Τα μαθηματικά του Θεού και η απάντηση στην κρίση

 ΚΥΡΙΑΚῌ ΠΕΜΠΤῌ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
ιστ΄ 19 - 31

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 30  Οκτωβρίου του 2011

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

  Ακούγοντας αυτό το γνωστό κείμενο από το κατά Λουκάν , που ακούστηκε πριν από λίγο, με την γνωστή παραβολική διήγηση του Χριστού μας για τον πλούσιο και για τον Λάζαρο, θα έπρεπε να πω, ως ξεκίνημα αυτής της ομιλίας, ξέρετε, εδώ κάνει προσδιορισμό μιας κρίσεως, και δη οικονομικής, και μάλιστα δίνει απάντηση. 

  Αλλά φοβάμαι που θα μου πείτε, «ξέρετε, αρκετά έχουμε αυτόν τον καιρό και είμαστε κουρασμένοι και στο σπίτι του κρεμασμένου μιλάς για σκοινί». Δεν θα το κάνω! Ή θα έπρεπε να δώσω έναν τίτλο σε αυτό το κήρυγμα, να πω το εξής: από τον τρυφώντα (: αυτόν που ζει ζωή τρυφηλή, πολυτελή), τον «καλοπερασάκια», στον κολασμένο «αγανακτισμένο». Δεν θα το πω, γιατί θα πείτε: «Να, βλέπετε, ξέρετε, εδώ στην Εκκλησία, να μην μιλάμε, μας πατάνε, μας χτυπάνε, μας αδικούνε, και εσύ θα μας κάνεις ένα κήρυγμα και θα πεις από τον τρυφώντα, που περνάει καλά, στον κολασμένο, αγανακτισμένο». Δεν θα το πω. Ή θα έπρεπε να πω (και αυτό το τρίτο) «από τον άνθρωπο του Θεού στον άγιο». -«Ε, τι θα μας πεις τώρα; περνάμε δύσκολα εμείς και εσύ μας παραπέμψεις στα μέλλοντα για να γίνουμε άγιοι». 

  Λοιπόν δεν θα πω τίποτα από όλα αυτά… Αλλά το κήρυγμα άρχισε, και θα κάνω κάτι άλλο. Θα με βοηθήσετε με τη σκέψη σας. Είτε θα κάνω μαθηματικά – θα κάνω τα μαθηματικά του Θεού, όχι τα δικά μας, είναι άλλα τα μαθηματικά του Θεού. Όπου θα έχουμε πράγματι μια εξίσωση που πρέπει να λυθεί, αλλά έχει πολλούς αγνώστους, και μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους δεν λύνεται: οι άγνωστοι είναι πάρα πολλοί. Δηλαδή αν είμαστε καλά, περνάμε καλά είναι κακό; Και πρέπει να περιμένουμε κάποιο μελλοντικό παράδεισο; Δηλαδή, αν φωνάζουμε είναι κακό; Και γιατί αν εμείς φωνάζουμε θα πάμε στην κόλαση; Και γιατί ο άλλος, συγγνώμη για τη φράση, είναι αυτός ο φτωχός του Ευαγγελίου είναι βλάκας και κάθεται και τα δέχεται όλα για να πάει στον παράδεισο; Πολλά ερωτήματα πολύ άγνωστοι. 

  Λοιπόν, να κάνω τα μαθηματικά του Θεού, πολύ σύντομα, και να πάρω τους αγνώστους αυτούς λίγο να τους ερμηνεύσω, κατά το κείμενο, όχι κατά την ιδιότροπη θέλησή μου και κάποια δική μου ιδιότροπη θεολογία. Να δω λοιπόν κάποιους αγνώστους για να μην πω στα άλλα, τα οποία θεωρείται πάρα πολύ άδικο να τα προσεγγίσω γιατί είστε κουρασμένοι αυτό τον καιρό. 

  Πρώτο πρώτο στοιχείο και ουσιαστικό: Το Ευαγγέλιο προβάλλει αυτόν τον «τρυφώντα», τον πλούσιο, ο οποίος κάθε μέρα «ευφραίνεται λαμπρώς». Βλέπετε ένα προσδιορισμό που κάνει το Ευαγγέλιο: «ευφραίνεται λαμπρώς», εννοείται κατά σάρκα, κατά το ανθρώπινο της σάρκας που πρέπει να πάρει δύναμη, να πάρει τροφή. Αλλά καθόλου το κείμενο δεν αναφέρεται, και σωστά το προσδιορίζει, κατά πόσο τρέφεται πνευματικά στη ψυχή του. Δεν αρνούμεθα λοιπόν αυτή την «τρυφή-τροφή», κατά τα μέτρα του ανθρώπινου, για το οποίο γίνονται οι πόλεμοι, οι επαναστάσεις: πώς θα φάμε, πώς θα κατανείμουμε τον πλούτο και τα λοιπά. Δεν το αρνούμαι αυτό το μέγεθος, αλλά οπωσδήποτε προσδιορίζει πως εδώ μιλούμε για μια λαμπρότητα σαρκός. Είναι ο πρώτος προσδιορισμός της κρίσεως. Και γιατί όχι; Γιατί όχι; έτσι πρέπει να το πω, μα αν αρνηθείτε, αυτή που λέμε «κρίσις», αν πάμε στη ρίζα της, ποιοι είναι οι πρώτοι προσδιορισμοί; Πώς προσδιορίζεται; Τι τρώμε, τι δεν τρώμε; Τι μας παίρνουν, τι δεν μας παίρνουνε; Η κρίση φαίνεται ότι είναι μόνο εκεί. Αλλά, από ό, τι φαίνεται τώρα εδώ πέρα, η ανισορροπία της τρυφής-τροφής μεταξύ σώματος και ψυχής είναι ένα προσδιοριστικό μέγεθος και ήδη υπάρχει μια κρίση πάνω μας, αν τρεφόμαστε μονομερώς. Στο ένα σκέλος της υπάρξεώς μας, που ο Θεός μας έκανε διττούς, να έχουμε σώμα και ψυχή, και αν τρεφόμαστε μόνο από μια μεριά και δεν τρεφόμαστε από την άλλη, ήδη η κρίση είναι πάνω μας. Ήδη είμαστε ανισόρροποι. Ήδη είμαστε ανάπηροι. Άρα ένας πρώτος προσδιορισμός της κρίσεως. Να λοιπόν ένας άγνωστος μπορεί να λύνεται εδώ, μέσα σε αυτή την ιστορία. 

  Και μάλιστα, θα μπορούσες να πεις σε αυτό το κείμενο «γιατί κάποιος δεν παρεμβαίνει;» «Να παρέμβει. Αυτός ο οποίος τρώει περισσότερα από τον άλλο κάνει αδικία. Πρέπει να γίνει κοινωνική δικαιοσύνη. Να παρέμβει κάποιος. Να παρέμβει κάποιος, να πει κάτι». Δεν ξέρω τι θα είναι αυτό, θα είναι κράτος με εξωτερική δύναμη. Τι θα κάνει; Πρέπει να γίνει κάτι. Από ό,τι φαίνεται, προσπαθούν να δώσουν λύσεις, αλλά σχετικές, γιατί σκέφτονται μονάχα σαρκικά. Βλέπετε, όταν πρόκειται να πάρουν την ψήφο μας, μας μιλούνε «πόσα θα φάμε». Όταν την πάρουνε, μας λένε «μη φάτε». Αλλά και τα δυο είναι τραγικά. 

  Αν σου πούνε λοιπόν «θα φας πολύ αν με ψηφίσεις», σου λέει ψέματα γιατί δεν μίλησαν για την ψυχή σου. Και αν σου πούνε μετά «τώρα που με ψήφισες δεν πρέπει να φας», και τότε πάλι ψέματα σου λένε γιατί αδικούν και την ψυχή σου. Να λοιπόν δεύτερος προσδιορισμός της κρίσεως. Όλοι αυτοί οι μεγάλοι οικονομολόγοι, πολιτικοί, πολιτειο-λόγοι, δεκάδες μπλα-μπλα-μπλα ακούμε αυτό τον καιρό, σε αυτή την κρίση πάντα ο κόσμος έχει κρίσεις, ποτέ δεν μίλησαν για την ψυχή μας. Άρα δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Είναι αδύνατον το λύσουν. Και να μας υποσχεθούνε. Και να μας καρπαζώσουν. Ό,τι και να κάνουνε, το πρόβλημα δεν θα το λύσουνε. Και προσέξτε, αν πει κάποιος με μια άλλη φιλελεύθερη σκέψη, πείτε την όπως τη λέμε στην γλώσσα μας «αριστερή» σκέψη, «πρέπει να τα πάρουμε από τους πλούσιους». Μα και αυτό είναι μια λάθος κίνηση. Γιατί θα παρέμβεις με βία για να τα πάρεις και απλώς θα τους βιάσεις. Την ψυχή του την άλλαξες; Άρα και η λύση η αριστερίστικη είναι γελοία. Δεν υπάρχει λύση. Αν δεν δεις την πρωτογενή ισορροπία των δύο μεγεθών. 

  Άρα λοιπόν αν έλεγα στην αρχή «από τον άνθρωπο ο οποίος τρέφεται πολύ, τον καλοπερασάκια, στον κολασμένο» θα καταλαβαίνατε πως κατέληξε εκεί ο κολασμένος. Και θα λύνατε μια άλλη συντεταγμένη, έναν άλλο άγνωστο της εξισώσεως μας που λέει: «Δεν τον στέλνει ο Θεός στην κόλαση. Ο ίδιος είναι κατεστραμμένος». Γιατί έζησε ως κατεστραμμένος, ως ανισόρροπος. και μεταφέρει αυτή την ανισορροπία στη συνέχειά του. Και παρόλη την αγάπη του Θεού, λύνεται κι άλλος άγνωστος, ο Θεός εκ προοιμίου αγαπάει, και το λένε οι Πατέρες, ο Θεός δεν έκανε κόλαση, κολαζόμαστε από την αδυναμία τού να καταλάβουμε την αγάπη Του – λύνεται κι άλλος άγνωστος.

  Αλλά έχω μερικούς άγνωστους ακόμη. Να πω και αυτούς. Και όχι που θα λύσουμε όλη την εξίσωση, αλλά πιθανώς να καταλάβετε και τις λύσεις και τους προορισμούς της τραγωδίας – κατανάλωση, τρυφή, σου πουλάνε προϊόντα, σου τα παίρνουνε μετά – και να βρείτε και τη λύση όμως, ε; Πάμε λοιπόν στο άλλο ερώτημα, που θα έλεγα «από τον άνθρωπο του Θεού στον άγιο». Και θα λέγατε εσείς «μην μας μιλάς γι’ αυτά τα πράγματα, για να γίνουμε άγιοι πρέπει να ταλαιπωρηθούμε; Και να φάμε το οποιοδήποτε ράπισμα την οποιαδήποτε αδικία, το οποιοδήποτε νομοθέτημα, το οποιοδήποτε μνημόνιο, και να λέμε ύστερα Χριστιανοί: τι καλά, τι καλά!» Δεν γίνεται! 

  Ε, τι γίνεται; Προσέξτε, πρώτα-πρώτα, ο Λάζαρος έχει όνομα. Έχει μια προσωπικότητα. Ο άλλος δεν έχει προσωπικότητα. Είναι ένας πλούσιος. Α, κάτι ακόμη, ε; Όσο χάνεσαι σε αυτή την αναζήτηση της τρυφής, χωρίς να κάνεις ισορροπία με την ψυχή σου, παραμένεις ένας ανώνυμος, ένας πλούσιος που έχει το όνομα, μπορεί να έχεις ένα όνομα, αλλά μετά τίποτα άλλο. Πολλοί απλοί προσδιορισμοί ανωνυμίας. Αυτός ο φτωχός έχει όνομα. Ποιος φτωχός έχει όνομα σε εμάς; Είμαστε πεταμένοι; Αν δεν σας αναγνωρίζουν το όνομά σας, και είστε ένα ΑΦΜ και ένα ΑΜΚΑ, λυπάμαι πολύ αν το δέχεστε έτσι. Γιατί έχετε ένα όνομα: σας το έδωσε η Εκκλησία. Να που αρχίζει μια λύση, ε; Ένας χώρος που με καταξιώνει όσο άρχισα να ζω, κι όχι όταν πεθάνω απλώς, γιατί έχω ένα όνομα. Και αυτός ο τόπος, αυτή η αγία Εκκλησία, σού δίνει ένα όνομα. Και, θα τολμήσω να πω, είναι ο μόνος τόπος και χώρος που σου δίνει προσωπικότητα και δυνατότητα, αν θέλεις. Και αφού έχεις αυτή την προσωπικότητα, την ελευθερία της κινήσεως, χωρίς να σε καταπιέσει κανένας νόμος, χωρίς να σε παίρνουμε το ζόρι, ή καπιταλιστικά ή κομμουνιστικά, επειδή έχεις μια ελευθερία, μέσα από την ελευθερία σου όντας ελεύθερος, και επειδή έχεις όνομα, και επειδή έχεις όνομα από αυτό τον χώρο, θα κρατήσεις το πρώτο άρθρο του συντάγματος του Χριστού και θα αγαπήσεις τους άλλους. Έτσι και ο Χριστός. 

  Αν δεν το κάνεις αυτό το πρώτο στοιχείο, δεν έχεις όνομα, δεν έχεις προσωπικότητα. Να μια άλλη λύση δηλαδή: Πριν να παρέμβει το κράτος για μια κρίση οικονομική, πριν να παρέμβει το κράτος για μια φτώχεια, όσοι έχουν όνομα και όσοι μετέχουνε στο πρώτο άρθρο του συντάγματος του Χριστού, θα πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Ναι, συμφωνώ, την κατάσταση στα χέρια τους θα την πάρει ο λαός. Ούτε η κυβέρνηση, ούτε η ΕΟΚ, ούτε η Επιτροπή, ούτε το Μνημόνιο. Κι ας κάνουν ό, τι θέλουν. Αδιαφορώ και δεν με νοιάζει. Ο λαός θα πάρει την κατάσταση στα χέρια του, όχι όμως ως «αγανακτισμένος». Γιατί εδώ ο Λάζαρος, ο επώνυμος, δεν ήταν αγανακτισμένος. Αγανακτισμένος ήταν ο κολασμένος πλούσιος στο τέλος. Διαμαρτυρόταν συνέχεια. Ήταν στην κόλαση και διαμαρτυρόταν ακόμα. Ε φυσικά! Αφού είχε μάθει να τρέφεται στο σώμα του, το σώμα έλιωσε στον τάφο, η ψυχή είχε μείνει γυμνή. Και βλέπετε; πάει το σώμα και έμεινε διαμαρτυρόμενος. Ο Λάζαρος δεν ήταν διαμαρτυρόμενος. Και παίρνει την κατάσταση στα χέρια του. Θα πείτε «πώς την πήρε;» Υπάρχει μια στροφή του κειμένου που ποτέ κανείς πιστεύω εκτός από τους Πατέρες δεν το πρόσεξε. Λέει ότι στεκότανε, επιθυμούσε να φάει, βλέπετε; είχε προσωπικότητα, ήθελε. Έλεγε «πεινάω». Δεν θα έλεγε «δεν πεινάω, δεν πειράζει, αφήστε με νηστικό». Είχε επιθυμία. Είχε προσωπικότητα. Είχε θυμικό. Ήθελε. Δεν γκρίνιαζε γι' αυτό. Έτρωγε τα λίγα που έβρισκε. Ψιχία αλλά έτρωγε κάτι. Δεν γκρίνιαζε γι' αυτό. Δεν ήταν αγανακτισμένος. Έλεγε «δόξα τω Θεώ» και γι' αυτά τα λίγα. Και προσέξτε το τελείως μυστικό στοιχείο του κειμένου. Ερχόταν λέει κύνες και έγλυφαν τις πληγές του. Ξέρετε τι σπουδαίο είναι αυτό; Δεν διαμαρτυρόταν ούτε γι' αυτό. Μα ήταν βλάκας; Έδινε τροφή και στα σκυλιά. Ο ίδιος γινόταν τροφή! Ο ίδιος γινόταν η λύση του προβλήματος του κόσμου! Παραβολικό είναι, ακόμη και του πεινασμένου σκύλου, πόσω μάλλον του πεινασμένου συνανθρώπου! Ήταν η λύση! Ζώντας! Η λύση δεν είναι προσδοκία να πάρουμε τον παράδεισο όντας «αγανακτισμένοι» ή γκρινιάζοντας ή, επειδή θα μας πει ο πνευματικός μας «μη γκρινιάζεις, είναι αμαρτία», να μην μιλάμε. Ή να πάρουμε τη λύση στα χέρια μας. 

  Το κείμενο μας τη δίνει αυτή τη λύση. Και είναι φοβερή η λύση αυτή: που καταλήγει – ο επώνυμος Λάζαρος – καταλήγει στον παράδεισο, μέσα στηω τρυφή του Χριστού και του Αβραάμ – που εδώ συμβολίζει τον Χριστό και τον Θεό μας! Και ταυτόχρονα, ο άλλος να παραμένει αγανακτισμένος, φωνάζοντας: «Κάνε κάτι, κάνε κάτι!» και λέει, τα έκανε όλα, μέχρι και νεκρούς λέει, «ένας νεκρός να αναστηθεί!» Έγινε! Και ο Χριστός αναστήθηκε! Όλα έγιναν! Σε αυτό τον χώρο! Παίρνεις το όνομα, παίρνεις προσωπικότητα και παίρνεις την κατάσταση στα χέρια σου. Αυτό είναι για μας! 

  Αλλά να κρατήσεις κάποια πονεμένα άρθρα του συντάγματος: να μπορείς να αγαπήσεις τον άλλο. Και να μην κρυφτείς πίσω από τον πλούτο σου, πίσω από το οτιδήποτε, και να μην κάνεις μια νέα επένδυση, ξέρω ‘γώ, στο Λονδίνο, για να φύγουν τα χρήματα από εδώ. Να πονέσεις για τον άλλο! Τολμάς να το κάνεις; Αν δεν το κάνεις, λυπάμαι που γκρινιάζεις! Δεν είσαι πολίτης αυτού του τόπου! Αυτού του τόπου που λέγεται Εκκλησία Ορθόδοξη! Και αυτά του τόπου που χαρακτηρίζει αυτό τον τόπο που λέγεται Ελλάδα, που απ' αυτά έζησε! 

  Αν ο Έλληνας δεν μπορεί να ζήσει έτσι και γκρινιάζει, αν δεν πάρει έτσι την κατάσταση στα χέρια του, μέσα απ' το δικό μας, του συντάγματος του Χριστού, θα γκρινιάζει πάντα. Θα έρθουν μερικοί, θα τον κοροϊδέψουνε. Θα τον ταΐσουν, θα τον κλέψουνε και η ιστορία θα πάει παλινδρομικά. Μέχρι την τελική γκρίνια, που είναι η κόλαση. Εύχομαι να μην καταλήξετε εκεί! Παρακαλώ, έτσι να τελειώσω απ’ ό,τι άρχισα. 

  Τι θα έλεγα στην αρχή, αν έδιδα σε αυτό το κήρυγμα ένα τίτλο; Θα έλεγα: «Η απάντηση στην κρίση». Μα είναι η απάντηση στην κρίση! Εμείς, η δική μας κατανάλωση, η δική μας σαρκική επιθυμία, η αδυναμία να δούμε τον άλλο. Η λύση υπάρχει. Οι άλλοι την ξεχάσανε. Δεν περιμένω τίποτα από υπουργούς και από κυβερνήσεις ούτε από την ΕΟΚ. Περιμένω κάτι από εσάς. Εύχομαι να γίνει!

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※ 

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

Το μέγα χάσμα μέσα μας και ένα Κύριε Ελέησον που μηδενίζει αυτή την απόσταση...

ΚΥΡΙΑΚῌ ΠΕΜΠΤῌ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
ιστ΄ 19 - 31

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  5 Νοεμβρίου του 1995

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Η διήγηση του πλουσίου και του πτωχού Λαζάρου σίγουρα δεν έχει να κάνει τίποτε όσον αφορά τη σύγκρισή της με μια κοινωνική ανάλυση των πλουσίων και των πτωχών και δεν έχει καμιά σχέση με τέτοια κοινωνικά φαινόμενα και ούτε δικαιώνει απλώς τους πτωχούς επειδή είναι πτωχοί. Το κείμενο αυτό έχει πολύ βαθύτατες προοπτικές που φτάνει τα μύχια της υπάρξεως και της ζωής του ανθρώπου. 

Ο πανάγαθος Θεός, όπως μας έφτιαξε διφυώς, σώμα και ψυχή να έχουμε, επέτρεψε μέσα από την αγάπη Του να μας τρέφει και μέσα από τη χάρη Του ποικιλοτρόπως. Ευδόκησε μεν να καρποφορούν τα χωράφια και η γη και να τρεφόμαστε μέσα από τη χάρη Του υλικώς· την ίδια τη στιγμή επέτρεψε μέσα από τη δωρεά των μυστηρίων της Εκκλησίας μας να τρεφόμεθα στην ψυχή μας. Και τα δύο χρειάζονται μια βαθιά ισόρροπη ανάπτυξη και το κείμενο ακριβώς εκεί στοχεύει και εκεί είναι η ανάλυσή του. 

Προσέξτε! Το κείμενο που αναλύει την στάση του πλουσίου λέει ότι «ενεδιδύσκετο πορφύραν και ευφραίνετο καθ᾿ ημέραν λαμπρώς». Περιγράφει μια ανάπτυξη των εξωτερικών πραγμάτων, την τροφοδοσία των εξωτερικών, και φαίνεται που είναι ευτυχισμένος ο πλούσιος. Η πατερική σκέψη λέει πως η βαθιά αγωνία της ψυχής του, η έλλειψη τροφής και χάριτος στην ψυχή του έχει τόσο πολύ ξεχαστεί, την έχει τόσο πολύ «αποδυθεί», που στέκεται απλώς στο πανηγυρικό της εξωτερικής ευφροσύνης. 

Και λένε οι νηπτικοί πατέρες ότι η ψυχή η οποία δεν τρέφεται βαθιά έχει αγωνία, έχει θλίψη, έχει πόνο. Αν όμως το δόσιμό μας στα εξωτερικά είναι τόσο βαρύ, αυτή η αγωνία και αυτή η θλίψη απωθείται τόσο βαθιά που φαίνεται πάρα πολύ μετά, όταν η φθορά είναι προϊούσα, όταν έχει προχωρήσει δηλαδή η φθορά. Αυτή η κατάσταση είναι εκείνη η οποία περιγράφεται για τον πλούσιο. Ευφραίνεται χωρίς να πιάνει κάποια πτυχή αυτής της αγωνίας και της θλίψεως με την οποία κατατρύχεται η ψυχή του, και η έλλειψη της τροφοδοσίας αυτής. 

Από την άλλη μεριά ο πτωχός Λάζαρος είναι εκεί γευόμενος τα ψιχία, αλλά στέκεται δοξολογικά, δεν διαμαρτύρεται για τίποτε. Απλώς δέχεται τα ψυχία ως δωρεά και αυτά του Θεού. Εάν ο Λάζαρος διεμαρτύρετο για τα ψυχία – και θα είχε δίκιο με τα οριζόντια κοινωνικά δεδομένα – θα βρισκόταν και αυτός την ίδια μοίρα με τον πλούσιο. Η ευφρόσυνος στάση του, η δοξολογική του στάση για τα ψυχία έστω που δέχεται, τον βάζει σε μια άλλη ισορροπία γιατί εκείνη τη στιγμή αυτός δέχεται τις δωρεές του Θεού, όποιες και να ’ναι. 

Και εδώ είναι η βαθιά σύγκριση πια του πλουσίου με τον πτωχό τον Λάζαρο. Γι’ αυτό ακριβώς παίρνουν τα πράγματα άλλη τροπή. Ο πλούσιος, ο οποίος είναι ανώνυμος βλέπετε, δεν έχει να εκφράσει τίποτε και να καταθέσει τίποτε στη ζωή του κόσμου. Είναι απρόσωπος, δεν έχει τίποτε να δώσει. Συγκρίνεται με τον πτωχό Λάζαρο που έχει όνομα· και αυτός ο πτωχός Λάζαρος έχει πολλά να δώσει, γιατί απεκάλυψε της ψυχής τα χαρίσματα ιστάμενος δοξολογικά ενώπιον του Θεού, που το επιτρέπει να παίρνει μόνο ψιχία. Και αυτό αποκαλύπτει τον πρόσωπό του. Και η σύγκριση είναι καταλυτική ανάμεσα στην επωνυμία του Λαζάρου του πτωχού και του ανωνύμου πλουσίου, όπου ο δρόμος είναι αλλιώτικος πια και τόσο βαθιά είναι η θλίψη της ψυχής του πλουσίου που αποκαλύπτεται πια μετά το θάνατό του. 

Όπου εκεί βρίσκεται σε χάσμα μέγα· και λένε οι πατέρες ότι το χάσμα, μέσα απ’ το οποίο ζει ο πλούσιος και βλέπει μακριά του να είναι ο Αβραάμ, δεν είναι χάσμα που τίθεται έτσι «οριοθετικά» ανάμεσα στον ένα και στον άλλο. Έχει χάσμα βαθύτατο μέσα στην ίδια την ύπαρξή του. Δηλαδή τη λύπη της ψυχής την απωθούσε συνέχεια και τώρα αποκαλύπτεται, και αποκαλύπτεται αυτή η τραγωδία της ψυχής και την ώρα που αποκαλύπτεται φαίνεται πιο καθαρά η πραγματική του διαστροφή: όπου, ζητώντας βοήθεια από τον Θεό, Του λέει τι πρέπει να κάνει. Δεν Του λέει «Κύριε ελέησέ με», δεν του λέει «Κύριε συγχωρέσε με», δεν δέχεται να τροφοδοτηθεί από Αυτόν, αλλά τι κάνει; Λέει στον Θεό «αυτό να κάνεις» και «αυτό να κάνεις», «να στείλεις κάποιον κάτω στην γη και να βοηθεί τους άλλους». Είναι τόσο πολύ διαστρεμμένος όπου την αγωνία της ψυχής την εκφράζει ως συμβουλή, ως προσπάθεια καθοδηγήσεως του Θεού. Και εδώ πραγματικά μπορούμε πραγματικά να ανακριθούμε και να κριθούμε κάτω από αυτή τη συγκριτική. 

Η μη τροφοδοσία της ψυχής μας, το «ευφρονόμενοι καθ’ ημέρα λαμπρώς» που απορροφά όλες τις ικμάδες της τροφοδοσίας της ψυχής μας, η νέκρα μας η βαθιά, το χάσμα που μπαίνει μέσα μας, κάποια στιγμή γίνεται μια έκρηξη και αποκαλύπτεται η τραγωδία μας και αποκαλύπτεται η πείνα μας της ψυχή μας, η λύπη, η αγωνία μας και τότε τι κάνουμε; Προλαβαίνουμε έστω την τελευταία στιγμή να σταθούμε δοξολογικά προς τον Θεό και να πούμε «Κύριε ελέησον», γιατί βρισκόμαστε σε αγωνία και σε ταραχή, και να πούμε «Κύριε ελέησον», όπως έλεγε ο Λάζαρος δοξολογικά ιστάμενος ενώπιων του Κυρίου; Ή θα συνεχίσουμε διαμαρτυρόμενοι για την κακοτυχία που μας βρήκε και δίνοντας συμβουλές στον Θεό τι πρέπει να κάνει για να λύσει το πρόβλημα, το οποιοδήποτε πρόβλημα της ζωής του κόσμου. 

Αυτές οι μικρές πτυχές αυτής της διηγήσεως πραγματικά μπορούν να αποτελέσουν βήματα ουσιαστικά πιθανώς για μια ουσιαστική ανάνηψη της πνευματικής μας ζωής για να βρούμε βαθιά τα πράγματα. Η στάση η δοξολογική, το ξεπέρασμα των αντιπαλοτήτων πλουσίου και πτωχού, το ξεπέρασμα της καταξιώσεως κάποιων ταξικών δεδομένων, η αγωνία που βγαίνει από την ψυχή, η μη διαμαρτυρία, η δοξολογική στάση είναι πραγματικά η λύση του προβλήματος, όχι μόνο του κοινωνικού φυσικά, αλλά και της βαθιάς αγωνίας που έχουμε στην ψυχή μας. Να ευχηθούμε να μπορούμε να μπούμε σε αυτές τις προοπτικές που μας ανοίγει σήμερα ευαγγελική περικοπή!

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※ 

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

«ΗΔΟΝΗ ΚΙ ΟΔΥΝΗ»

«ΗΔΟΝΗ ΚΙ ΟΔΥΝΗ» 

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 16ο, στίχοι 19 ἕως 31, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας τοῦ κηρύγματος τῆς Κυριακῆς, πού ἔγινε τήν Κυριακή στίς 04-11-2007. 

πηγή: www.floga.gr 

Ἡ πολύ γνωστή αὐτή περικοπή τοῦ φτωχοῦ Λαζάρου καί τοῦ πλουσίου, μπορεῖ νά φανεῖ πού εἶναι ἀπόλυτα κατανοητή στό νοῦ μας. Ἀλλά αὐτό τό φαινομενικά ἁπλό, περικλείει μέσα του ἕναν κίνδυνο: Νά ἑρμηνεύουμε τήν περικοπή μέ ἕναν τρόπο νομικό. 

Δηλαδή, αὐτοί πού κάνουν καλά ἐπιβραβεύονται [ἀπό τόν Θεό] κι αὐτοί πού κάνουν κακά τιμωροῦνται. Εἶναι ἀληθινό μέν τό σχῆμα, ἀλλά ὁ Θεός δέ λειτουργεῖ πάνω μας νομικά, ἀλλά ἀγαπητικά. 

Καί θά πεῖτε αὐτό δέν εἶπε ἡ παραβολή; 

Ὑπάρχουν κάποια κλειδιά, πολύ βαθιά ἑρμηνευτικά, πού μποροῦμε αὐτό τό κείμενο νά τό ἑρμηνεύσουμε, χωρίς νά καταλήξουμε σέ μιά τέτοια νομική ἐμπειρία, πού στό βάθος - βάθος ἐξοντώνει τή σχέση μας μέ τόν Θεό, πού ἀντί νά Τόν βλέπουμε ἀγαπητικά, Τόν βλέπουμε σάν φαινομενικό, καθημερινό μας κίνδυνο. 

Τό κλειδί αὐτῆς τῆς περικοπῆς πάει πολύ παλιά. Πάει στίς πρῶτες σελίδες τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Στίς σελίδες τῆς Γενέσεως καί δή στό δεύτερο κεφάλαιο τῆς Γενέσεως, μέ τό γνωστό κείμενο πού ξέρετε, πού ὁ Θεός ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς τρυφῆς, ἔδωσε στόν ἄνθρωπο τήν εὐκαιρία, νά γευθεῖ ἀπ' ὅλων τῶν καρπῶν τῆς γῆς. Τοῦ ἔδωσε μιάν ἐλευθερία βλέπετε, ἀλλά μέ ἕναν περιορισμό: Νά μή γευθεῖ ἀπό ἕναν καρπό! 

Αὐτό τό κλειδί, λέει τά ἑξῆς: Ὅ,τι χρησιμοποιεῖς, τό χρησιμοποιεῖς ὡς δῶρο, ὄχι ἀπαιτητικά, ὄχι κυριαρχικά, ὄχι μέ διαμαρτυρίες καί ταυτόχρονα τό χρησιμοποιεῖς ἐν ἐγκρατείᾳ, ἐν ταπεινώσει καί δοξολογικά. 

Ἡ ἐγκράτεια, αὐτό τό μάζεμα δηλαδή, δηλώνει μίαν ἄλλη ἰσορροπία. Καταργεῖ τό κυριαρχικό, τό ἀπαιτητικό, τό ἐγωϊστικό. «Αὐτό πού θέλω θά γίνει». Ὑπάρχει μία ἰσορροπία. Κρατῆστε αὐτή τή διπλή ἰσορροπία, γιά νά καταλάβετε τή συνέχεια. 

Ὁ πλούσιος, βλέπετε τί εἶπε τό κείμενο; «εὐφραινόμενος καθ' ἡμέραν λαμπρῶς... καί ἐνεδιδύσκετο πορφύραν». Ἔκανε χρήση τῶν πραγμάτων, ἀλλά ἔκανε τήν ἀπαιτητική χρήση, χωρίς τό ἄλλο σημεῖο, τό ἐγκρατευτικό, τό δοξολογικό καί τό εὐχαριστιακό. Αὐτό δέ φαίνεται πουθενά. 

Ἄρα ἤδη πάνω του, σέ ὅλη τήν ἰσορροπία τῆς ὑπάρξεώς του, μπῆκε μιά ἀρρώστια, διότι αὐτή ἡ ἀνισορροπία εἶναι ἀρρώστια. Ὅπου δέν λειτουργεῖ οὔτε τό σῶμα, λόγω τῆς περαιτέρω παχύνσεως τῶν αἰσθήσεων, ἀλλά δέν λειτουργεῖ οὔτε ἡ ψυχή. Πῶς νά λειτουργεῖ ἡ ψυχή, ἄν τό σῶμα ἔχει παχυνθεῖ; Αὐτή εἶναι ἡ ἀνισορροπία. 

Κοιτάξτε τό φτωχό Λάζαρο, κι αὐτός χρησιμοποιοῦσε τροφή, αὐτά τά ψιχία. Ἔπαιρνε κάποια ἡδονή, γεύση, ἀλλά πῶς; Χωρίς διαμαρτυρία, χωρίς νά πεῖ τίποτε, χωρίς νά κάνει ἐνστάσεις, χωρίς νά μιλάει γιά τήν ἀδικία τῶν πραγμάτων. Αὐτά τά λίγα πού ἔπαιρνε, τά ἔπαιρνε εὐχαριστιακά. Ἄρα, ὁ ἕνας χρησιμοποιοῦσε τά πράγματα ἀπαιτητικά, ἐγωιστικά κι ὁ ἄλλος τά χρησιμοποιοῦσε μέν, ἀλλά ἐν ἐγκρατείᾳ καί δοξολογικά. 

Κι ἐδῶ εἶναι τό κρυμμένο κλειδί αὐτῆς τῆς περικοπῆς, ὅπου ὅπως βλέπετε μετά, ὁ πλούσιος ἔχει ὑποστεῖ μιά διαστροφή πάνω του. Δέν εἶναι τό ὅτι τιμωρεῖται νά μήν μπορεῖ νά πλησιάσει τόν Ἀβραάμ, ἀλλά δέν ἔχει τή δυνατότητα νά πλησιάσει αὐτό πού εἶναι ὁ Ἀβραάμ, γιατί βλέπετε ἀκόμη διαμαρτύρεται. Διαμαρτύρεται πού δέν ἔχει νερό νά βάλει στή γλώσσα του, διαμαρτύρεται γιατί ὁ Θεός δέ στέλνει κάποιον στή γῆ νά πεῖ αὐτά πού πρέπει νά πεῖ, εἶναι ὅλος σέ μιά ἔνσταση, σέ μιά διαμαρτυρία, ὅπου εἰσέρχεται πιά μέσα σέ ὅλη τήν πατερική θεολογία, αὐτό πού λένε οἱ πατέρες κι ἑρμηνεύουν αὐτό τό κείμενο, ἡ ἰσορροπία τῶν λέξεων: Ἡδονή κι Ὀδύνη. 

Ὅταν ἡ ἡδονή λειτουργήσει κυριαρχικά, ἀπαιτητικά, ἐγωιστικά, ὄχι δοξολογικά, ὄχι χαρισματικά, ὄχι εὐχαριστιακά, τότε μπαίνουμε σέ μιά βαθιά ὀδύνη. Καί τότε θά μποῦμε στήν ἀσκητική ὀδύνη πιά, τήν περικοπή, τήν περιστολή, τή μετάνοια, πού εἶναι μιά ὀδύνη, πού εἶναι τά δάκρυα, τά κλάματα τῆς μετανοίας, ὅπου ἡ ἡδονή πιά ἀποκαθίσταται, διά τῆς ὀδύνης. 

Ὁ Θεός δέν τό θέλησε ἔτσι. Ἔδωσε ταυτόχρονα καί τήν ἡδονή τῆς γεύσεως καί ταυτόχρονα τήν εὐχαριστιακή ἀντιμετώπιση τῶν πραγμάτων. 

Ἔτσι λοιπόν, ἡ κόλαση εἶναι καταδική μας καί εἶναι μιά δική μας ἐπιλογή καί γίνεται ἀκόμη πιό ἔντονη, ὅσο ἀναμετριόμαστε, μέ τήν ἀπέραντη Ἀγάπη κι ὄχι τή νομική ἔκφραση τοῦ Θεοῦ πρός ἡμᾶς. 

Ὁ πλούσιος κι ὁ Λάζαρος. 

Τό κατακτητικό, τό κυριαρχικό, τό διαμαρτυρόμενο, χωρίς ἐγκράτεια, χωρίς δοξολογία, χωρίς εὐχαριστία. Αὐτό δέ χαράσσει κάθε μέρα τή ζωή μας; Αὐτό δέ διαλύει κάθε μέρα τή ζωή μας; 

Ἡ περικοπή ὄχι μόνο εἶναι ἐπίκαιρη, εἶναι πρός καθημερινή μας ἀντιμετώπιση! 

Ἡ ἡδονή καί ἡ ὀδύνη. 

Ὄχι μόνο ἐπίκαιρη, εἶναι ἡ καθημερινότητά μας! 

Πλησιάστε καί ὄχι ἁπλῶς θά ὠφεληθεῖτε. Θά γίνετε πολύ βαθιά ἄνθρωποι εὐχαριστιακοί κι ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ!

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΩΝ ΚΑΡΔΙΩΝ

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΟΗΜΕΝΩΝ ΚΑΡΔΙΩΝ 

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 16ο, στίχοι 19 ἕως 31, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 2-11-2014. 

πηγή: www.floga.gr  

Ἄν δέν γνώριζα πώς τό κείμενο, πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο, ἀνῆκε στόν Εὐαγγελιστή Λουκᾶ καί τό ἄκουγα ἔτσι, θά ἔλεγα πού κάποιος ἀντιγράφει ἤ κλέβει τώρα τό κομμουνιστικό μανιφέστο τῆς ἐπαναστάσεως τῶν λαῶν κατά τοῦ χυδαίου καπιταλισμοῦ. Ἀλλά δυστυχῶς ἤ εὐτυχῶς δέν εἶναι τά πράγματα ἔτσι καί σίγουρα ὁ Λουκᾶς δέν ἀντέγραψε τόν Μάρξ, πιθανῶς ὁ Μάρξ τόν Λουκᾶ, δέν τό ξέρω αὐτό. Μοιάζει τό κείμενο, γιατί ἔχει ὁμοιότητες. Κάποιοι πλούσιοι, κάποιοι φτωχοί. Ἐδῶ εἶναι δύο προσωπικότητες, πλούσιος καί φτωχός. Καί γίνεται μιά ἀνατροπή. Κάποιοι περνοῦσαν καλά, μετά δέν περνοῦν καλά. Κάποιοι πού δέν περνοῦσαν καλά, περνοῦν καλά. Αὐτή εἶναι ἡ κοσμική προοπτική αὐτοῦ τοῦ μανιφέστου. Πού καλό στίς προοπτικές του, ἀλλά ἀδύνατο στή δυνατότητα νά γίνει θεραπεία. Γιατί ἐδῶ μιλᾶμε στό μανιφέστο γιά ἕνα σύστημα. Ἀλλά τό κείμενο τό εὐαγγελικό ἀρχίζει διαφοροποίηση, μιλάει γιά τά πρόσωπα. Δέν μιλάει γιά τόν πλοῦτο, γιά τή φτώχεια, μιλάει γιά τόν φτωχό καί τόν πλούσιο. Ἄρα ἡ θεραπευτική κρίνεται στά πρόσωπα καί ὄχι στά συστήματα. Πολύ καλή προοπτική νά ἀλλάξει τό σύστημα, ἀλλά χωρίς τά πρόσωπα δέν ἀλλάζει τίποτα. Καί θά δοῦμε ἀκριβῶς αὐτά πού σᾶς λέω τώρα, θά τά επιβεβαιώσουμε ἀπ᾽ τό κείμενο μέσα, ὅπου ἀναλύεται μέ ἕνα μοναδικό τρόπο ἡ προσωπικότητα τοῦ πλουσίου καί τοῦ φτωχοῦ. Καί εἶναι βαθιές οἱ τομές πού γίνονται, πολύ βαθιές θεολογικές, βαθιές θά τολμῶ νά πῶ δηλαδή ψυχολογικές τομές πού ἀναφέρονται στήν προσωπικότητα τοῦ ἀνθρώπου.

Νά δοῦμε πρῶτα-πρῶτα τόν φτωχό. Τά στοιχεῖα τοῦ φτωχοῦ. Πρῶτα-πρῶτα ὁ φτωχός ἔχει ὄνομα. Ὁ ἄλλος δέν ἔχει ὄνομα, ὁ πλούσιος. Ἔχω ὄνομα σημαίνει ἔχω προσωπικότητα. Γι᾽ αὐτό βλέπετε, στή βάπτισή μας παίρνουμε τό ὄνομά μας καί ἀποκτοῦμε προσωπικότητα. Καί μάλιστα προσωπικότητα μπροστά στόν Θεό, πρό-σω-πο. Θά δοῦμε τόν Θεό πρόσωπο πρός πρόσωπο. Ἄρα τό πρῶτο στοιχεῖο αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, πού εἶναι φτωχός κατά τά κοσμικά μεγέθη καί τά οἰκονομικά μεγέθη, εἶναι ἡ προσωπικότητα.

Τό δεύτερο στοιχεῖο: Δέν φαίνεται καθόλου νά διαμαρτύρεται, δηλαδή δέν πάει μιά πορεία μέ τό ΠΑΜΕ καί τό ΣΥΡΙΖΑ, γιά νά βρεῖ τό δίκαιό του. Δέν φαίνεται νά διαμαρτύρεται, θά πεῖς εἶναι κουτός, ἀλλά ἔχει καί ἄλλα στοιχεῖα. Προσέξτε τό στοιχεῖο πού φαίνεται λίγο γελοῖο καί λίγο τραγικό καί πιό τραγικό ἀπ᾽ ὅ,τι φαίνεται. Τό ὅτι ἔρχονται τά σκυλιά καί τρώγουν ἀπό τίς σάρκες του, τίς γλείφουν, λέει. Λένε οἱ Πατέρες εἶναι εἰς τύπον Χριστοῦ. Πέθανε καί τρῶμε τόν Χριστό. Καί μήν ξεχνᾶτε πού ὁ Χριστός ὁ Ἴδιος χαρακτήρισε τούς ἀνθρώπους πού εἶναι μακριά ἀπό τόν Θεό «κυνάρια».

Τελικά, ὅταν πεθαίνει αὐτός ὁ φτωχός ἄνθρωπος, τόν ὑποδέχονται ἄγγελοι. Αὐτά τά στοιχεῖα δηλώνουν τή βαθιά προσωπικότητα αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, πού αὐτός μπορεῖ νά ἀλλάξει τόν κόσμο. Πρῶτα-πρῶτα γιατί εἶναι μιά προσωπικότητα πολύ βαθιά. Δέν εἶναι πιά τό σύστημα. Εἶναι ἡ προσωπικότητα.

Καί πᾶμε στήν ἱστορία τοῦ πλουσίου. Τά στοιχεῖα τοῦ πλουσίου εἶναι τά ἑξῆς, τό ὅτι τρώει καλά καί ντύνεται καλά, ἄλλα στοιχεῖα δέν ξέρουμε, οὔτε τό ὄνομά του ξέρουμε. Ξέρουμε τά στοιχεῖα τά κοσμικά, πού ἀφοροῦν τή σάρκα του. Καί ἔρχονται οἱ Πατέρες νά κάνουν μιά πολύ βαθιά ἀνάλυση. Ὁ ἄνθρωπος ἔχει σῶμα καί ψυχή. Καί τά δύο τά καλλιεργοῦμε, κατά τά μέτρα τῆς εὐδοκίας τοῦ Θεοῦ. Ἐδῶ, στήν περίπτωση τοῦ πλουσίου καλλιεργεῖται μόνο τό σῶμα. Βλέπετε τροφή καί ροῦχα, τά ἐξωτερικά στοιχεῖα. Καμιά ἀναφορά γιά τήν ψυχή. Προσέξτε, ἔχουμε δύο πόδια, ἄν τό ἕνα καλλιεργήσουμε μόνο καί τό ἄλλο τό ἀφήσουμε ἀτροφικό, δέν θά μποροῦμε νά περπατήσουμε, θά γίνουμε ἀνάπηροι. Αὐτό παθαίνει αὐτός ὁ ἄνθρωπος, καλλιεργεῖ μόνο ἕνα στοιχεῖο καί μάλιστα δαιμονικά τό καλλιεργεῖ, ἀφοῦ δέν καλλιεργεῖ καί τό ἄλλο μαζί καί γίνεται πάνω του μιά ἀναπηρία.

Προσέξτε τώρα τό καίριο στοιχεῖο. Πεθαίνουν καί οἱ δύο· ὁ ἕνας πάει κοντά στούς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ, μαζί μέ τούς ἀγγέλους. Ὁ ἄλλος πεθαίνει ἀλλά μέ τόν θάνατο τί γίνεται; Ποῦ στήριξε τή ζωή του; Στό σῶμα. Τό σῶμα ἔλιωσε ὅμως. Ἔμεινε τίποτα ἀπό τήν ψυχή; Ὅ,τι στοιχεῖο πιά τοῦ ἔμεινε, πού ἦταν ἡ ψυχή του δέν ἔχει καμιά καλλιέργεια. Γι᾽ αὐτό καί τό κείμενο, πού εἶναι συγκλονιστικό τό κείμενο, βάζει αὐτόν δῆθεν νά ὁμιλεῖ, βλέπετε νά μιλήσει δέν μπορεῖ πιά, δέν ἔχει σῶμα νά μιλήσει. Τόν βάζει νά ρωτάει, νά τοῦ βάλουν λίγο νερό στό στόμα. Δέν ἔχει στόμα νά πάρει νερό νά δροσιστεῖ. Δέν μπορεῖ νά τό κάνει, δέν ἔχει σῶμα. Εἶναι συμβολικές κινήσεις. Βάζει στήν κουβέντα, νά ὑπάρχει μεγάλη ἀπόσταση. Μά οἱ ἀποστάσεις ὑπάρχουν ὅταν ὑπάρχουν οἱ γεωμετρικές περιγραφές, ἔ; Δέν ὑπάρχει ἀπόσταση. Ἡ ἀπόσταση ἀπ᾽ τόν Θεό εἶναι πιό λιγότερο ἀπό τό μισό [τοῦ] μισοῦ τοῦ χιλιοστοῦ. Ὅσο ἀπέχει ὁ νοῦς ἀπ᾽ τήν καρδιά μας. Δέν ὑπάρχει ἀπόσταση. Τά στοιχεῖα εἶναι συγκλονιστικά δηλαδή, καί μετά βάζει τό στοιχεῖο, τό ὅτι ἐνδιαφέρεται γιά τούς ἄλλους, γιά τά ἀδέρφια του, ὄχι γιά τόν ἴδιο βέβαια. Δέν μπορεῖ νά ἐνδιαφερθεῖ γιά τόν ἴδιο. Μιλάει γιά μετάνοια, ὄχι γιά τόν ἴδιο. Λέει γιά νά ἐνημερώσει τά ἀδέλφια του. Γιά νά ἔχεις μετάνοια πρέπει νά ἔχεις νοῦ. Ὅλα τά στοιχεῖα τά σωματικά λείπουν ἤδη. Ὅλα τά ὁποῖα λέει, ἄν ἦταν τά πράγματα ἀλλιώτικα θά μποροῦσε νά γίνει, δέν μπορεῖ νά γίνει, γιατί ὁ ἴδιος τά κατέστρεψε. Ἄρα ἡ ἱστορία αὐτοῦ τοῦ πλουσίου, δέν εἶναι ἡ ἱστορία πιά μιᾶς κοινωνικῆς ἀδικίας πού δέν τήν θέλουμε καθόλου. Ἀλλά ἡ ἱστορία ἀδικίας ἀποκαθίσταται ἄν κάποια πρόσωπα θ᾿ ἀλλάξουν. Ὅπου λειτουργεῖ πιά τό σῶμα τους καί ἡ ψυχή τους, ἡ ὁποία αὐτό μένει στό τέλος. Μπορεῖ νά καλλιεργήσει ὅλα τά χαρίσματα.

Εἶναι πραγματικά τό κείμενο συγκλονιστικό καί φυσικά ξεπερνάει τή διακήρυξη ἑνός κομμουνιστικοῦ μανιφέστου. Νά τό προσέξουμε βέβαια γιατί εἶναι τραγικά τά συστήματα τοῦ κόσμου καί τά συστήματα δέν γιατρεύονται διά τραγικῶν καταστάσεων. Ἀλλά μπορῶ νά πῶ πού γιατρεύονται διά συγκλονιστικῶν ἐπαναστάσεων, πού γίνονται μέσα στήν καρδιά μας καί στήν ψυχή μας. Ἡ βαθιά καλλιέργεια τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία θά φέρει αὐτή τήν ἀλλαγή τοῦ συστήματος μετά καί θά ἀλλάξουν τά πρόσωπα.

Προσέξτε λοιπόν, ἐπειδή τό κείμενο εἶναι συγκλονιστικό καί ἀφορᾶ ἐμᾶς καί καλλιεργοῦμε βαθιά τήν ψυχή μας, θεραπεύοντας καί τό σῶμα μας κατά τά μέτρα τῆς εὐδοκίας τοῦ Θεοῦ, ἐμεῖς οἱ χριστιανοί αὐτά νά τά προσέξουμε. Φυσικά δέν προσκολλόμαστε στά ἅρματα συστημάτων, καί δέν ἐλπίζουμε τίποτα ἀπ᾽ αὐτούς. Εἶναι τελείως ψεύτικα καί δέν ἔχουν κάτι νά ποῦν οὐσιαστικό, παρά μιλοῦν γιά σαρκικά μεγέθη. Ἐμεῖς δέν ζητᾶμε τέτοια ἀλλαγή, μακάρι νά γινόταν νά ἦταν ὅλοι ἅγιοι, ν᾿ ἀλλάξουν τά συστήματα. Κάνουμε μιά ἀλλαγή βαθιά στήν καρδιά μας. Καί αὐτή εἶναι ἡ ἐπανάσταση πού γίνεται. Ἄρα ἔχουμε καί ἐμεῖς τό δικό μας μανιφέστο. Ἡ βαθιά ἀλλαγή τῶν ἀνθρώπων μέσα τους. Ὅπου μετά θά ᾽ρθει καί ἡ ἀλλαγή τοῦ συστήματος. Δέν θά μπορεῖ πάλι νά ὑπάρχει πλούσιος πού νά ἐκμεταλλεύεται τούς ἄλλους.

Κείμενο συγκλονιστικό, κείμενο ἀληθινό, κείμενο θά ᾽λεγα, μοναδικό καί στήν ἑρμηνευτική του προσέγγιση κατά τούς Πατέρες. Ὅπου πιά ὅλοι οἱ κοινωνιστές γελοιοποιοῦνται. Καί ἔρχεται μπροστά τό Εὐαγγέλιο, ὁ Χριστός, ἡ Ἐκκλησία, προτείνει αὐτές τίς βαθιές ἀλλαγές χωρίς τραγικές, αἱματηρές ἐπαναστάσεις, ἀλλά ἐπαναστάσεις οὐσιαστικές μέσα στήν καρδιά μας!

(Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2014-5/03_201411020101.asp)

Ακούστε φιλοπόλεμοι Βασιλιάδες και Άρχοντες των Εθνών και συνετιστείτε!

1η Απριλίου 1940, 

Ιερά Μονή Λογγοβάρδας, Πάρος, Ελλάδα

Ακούστε φιλοπόλεμοι Βασιλιάδες και Άρχοντες των Εθνών και συνετιστείτε!

Ο Παντοκράτορας Θεός και Δημιουργός του παντός σας κατέστησε Βασιλιάδες, Άρχοντες και Κυβερνήτες των εθνών και λαών, και οι άνθρωποι σας εμπιστεύτηκαν τη διακυβέρνησή τους, να κυβερνάτε τους υπηκόους σας με δικαιοσύνη και αλήθεια και, ως πατέρες φιλόστοργοι και Κυβερνήτες άριστοι, να προνοείτε και να φροντίζετε για την ευημερία, ευτυχία και σωτηρία των λαών σας.

Γιατί λησμονείτε τον προορισμό σας; Ακούστε και συνετιστείτε! Εκατοντάδες χιλιάδες ανεύθυνων και αθώων ανθρώπων θανατώσατε, παραδίδοντας αυτούς στη σφαγή, στο πυρ και στο βυθό της θάλασσας! Εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους καταντήσατε πολύ δυστυχισμένους, ελεεινούς, άθλιους, πεινασμένους, γυμνούς και αστέγους!

Δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων δραχμών σπαταλάτε κάθε φορά σε εξοπλισμούς και τα ρίχνετε στο πυρ και στη θάλασσα, για να θεραπεύσετε το πάθος του εγωϊσμού και της φιλοδοξίας σας, και δεν σκέφτεστε ότι με τα χρήματα αυτά που πετάτε άσκοπα, άδικα και παράλογα, πόσα εκατομμύρια φτωχών, χηρών, ορφανών, πεινασμένων θα σώζατε! Πού είναι λοιπόν η δικαιοσύνη σας; Πού η αγάπη, η στοργή, πού η μέριμνα σας;

Τί θα απολαύσετε, τι θα κερδίσετε, εάν δείτε ολόκληρη την Ευρώπη να κυλιέται στο αίμα και τις πόλεις της να μεταβάλλονται σε σωρούς ερειπίων; Για όλα τα παραπάνω είστε υπεύθυνοι! Σκεφθείτε ότι είστε άνθρωποι θνητοί! Θα πεθάνετε, ας είστε Άρχοντες και Κυβερνήτες.

Ζητάτε, ως άδικοι και πλεονέκτες, να αυξήσετε τα όρια των εθνών σας και, εάν γίνεται, να κατακτήσετε ολόκληρη την οικουμένη, για να αφήσετε δήθεν όνομα, και αύριο θα πεθάνετε και δεν θα πάρετε μαζί σας τίποτα. Θα πάρετε μόνο τρεις πήχεις γης, όταν θα σας ρίξουν μέσα στο τάφο ως θνησιμαία, για να γίνετε τροφή σκουληκιών και δυσωδία! Σκεφτείτε ότι θα δώσετε λόγο για τις πράξεις σας στον απροσωπόληπτο Κριτή και Θεό, γι’ αυτό συνέλθετε, μετανοήστε και σταματήστε το κακό.

Ο Παμβασιλέας και Κύριος των απάντων από τον Οποίο έχετε το σκήπτρο και το αξίωμα, το δικαίωμα να ζείτε και να αναπνέετε και κάθε αγαθό, έδωσε εντολή σε σας και σε όλους, λέγοντας: «αγαπάτε αλλήλους». Εσείς όχι μόνο δεν τηρείτε την εντολή της αγάπης, αλλά και στους υπηκόους σας παραγγέλλετε να μισούν τους αδελφούς τους και να τους φονεύουν. Αγνοείτε ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε αδέλφια, πλάσματα του ενός και του ίδιου Πατέρα; Δεν υπάρχει ειδωλολάτρης, ούτε Ιουδαίος, Βάρβαρος, Σκύθης, δούλος ελεύθερος, Άγγλος, Γάλλος, Ρώσος, Γερμανός, Ιταλός, Ευρωπαίος, Αμερικανός, Ασιάτης, Αφρικανός, Αυστραλός, αλλά όλοι είμαστε ένα, όλοι αδελφοί, όλοι ομοιάνθρωποι.

Αναλογιστείτε το κακό που πράττετε, συμπονέσατε, λυπηθείτε τους συνανθρώπους σας αδελφούς, λυπηθείτε τους στρατιώτες σας, τι κακό σας έκαναν που τους στέλνετε ως πρόβατα σε σφαγή; Λυπηθείτε τις γυναίκες τους, τις οποίες καταντήσατε χήρες, και τα τέκνα τους ορφανά και δυστυχή! Λυπηθείτε τους πατέρες και τις μητέρες που αφήνετε χωρίς παιδιά! Λυπηθείτε τους γέροντες, τις εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες και τα άωρα βρέφη! Λυπηθείτε ακόμη κάθε ηλικία, τους ανθρώπους τους οποίους για το πείσμα σας, την πλεονεξία, το φθόνο, την εωσφορική υπερηφάνεια και φιλοδοξία σας, καταντήσατε ελεεινούς, δυστυχείς, χωρίς τροφή, χωρίς στέγη, χωρίς ένδυμα! Λυπηθείτε τις πόλεις που καίτε, τα πλοία που βυθίζετε, τα αεροπλάνα που συντρίβετε! Λυπηθείτε τα δισεκατομμύρια που πετάτε στη θάλασσα και τη φωτιά, και δώστε τα στους φτωχούς που πεινάνε, στις χήρες και τα ορφανά, σε έργα φιλανθρωπίας και αγαθοεργίας.

Η φωνή μου, η οποία εξέρχεται από τα βάθη της καρδίας μου με πόνο και θλίψη και δάκρυα, ας εισακουστεί και ας γίνει ευπρόσδεκτη. Γνωρίζω ότι και οι αμαρτίες των ανθρώπων είναι πολλές και ότι εξαιτίας των αμαρτιών αυτών έρχεται η οργή του Θεού, όπως λέει ο Απόστολος Παύλος «διὰ ταῦτα γὰρ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας», και εάν δεν μετανοήσουν και επιστρέψουν προς το Θεό, από τον Οποίο απομακρύνθηκαν, θα χαθούν, όπως λέει ο Δαβίδ: «Οἱ μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ τὸν Θεὸ ἀπολοῦνται».

Εσείς, Άρχοντες, δείξτε πρώτοι το καλό παράδειγμα. Μετανοήστε και επιστρέψτε στο Θεό από τον Οποίο απομακρυνθήκατε και να είστε βέβαιοι ότι και οι λαοί θα σας μιμηθούν, «φύσει γὰρ τὸ ἀρχόμενον τοῖς ἄρχουσιν ἐξομοιοῦσθαι», είπε κάποιος από τους σοφούς.

Σε σας τους Άρχοντας των Εθνών έγκειται να επιφέρετε τη γαλήνη και την ειρήνη, τη χαρά και την ευτυχία στα έθνη, και σε σας πάλι έγκειται να επιφέρετε τη διαμάχη, τον πόλεμο, τη θλίψη, τη δυστυχία, τον όλεθρο και την καταστροφή στα έθνη, και την αιώνια κατάρα και το ανάθεμα στους εαυτούς σας. Προτιμήστε το πρώτο, δηλαδή την εκπλήρωση της εντολής του Θεού, της αγάπης, για να φέρετε την ποθητή ειρήνη στον κόσμο και να αφήσετε έτσι όνομα αξιομακάριστο σε όλες τις γενεές.

Μετά ψυχικής οδύνης, Αρχιμανδρίτης ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΖΕΡΒΑΚΟΣ Ηγούμενος της Ι. Μονής Λογγοβάρδας, Πάρος, Ελλάδα. 1η Απριλίου 1940

ΠΗΓΗ:

Πεμπτουσία.gr: 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΔΙΠΛΗΣ ΣΥΝΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩN KAI ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΩΝ 9/22 Απριλίου του 1980

 

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΔΙΠΛΗΣ ΣΥΝΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩN KAI ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΩΝ 

Ἡ Ἔκτακτος Διπλή Ἱερά Σύναξις τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος τοῦ ῾Αγίου Ὄρους τῇ 9/22 ᾿Απριλίου 1980 θεωρούσα ὅτι τό ζήτημα τῶν σχέσεων τῆς Αγίας Ορθοδόξου Ἐκκλησίας μας μετά τῶν ἑτεροδόξων καί μάλιστα τό θέμα τοῦ διαλόγου μετά τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν εἶναι πολύ σοβαρόν καί κρίσιμον, ἀπεφάσισεν ὅπως καί δημοσίᾳ ἐκθέσῃ τό ἐν προκειμένῳ φρόνημα τῶν ῾Αγιορειτῶν Πατέρων.

1.Πιστεύομεν ὅτι ἡ ῾Αγία Ορθόδοξος Ἐκκλησία μας εἶναι ἡ Μία 'Αγία Καθολική καί ᾿Αποστολική Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἔχουσα τό πλήρωμα τῆς Χάριτος καί τῆς ᾿Αληθείας καί δι' αὐτό ἀδιάκοπον τήν ᾿Αποστολικήν Διαδοχήν. 

᾿Αντιθέτως αἱ «ἐκκλησίαι» καί «ὁμολογίαι» τῆς Δύσεως ἔχουσαι εἰς πολλά σημεῖα διαστρέψει τήν πίστιν τοῦ Εὐαγγελίου, τῶν ᾿Αποστόλων καί τῶν Πατέρων, στεροῦνται τῆς ἁγιαστικῆς Χάριτος, τῶν ἀληθῶν Μυστηρίων καί τῆς ᾿Αποστολικῆς Διαδοχῆς. Ως ὀρθῶς τονίζει καί ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως κ. Μάξιμος: «Η Ορθοδοξία δέν εἶναι μία Ἐκκλησία ἀλλά ἡ Ἐκκλησία. Αὕτη διετήρησε ἀκριβῆ καί αὐθεντικήν τήν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ εἰς τήν πρώτην αὐτῆς αἴγλην καί καθαρότητα. Εἰς αὐτήν ὑπάρχει, περισσότερον ἀπό μία ἁπλῆ καί ἀδιάκοπος ἱστορική συνέχεια καί συνέπεια, μία πνευματική καί ὀντολογική ταυτότης. Η αὐτή πίστις, τό αὐτό πνεῦμα, τό αὐτό ἦθος. Αὐτό ἀποτελεῖ τό διακριτικόν γνώρισμα τῆς Ορθο- δοξίας καί αὐτό δικαιοῖ τήν ἀξίωσιν αὐτῆς, ὅτι εἶναι καί 86 παραμένει ἡ Ἐκκλησία». (Επίσκεψις 227, 15-3-1980). 

2.Ὁ μετά τῶν ἑτεροδόξων διάλογος, ἐφ' ὅσον ἀποβλέπει νά πληροφορήσῃ αὐτούς περί τῆς. Ορθοδόξου Πίστεως, ὥστε ὅταν οὗτοι καταστοῦν δεκτικοί τοῦ Θείου φωτισμοῦ καί διανοιχθοῦν οἱ ὀφθαλμοί των νά ἐπανέλθουν εἰς τήν Ορθόδοξον Πίστιν, δέν εἶναι ἀπό ὀρθοδόξου ἀπόψεως καταδικαστέος. 

3.Ὁ Θεολογικός διάλογος οὐδόλως δέον νά συνοδεύεται ἀπό συμπροσευχάς, συμμετοχάς εἰς τάς λειτουργικάς καί λατρευτικάς συνάξεις έκατέρων καί λοιπάς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἐνδέχεται να δώσουν τήν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ ἡμετέρα Ορθόδοξος Ἐκκλησία δέχεται τούς Ρωμαιοκαθολικούς ὡς πλήρη Εκκλησίαν καί τόν πάπαν ὡς κανονικόν Ἐπίσκοπον Ρώμης. Τοιαῦται ἐνέργειαι παραπλανοῦν καί τό Ορθόδοξον πλήρωμα καί τούς Ρωμαιοκαθολικούς, δίδοντες εἰς αὐτούς έσφαλμένην ἐντύπωσιν περί τοῦ τί φρονεῖ περί αὐτῶν ἡ Ορθοδοξία. 

Τό "Αγιον Ὄρος ἀνησυχεῖ σοβαρῶς ἐκ τῆς τάσεως ώρισμένων ᾿Ορθοδόξων Ἱεραρχῶν προσκαλούντων εἰς συμμετοχήν εἰς τελετάς, πανηγύρεις, λιτανείας - μάλιστα ἐπί τῇ ἐπιστροφῇ ἱερῶν Λειψάνων - Ρωμαιοκαθολικούς κληρικούς. ᾿Αντιθέτως συγχαίρει εὐλαβῶς τούς Ἱεράρχας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καί δημοσίως ἐξέφρασαν τάς ἀνησυχίας τοῦ Ορθοδόξου πληρώματος. 

4.Εκφράζει τήν πλήρη ἐπιδοκιμασίαν του πρός τό ὑπό τοῦ Παναγιωτάτου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου λεχθέν κατά τήν ἐπίσκεψιν τοῦ πάπα ἐν Κωνσταντινουπόλει ὅτι ὑψώνονται μεταξύ τῶν ᾿Ορθοδόξων καί τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν διάφορα ἐμπόδια: «Ἐν πρώτοις ἔχομεν τά σοβαρά θεολογικά προβλήματα πού ἀφοροῦν εἰς οὐσιώδη κεφάλαια τῆς Χριστιανικῆς πίστεως» (Επίσκεψις 221, 1-12-79 σελ. 17). Αί διαφοραί αὐταί εἰς οὐσιώδη κεφάλαια τῆς χριστιανικῆς πίστεως ἐπιβάλλουν νά μή προχωρῶμεν εἰς κοινάς λειτουργικάς καί λατρευτικάς συμμετοχάς πρίν ἤ ἐπέλθη ἡ ἑνότης τῆς πίστεως. Ὁ Μυστηριακοῦ χαρακτῆρος ἀσπασμός ἐν τῇ θεία Εὐχαριστία προϋποθέτει πάντα τήν ὁμόνοιαν τῆς Πίστεως. «᾿Αγαπήσωμεν ἀλλήλους ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν». Δέν δυνάμεθα νά προσευχώμεθα ὁμοῦ καί μάλιστα ἐν τῇ Θείᾳ λειτουργία ὅταν δέν πιστεύωμεν τήν αὐτήν πίστιν καί ὅταν μᾶς χωρίζουν οὐσιώδη ζητήματα πίστεως. Μόνον μία ἀδιαφορία διά τήν πίστιν θά ἐπέτρεπε τοῦτο. 

Δέν δύναται ἐπίσης τό ῞Αγιον Ὄρος νά δεχθῇ τήν ἄποψιν τήν ἐκφραζομένην ἐν τῷ κοινῷ ἀνακοινωθέντι Πατριάρχου καί πάπα περί «καθάρσεως τῆς ἱστορικῆς μνήμης τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν» καί περί τῆς διά τοῦ διαλόγου τῆς ἀγάπης διανοίξεως τῆς ὁδοῦ πρός «νέας προσεγγίσεις θεολογικῆς ἐργασίας καί νέαν τοποθέτησιν ἔναντι τοῦ κοινοῦ παρελθόντος τῶν ἐκκλησιῶν ἡμῶν» (Επίσκεψις ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 19). Οἱ αἱρετικοί ὄντως πρέπει νά ἀποκαθάρουν τήν ἱστορικήν μνήμην αὐτῶν ἐξ ὅλων ἐκείνων τῶν ἱστορικῶς γνωστῶν παρεκκλίσεων πίστεως καί ἤθους ἀπό τήν ἀληθῆ Εὐαγγελικήν Ορθόδοξον Πίστιν. Ἡ ἱστορική ὅμως μνήμη τῶν Ορθοδόξων βασιζομένη εἰς τήν ἐπίπνοιαν τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος καί τήν συνεχῆ βίωσιν τῆς ᾿Αποστολικῆς Πίστεως ὑπό τῶν Θεοφόρων Πατέρων πρέπει ἐν μετανοίᾳ καί ταπεινώσει νά βιοῦται ἀπό ἡμᾶς καί νά μᾶς ὁδηγῇ εἰς τό παρόν καί τό μέλλον ἐάν θέλωμεν νά μήν ἐκπέσωμεν τῆς Πίστεως αὐτῆς. Ὡς ὀρθόδοξοι πρέπει νά καθαιρώμεθα ἀπό τήν ἱστορικήν μνήμην τῆς Ἐκκλησίας καί ὄχι μέ πνεῦμα ἐγωϊστικόν καί ἀνθρωποκεντρικόν «νά καθαίρωμεν» αὐτήν θέτοντες ἑαυτούς ὡς κριτάς τῆς Παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. 

5.Μετά πολλῆς ἀνησυχίας τό "Αγιον Ορος διαπιστοῖ ὅτι ἐνῶ ἀπό ᾿Ορθοδόξου πλευρᾶς γίνονται πολλαί παραχωρήσεις καί οἰκονομίαι πρός τούς Ρωμαιοκαθολικούς ἀντιθέτως οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ἐμμένουν εἰς τάς κακοδοξίας των, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀφορμή τοῦ σχίσματος ἀπό τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας καί ἐν συνεχείᾳ τῆς διασπάσεως τῶν Προτεσταντών. 

Οὕτως ὁ πάπας ἐν τῷ κέντρῳ τῆς Ορθοδοξίας, τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ, δέν ἐδίστασε να διακηρύξῃ ὅτι ἔρχεται εἰς Κωνσταντινούπολιν ὡς διάδοχος τοῦ Πέτρου ἔχων «ὡς πρῶτος τήν εὐθύνην νά ἐπαγρυπνῇ ἐπί τῆς ἑνότητος ὅλων, να διασφαλίζῃ τήν συμφωνίαν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν ἐν τῇ πιστότητι, ἐν τῇ ἅπαξ παραδοθείση τοῖς ἁγίοις πίστει ('Ἰουδ. 3)» (Επίσκεψις, ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 9). Ὑπεστήριξε δηλαδή τό ἀλάθητον καί τό πρωτεῖον, ὑπάρχουν δέ πολλαί ἐνέργειαι καί δηλώσεις τοῦ πάπα ὑπέρ τῆς οὐνίας. Ὑπενθυμίζομεν τήν σύναψιν διπλωματικῶν σχέσεων Έλληνικῆς Κυβερνήσεως καί Βατικανοῦ, ἡ ὁποία ἐνῷ δικαιοῖ τόν παπισμόν ἀδικεῖ καί πλήττει τήν τροφόν καί Μητέρα τοῦ Ἔθνους Ορθόδοξον Ἐκκλησίαν. 

6.Τό "Αγιον Ὄρος ἐκφράζει ἐπίσης τήν ἀνησυχίαν του διά τήν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ διαλόγου. Εἰς τήν Ρωμαιοκαθολικήν ἀντιπροσωπείαν συμμετέχουν καί οὐνῖται, πρᾶγμα τό ὁποῖον εἶναι πρόκλησις διά τούς Ορθοδόξους. Η ᾿Ορθόδοξος εὐαισθησία καί ἀξιοπρέπεια ἐπιβάλλει ὅπως πάραυτα ἀντικατασταθοῦν οἱ οὐνίται ἀπό τῆς ἀντιπροσωπείας, οὐδείς δέ Ορθόδοξος διαθέτων ὀρθόδοξον φρόνημα πρέπει νά συμμετάσχῃ εἰς ἐπιτροπήν, εἰς τήν ὁποίαν μετέχουν οὐνῖται. Τό "Αγιον Ὄρος ώσαύτως ἀνησυχεῖ διότι ἡ Ορθόδοξος ἐκπροσώπησις εἶναι ὅλως ἀσθενής καί ἀνεπαρκής. Οἱ διαπρεπέστεροι Ορθόδοξοι Θεολόγοι δέν συμμετέχουν εἰς αὐτήν. 

Τό "Αγιον Ορος ἐπίσης δέν ἐκπροσωπεῖται, ἐνῷ εἴναι τό μόνον Ορθόδοξον μοναστικόν κέντρον, τό ὁποῖον διατηρεῖ τήν Ορθόδοξον Πίστιν καί Πατερικήν Θεολογίαν μακράν τῶν ἐπιδράσεων τῆς ἐκκοσμικεύσεως καί τῆς σχολαστικῆς δυτικῆς Θεολογίας. 

7.Οὐδεμία ἀπό Ορθοδόξου πλευρᾶς δικαιολογεῖται αἰσιοδοξία διά τόν διάλογον καί δι' αὐτό οὐδεμία σπουδή πρέπει νά ἐπιδεικνεύεται δι' αὐτόν. Οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ἐπείγονται διά τόν διάλογον ἐλπίζοντες ἐκ τῆς προσαρτήσεως εἰς αὐτούς τῆς Ορθοδοξίας νά ἐνισχυθοῦν ἀντιμετωπίζοντες, ὡς γνωστόν, ἰσχυρότατον ἐσωτερικόν κλονισμόν καί κρίσιν. Τούς ἀνησυχεῖ ἐπίσης ὁ αὐξάνων ἀριθμός προσελεύσεως πρώην Ρωμαιοκαθολικῶν εἰς τήν Ορθοδοξίαν.

Ἡ Ορθοδοξία ὅμως οὐδένα λόγον ἔχει νά ἐπείγεται πρός διάλογον ἐφ' ὅσον οἱ παπικοί μένουν τόσον σκληροί καί ἀμετακίνητοι εἰς τό ἀλάθητον, τό πρωτεῖον, τήν οὐνίαν καί τάς λοιπάς κακοδοξίας των. 

Ἡ ὑπ' αὐτάς τάς συνθήκας ἐπίσπευσις τοῦ διαλόγου ἰσοδυναμεῖ μέ πνευματικήν αὐτοκτονίαν τῆς Ορθοδοξίας. 

Ἐκ πολλῶν ἐνδείξεων δίδεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι οἱ Ρωμαιοκαθολικοί προετοιμάζουν μίαν ἕνωσιν οὐνιτικοῦ τύπου. "Αραγε οἱ Ορθόδοξοι, οἱ ὁποῖοι σπεύδουν εἰς τόν διάλογον ἔχουν ἀντιληφθῆ τοῦτο; 

Τό "Αγιον "Ορος διακηρύσσει ὅτι δέν πρόκειται νά δεχθῇ τετελεσμένα γεγονότα, χάριτι δέ Θεοῦ θά μείνῃ πιστόν, ὡς καί ὁ ᾿Ορθόδοξος τοῦ Κυρίου λαός, εἰς τήν Πίστιν τῶν ῾Αγίων ᾿Αποστόλων καί τῶν ῾Αγίων Πατέρων, ἐξ ἀγάπης καί πρός τούς ἑτεροδόξους, οἱ ὁποῖοι οὐσιαστικῶς βοηθοῦν- ται ὅταν οἱ Ορθόδοξοι διά συνεποῦς Ορθοδόξου στάσεως τούς ὑποδεικνύουν τό μέγεθος τῆς πνευματικῆς ἀσθε- νείας των καί τόν τρόπον τῆς θεραπείας αὐτῶν. 

Αἱ ἀποτυχοῦσαι ἀπόπειραι τοῦ παρελθόντος δι' ἕνωσιν πρέπει νά μᾶς διδάξουν ὅτι διά μίαν μόνιμον καί κατά τό θέλημα τοῦ Θεοῦ ἕνωσιν ἐν τῇ ᾿Αληθείᾳ τῆς Ἐκκλησίας προϋποτίθεται διάφορος προετοιμασία καί ὁδός ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἠκολουθήθησαν εἰς τό παρελθόν καί φαίνεται νά ἀκολουθῶνται σήμερον. 

"Απαντες οἱ ἐν τῇ Ἐκτάκτῳ Διπλῇ Ἱερᾷ Συνάξει ᾿Αντιπρόσωποι καί Προϊστάμενοι τῶν εἴκοσι Ἱερῶν καί Εὐαγῶν Μονῶν τοῦ ῾Αγίου Ορους "Αθω.