιεράρχη, ο όποιος διέδιδε συκοφαντίες κατά του Συμεών, κατηγορώντας τον ότι τιμά ως άγιο έναν αμαρτωλό. Τελικά, με ραδιουργίες κατόρθωσε να καταδικαστεί ο όσιος Συμεών σε εξορία (1009). Εγκαταλειμμένος μόνος μέσα στο καταχείμωνο, σ’ έναν έρημο λόφο της Χρυσουπόλεως στην Προποντίδα, ο Συμεών ευχαρίστησε τον Θεό και απέστειλε ευχαριστήρια επιστολή στον πρωτοσύγκελο για τις δοκιμασίες πού του είχε προξενήσει. Παίρνοντας αυτό το μήνυμα ο Στέφανος, σε αποκορύφωμα παροξυσμού, έστειλε ανθρώπους να ερευνήσουν το κελί εκείνου πού, ολότελα, απογυμνωμένος, θεωρούσε «μέγα άχθος να φέρει ακόμη και το σαρκίον του», έχοντας την υποψία ότι έχει κρύψει εκεί χρυσάφι. Αντί άλλης απαντήσεως ο Συμεών απηύθυνε στον «ευεργέτη» του νέες ευχαριστίες. Βρήκε ένα ερειπωμένο παρεκκλήσιο, αφιερωμένο στην αγία Μαρίνα, και εκεί τελούσε με ακρίβεια τις μοναστικές Ακολουθίες και αφοσιωνόταν ειρηνικά στην προσευχή. Στο διάστημα αυτό οι μαθητές και οι θαυμαστές του αγίου ανάμεσα στους ευγενείς μεσολάβησαν υπέρ αυτού προς τον πατριάρχη, οπότε ύστερα από νέα προσαγωγή του ενώπιον της ιεράς Συνόδου, κατά την οποία ο Συμεών αρνήθηκε να κάνει την παραμικρή παραχώρηση σχετικά με την αποδιδόμενη τιμή στον πνευματικό του πατέρα, ο πατριάρχης τον απέλυσε εν ειρήνη λέγοντας: «Αναμφίβολα είσαι κατ' άλήθειαν Στουδίτης, έμπλεος αγάπης για τον Γέροντα σου, μα φαίνεται ότι διαθέτεις και την ισχυρογνωμοσύνη τους, ή όποια είναι ίσως αξιέπαινη».

Επιστρέφοντας στην Αγία Μαρίνα, για ν’ αφοσιωθεί στη κατά θεόν ησυχία, ο άγιος δέχθηκε πλήθος δωρεών που του επέτρεψαν, παρά τα εμπόδια που παρενέβαλλαν οι δαίμονες, να μεταμορφώσει τον τόπο σε μοναστήρι, προσελκύοντας όλους τους ένθερμους χριστιανούς της Βασιλεύουσας, όταν εόρταζε με μεγαλοπρέπεια την μνήμη του αγίου Συμεών του Ευλαβούς. Καθοδηγούμενος από το Άγιο Πνεύμα, εξακολουθούσε να συνθέτει ύμνους και να συντάσσει λόγους διδάσκοντας ότι ούτε άφεση αμαρτιών ούτε εξαγιασμός δεν δίδονται χωρίς την ενσυνείδητη έλευση εντός μας της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Ή θεία χάρις όχι μόνο τον μετέφερε σε θεσπέσιες εκστάσεις, άλλα επιτελούσε και πλήθος θαυμάτων για την ανακούφιση των μαθητών του και την παραμυθία των επισκεπτών του.

Φθάνοντας σε βαθύ γήρας προσβλήθηκε από μακροχρόνια και οδυνηρή πάθηση των εντέρων ή οποία τον κρατούσε ακινητοποιημένο στην στρωμνή του. Παρά την αναπηρία του αύτη, ένας από τους μαθητές του τον είδε να υψώνεται από το έδαφος καθώς προσευχόταν και να περιβάλλεται από άρρητη φωτοχυσία. Φτάνοντας στο πέρας των αγώνων του, έλαβε την λύτρωση πού επιθυμούσε και συναριθμήθηκε στην χορεία των αγίων στις 12 Μαρτίου 1022, έχοντας προαναγγείλει την ακριβή ημερομηνία της εκδημίας του και εκείνη της ανακομιδής των λειψάνων του, ύστερα από τριάντα έτη.

Έχοντας δοξάσει τον Θεό κατά την διάρκεια της επίγειας βιωτής του, ο άγιος Συμεών δοξάσθηκε από Εκείνον μετά θάνατον. Όχι μόνο διά των θαυμάτων πού επιτέλεσε, άλλα ακόμη περισσότερο διά της πνευματικής τρυφής πού προσφέρουν ως τις μέρες μας τα θεοφώτιστα συγγράμματα του σε όσους ποθούν τον Θεόν τον ζώντα.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟΜΟΣ ΕΒΔΟΜΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ

ΙΝΔΙΚΤΟΣ

Άνθρωποι σκορπάτε τη συγγνώμη…

2011-03-05T20:57:00.002+02:00

Του Σεβ. Μητροπολίτου Κισσάμου και Σελίνου κ.κ Ειρηναίου Γαλανάκη

Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος

Χριστουγεννιάτικη βραδιά στο χωριό. Νύχτα χτύπησαν οι καμπάνες και τώρα στα χαράματα τελειώνει πλειά ή λειτουργία κι οι άνθρωποι του χωριού φορώντας ότι καλλίτερο είχαν είναι στοιβαγμένοι στη μικρή εκκλησούλα κι’ ετοιμάζονται να «κοινωνήσουν». Είναι ή ώρα του «Κοινωνικού» κι’ όπως συμβαίνει πάντα στα χωριά αυτή την ώρα οι καλοί χριστιανοί κοιτάζουν να «συγχωρέσουν» και να «συγχωρεθούνε». Οι πλειό γέροι προχωρούν στο εικονοστάσι, ασπάζονται πρώτα τις εικόνες του Χρίστου και της Παναγίας κι’ υστέρα γυρίζουν στο πλήθος κάνουν μια βαθειά υπόκλιση και ζητούν κι’ από τους ανθρώπους τη συχώρεση. Σιγά - σιγά γενικεύεται αυτό από τους περισσότερους κι’ όλοι προσπαθούνε έστω και την τελευταία στιγμή πριν «μεταλάβουν» να κάμουν κείνο πού λέει ό Κύριος στο σημερινό Ευαγγέλιο : «Εάν συγχωρέσετε τα σφάλματα πού σάς έκαμαν οι άλλοι άνθρωποι, θα συχώρεση και σας τα δικά σας ο Θεός». Και ίσως αυτή ή ωραία συνήθεια πού κάνουν οι αγαθοί χωρικοί μας είναι λείψανο της ταχτικής πούχαν οι πρώτοι χριστιανοί να εξομολογούνται φανερά και μπροστά στους άλλους τις αμαρτίες των.

Μα ενώ οι πλειότεροι χωρικοί έκαναν έτσι και οι γυναίκες, ένας εξηντάρης περίπου άνδρας με αυστηρό πρόσωπο που δειχνε εμπάθεια και κακία στεκόταν ακίνητος στη θέση του, ή καλύτερα ακουμπούσε βαριά στον τοίχο της εκκλησίας. Σιγά, σιγά μια πολύ νέα γυναίκα ξέκοψε από τις θέσεις των γυναικών, προχώρησε δειλά - δειλά κι’ έσκυψε με πολύ ταπείνωση στα πόδια του σκληροπρόσωπου εκείνου άνθρωπου. «Συχώρεσε με πατέρα» είπε με κλάματα. Μα την ίδια στιγμή, με μάτια οργισμένα, γύρισε το πρόσωπο του άλλου ο «Πατέρας!» εκείνος, κι’ εγώ πού στεκόμουνα δίπλα άκουσα τα σκληρά λόγια του. « Δεν σου συγχωρώ φύγε από μπρος μου βρώμα».

Ή νέα γυναίκα έφυγε αμέσως με κλάματα από την εκκλησία, και το απόγευμα της ίδιας μέρας πνίγηκε σ' ένα πηγάδι. Ήταν μια κοπέλα πού παρασύρθηκε από κάποιο απατεώνα και «ντρόπιασε» το σπίτι της. Στο χωριό άρχιζαν πλειά να ξεχνούν όλοι το παραστράτημα της, κι’ ή μητέρα της τη δεχότανε με την πρώτη στοργή. Ό πατέρας ήταν αγριεμένος ακόμα κι’ ή κοπέλα διάλεξε αυτή τη μεγάλη στιγμή, πού όλοι στο χωριό έδιναν κι’ έπαιρναν συγχώρεση να ζητήσει τη συγγνώμη του, για να ησυχάσει τη συνείδηση της και να ελαφρώσει την ψυχή της. Μ’ αφού της την αρνήθηκαν γονάτισε από το βάρος της αμαρτίας και αφανίστηκε.

Τέτοια περιστατικά συμβαίνουν συχνά στη ζωή μας κι’ ό Κύριος πούξερε πολύ καλά πόσο κουράζει κι’ απελπίζει την ανθρώπινη ψυχή το βάρος της αμαρτίας μάς παραγγέλνει να κάνωμε τη μεγάλη αυτή ευεργεσία και να συγχωρούμε εκείνους πού μάς πικραίνουν και μάς στενοχωρούν με τα σφάλματα και τα λάθη των, γιατί τότε μόνο θα συγχώρηση κι’ εμάς ο Θεός τα δικά μας σφάλματα. Μα η συγγνώμη του Θεού πού πρααίνει και γλυκαίνει την ψυχή και τη ζωή μας, έρχεται μόνο σε κείνους πού θα κάμουν το μεγάλο άθλο και τη μεγάλη ευεργεσία να ξαλαφρώσουν κι' αυτοί με τη συγγνώμη πού θα δώσουν, άλλες βαρεμένες κι’ απελπισμένες ψυχές.

Ή ζωή είναι και καλή και κακή κι’ οι άνθρωποι είναι και πονόψυχοι και σκληροί. Και μέσα στις αντιθέσεις αυτές και οι γενναίοι γονατίζουν, και οι ευγενείς γίνονται βάρβαροι^- και οι σοφοί κάνουν σφάλματα, οι φίλοι παρεξηγούν και οι εχθροί μαλώνουν. Ό εγωισμός μεγαλώνει και η σεμνή ταπεινοσύνη φεύγει, τα συμφέροντα έρχονται και η φιλία χάνεται, οι δεσμοί λύνουν και οι αγάπες πεθαίνουν. Κι’ αυτό γίνεται σε χώρες, σε πολιτείες, σε χωριά, σε γειτονιές και σε σπίτια. Homo homini lupus est, (ό άνθρωπος διά τον άνθρωπων είναι λύκος). Κι' ο αγριάνθρωπος αυτός άνθρωπος πολεμά και αμύνεται, πληγώνει και πληγώνεται, κυνηγά τον εχθρό κι’ ο ίδιος φεύγει μακρύτερα, δε λυτρώνει καμιά πατρίδα, δε γλυτώνει καμιά ψυχή, μα όλο ρημάζει τη γη και σκλαβώνει τη ζωή και φυλακίζει τις ψυχές στα σκοτεινά κάτεργα του κακού.

Μα σαν κάμωμε κείνο πούπε ο Χριστός να συγχωρέσομε ο ένας τον άλλο θα πάψει αυτή ή κόλαση. Οι άνθρωποι θα έλθουν πιο κοντά ο ένας στον άλλο, θα κοιταχτούν καλά και θα το δουν πώς είναι αδέλφια, θα σβήσουν οι «βεντέτες» των λαών και των ατόμων και κανείς δεν θα κάνει πλειά το καταραμένο έργο τού Κάιν. Οι ψυχές θα ημερώσουν, τα πρόσωπα θα γλυκάνουν κι’ ό κάθε άνθρωπος θα μοιάζει πώς είναι παιδί τού Θεού. Ό τελευταίος πόλεμος πλήγωσε και σκότωσε τόσα κορμιά, μα πλειότερα πλήγωσε κι’ ορφάνεψε τόσες ψυχές. Κι’ αυτοί πού σκότωσαν ήταν άνθρωποι κι’ αυτοί πού πέθαναν ήταν άνθρωποι, παρμένοι με την ίδια πάντα μετριότητα κι’ αναλογία. Μπορούμε βέβαια μοιράζοντας μ’ ακρίβεια τις ευθύνες να πούμε πώς τούτος ή εκείνος φταίει περισσότερο. Μα αυτό δε σώζει. Ο κόσμος θα σωθεί με τη συγγνώμη και την αγάπη, την κατανόηση και την αδελφοσύνη. Μια βαθειά και μεγάλη συγγνώμη πρέπει να γίνει σήμερα ο «διεθνής» ύμνος των λαών μια βαθειά μεγάλη συγγνώμη πρέπει να ένωση σήμερα τα χωρισμένα συμφέροντα και χωρισμένες αντιλήψεις στην Ελλάδα μας, μια βαθειά και μεγάλη συγγνώμη μόνο μπορεί να μικρύνει το μεγάλο έγκλημα του πολέμου των καιρών μας. Άνθρωποι σκορπάτε τη συγγνώμη...

5 Μαρτίου – Μνήμη του Αγίου πατρός ημών Νικολάου Βελιμίροβιτς, επισκόπου Ζίτσης και Αχρίδος

2011-03-05T18:53:00.002+02:00

O άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς, ο «Σέρβος Χρυσόστομος», γεννήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1880 στο χωριό Λέλιτς, εκατό χιλιόμετρα από το Βελιγράδι, από οικογένεια ευλαβών χωρικών. Διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα στην Μονή Τσέλιε, όπου θα εγκαταβίωνε αργότερα ο μαθητής του, μακαριστός πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς , και από την παιδική του ηλικία έδειξε έντονη κλίση για την προσευχή. Προικισμένος με σπάνια ευφυΐα, επιθυμούσε να συνεχίσει τις σπουδές του στην Στρατιωτική Ακαδημία, η θεία Πρόνοια όμως αποφάσισε διαφορετικά. Αφού δεν έγινε δεκτός για λόγους υγείας, εισήλθε στην Ιερατική Σχολή του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι, ώστε να προετοιμαστεί για να υπηρετήσει στον στρατό του Χρίστου. Χάρις σε υποτροφία της Εκκλησίας, συνέχισε ανώτερες σπουδές στην Ελβετία, την Γερμανία και την Αγγλία. Γνωρίζοντας άριστα επτά γλώσσες, τον ενδιέφεραν όλα τα θέματα, από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία ως την αρχαία ινδική φιλοσοφία, όχι για να συσσωρεύσει εγκυκλοπαιδική γνώση, άλλα για να δείξει την υπεροχή της πίστεως και της ορθοδόξου πνευματικότητος. Το 1908, υποστήριξε με μεγάλη επιτυχία στην Βέρνη διατριβή με θέμα: «Η πίστη στην Ανάσταση του Χρίστου, ως θεμελιώδες δόγμα της αποστολικής Εκκλησίας», διδασκαλία που απέβη το κέντρο της βιωτής του και του κηρύγματος του. Τον επόμενο χρόνο εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και υποστήριξε άλλη διδακτορική διατριβή στην Γενεύη περί της φιλοσοφίας του Μπέρκλεϋ. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του το 1909, προσεβλήθη από βαρεία μορφή δυσεντερίας. Σκέφθηκε τότε: «Εάν οι υπηρεσίες μου είναι απαραίτητες στον Κύριο, θα με γιατρέψει». Και υποσχέθηκε, εάν ιαθεί, να μονάσει και να αφοσιωθεί στην υπηρεσία του λαού του Θεού. Μόλις ανάρρωσε, πιστός στην υπόσχεση του, εκάρει μοναχός, και αργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στην Μονή Ρακόβιτσα κοντά στο Βελιγράδι. Εξελέγη κατόπιν καθηγητής στην Ιερατική Σχολή του Άγιου Σάββα, ενώ εκήρυττε σε διάφορες εκκλησίες της σερβικής πρωτεύουσας. Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, αφοσιώθηκε αφειδώς στην παρηγοριά του χειμαζόμενου λάου και στην περίθαλψη των πασχόντων και των άπορων, αρνούμενος να λάβει τον μισθό του. Το 1915, εστάλη στην Αγγλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες για να γνωστοποιήσει τις σκληρές δοκιμασίες του λαού του και να ζητήσει την βοήθεια των Σέρβων μεταναστών. Εξελέγη επίσκοπος Ζίτσης μετά τον πόλεμο (1919) και δύο χρόνια αργότερα μετατέθηκε στην Αχρίδα (1921). Η παραμονή του στην Ρωσία για ένα χρόνο και οι ετήσιες επισκέψεις του στο Άγιο Όρος όπου συνάντησε τον όσιο Σιλουανό [24 Σεπτ.] στην Μονή Αγίου Παντελεήμονος και έδωκε μαρτυρία της αγιότητας του, του επέτρεψαν να εμβαθύνει στο νόημα της κληρονομιάς των Πάτερων, όποτε από λαμπρός ιερομόναχος, κάτοχος διδακτορικών διπλωμάτων από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, μαθήτευσε στο σχολείο των απλών μοναχών και του ορθόδοξου λαού, στην ψυχή του όποιου ατένιζε το πρόσωπο του εσταυρωμένου και αναστημένου Χριστού. Οι λόγοι τού Σωτήρος Χριστού: ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή (Ιω. 14, 6) αποτελούσαν για εκείνον λόγο ύπαρξης και συνόψιζαν όλη του την φιλοσοφία.

Όταν ο Εχθρός του ανθρωπίνου γένους του επιτέθηκε δια μέσου ενός επισκόπου πού τον είχε προσβάλει, ο άγιος ιεράρχης έδειξε σε αυτή την περίσταση όλη του την αρετή και την πραότητα, αρνούμενος να κατηγορήσει τον εχθρό του ή ακόμη και να παραπονεθεί. Ήταν αφοσιωμένος κυρίως σε έντονη ποιμαντική δραστηριότητα στην επισκοπή του. Ανακαίνισε πολλές κατεστραμμένες η εγκαταλελειμμένες μονές και ίδρυσε ορφανοτροφεία για παιδιά, αδιακρίτως εθνικότητας και θρησκεύματος. Το πιο ονομαστό από αυτά τα φιλανθρωπικά καθιδρύματα ήταν εκείνο στα Μπίτολα (Μοναστήρι), όπου δίδασκε ο άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς [19 Ίουν.]. Άλλα πάλι ιδρύθηκαν στο Κράλιεβο, στο Τσατσάκ, στο Γκόρνι Μιλάνοβατς και το Κραγκούγιεβατς, πού φιλοξενούσε περισσότερα από εξακόσια παιδιά πριν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Προσηλωμένος στην ηθική και πνευματική οικοδομή του ποιμνίου του, ο άγιος επίσκοπος Νικόλαος συνέγραψε πολυάριθμα έργα, ποιητικού και βαθυστόχαστου ύφους, τα όποια εκδόθηκαν σε είκοσι τόμους. Ανάμεσα στα γραπτά του το πλέον αγαπητό ανάγνωσμα παραμένει ο Πρόλογος της Αχρίδος, στο οποίο παραθέτει σύντομους Βίους των αγίων της κάθε ημέρας του έτους, μαζί με σχόλια και θέματα πνευματικού ενδιαφέροντος. Συνέθεσε επίσης πολλά ποιήματα, ύμνους και ακολουθίες. Σχετικά με αυτές τις τελευταίες, ο (άγιος) π. Ίουστίνος Πόποβιτς δεν δίστασε να γράψει: «Ας με συγχωρέσει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, άλλα ο Νικόλαος τον ξεπέρασε». Πνευματικός πατέρας έμπειρος και διαποτισμένος με την αιώνια σοφία της Εκκλησίας, άφησε περί τις τριακόσιες Ιεραποστολικές Επιστολές, οι όποιες απαντούν σε συγκεκριμένα ποιμαντικά ερωτήματα πού έθεταν οι πιστοί. Υπήρξε ακόμη ο εμπνευστής ενός λαϊκού θρησκευτικού κινήματος, πού έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στην προσευχή, στην συχνή θεία Μετάληψη και στην μετάφραση η σύνθεση ύμνων και προσευχών στην σερβική γλώσσα (και όχι στα σλαβονικά), και τού όποιου οι οπαδοί εμφύσησαν την εποχή εκείνη πνευματικό ενθουσιασμό και αποστολικό ζήλο στην σερβική Εκκλησία. Τόση ήταν η επιρροή του επισκόπου Νικολάου στον λαό, ώστε θεωρούσαν κάθε λόγο του, γραπτό η προφορικό, ισάξιο των Αποφθεγμάτων του Γεροντικού.

Πέρα από την μέριμνα για το ποίμνιο που του είχε εμπιστευθεί ο Θεός, επεξέτεινε την στοργή του σε ολόκληρη την Εκκλησία. Επέδειχνε στάση ειρήνης και συναλλαγής και επεδίωκε να διατηρεί καλές σχέσεις με τους Έλληνες και Βούλγαρους ορθοδόξους. Το 1930, έλαβε μέρος στην Πανορθόδοξη Προσυνοδική Διάσκεψη στην Μονή Βατοπαιδίου στο Αγιο Όρος, όπου εξέφρασε το ορθόδοξο φρόνημα αντίθετος στην τάση προσαρμογής των παραδόσεων της Εκκλησίας στο πνεύμα του αιώνα. Υπήρξε ακόμη ο πρωτεργάτης της καταγγελίας της συμφωνίας με το Βατικανό, που ήταν έτοιμη να συνάψει η Γιουγκοσλαβία το 1937, η οποία καθιστούσε την χώρα πεδίο ιεραποστολής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Από καιρό ο άγιος ιεράρχης είχε προβλέψει οτι η παντοδύναμα Ευρώπη θα γινόταν συντρίμμια αν ανατρέπονταν τα χριστιανικά της θεμέλια. Για αυτό το ζήτημα έγραφε προφητικά: «Ό Χριστός απομακρύνθηκε από την Ευρώπη, όπως άλλοτε από την χώρα των Γαδαρηνών, μετά από αίτημα των κατοίκων της».

Όταν ξέσπασε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, ο επίσκοπος Νικόλαος προτίμησε να συγκακουχηθεί με τον λαό του Θεού παρά να αναζητήσει ασφάλεια. Διαμαρτυρήθηκε θαρραλέα εναντίον των μαζικών εκτελέσεων στο Κράλιεβο, αναφωνώντας: «Αυτό είναι ο γερμανικός πολιτισμός, να σκοτώνεις εκατό αθώους Σέρβους για έναν Γερμανό! Τότε οι Τούρκοι ήσαν δικαιότεροι... Εάν είμαι ένοχος σκοτώστε με. Προτιμώ να πεθάνω παρά να αντικρίζω καθημερινά τις συμφορές του λαού μου». Κατήγγειλε με αγανάκτηση την χριστιανική υποκρισία πού δικαιολογούσε τα ειδεχθή εγκλήματα πού διαπράχθηκαν εναντίον των ορθοδόξων Σέρβων της Κροατίας, χωρίς καθόλου μίσος εναντίον αυτών πού τα διέπραξαν, για τους οποίους αντίθετα ένιωθε βαθύτατο οίκτο. Αργότερα συνέθεσε έξοχη Ακολουθία προς τιμήν των Σέρβων νεομαρτύρων [15 Ίουν,].

Αυτή η θαρραλέα στάση οδήγησε στην σύλληψη του από τους Γερμανούς το 1941. Αφού έμεινε πάνω από τρία χρόνια στις πιο αυστηρές φυλακές, συγκρατούμενος με τον πατριάρχη Γαβριήλ, προσευχόμενος νυχθημερόν με δάκρυα για την σωτηρία του λαού, τον εκτόπισαν στο στρατόπεδο θανάτου του Νταχάου το 1944.

Απελευθερώθηκε στις 8 Μαΐου 1945, με την άφιξη των συμμάχων, υπέφερε όμως έως τα τέλη του βίου του από τα επακόλουθα της κακομεταχείρισης πού υπέστη εκεί Όταν τον ρωτούσαν για την ζωή στο Νταχάου, αποκρινόταν τα έξης: «Στο στρατόπεδο να τί γίνεται: κάθεσαι σε μια γωνιά και λες στον εαυτό σου: "Κύριε, είμαι γη και σποδός, πάρε την ψυχή μου! Τότε ή ψυχή υψώνεται στα ουράνια και αντικρίζεις τον Θεό πρόσωπο προς πρόσωπο. Όμως δεν το αντέχεις και του λες: "Δεν είμαι ακόμη έτοιμος, άφησε με να κατέβω πάλι". Με δύο λόγια, θα έδινα όλη την ζωή που μου απομένει για μια ώρα στο Νταχάου!»

Μετά την απελευθέρωση του, ο άγιος επίσκοπος μετέβη στην Αμερική (1946), όπου ανέκτησε τις απαραίτητες δυνάμεις για να συνεχίσει το ποιμαντικό του έργο, εκεί οπού τον τοποθέτησε ή θεία Πρόνοια. Περιόδευσε ανά την Βόρειο Αμερική, κηρύττοντας ευκαίρως ακαίρως, και κατέστη με αυτόν τον τρόπο νέος απόστολος της Ορθοδοξίας στον Νέο Κόσμο. Έγραφε τα πνευματικά του έργα στα αγγλικά και δίδασκε στην σερβική Ιερατική Σχολή της Λίμπερτυβιλ (Ιλλινόις), στην θεολογική Ακαδημία Αγίου Βλαδίμηρου και στις Ιερατικές Σχολές της Τζόρντανβιλ (Νέας Υόρκη) και Αγίου Τύχωνος (Πενσυλβανία). Εκεί στον Άγιο Τύχωνα, ο άγιος Νικόλαος παρέδωσε την γενναία του ψυχή στον Κύριο στις 5/18 Μαρτίου 1956, την ώρα πού ετοιμαζόταν να τελέσει την θεία Λειτουργία. Το 1991, τα τίμια λείψανα του μεταφέρθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Μονή Τσέλιε.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟΜΟΣ ΕΒΔΟΜΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ

ΙΝΔΙΚΤΟΣ