Να χαράξουμε πάνω στη ζωή μας τις προϋποθέσεις της Βασιλείας Του

ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΡΙΤῌ 

Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον

στ’ 22 – 33

 Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 27 Ιουνίου του 1993

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

  Με μια άλλη φράση, ο Χριστός καθορίζει τον βηματισμό των καθημερινών επιθυμιών μας: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ  καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν». Και, επειδή αυτό είναι το περιεχόμενο της κάθε μέρας μας, της κάθε μας σκέψεως – και, θα έλεγε κάποιος, «είναι πάρα πολύ εύκολο να το κάνουμε, να ζητούμε την βασιλεία των ουρανών και όλα τα άλλα να προστίθενται ημίν» – ο Χριστός, πριν να καταλήξει σε αυτή τη φράση, έδωσε τις προϋποθέσεις που μπορούμε να χαράξουμε πάνω στη ζωή μας για να καταστεί δυνατόν να πούμε και εμείς: «Κύριε, δώσε μας την βασιλεία των ουρανών!». Ποιες είναι αυτές οι προϋποθέσεις, όπως τις περιέγραψε το κείμενο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, που ακούσαμε πριν από λίγο;

  Το κείμενο ξεκίνησε από μια θεώρηση των αισθήσεων, που πήρε για παράδειγμα τα μάτια και είπε ότι ο «λύχνος τοῦ σώματος ἐστιν ὁ ὀφθαλμός». Και οι Πατέρες, που ερμηνεύουν το κείμενο, λένε πως η πρόσβαση μας προς τον κόσμο τον εξωτερικό είναι οι αισθήσεις μας. Και ανάμεσα και στα πράγματα όλα, που είναι δώρα του Θεού, και σε εμάς –  πριν να προλάβουμε να τα κοιτάξουμε, πριν να προλάβουμε να τα αγγίξουμε – υπάρχει ο Θεός! Υπάρχει σ’ όλα, πριν να προλάβουμε να μιλήσουμε και να μιλήσουμε σε κάποιον, ανάμεσα μας, υπάρχει ο Θεός! Πριν να τα αγγίξουμε, ο Θεός! Και πέρα από αυτό, ο Θεός! Τα μάτια, λοιπόν, έχουν μια δυνατότητα: την ώρα που βλέπουνε προς τα εκεί και προς τα παρακεί, να μπορούνε, πριν να δούνε προς τα εκεί, να συλλάβουνε πως ανάμεσα – με το δικό Του, μοναδικό, αγαπητικό τρόπο – στέκεται ο Θεός. 

 Και έτσι κοιτάζοντας παρακεί, πιάνοντας μέσα από τη ματιά σου την παρουσία του Θεού, κοιτάζεις προς τα ’κει με άλλο τρόπο πια. Και το μάτι σου, και μετά όλες οι αισθήσεις σου, γίνονται πιο φωτεινές και πιο καθαρές, γιατί θεωρείς πως ανάμεσα πραγματικά υπάρχει ο Δημιουργός, που καθορίζει τη σχέση σου με τα πράγματα. Αν αυτό το ξεχάσεις, αν η ματιά σου πάει στα πράγματα κατευθείαν και έχεις μια αμεσότητα μαζί τους, χωρίς να θεωρήσεις την παρουσία του Θεού και χωρίς να πάρεις την εμπειρία του Θεού, τότε καταλήγεις στη δεύτερη προϋπόθεση, στη δεύτερη αδυναμία σου για να ζητήσεις τη βασιλιά του Θεού. Τότε δουλεύεις «δυσὶ κυρίοις». 

  Τότε, επειδή είσαι φτιαγμένος για να βλέπεις τα πράγματα μέσα από την παρουσία του Θεού – και δεν τα βλέπεις έτσι – τότε γίνεσαι ένας άνθρωπος διχασμένος. Το μάτι σου έτσι είναι  φτιαγμένο και θέλει να δει την παρουσία του Θεού. Και εσύ του κλείνεις τον δρόμο και βλέπεις μόνο τα άλλα τα πράγματα του κόσμου. Και αρχίζει μέσα σου, λέει ένας μεγάλος ασκητής Πατέρας, μέσα σου να διαγράφεται ένας διχασμός. Άλλο θα ’θελε η αίσθηση, που είναι δοσμένη από τον Θεό δωρεάν, να δει, κι εσύ αλλιώς και μονομερώς τα βλέπεις. Και έτσι το μάτι, και όλες οι αισθήσεις, απογυμνώνονται από αυτήν την δυνατότητα που είναι ανάμεσα μας, την παρουσία του Θεού, και όλα τα κάνουμε απογυμνωμένα. Και έτσι προσκρούουμε πάνω στα πράγματα με έναν τρόπο ανώφελο, όπως προσκρούουμε πάνω στους ανθρώπους που είναι γύρω μας με έναν τρόπο ανώφελο. Και επειδή ανάμεσα σ’ εμάς και σ’ αυτούς δεν υπάρχει η παρουσία του Θεού, τότε έρχονται οι συγκρούσεις, τότε έρχονται οι αδυναμίες, οι έχθρες, οι δυσκολίες να επικοινωνήσουμε μαζί τους. Και γινόμαστε άνθρωποι διχασμένοι, και δουλεύουμε – χωρίς να το καταλάβουμε και χωρίς πότε να «το πιάσουμε» – «δυσὶ κυρίοις», γιατί ακριβώς δεν «πιάσαμε» αυτή τη δυνατότητα της παρουσίας του Θεού, ανάμεσα σε εμάς και στα πράγματα και στους ανθρώπους γύρω μας. 

  Και επειδή πια το βλέπουμε σαν διχασμένοι άνθρωποι, αρχίζει η μέριμνα για τα πράγματα. Επειδή προσκρούουμε πάνω στα πράγματα με έναν τρόπο αλλόκοτο και με έναν τρόπο παράλογο, αρχίζουμε να μεριμνούμε γι’  αυτά, μπας και τα κάνουμε καλύτερα, μπας και τα κάνουμε ομορφότερα, μπας και πάρουμε περισσότερες αξίες, περισσότερες δυνατότητες από αυτά, και αποκτούμε μια παράλογη σχέση με τα πράγματα – που αυτή λέγεται μέριμνα του κόσμου. Και εμείς δεν παύουμε να μεριμνούμε για  τα πράγματα αλλά, όταν  ανάμεσα μας είναι ο Θεός, αλλιώς θα μεριμνούμε, με άλλες δυνατότητες, με άλλη διάθεση, με άλλη ησυχία, με άλλη γαλήνη, με άλλες ησυχαστικές διαθέσεις μεριμνούμε. Και τότε, αν μεριμνούμε με άλλες διαθέσεις, η παρουσία του Θεού καλύπτει τα κενά  μας, καλύπτει τις αδυναμίες μας, καλύπτει τους λανθασμένους τρόπους που τα χειριζόμεθα·  και τότε, και μόνο τότε, θα μπορούμε φτάσουμε και να πούμε ότι ζητούμε την βασιλεία  των ουρανών! Και επειδή αυτή είναι η καθημερινότητά μας και επειδή κάθε μέρα έτσι διχαζόμαστε  και επειδή κάθε μέρα πέφτουμε σε δυσκολίες, σε δυστυχίες, απελπισίες και αδυναμία να ζήσουμε σωστά, έρχεται ο Κύριος να θυμίσει τον λόγο Του: «ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ … καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

  Πρόκληση λοιπόν μεγάλη: πριν να δείτε, πριν να ακουμπήσετε τα πράγματα, πριν να δείτε και πριν να ακουμπήσετε τους αδελφούς σας, να δείτε ανάμεσα σας την παρουσία Εκείνου. Και τότε η παρουσία Εκείνου θα γίνει καθοριστική για τον τρόπο που θα σταθείτε μπροστά τους. Και τότε πραγματικά, αυτό θα είναι η δική σας δυνατότητα: να ζητείτε την βασιλεία του Θεού. Και αν ζητείτε, τότε, την βασιλεία του Θεού, από τώρα κάνετε βηματισμό  μέσα σε αυτή τη βασιλεία, και από τώρα η ζωή σας καθορίζεται από αυτή τη βασιλεία, και από τώρα παίρνετε γεύση αυτής της  βασιλείας, και τότε γίνεστε άνθρωποι αλλιώτικοι, άνθρωποι μεταμορφωμένοι, άνθρωποι που ζείτε μέσα στον κόσμο αλλά με άλλα δεδομένα του κόσμου. Άνθρωποι που αγκαλιάζετε με τις αισθήσεις σας τα πράγματα του κόσμου αλλά τα αγκαλιάζετε με έναν άλλο πλούτο, με έναν πλούτο υπερβάλλοντα, που ξεπερνάει απλώς τα σχήματα και τα χρώματα, και τότε γίνεστε αλλιώτικοι. Και ζώντας  μέσα στα σχήματα και στα χρώματα, έχετε πάνω σας τη χάρη του Θεού. Και βλέπετε τα σχήματα και τα χρώματα μέσα από το σχήμα και το χρώμα του Θεού. Και βλέπετε μπροστά σας την παρουσία του Θεού και όλα γίνονται η βασιλεία των ουρανών! Αυτή είναι η ζωή μας και αυτό είναι το τ-ώ-ρ-α μας!

  Το αύριο θα ’ρθει μέσα από αυτό το τώρα. Και να ευχηθούμε αυτό το αύριο – αν είναι κοντά ή αν είναι αργά  δεν το  ξέρουμε, Εκείνος το ξέρει – αυτό το αύριο να καθοριστεί από αυτό το ευλογημένο τώρα! Και τότε πραγματικά η ζωή σας θα γίνει η βασιλεία των ουρανών. Αμήν!

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

 

π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου - Κυριακή Γ΄ Ματθαίου

ΚΥΡΙΑΚῌ Γ΄ 

Ματθαίου
στ’ 22 – 33

 Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία

τοῦ π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακής  10 Ιουλίου του 1994 

Τὸ ἡχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ὁμιλία - εδώ

«Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός».  

Έτσι άρχισε η Ευαγγελική περικοπή την οποία ακούσαμε πριν από λίγο από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Και διαβάζοντας τις ερμηνευτικές αναλύσεις των Πατέρων της Εκκλησίας μας αλλά, ακόμα περισσότερο, και ζώντας σε μια εποχή όπου κυριαρχεί το μήνυμα το οπτικό, μπορώ να καταλάβω πόσο επίκαιρο είναι αυτό το στοιχείο το οποίο ανέφερε ο Χριστός:  «Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός». Και το συνέδεσε με το σκοτάδι ή το φως που έχουμε μέσα μας. Να δούμε λιγάκι τις ερμηνευτικές προοπτικές των Πατέρων και, κατεξοχήν, του Αγίου Νικόδημου του Αγιορείτη, που ασχολήθηκε πολύ με την ανάλυση τη θεολογική των αισθήσεων, για να καταλάβουμε την επικαιρότητα αυτού του μηνύματος του Χριστού. Ειδικά για το σήμερα που, όπως είπα, είναι εποχή των οπτικών ερεθισμάτων.

Το μάτι, όπως όλες οι αισθήσεις, είναι φτιαγμένο από τον Θεό για να μας δίνει τη δυνατότητα να κοινωνούμε με τον έξω κόσμο. Γιατί υπάρχει και ο μέσα κόσμος, ο κόσμος της ψυχής, ο κόσμος ο πνευματικός. Και επειδή ο Θεός μάς έκανε ενιαίους και θέλησε όλα τα ψυχικά μας να εκφράζονται δια σωματικών μεγεθών, επέτρεψε αυτό το έργο να το κάνουν οι αισθήσεις, ως φορείς των μηνυμάτων της ψυχής προς τα έξω ή ως δέκτες των μηνυμάτων που έρχονται από έξω προς τα μέσα.

Έτσι λοιπόν οι αισθήσεις εκφράζουν έναν ρόλο πάρα πολύ ουσιαστικό. Προσλαμβάνουν τα μηνύματα [που έρχονται] απ' έξω, και τα αποτυπώνουν στην ψυχή μας και, την ίδια ώρα, εκφράζουν τον ψυχικό μας κόσμο. Για να δούμε αυτήν την διπλή έκφραση, όπως τα αναλύει πανέμορφα ο Άγιος Νικόδημος Αγιορείτης, στο κείμενό του περί της φυλακής των αισθήσεων και της αναλύσεως των αισθήσεων. 

Όσον αφορά τα έξω, τα μηνύματα τα οποία μας έρχονται, μπαίνουν απ' το μάτι, το κατεξοχήν αισθητήριο, όπου αποτυπώνουν τα πράγματα και αποτυπώνονται πάνω στον ψυχικό μας κόσμο. Τα μηνύματα είναι πολυποίκιλα, αρνητικά ή θετικά. Εάν έχουμε μηχανισμούς αντιστάσεως, καλλιεργημένη ψυχή, ψυχή η οποία λειτουργεί πνευματικά κοντά στον χώρο της Εκκλησίας, τότε τα μηνύματα συλλαμβάνται απ' το μάτι, αναλύονται από αυτή την πνευματική μας ζωή, αμύνεται ο οργανισμός και δεν αφήνει να αποτυπωθούν πάνω στην ψυχή.

Αν είμαστε ανερμάτιστοι, αν δεν έχουμε πνευματική ζωή και αν είμαστε αποχαυνωμένοι στο θέμα της προσλήψεως των μηνυμάτων, τα μηνύματα αποτυπώνται πάνω στον ψυχή μας και η ψυχή μας τα αποτυπώνει και αρχίζει μια διεργασία βαθιάς φθοράς και διαβρωτική πάνω στην ψυχή μας. Γιατί ό,τι αποτυπώθηκε, έχει μια δυναμική πάνω στη ψυχή. Τίποτε δεν είναι άσχετο. Τίποτε δεν μπορεί να μείνει και να αφήσει ανεπηρέαστη την ψυχή. Αν λοιπόν προσλάβουμε απνευμάτιστα, χωρίς άσκηση, τα μηνύματα που έρχονται απ’ έξω μας, σε μια εποχή, όπως είπα, οπτικών ερεθισμάτων και μηνυμάτων, αυτά θα δημιουργήσουν βαθύτατες εσωτερικές διαταραχές, που πολλές φορές στο μέλλον, χωρίς να ξέρουμε γιατί, θα γίνουν εμπόδιο για την πνευματική μας πρόοδο, για την  προσευχή μας, για την μετάνοιά μας και για ένα σωρό άλλα πράγματα, τα οποία δεν τα καταλαβαίνουμε τη στιγμή που προσλαμβάνουμε τα μηνύματα, και ακόμη δεν τα καταλαβαίνουμε όταν λειτουργεί μια απελπισία στη ζωή μας - γιατί  λειτουργούν πια με έναν τρόπο ασυνείδητο.

 Έτσι λοιπόν, οι διεργασίες οι ασκητικές που θα γίνουν πάνω στις αισθήσεις μας, και ακόμη περισσότερο, οι εργασίες οι ασκητικές που θα γίνουν πάνω στον οφθαλμό μας, που είναι αυτός ο λήπτης του φωτός, είναι πάρα πολύ ουσιαστικές για την ισορροπία μας την πνευματική και την ψυχική. Αυτό το «Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός», είναι μήνυμα επικαιρότατο (sic) και πρέπει οι χριστιανοί να επικεντρώσουν πραγματικά εκεί πέρα πάρα πολύ τις ασκητικές τους προσπάθειες, γιατί σήμερα ο κόσμος όλος παίζεται πάνω στο οπτικό στοιχείο, στα οπτικά μηνύματα και στην πρόσληψη των πραγμάτων του κόσμου, που έρχονται από τον άλλο. Και έρχεται λοιπόν να γίνει πάνω μας μια κατάληψη, χωρίς να την καταλάβουμε, μια κατάληψη η οποία λειτουργεί μακροχρόνια και λειτουργεί πάρα πολύ ύπουλα. Γι’ αυτό ακριβώς ο Χριστός μετά από λίγο είπε: «Κανείς δεν μπορεί να δουλεύει σε δύο κυρίους, στον Κύριο και στον Μαμωνά»[1].

Και θα έλεγε κάποιος: τι σχέση έχει το μάτι με αυτά που είπες; Και όμως έχει άμεση σχέση! Και λίγο παρακάτω ο Χριστός λέει  το γιατί μεριμνάτε και το μη μεριμνάτε. Και θα έλεγε κάποιος: τι σχέση έχει η αμεριμνησία με τον οφθαλμό; Οι Πατέρες λένε πως έχει άμεση σχέση. Η μέριμνα των πραγμάτων του κόσμου γίνεται γιατί νομίζουμε που είμαστε ξεκρέμαστοι από τα πράγματα της ζωής και πρέπει κάπου να σταθούμε. Και θέλουμε να είμαστε σταθεροί στη ζωή και παίρνουμε τα πράγματα του κόσμου και τα κάνουμε πρώτα, και στεκόμαστε πάνω σε αυτά γιατί έτσι  μας τα προέβαλε ο κόσμος.

     Αν μπορείς να δεις άλλα πράγματα τα οποία προβάλλει ο Θεός, αν μπορείς να καταλάβεις άλλα πράγματα τα οποία προβάλλει ο Θεός, αν μπορείς να καταλάβεις την αγάπη Του και την μέριμνά Του και την πρόνοιά Του για σένα, τότε τα μηνύματα του κόσμου δεν θα  δημιουργήσουν μια τάση προσδέσεως και δουλείας στα πράγματα του κόσμου. Θα είσαι ο άνθρωπος που καταλαβαίνει την αγάπη και την πρόνοια του Θεού και τότε θα δουλεύεις, θα ζεις, θα τρως, θα πίνεις χωρίς να μεριμνάς. Θα ξέρεις πως όλα είναι στα χέρια του Θεού. Αν δεν υπάρχει αυτή η πρόσληψη των μηνυμάτων του Θεού, τότε θα μεριμνάς για τα πράγματα του κόσμου και θα έχεις αγωνία. Γι' αυτό λοιπόν το μάτι και οι διεργασίες που γίνονται πάνω του είναι τόσο ουσιαστικές πάνω μας.

     Και αμεριμνησία δεν μπορεί να γίνει αλλιώτικα. Μπορείς να πεις, ακούγοντας το Ευαγγέλιο, «εγώ τώρα θα γίνω αμέριμνος». Αν δεν έχεις ασκητική διάσταση στο μάτι, απλώς θα γίνεις ένα χίπης  και τίποτα άλλο, που θα λες «εγώ είμαι αμέριμνος» και θα έχεις άλλες βαθύτατες αγωνίες. Ο αμέριμνος έχει αμεριμνησία υπό την έννοια ότι αφήνει τα πάντα στα χέρια του Θεού και τα λειτουργεί τα πάντα στη ζωή του κόσμου, γιατί ξέρει που είναι διάκονος του Θεού. [Αλλιώς] θα γίνεις απλώς ένας αλήτης που δεν ξέρει τι κάνει αλλά δεν θα είσαι ο άνθρωπος του Θεού.

 «Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός».  

Και ποιος θα καταλάβει, εκείνη την εποχή που τα έλεγε ο Χριστός, ότι η εποχή του εικοστού αιώνος θα παίζει την ιστορία του, τον πολιτισμό του, πάνω στο μάτια; Γι' αυτό οι χριστιανοί σήμερα, ενθυμούμενοι τον λόγο των Πατέρων, πρέπει να καταλάβουνε πως το μαρτύριο της συνειδήσεως, το σημερινό μαρτύριο - που  δεν είναι μαρτύριο όπως σ’ άλλες εποχές - είναι μαρτύριο συνειδήσεως που έρχεται μέσα από την πρόκληση των αλόγιστων μηνυμάτων, που έρχονται πάνω μας.  Και αυτό το μαρτύριο οι Χριστιανοί πρέπει να το αντιμετωπίσουνε! Γιατί θα λειτουργήσει πάνω τους μαρτυρικά ή διαβρωτικά, και θα τους διασπείρει και θα τους καταστρέψει όλη τους τη ψυχή. Το μαρτύριο λοιπόν της συνειδήσεως σήμερα, αν θέλουν οι Χριστιανοί να το αντιμετωπίσουν, [χρειάζεται] να γίνουν ασκητικοί στο μάτι. Η ζωή της Εκκλησίας, η προσευχή, τα πράγματα του Θεού, αν τους γεμίσουν, τότε τα ερεθίσματα του κόσμου, απλώς, θα είναι απλά μηνύματα, που έρχονται από τα πράγματα του κόσμου και τίποτα άλλο. «Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός».

Αν θέλετε να γίνετε φωτεινοί, αν θέλετε να γίνετε ολοφώτεινοι, αν θέλετε να γίνετε όλο φως, ας αρχίσετε αυτήν τη διεργασία από τον αγιασμό και τον φωτισμό των αισθήσεων. Και όχι απλώς αφηρημένα, και όχι με αφηρημένες διαδικασίες και έννοιες. Οι αισθήσεις λοιπόν, προορισμένες για αγιασμό, θα ανοίξουν το δρόμο της βαθιάς αναπαύσεως και του ολοκληρωμένου δικού σας φωτισμού. Να το ευχηθούμε να γίνει, πραγματικά, για να αντιμετωπίσουμε τα πράγματα του εικοστού αιώνος με άλλα πράγματα. Και να αφήσουμε να φανερωθεί στα μάτια του κόσμου το άλλο οπτικό μήνυμα, το άλλο οπτικό ερέθισμα που είναι: τα πράγματα τα οποία μας προκαλεί ο Θεός, και οι άγιοί Του, να τα ζήσουμε. Και  όχι απλώς να τα ζήσουμε· και να τα δούμε βαθιά, πάρα πολύ βαθιά.

---

[1] «Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν… οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ»

 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ - ΒΙΒΛΙΟ PDF

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΑΒΑΣΙΛΑ

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ

  22ος ΤΟΜΟΣ εδώ 

ΕΙΣ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗΣ

Προτιμώμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων που είναι σε μορφή djvu είναι το sumatrapdfreader

Άγιος Μάρτυς Έκτωρ (Έκτορας).

Άγιος Μάρτυς Έκτωρ (Έκτορας). 

20 Ιουνίου.

ΠΗΓΗ ΕΔΩ 

Ο Άγιος Έκτωρ (Άγιος Έκτορας) είναι μάρτυρας των ρωμαϊκών χρόνων. Είναι από τους λησμονημένους Μάρτυρες και δεν αναφέρεται στα γνωστά Συναξάρια. 

Μαρτύρησε κατά τους διωγμούς του Αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ.), πιθανότατα στην Ελλάδα. 

Η μνήμη του τιμάται στις 20 Ιουνίου, σε ορισμένα μέρη γιορτάζεται στις 23 Δεκεμβρίου.

Μνήμη του οσίου Παΐσιου του Μεγάλου

Μνήμη του οσίου Παΐσιου του Μεγάλου

Eγώ σε Παΐσιε Άγγελον λέγω,

Φύσει μεν ουχί, αλλά τω ξένω βίω.

Υστερότοκος μιας οικογένειας μe επτά παιδιά, ο όσιος Παΐσιος αφιερώθηκε στον Θεό απόo την μητέρα του μετά από το όραμα ενός αγγέλου. Όταν ενηλικιώθηκε, μετέβη στην έρημο της Νιτρίας, κοντά στον αββά Παμβώ  ο οποίος τον έκειρε μοναχό. Υπάκουος στον πνευματικό πατέρα του, όπως θα ήταν απέναντι στον ίδιο τον Θεό, προόδευσε γρήγορα στην οδό της ασκήσεως. Ακολουθώντας την εντολή που του έδωσε ο αββάς Παμβώ για να τον δοκιμάσει, να κρατά πάντα σκυμμένο το κεφάλι δίχως να κοιτά κανέναν κατά πρόσωπο, ο  Παΐσιος πέρασε τρία χρόνια με το βλέμμα καρφωμένο στην γη και με το πνεύμα βυθισμένο στην προσευχή, ύποτονθορύζοντας τα λόγια της Αγίας Γραφής που γίνονταν στο στόμα του γλυκύτερα από μέλι. 

Μετά την κοίμηση του αββά Παμβώ έζησε με τον άγιο Ιωάννη τον Κολοβό [9 Νοεμ.] στο ίδιο κελί, συμμεριζόμενος την πνευματική κατάσταση του και την ασκητική πολιτεία του. Ωστόσο, μετά από λίγο καιρό, ο Παΐσιος, ανατείνοντας προς μια υψηλότερη τελειότητα, άρχισε να νηστεύει όλη την εβδομάδα, τρώγοντας μόνο το Σάββατο, ψωμί και αλάτι· κατόπιν επέκτεινε την νηστεία του σέ δύο εβδομάδες συνεχώς και κυριεύθηκε από την σφοδρή επιθυμία να αποσυρθεί μόνος μόνο το Θεώ. Ανταποκρινόμενος στην προσευχή του να μάθει αν η επιθυμία αυτή ήταν πραγματικά εκ Θεού, εμφανίστηκε άγγελος και έδωσε εντολή στον Ιωάννη να παραμείνει στον τόπο αυτό, για να οδηγεί στην οδό της αρετής όσους θα προσέρχονταν, και υπέδειξε στον Παΐσιο να αποσυρθεί στο δυτικό μέρος της ερήμου της Σκήτης. Φθάνοντας στον τόπο που του υπέδειξε ο άγγελος, ο Παΐσιος έσκαψε σπήλαιο σε έναν βράχο και εκεί αφιερώθηκε στην προσευχή με τέτοιο ζήλο, ώστε ο Χριστός του εμφανιζόταν συχνά δείχνοντας την εύνοιά Του και προλέγοντας ότι η έρημος εκείνη θα γέμιζε σύντομα με ασκητές που θα έρχονταν να μιμηθούν την βιωτή του. Του υποσχέθηκε εξάλλου ότι θα φρόντιζε για τις υλικές ανάγκες τους και θα τους προστάτευε από τις παγίδες των δαιμόνων. Ο Παΐσιος αντιστεκόταν με γενναιότητα στους πειρασμούς και όταν παρουσιάσθηκε ένας πλούσιος Αιγύπτιος για να του προσφέρει ένα σημαντικό χρηματικό ποσό, εκείνος τον απέπεμψε χωρίς δισταγμό διαβλέποντας ότι επρόκειτο για μια παγίδα πού έστησε ο διάβολος με σκοπό να απωλέσει την χάρη της ευαγγελικής πενίας.

Κατά την διάρκεια έκστασης μεταφέρθηκε στον Παράδεισο, εν μέσω της Εκκλησίας των Πρωτοτόκων, και έλαβε την χάρη να απαλλαγεί οριστικά από την ανάγκη της τροφής και να τρέφεται μόνο με την θεία Κοινωνία που λάμβανε κάθε Κυριακή. Πέρασε έτσι εβδομήντα χρόνια, μέχρι το τέλος τής ζωής του, δίχως να αισθάνεται την πείνα, διότι η θεία χάρη ερχόταν να τον ενδυναμώσει.

Ή ακτινοβολία της αγιότητας του απλώθηκε μακριά και μοναχοί και λαϊκοί συνέρρεαν να του ζητήσουν να εγκαταβιώσουν κοντά του, όπως οι μέλισσες μαζεύονται στην κυψέλη, προκειμένου να γευτούν το πνευματικό μέλι της διδαχής του. Με υπέρτατη σοφία, ο όσιος άφηνε άλλους να ασπασθούν ευθύς τον ερημητικό βίο, ενώ συνιστούσε σε άλλους να ζήσουν μέσα στην κοινότητα, εν υποταγή καί προσευχή, ο καθένας ανάλογα μέ τις δυνατότητές του. Σέ όλους έδινε ωστόσο την απαράβατη εντολή να μην πράττουν τίποτε εξ ίδιου θελήματος, άλλα να ενεργούν σέ όλα σύμφωνα με την γνώμη του πνευματικού πατέρα τους. 

Αφού παρέδωσε τις διδαχές του σε αυτούς τους πρώτους μαθητές του, αποσύρθηκε για τρία χρόνια σε σπήλαιο βαθιά στην έρημο και έδεσε εκεί τα μαλλιά του που είχαν μακρύνει σε έναν μικρό πάσσαλο μπηγμένο ψηλά, έτσι ώστε να είναι αναγκασμένος να μένει όρθιος. Εις απάντηση της νέας αυτής βίας κατά της φύσεως, ο Χριστός εμφανίσθηκε σε αυτόν εν πλήρη δόξη και του υποσχέθηκε να συγχωρεί κάθε αμαρτωλό για τον οποίο θα μεσίτευε ο δούλος Του. Έτσι λίγο αργότερα ο Παΐσιος μπόρεσε να τραβήξει από την κόλαση την ψυχή ενός αμελούς μοναχού, χάριν του οποίου ο πνευματικός πατέρας του ήλθε να ζητήσει την προσευχή του ανθρώπου του Θεού. 

Παρά το γεγονός ότι προσπαθούσε να αποσύρεται όλο και πιο μακριά από τους ανθρώπους, ο Θεός του έδωσε την εντολή να επιστρέψει στην «έξω έρημο» (Νιτρία) για να διδάσκει τους μοναχούς, και υποσχόμενος σε αυτόν διπλή ανταμοιβή, του είπε: «Αυτός που ασκητεύει είναι δούλος Μου, ενώ εκείνος που μπαίνει στην υπηρεσία των άλλων για να τους διδάξει είναι υιός και κληρονόμος Μου». Μαθαίνοντας την άφιξη του Παϊσίου, οι μοναχοί της Νιτρίας έσπευσαν να τον υποδεχθούν. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ιωάννης ο Κολοβός, ο παλαιός συνασκητής του, ο οποίος κτυπώντας την πόρτα του κελιού του άκουσε τον Παΐσιο να συνδιαλέγεται με κάποιο μυστηριώδες πρόσωπο μεγάλη ήταν η έκπληξή του όταν ανακάλυψε μπαίνοντας ότι ο Γέροντας ήταν μόνος. Ο Παΐσιος του αποκάλυψε ότι επρόκειτο για τον άγιο Κωνσταντίνο τον Μέγα, ο οποίος είχε σταλεί από τον Θεό κοντά του για να του φανερώσει τον θαυμασμό του για τους μονάχους και να ομολογήσει ότι δεν είχε αποκτήσει στον ουρανό παρόμοια δόξα και παρόμοια οικειότητα με τον Θεό. Και ο αυτοκράτορας πρόσθεσε ότι είχε μετανιώσει που δεν εγκατέλειψε την πορφύρα για το τραχύ ένδυμα των μοναχών. 

Ο αββάς Ποιμήν [27 Αύγ.], ενώ ήταν ακόμη νέος, ήλθε να επισκεφθεί τον άνθρωπο του Θεού μαζί με τον άγιο Παύλο τον Θηβαίο [15 Ίαν.] , ο οποίος ήταν φίλος τού Παϊσίου αλλά κυριευμένος από φόβο δεν τόλμησε να διαβεί το κατώφλι. Καταλαβαίνοντας ότι έμενε απ’ έξω, ο όσιος Παΐσιος του είπε να εισέλθει, τον ασπάσθηκε με αγάπη και προέβλεψε ότι θα γινόταν ένας φωστήρας της έρημου και αιτία σωτηρίας για πολλούς. 

Ενώ ο όσιος Παΐσιος ζούσε απομονωμένος, οι μαθητές του είχαν συγκροτήσει στα πλησιόχωρα ένα είδος κοινότητας ερημιτών. Μέ την μεγάλη πείρα που είχε στους πνευματικούς αγώνες, διόρθωνε τις πλάνες τους, τους παρότρυνε σε μετάνοια και τους βοηθούσε να διακρίνουν ανάμεσα στους πειρασμούς των δαιμόνων και στους λογισμούς που υπέβαλλαν τα ίδια τους τα πάθη. Με την προσευχή του μία ημέρα έδεσε μάλιστα τον δαίμονα και τον εμπόδισε να πειράζει τους αδελφούς που ήταν υπερβολικά αδύναμοι για να αγωνισθούν εναντίον του. Μίαν άλλη φορά, υπό την απειλή του οσίου, ο Πονηρός ομολόγησε ότι δεν πολεμούσε τους αρχάριους, γιατί η θεία χάρη και ο ζήλος τους τους προστάτευαν, αλλά περίμενε καρτερικά την ώρα πού θα άρχιζαν να πέφτουν στην αμέλεια, για να τους πιάσει άκοπα στα δίχτυα του. Ερωτούμενος ποια ήταν η μεγαλύτερη των αρετών, ο όσιος απάντησε: «Αυτή που πραγματοποιείται εν το κρύπτω». Σε έναν άλλο αδελφό που του έθεσε την ίδια ερώτηση, αποκρίθηκε: «Η μεγαλύτερη αρετή είναι να ακολουθεί κανείς την συμβουλή του άλλου και όχι το ίδιον θέλημα». Όσο για τον ίδιο, όταν βρισκόταν μεταξύ των αδελφών, δεν άφηνε να αποκαλυφθεί τίποτε από την πολιτεία του καί αν γινόταν γνωστή κάποια ασκητική πρακτική του, ευθύς την εγκατέλειπε για να αποφύγει την εκτίμηση των ανθρώπων. 

Μια ήμερα, καθώς προσευχόταν στο κελί του, του φανερώθηκε ο Χριστός μαζί με δύο Άγγελους και ο όσιος Παΐσιος, μιμούμενος τον πατριάρχη Αβραάμ, Του ένιψε τα πόδια. Ο Κύριος τότε τον ευλόγησε και του είπε: «Ειρήνη σοι, εκλεκτέ δούλε μου». Ένας από τους μαθητές του αρνήθηκε να πιεί το νερό που χρησίμευσε για την νίψη των ποδιών του Κυρίου. Ο άγιος τον έστειλε στον τάφο τριών άγιων ανθρώπων που ήταν προικισμένοι με το χάρισμα της προφητείας και ένας από αυτούς αναστήθηκε για να τον παροτρύνει στην αγόγγυστη υπακοή. Ο μαθητής μετανόησε τότε πικρά για την ανυπακοή του που του είχε στερήσει ένα μεγάλο χάρισμα. 

Φθάνοντας σέ προχωρημένη ηλικία, ο όσιος Παΐσιος μετέβη στον αββά Παύλο και πέρασαν ένα διάστημα μαζί. Σαν νεαρός αρχάριος, παρακινούσε τον άλλο Γέροντα σε άμιλλα ως προς τον ζήλο, προκειμένου να προσθέσουν νέες αναβάσεις στην προσευχή, για όσο καιρό ακόμη θα τούς έδινε ο Κύριος την δύναμη. Κατόπιν επιστρέφοντας στην έρημο του, εκοιμήθει εν ειρήνη, προλαβαίνοντας τον άγιο Παύλο στις αυλές των δικαίων. Λέγεται ότι ο αββάς Ισίδωρος, μαθαίνοντας την εκδημία του, ήλθε να πάρει το λείψανο του ανθρώπου του Θεού, για να το μεταφέρει στην Πισιδία. Όταν το πλοίο στο όποιο το είχε βάλει έφθασε κοντά στον τάφο του αγίου Παύλου, ακινητοποιήθηκε. Ένας διορατικός ερημίτης εξήγησε ότι ήταν σημείο εκ Θεού πού υποδείκνυε ότι έπρεπε να πάρουν επίσης μαζί τους και το σώμα του Παύλου. Έτσι ανταμωμένοι κατά σάρκα και μετά θάνατον, οι δύο άγιοι κατατέθηκαν σε ένα μοναστήρι στην Πισιδία, όπου επιτέλεσαν πλήθος θαυμάτων . 

Ἀπολυτίκιον 

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὁ ἔνσαρκος ἄγγελος, τῶν Μοναστῶν κορωνίς, ὁ ἄσαρκος ἄνθρωπος, τῶν οὐρανῶν οἰκιστής, ὁ θεῖος Παΐσιος, χαίρει τὴ αὐτοῦ μνήμη, σὺν ἠμὶν ἑορτάζων, νέμει τοὶς κοπιώσι, δι' αὐτὸν θεῖον χάριν διὸ ἐν προθυμίᾳ πολλὴ τοῦτον τιμήσωμεν.

ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ 

ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΤΟΜΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ

ΙΟΥΝΙΟΣ

ΙΝΔΙΚΤΟΣ

*

Άγιος Άλμπαν. Πρωτομάρτυς Ἀγγλίας και Μεγάλης Βρεταννίας.

 

Άγιος Άλμπαν. 

Πρωτομάρτυς Ἀγγλίας και Μεγάλης Βρεταννίας. 

17 Ιουνίου.

Ό Άγιος Άλμπαν (St Alban) ήταν ειδωλολάτρης ταπεινής καταγωγής που ζούσε στο Verulamium (σημερινό St Albans τής Αγγλίας) και ο οποίος προσέφερε φιλοξενία σέ εναν ιεραπόστολο ιερέα πού καταδιωκόταν, τον Άγιο Αμφίμπαλο[25 Ιουνίου].

Βλέποντας ο Άλμπαν τον φιλοξενούμενο του να εγκαρτερεί στην προσευχή ήμερα και νύχτα, δέχτηκε το άγγιγμα τής θείας χάριτος και άρχισε να ακολουθεί το παράδειγμα του και να τον ρωτά για την Πίστη του. Οι διδαχές του άγιου ιερέα έδιωξαν κάθε ίχνος ειδωλολατρικής δεισιδαιμονίας από πάνω του και έλαβε τον φωτισμό του αγίου Βαπτίσματος. Ο Ρωμαίος διοικητής ωστόσο πληροφορήθηκε ότι ο ιεραπόστολος κρυβόταν στο σπίτι του Άλμπαν και έστειλε τους στρατιώτες του για να τον συλλάβουν. Όταν αυτοί έφθασαν εκεί βρήκαν τον Άλμπαν ντυμένο με τα ρούχα του ιερέα, ο οποίος είχε καταφέρει να φύγει. Δεν πρόβαλε καμιά αντίσταση και οδηγήθηκε στο δικαστήριο τήν στιγμή πού ο δικαστής στεκόταν μπροστά στον βωμό των ψευδών θεών έτοιμος νά προσφέρει θυσία. Διαπιστώνοντας ό’τι είχε ξεγελαστεί, εξοργίστηκε και απείλησε τον Άλμπαν με θάνατο αν αρνιόταν να παραδώσει τον φυγάδα και να εκδηλώσει την ευσέβεια του απέναντι στους θεούς. Όταν του ζητήθηκε να δηλώσει ποιος είναι, ο Άλμπαν απάντησε με θάρρος ότι πλέον ήταν χριστιανός, τόσο κατ’ όνομα όσο και κατά τον τρόπο του βίου, ενέπαιξε δε τα άψυχα είδωλα πού δεν μπορούν να εισακούσουν αυτούς πού τα λατρεύουν και προσφέρουν σέ αυτά τις προσευχές τους, ενώ αντίθετα προξενούν την αιώνια καταδίκη τους. Ο δικαστής τον παρέδωσε στους άνδρες του για να τον μαστιγώσουν. Καθώς όμως ο άγιος επέδειξε την καρτερία ασώματου όντος και ακτινοβολούσε από χαρά, έδωσε την εντολή να τον θανατώσουν χωρίς χρονοτριβή.

Λέγεται ότι με την προσευχή του ο Άγιος Άλμπαν έδωσε την δυνατότητα στο πλήθος πού προσήλθε να παραστεί στην θανάτωση του να περάσει τον ποταμό Κόλν αβρόχοις ποσίν, προκειμένου να μην καθυστερήσει την είσοδο του στους ουρανούς περιμένοντας ώσπου να περάσουν όλοι από την στενή γέφυρα πού οδηγούσε στον τόπο τής εκτέλεσης του. Μπροστά στο θαύμα αυτό, ένας από τους δήμιους του μεταστράφηκε και δήλωσε έτοιμος να αποκεφαλισθεί στην θέση του άγιου. Έσυραν τον Άλμπαν στην κορυφή ενός ψηλού λόφου, όπου ο άγιος έκανε να αναβλύσει μία πηγή για να ξεδιψάσει το πλήθος, προσευχήθηκε υπέρ των διωκτών του και προσφέρθηκε γαλήνια στο ξίφος. Την στιγμή πού το κεφάλι του κύλησε στο χώμα τα μάτια του δημίου του βγήκαν από τις κόγχες τους. Μπροστά σε παρόμοια θαύματα ο διοικητής διέταξε να σταματήσει ο διωγμός και να αποδοθεί τιμή στους ένδοξους μάρτυρες του Χριστού. Έκτοτε πολλοί άρρωστοι θεραπεύθηκαν κοντά στον τάφο του αγίου Άλμπαν και ή τιμή του διαδόθηκε ευρέως στην Αγγλία, όπου τιμάται ως πρωτομάρτυρας, καθώς και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Στο μέρος που μαρτύρησε ο Άγιος Άλμπαν τον 8ο αιώνα ιδρύθηκε μία Ορθόδοξη Μονή αφιερωμένη στον Άγιο Άλμπαν. 

Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Εκδόσεις Ίνδικτος.