Παρασκευή, 26 Μαρτίου 2010

Φωτογραφίζοντας το παρελθόν με λέξεις

 

agkosmas

Στέφανος Σωτηρίου*

ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ

ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ

 Η ΔΗΔΑΧΗ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ευρωπαϊκό τμήμα της Οθωμανικής Αυτο­κρατορίας. Τέλη του 17ου αιώνα. Παντού καταχνιά και σκοτάδι. Ή ζωή μοιάζει λες και είναι προϊστορι­κή, μέσα στην πρώιμη βαρβαρότητα. Ό λαός, πλήρως εξαθλιωμένος, λίγο διαφέρει από τα ά­γρια θηρία. Παντού ερήμωση. Έκανες δεκάδες και εκατοντάδες χιλιόμετρα για να συναντήσεις άνθρωπο, την παρουσία του οποίου αντιλαμβανό­σουν μόνο από το λάλημα κάποιου κοκόρου ή από κάποια καμινάδα πού τύχαινε ν’ αχνίζει μέσα στο καταχείμωνο. Καταχείμωνο πραγματικό μέσα στην καρδιά των ανθρώπων. Τα μέχρι τώ­ρα αφεντικά, οι πρωτοπόροι της αποικιοκρατίας Βενετσιάνοι, άρχισαν να αποχωρούν σιγά-σιγά μετά τους άγριους τουρκοβενετικούς πολέμους, του 1684-1718, οι όποιοι ερήμωσαν ολόκληρη την Ελλάδα. Στην θέση τους ερχόταν τώρα μια νέα, ανερχόμενη αποικιοκρατική δύναμη, η Γαλλία. Παντού χάος, ερημιά και συντρίμμια. Οι σιταποθήκες παντελώς άδειες, τα ζώα και τα κο­πάδια είχαν εξαφανισθεί, οδηγημένα ως τροφή στα φρούρια των αντιμαχομένων. Ή νεολαία έρ­μαιο του δουλεμπορίου. Αγόρια και κορίτσια γέ­μιζαν τα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής και της «πολιτισμένης» Ευρώπης, της Βιέννης, των Πα­ρισίων και του Λονδίνου. Δρόμοι ανύπαρκτοι και γέφυρες γκρεμισμένες. Ή παραγωγή ήταν ανύ­παρκτη, εκτός των μεγάλων τσιφλικιών, και σχεδόν όλοι οι Έλληνες είχαν μετατραπεί σε δουλοπάροικους των μεγαλοφεουδαρχών τσιφλι­κάδων, σπαχήδων και αγάδων. Και από πάνω ό Τούρκος δυνάστης, ένας μογγολικός λαός, από­γονος του Αττίλα, πού ήρθε από τις στέπες του Τουρκεστάν πριν 300 περίπου χρόνια, επέμενε με τον πιο σκληρό τρόπο για την συλλογή των φό­ρων του και το παιδομάζωμα για να κάνει Γενι­τσάρους. Και, σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρ­θε και ως απαραίτητος συνοδός της κατάστασης ή πανούκλα πού αποδεκάτισε τον ήδη αραιό πλη­θυσμό.

Στον πνευματικό τομέα τώρα, γράμματα σχε­δόν κανείς δεν γνώριζε, σχολείο δεν υπήρχε που­θενά, αλλά και παπάς δεν υπήρχε να βαφτίσει το νεογέννητο και να θάψει τον πεθαμένο.

Και ή δικαιοσύνη... Μα ποια δικαιοσύνη; Αύτη ή έννοια ήταν ανύπαρκτη στο λεξιλόγιο του Φράγκου αποικιοκράτη και του Τούρκου δυνά­στη. Ό σπαραγμός και το κλάμα των σκλάβων ήταν βγαλμένος σαν από αρχαία τραγωδία. Φράγκοι στα παράλια, χειρότεροι απ’ τους Τούρ­κους. Τούρκοι στην ενδοχώρα, χειρότεροι απ’ τους Φράγκους, Γάλλους και Βενετσιάνους. Ε­βραίοι στις πόλεις, τοκογλύφοι, μεσίτες και έμπο­ροι σκλάβων.

Έτσι ο λαός, αυτός ο αρχαίος και ηνίοχος κά­θε πολιτισμού, αυτός πού πολλοί προσπάθησαν να μιμηθούν, άλλα τα έργα τους έμοιαζαν με κα­ρικατούρες συγκρινόμενα με τα δικά του, είδε ως μόνο μέσο για την επιβίωση του τον εξισλαμισμό. Ολόκληρα χωριά και ομάδες χωριών κυρίως στην Μακεδονία, την Ήπειρο και την Θράκη, άλλα πάνω απ’ όλα στην Μικρασία, περνάνε αυ­τόν τον καιρό στο Ισλάμ απαρνούμενα τον Χρι­στιανισμό. Το ίδιο συμβαίνει και με τους Τόσκηδες στην Αλβανία, πού τότε θεωρούνταν Ρωμιοί και ομοεθνείς με τους Έλληνες, άλλα και με άλ­λους λαούς, όπως με τους Σέρβους στην Βοσνία, τους Πομάκους στην Θράκη, τους Βούλγαρους κ.λπ. Είναι ή εποχή των μεγάλων εξισλαμι­σμών, οι όποιοι θα αλλάξουν και την ανθρωπο­λογική εμφάνιση των Μογγόλων Τούρκων, κά­νοντας τους να μοιάζουν σήμερα με Ευρωπαίους και Έλληνες, ακριβώς επειδή πρόκειται στην συντριπτική πλειοψηφία για τουρκεμένους Έλληνες, Αλβανούς, Σέρβους και Βουλγάρους. Μέ­σα σε αυτή την σκληρή και αφόρητη κατάστα­ση, κατά τους πιο σκοτεινούς αιώνες της ελλη­νικής ιστορίας, γεννήθηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός. Μια μορφή πού έμελλε να συνταράξει συθέμελα την Οθωμανική Αυτοκρατορία, άλλα και την Ευρώπη ολόκληρη, αφού έγινε ό κύριος φορέας της αφύπνισης όλων των εθνών, όλων των εθνι­κών επαναστάσεων, της διάλυσης των αυτοκρα­τοριών και της δημιουργίας των εθνικών κρατών της σύγχρονης Ευρώπης.

Και βέβαια ο Κοσμάς δεν ήταν συνειδητός ε­παναστάτης. Ένας καλόγερος του Θεού ήταν, πού κήρυττε τον λόγο του. Πού έβλεπε την καλ­λιέργεια της ελληνικής γλώσσας Όχι σαν ξύπνη­μα του Ελληνισμού, άλλα σαν μέσον κατανόη­σης του Χριστιανισμού. Πού έβλεπε όποιον έλε­γε πώς είναι Έλληνας σαν τον εθνικό και τον «ειδωλολάτρη» των πρώτων χριστιανικών αιώ­νων. Πού έβλεπε τα πάθη των ανθρώπων περισ­σότερο σαν δοκιμασία από τον Θεό και Όχι σαν εκμετάλλευση από τους δυνάστες Φράγκους και αγάδες. Ένας καλόγερος πού πίστευε ότι τα πά­θη τα στέλνει ο Θεός σαν δοκιμασία, γι' αυτό και δεν πίστευε πώς ή κατάσταση αυτή θα ανατρέπονταν μόνο με τον ξεσηκωμό (εκτός βέβαια κι αν έβαζε ό Τσάρος το δακτυλάκι του), άλλα με νηστεία και μετάνοια, πού θα έφερναν την πα­ρέμβαση την θεία και την λύτρωση!

«Πάλι με χρόνια με καιρούς... θα 'ρχονταν ο Άγγελος Κυρίου, πού θα ανάσταινε τον μαρμα­ρωμένο μας Βασιλιά...». Βέβαια η Ανάσταση θα γινόταν και αύτη με την απαραίτητη συμμε­τοχή του... «ξανθού γένους», δηλαδή των Ρώσων. Λαού στον όποιο στήριξε τις ελπίδες του ο υπόδουλος Ελληνισμός, ελπίδες πού τελικά δεν διαψεύστηκαν, αφού υποστηρίχτηκε απ’ αυτόν και κέρδισε την ελευθερία του χάρη και στην δι­κή του βοήθεια, ακριβώς όπως προφήτευσε ό Κο­σμάς.

``````````````````````````````````````````````````````````

* ο Στέφανος Σωτηρίου είναι ιστορικός ειδικός στην ιστορία των βαλκανικών λαών.

Η Εισαγωγή είναι από το βιβλίο “ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑΣ, ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ, Η ΔΙΔΑΧΗ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ”

Εκδόσεις Ψηφίδα (Αρμός)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Follow by Email