«Ο άνθρωπος του Θεού» («Man of God»),

«Ο άνθρωπος του Θεού» 

(«Man of God»)

ΕΔΩ 

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

 

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 

ΠΗΓΗ:ΕΔΩ

Η ΤΑΙΝΙΑ: ΕΔΩ  

Ο άγιος πατήρ ημών Νεκτάριος γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου 1846, στη Σηλυβρία της Θράκης, από γονείς φτωχούς, αλλά ευσεβείς χριστιανούς, τον Δήμο και τη Μαρία Κεφαλά. Το βαπτιστικό του όνομα ήταν Αναστάσιος και από μικρός έδειξε μεγάλη ευλάβεια και βαθιά αγάπη για τη μελέτη. Όταν η μητέρα του του μάθαινε τον 50ο ψαλμό, εκείνος αρεσκόταν να επαναλαμβάνει τον στίχο: «Διδάξω ἀνόμους τὰς ὁδούς σου…» (Ψαλμ. 50, 15). Αφού έμαθε τα πρώτα του γράμματα στην πατρίδα του, στάλθηκε από τους γονείς του στην Κωνσταντινούπολη για να συνεχίσει τις σπουδές του, εργαζόμενος ταυτόχρονα ως υπάλληλος σε κατάστημα. Το νεαρό αγόρι έμενε απερίσπαστο από την τύρβη του κόσμου και ενασχολούνταν μονάχα με το να οικοδομεί εντός του «τον κρυμμένο άνθρωπο της καρδιάς» (πρβλ. Α΄ Πέτρ. 3, 4) κατ’ εικόνα του Χριστού, με την προσευχή και την εμβάθυνση στα γραπτά των αγίων Πατέρων. Σε ηλικία είκοσι χρόνων άφησε την Κωνσταντινούπολη για να γίνει δημοδιδάσκαλος στη Χίο. Εκεί, ενθάρρυνε τη νεολαία και τους κατοίκους του χωριού προς την ευλάβεια και την εργασία των αρετών, όχι μόνον με τα λόγια, αλλά κυρίως με το παράδειγμα του δικού του βίου, βίου ασκήσεως και προσευχής. Επιθυμώντας από παλαιά να ασπασθεί την ισάγγελη πολιτεία, έγινε μοναχός με το όνομα Λάζαρος, στις 7 Νοεμβρίου 1876, στο περίφημο μοναστήρι της Νέας Μονής. Αναζητώντας μονάχα τα άνω, κατέστη ο ίδιος υπόδειγμα πραότητας και υπακοής, έγινε αγαπητός σε όλους τους αδελφούς και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος. Χάρη στη γενναιοδωρία ενός ευλαβούς κατοίκου της Χίου και εν συνεχεία με την προστασία του πατριάρχη Αλεξανδρείας Σωφρονίου, μπόρεσε να ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Αθήνα και να λάβει το πτυχίο της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1885 έφθασε στην Αλεξάνδρεια, όπου σύντομα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος, στη συνέχεια δε μητροπολίτης Πενταπόλεως (παλαιά επισκοπή που αντιστοιχεί στην άνω Λιβύη). Ορίσθηκε ιεροκήρυκας και γραμματέας του Πατριαρχείου, διετέλεσε επίσης και πατριαρχικός επίτροπος στο Κάιρο, στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου. 

Παρά τα αξιώματά του, ο απλός άνθρωπος του Θεού Νεκτάριος δεν έχασε τίποτα από την ταπεινοφροσύνη του και γνώριζε πώς να μεταδίδει στο πνευματικό ποίμνιό του τον ζήλο για τις ευαγγελικές αρετές. Η αγάπη όμως και ο θαυμασμός που του έδειχνε όλος ο λαός απέβησαν εις βάρος του. Με πειρασμό του διαβόλου, ορισμένα μέλη του Πατριαρχείου, φθονώντας τις επιτυχίες του, τον διέβαλαν λέγοντας πως ήθελε να κερδίσει την εύνοια του λαού, με σκοπό να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξάνδρειας. Ο άγιος δεν ζήτησε να βρει το δίκιο του, αλλά εναπόθεσε την εμπιστοσύνη του στην επαγγελία του Χριστού, ο Οποίος είπε: «Είστε μακάριοι, όταν σας χλευάσουν και σας καταδιώξουν και σας κακολογήσουν με κάθε λόγο ψεύτικης κατηγορίας εξαιτίας Μου» (Ματθ. 5, 11). Εκδιώχθηκε έτσι από την έδρα του και έφυγε για την Αθήνα, όπου βρέθηκε μόνος, αγνοημένος, συκοφαντημένος, καταφρονημένος, στερούμενος ακόμη και τον επιούσιο άρτο, γιατί δεν ήξερε να φυλάξει τίποτε για τον εαυτό του, γιατί και τους πενιχρούς του πόρους τούς μοίραζε ολόψυχα στους φτωχούς. Εγκαταλείποντας το αρχικό του σχέδιο να αποσυρθεί στο Άγιον Όρος, ο πράος και ταπεινός μιμητής του Κυρίου Ιησού Χριστού προτίμησε να θυσιάσει την αγάπη του για την ησυχία, χάριν της σωτηρίας του πλησίον του. Παρέμεινε ιεροκήρυκας για λίγα χρόνια (1891–1894) και στη συνέχεια διορίσθηκε διευθυντής της Ριζαρείου εκκλησιαστικής σχολής, η οποία είχε σκοπό την εκπαίδευση των μελλοντικών ιερέων. Η βαθιά του γνώση των Γραφών, των αγίων Πατέρων, ακόμη και των θύραθεν επιστημών, και η ανάπλεη πραότητας αυθεντία του στην καθοδήγηση ανθρώπων, του επέτρεψαν να προσδώσει στο ίδρυμα τούτο μια υψηλή πνευματική και ηθική ποιότητα. Ο άγιος ιεράρχης επιφορτίσθηκε με τη διεύθυνση και τα μαθήματα της Ποιμαντικής, δίχως να διακόψει καν το ασκητικό του πρόγραμμα, τη μελέτη των Γραφών και την προσευχή, προσθέτοντας μάλιστα και τα υψηλά καθήκοντα του κηρύγματος και της τακτικής τέλεσης των ιερών Μυστηρίων εντός της σχολής, αλλά και στην περιοχή των Αθηνών. 

Παρά ταύτα, ο άγιος Νεκτάριος διατηρούσε στα βάθη της καρδιάς του τον διάπυρο πόθο της ησυχίας και της ειρήνης του μοναχικού βίου. Επωφελήθηκε έτσι από την επιθυμία που εξέφρασαν ορισμένες πνευματικές θυγατέρες του, για να ιδρύσει ένα γυναικείο μοναστήρι στη νήσο Αίγινα (μεταξύ 1904 και 1907), όπου και αποσύρθηκε κατά το 1908, αφού παραιτήθηκε από τη διεύθυνση της εκκλησιαστικής σχολής. Παρά τις αναρίθμητες φροντίδες και δυσκολίες, ο άγιος μερίμνησε να διοργανώσει μια κοινοβιακή αδελφότητα, πιστή στο πνεύμα των αγίων Πατέρων. Δαπάνησε αφειδώς τις ψυχικές και σωματικές του δυνάμεις στην ανέγερση κτηρίων, στην τέλεση ιερών ακολουθιών και στην πνευματική καθοδήγηση κάθε μαθήτριάς του ξεχωριστά. Τον έβλεπες συχνά να εργάζεται στον κήπο, φορώντας ένα τριμμένο ράσο ή να διορθώνει τα υποδήματα των μοναζουσών. Και όταν γινόταν άφαντος για ώρες πολλές, μάντευες τότε ότι ήταν κλεισμένος στο κελί του για να ανατείνει τον νου του προς τον Θεό, διά της νοεράς προσευχής. Παρ’ όλο που απομακρύνθηκε από κάθε επαφή με τον κόσμο και είχε αυστηρώς ρυθμίσει τις επισκέψεις στο μοναστήρι, η φήμη των αρετών και χαρισμάτων που αξιώθηκε από τον Θεό, εξαπλώθηκε στην περιοχή και οι πιστοί έρχονταν προς αυτόν, ελκόμενοι όπως το μέταλλο από τον μαγνήτη. Θεράπευε πολλούς λαϊκούς και μοναχές από τις ασθένειες που τους ταλαιπωρούσαν, έφερε τη βροχή στο νησί που υπέφερε από την ξηρασία, ανακούφιζε, παρηγορούσε, στήριζε… Ήταν «τα πάντα προς τους πάντες» (Α΄ Κορ. 9, 22), δυνάμενος τα πάντα διά του Χριστού που ενοικούσε σε αυτόν διά της Χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Είχε οικειότητα με τους αγίους και την Παναγία, που συχνά του φανερώνονταν κατά τη θεία Λειτουργία ή στο κελί του. Παρά τις δυσκολίες της περιόδου μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, απαγόρευε αυστηρά στις μοναχές του να αποθηκεύουν ο,τιδήποτε για την τροφή τους, αλλά διέταξε να μοιράζουν το πλεόνασμα στους φτωχούς, εναποθέτοντας τη μέριμνα της συντήρησης της μονής στην Πρόνοια του Θεού. 

Πέραν των άλλων καθηκόντων του, ο άγιος ιεράρχης Νεκτάριος βρήκε τον χρόνο να συντάξει πλήθος έργων θεολογίας, ηθικής και εκκλησιαστικής ιστορίας για τη στερέωση των τέκνων της Εκκλησίας της Ελλάδος επάνω στην πέτρα της ιεράς Παράδοσης των Πατέρων, η οποία αγνοούνταν τότε συχνά εξαιτίας δυτικών επιδράσεων. Ζώντας λοιπόν ως ένσαρκος άγγελος και αυγάζοντας γύρω του τις ακτίνες του ακτίστου φωτός της Χάριτος, ο μακάριος υπέστη και πάλι συκοφαντίες και άδικες κατηγορίες για το μοναστήρι του, από μέλη της ιεραρχίας. Υπέμεινε τις τελευταίες αυτές δοκιμασίες με την υπομονή του Χριστού: αγόγγυστα και δίχως να εξανίσταται. Τότε προσβλήθηκε από μία επώδυνη αρρώστια για περισσότερο από ενάμιση χρόνο. Ευχαρίστησε τον Θεό για τη δοκιμασία αυτή και προσπάθησε να κρατήσει μυστική την ασθένειά του μέχρι τις τελευταίες στιγμές του. Αφού πήγε να προσκυνήσει για τελευταία φορά την εικόνα της Θεοτόκου, που βρισκόταν όχι μακριά από το μοναστήρι, ανήγγειλε προφητικά στις μαθήτριές του την επικείμενη εκδημία του και μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο στην Αθήνα, όπου μετά από πενήντα ημέρες οδύνης, την οποία υπέμεινε με μια υπομονή που οικοδομούσε όλους όσοι τον πλησίαζαν, παρέδωσε εν ειρήνη την ψυχή του στον Θεό, στις 8 Νοεμβρίου του 1920. Οι πιστοί της Αίγινας, οι μαθήτριές του και όλοι οι χριστιανοί που τον είχαν πλησιάσει, έκλαψαν για την απώλεια του πράου και σπλαχνικού μαθητή του Χριστού, που όλη του τη ζωή υπέστη διαβολικές διώξεις και άδικες κατηγορίες παίρνοντας ως τύπον και υπογραμμό του τα θεία Πάθη του Κυρίου. Ο Θεός όμως τον εδόξασε και από την ώρα της κοιμήσεώς του τα θαύματα περίσσευαν και περισσεύουν καθημερινά ως σήμερα για εκείνους που πλησιάζουν με πίστη τα λείψανά του ή εμπιστεύονται την ισχυρή του μεσιτεία. 

Το σώμα του αγίου παρέμεινε θαυματουργικά άφθαρτο περισσότερο από είκοσι χρόνια, αναδίδοντας ουράνια και λεπτή ευωδία. Στα 1953, όταν έλιωσε τελικά κατά τους φυσικούς νόμους, έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του (η οποία μνημονεύεται στις 3 Σεπτεμβρίου) και διαπιστώθηκε τότε ότι αναδιδόταν έντονα η ίδια ευωδία. Δεν έπαψε έκτοτε να χαροποιεί τους πιστούς που πλησιάζουν τα τίμια αυτά λείψανα, δίνοντάς τους τη διαβεβαίωση ότι ο άγιος Νεκτάριος βρήκε τη θέση του κοντά στον Θεό, στις μονές των αγίων. Η τιμή του αναγνωρίσθηκε επισήμως το 1961 και η εξιστόρηση των θαυμάτων του δεν παύει να γράφεται καθημερινά. Ο τάφος του, στην Αίγινα, έγινε ένα από τα πιο πολυσύχναστα προσκυνήματα στην Ελλάδα. 

※

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»,

Τόμ. 3ος, Νοέμβριος

Εκδόσεις «Ίνδικτος»,

※

Καταβασίες των Εισοδίων της Θεοτόκου

Εἴδησις. 

Ἀπὸ σήμερον μέχρι τῆς 20ῆς Νοεμβρίου, ἐὰν ἑορτάζεται ἅγιος, ψάλλονται μὲν καταβασίαι «Ἀνοίξω τὸ στόμα μου» μὲ τὴν χαρακτηριστικὴν κατάληξιν «ταύτης τὴν εἴσοδον» (βλέπε εἴδησιν εἰς τὴν 8ην Νοεμβρίου), εἰς δὲ τὴν λειτουργίαν ὡς ἐπισφραγιστικὸν τὸ κον τάκιον «Ὁ καθαρώτατος ναός»

 

Σημείωσις. Αἱ καταβασίαι· «Ἀνοίξω τὸ στόμα μου», ψάλλονται κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ ἑορτὰς ὡς διετυπώθησαν ἀνωτέρω μέχρι τῆς κ΄ Νοεμβρίου. Τὸ δὲ κοντάκιον· «Ὁ καθαρώτατος ναὸς» ψάλλεται μέχρι καὶ τῆς κε΄ Νοεμβρίου, πλὴν τῆς κ΄ Νοεμβρίου.

ΚΑΤΑΒΑΣΙΑΙ 

Ὠδὴ α΄. Ἦχος δ΄. 

Ἀνοίξω τὸ στόμα μου, καὶ πληρωθήσεται Πνεύματος, καὶ λόγον ἐρεύξομαι, τῇ Βασιλίδι Μητρί· καὶ ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων, καὶ ᾄσω γηθόμενος, ταύτης τὴν Εἴσοδον.

 Ὠδὴ γ΄. 

Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους, Θεοτόκε, ἡ ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας, πνευματικὸν στερέωσον· καὶ ἐν τῇ θείᾳ δόξῃ Σου, κἂν τῇ σεπτῇ Εἰσόδῳ Σου, στεφάνων δόξης ἀξίωσον. 

Ὠδὴ δ΄. 

Τὴν ἀνεξιχνίαστον θείαν βουλήν, τῆς ἐκ τῆς Παρθένου σαρκώσεως, Σοῦ τοῦ Ὑψίστου, ὁ προφήτης Ἀββακούμ, κατανοῶν ἐκραύγαζε· Δόξα τῇ δυνάμει Σου Κύριε. 

Ὠδὴ ε΄. 

Ἐξέστη τὰ σύμπαντα, ἐν τῇ σεπτῇ Εἰσόδῳ Σου· Σὺ γάρ, ἀπειρόγαμε Παρθένε, ἔνδον εἰσῆλθες, ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ, ὥσπερ καθαρώτατος ναός, πᾶσι τοῖς ὑμνοῦσί Σε, σωτηρίαν βραβεύουσα. 

Ὠδὴ ς΄. 

Τὴν θείαν ταύτην καὶ πάντιμον, τελοῦντες Ἑορτὴν οἱ θεόφρονες, τῆς Θεομήτορος, δεῦτε τὰς χεῖρας κροτήσωμεν, τὸν ἐξ Αὐτῆς τεχθέντα, Θεὸν δοξάζοντες. 

Ὠδὴ ζ΄. 

Οὐκ ἐλάτρευσαν, τῇ κτίσει οἱ θεόφρονες, παρὰ τὸν κτίσαντα· ἀλλὰ πυρὸς ἀπειλήν, ἀνδρείως πατήσαντες, χαίροντες ἔψαλλον· Ὑπερύμνητε, ὁ τῶν πατέρων Κύριος, καὶ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ. 

Ὠδὴ η΄. 

Αἰνοῦμεν, εὐλογοῦμεν καὶ προσκυνοῦμεν τὸν Κύριον. Παῖδας εὐαγεῖς ἐν τῇ καμίνῳ, ὁ  τόκος τῆς Θεοτόκου διεσώσατο, τότε μὲν τυπούμενος· νῦν δὲ ἐνεργούμενος, τὴν οἰκουμένην ἅπασαν, ἀγείρει ψάλλουσαν· Τὸν Κύριον ὑμνεῖτε τὰ ἔργα, καὶ ὑπερυψοῦτε, εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. 

Τὴν Θεοτόκον καὶ μητέρα τοῦ φωτὸς…

 ᾨδὴ θ΄. 

Ἅπας γηγενής, σκιρτάτω τῷ πνεύματι, λαμπαδουχούμενος· πανηγυριζέτω δέ, ἀύλων Νόων, φύσις γεραίρουσα, τὰ ἱερὰ Εἰσόδια, τῆς Θεομήτορος, καὶ βοάτω· Χαίροις παμμακάριστε, Θεοτόκε ἁγνή, ἀειπάρθενε.

 Κοντάκιον 

Ἦχος δ'. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ

Ὁ κα­θα­ρώ­τα­τος Να­ὸς τοῦ Σω­τῆ­ρος, ἡ πο­λυ­τί­μη­τος πα­στὰς καὶ Παρ­θέ­νος, τὸ ἱ­ε­ρὸν θη­σαύ­ρι­σμα τῆς δό­ξης τοῦ Θε­οῦ, σή­με­ρον εἰ­σά­γε­ται, ἐν τῷ οἴ­κω Κυ­ρί­ου, τὴν χά­ριν συ­νει­σά­γου­σα, τὴν ἐν Πνεύ­μα­τι Θεί­ω· ἢν ἀ­νυ­μνού­σιν Ἄγ­γε­λοι Θε­οῦ· Αὔ­τη ὑ­πάρ­χει σκη­νὴ ἐ­που­ρά­νι­ος

Το καθαρό, το πυρίμορφο και το φωτοφόρο - π.Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

 Ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε την ημέρα της Σύναξις των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ και των λοιπών Ασωμάτων και Ουράνιων Αγγελικών Ταγμάτων Κυριακή 8 Νοεμβρίου του 1998

Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Με χίλιους δύο τρόπους, ποικιλοτρόπως και πολυμόρφως δείχνει [ο Θεός] την αγάπη Του. Και με όλα Του τα κτίσματα· ακόμη και απ' ένα πολύ μικρό κρίνο, όπως μας είπε ο Χριστός, δείχνει την αγάπη Του. Έτσι, λοιπόν, αξιοποιεί ό,τι Εκείνος έφτιαξε για να εκφράσει αυτό που θέλει προς εμάς. Αυτό το κάνει και δια των ουρανίων δυνάμεων και των Αγγέλων. Γι' αυτό η Εκκλησία μας, όταν προβάλλει τις μορφές τους και τους γιορτάζει όπως σήμερα, τους προβάλλει και θεραπευτικώς και διδακτικώς και αναγωγικώς. Είναι μια γιορτή, όπως όλες οι γιορτές, που κάτι μηνύουν από την αγάπη του Θεού στην ζωή μας και στην καρδιά μας. 

Να δούμε λοιπόν τι μηνύουν οι ουράνιες δυνάμεις και οι Άγγελοι στη ζωή μας και τι θεραπευτικό έχει να φέρει αυτή η γιορτή, που σήμερα φέραμε μπροστά μας μέσα στη Λειτουργία. Να ξεκινήσω από το κείμενο του Αποστόλου Παύλου, που ακούσαμε πριν από λίγο, που μίλησε για μια βεβαιότητα, «βεβαία», μια κατάσταση βεβαιότητας, την οποία έχει ο Θεός, ο οποίος δεν αλλάζει, δεν μεταβάλλεται. Και αυτό το ζουν οι Άγγελοι. Και ό,τι λένε το λένε και έτσι είναι και έτσι θα γίνει. Και την ώρα που αυτοί μεταφέρουν αυτό το μήνυμα έχουν πάνω τους αυτή τη βεβαιότητα, τη σταθερότητα ότι έτσι είναι τα πράγματα. Αν αυτό το έχουμε εμείς και αν το πετύχουμε, τότε γινόμαστε όντως βασιλιάδες της κτίσεως και θα φύγει από πάνω μας η κάθε ταραχή και η κάθε αντικρουόμενη κίνηση. 

Πώς οι Άγγελοι πέτυχαν να έχουν αυτή τη βεβαιότητα; Να προσεγγίσουμε λίγο την πατερική σκέψη αλλά και την υμνολογία της Εκκλησίας μας που αναφέρεται στα πρόσωπα των Αγγέλων. Ακούστε μερικά χαρακτηριστικά που τα ακούσαμε ακόμη και στον Κανόνα του Όρθρου. Αναφέρεται πως οι Άγγελοι είναι «καθαροί νόες». Τη λέξη «καθαρό» την καταλαβαίνω αλλά πώς αποκτιέται αυτή η καθαρότητα που μέσα της κρύβει μια απλότητα; 

Ό,τι είναι απλό είναι καθαρό, δεν είναι διχασμένο, δεν είναι αντικρουόμενο από κάτι. Έχουν λοιπόν οι Άγγελοι καθαρότητα – και προσέξτε, αυτό αναφέρεται σε εμάς – γιατί μέσα τους δεν έχουν κανένα διχασμό, που σημαίνει ό,τι και να συμβεί, ό,τι και να γίνει (και πολλά συμβαίνουν και πολλά γίνονται) δεν δημιουργούν μέσα τους οποιαδήποτε κατάσταση ταραχής και αμφισβητήσεως της αγάπης του Θεού. Αυτό είναι η θεία απλότητα και η θεία καθαρότητα, που την έχουν μεν οι ουράνιες δυνάμεις αλλά εμείς υπολειπόμεθα και, μη έχοντας αυτή την καθαρότητα, τότε βρισκόμαστε σε μια ταραγμένη κατάσταση του κόσμου η οποία μεταφέρει πάνω μας την ταραχή της και γινόμαστε διχασμένοι. Και χάνουμε την οποιαδήποτε καθαρότητα, που σημαίνει δεν μπορούμε πια να σκεφτούμε και να αναλογιστούμε τα πράγματα της ζωής μας και φυσικά κάνουμε καίρια λάθη στα καίρια της ζωής μας. Να λοιπόν η καθαρότητα που δίνει αυτή τη βεβαιότητα ότι, ό,τι και να γίνει, πάνω από όλα Χριστός ό,τι είπε θα γίνει και έτσι θα γίνει. 

Χαρακτήρισαν τα τροπάρια της Εκκλησίας μας τους Αγγέλους ως «φωτοφόρους». Το καταλαβαίνουμε μεν ότι είναι φωτοφόροι. Φέρουν πάνω τους το φως. Τι σημαίνει όμως αυτό το πράγμα; Κοιτάξτε το βάθος αυτής της εννοίας: εκείνο για το οποίο νοιάζονται, να το πω απλά, είναι να ντυθούν από φως, δηλαδή η περιουσία τους, να το πω έτσι, είναι το φως· και γι’ αυτό νοιάζονται και αυτό έχουν πάνω τους. Και αυτό το φως δίνεται μόνο από τον Θεό· που σημαίνει: δεν νοιάζονται να έχουν τίποτε παρά μόνο το φως και όλη τη ζωή τους την κατευθύνουν στο πώς θα έχουν αυτό το φως. Και εφόσον ο Θεός είναι το φως, σε Αυτόν κατευθύνονται και γίνονται μέσα από αυτόν τον τρόπο αυτόματα φωτοφόροι. Γιατί σε Αυτόν στρέφονται. Δεν νοιάζονται δηλαδή για να έχουν τίποτε, δεν νοιάζονται για να αποκτήσουν κάτι, παρά μόνο το φως. Και στρέφονται στον Θεό. Και γίνονται φωτοφόροι. Και έτσι η έγνοια τους είναι το φως. Και είναι ολόκληροι φως! 

Γι' αυτό πάνω τους δεν υπάρχει σκοτάδι. Δεν υπάρχει ούτε ένα μύχιο της υπάρξεώς τους, της σκέψεώς τους, που να έχει μέσα σκοτάδι. Δεν υπάρχει κάτι που να δημιουργεί ταραχή λογισμού, κάτι το οποίο να φέρει ένα ανάστροφο λογισμό που να τους διαλύει. Αν λοιπόν δεν έχεις αυτή την προοπτική να αποκτήσεις το φως, στρεφόμενος στον Θεό, τότε αποκτάς άλλα πράγματα. Ή προβάλλεσαι μέσα από άλλα ιδιώματα. Και τότε φυσικά το οποιοδήποτε άλλο ιδίωμα – προσέξτε, όχι αμαρτωλό ιδίωμα – το οποιοδήποτε άλλο ιδίωμα που γίνεται στόχος σου, χωρίς να είναι το φωτοφόρο ο στόχος σου βάζει μέσα στο νου, στην ύπαρξη, στην καρδιά τις σκιές· και τότε ο νους, η καρδιά αρχίζει να σκοτίζεται, προσέξτε, όχι από αμαρτωλά κατ’ ανάγκη πράγματα· αυτά θα ακολουθήσουν, γιατί, εφόσον έχεις σκότος στο νου σου θα ακολουθήσει και το αμαρτωλό. Ξεκινάς από το μη αμαρτωλό και γίνεσαι σκότος και καταλήγεις σε μια ολοκληρωμένη έκφραση αμαρτίας. Γιατί ακριβώς η έγνοια σου, ο στόχος σου και η προοπτική σου δεν ήταν το πώς θα γίνει αυτό που θέλει ο Θεός στη ζωή σου. Πολλές φορές μιλούμε για υπακοή και λέμε πόσο δύσκολη είναι. Δεν είναι θέμα δύσκολου ή εύκολου. Είναι το θέμα το ζεις ή πεθαίνεις. Γίνεσαι σκοτάδι ή γίνεσαι φως. 

Και είπαν τα τροπάρια και πάλι το πρωί πως οι Άγγελοι είναι «πυρίμορφοι». Τι σημαίνει το πυρίμορφο; Η φωτιά κρατάει κάτι πάντα ζωντανό. Κρατάει πάντα το φαγητό ζεστό. Όπου υπάρχει φωτιά δημιουργείται ενέργεια, υπάρχει μια κίνηση. Και ό,τι είναι κοντά στη φωτιά κινείται πάντα. Ό,τι δεν κινείται πεθαίνει. Οι Άγγελοι είναι πυρίμορφοι γιατί, εφόσον δέχονται από τον Θεό τη ζωή, έχουν πάνω τους μια ατέλειωτη ζωντάνια. Ποτέ δεν σταματάει η κίνησή τους. Γι’ αυτό ποτέ δεν πεθαίνουν. Γι' αυτό ποτέ δεν χάνουν αυτή τη συνέχεια αυτού που κάνουν. Η ατέλειωτη συνέχεια του να κινούνται, πραγματοποιώντας το θέλημα του Θεού και διακονώντας τους ανθρώπους. Μια ατέλειωτη συνέχεια, μια δυναμική κίνηση. Ο κόσμος σήμερα μιλάει για δυναμικές κινήσεις. Η δυναμική κίνηση έχει μέσα της ένα συστατικό που λέγεται το ατέλειωτο, το μη διακοπτόμενο. Και αυτό το μη διακοπτόμενο σε κάνει ολόκληρο φωτιά. Γιατί κινείσαι μέσα από αυτό το πυρφόρο ήθος. Δεν σταματάει ποτέ αυτή η κίνηση. Εμείς σταματούμε, αναλογιζόμαστε, θέλουμε περιόδους σκέψεως ή μικρο-αναπαύσεως για να κάνουμε τα μεγάλα ή κάνουμε στάση γιατί κουραστήκαμε. Αυτό μας διαλύει. Αυτό μας καταστρέφει. Αυτό το πυρίμορφο είναι αυτό που συνεχώς είναι ζωντανό, αυτό το οποίο πάντοτε έχει πάνω του τη ζωντάνια, που φέρνει μια ζωντάνια στον κόσμο που οπωσδήποτε συντρίβει όλα τα νεκρά του κόσμου. Ό,τι είναι ζωντανό παρασέρνει. Βλέπετε ένας άνθρωπος δυνατός παρασέρνει τα πάντα γύρω του, τίποτα δεν αντέχει [τη δύναμή του]. Ο πυρφόρος άνθρωπος όλα τα παρασέρνει. Και έτσι η νίκη του πάνω στα πράγματα στα του κόσμου, η νίκη του πάνω στα αμαρτία, δεν είναι γιατί στάθηκε να λύσει την αμαρτία και να πει «πώς είναι ,γιατί είναι και θα την νικήσω». Είναι όλος μια δυναμική κίνηση, είναι όλος μια ζωντάνια, είναι όλος φωτιά. Και τίποτε μπορεί να αντέξει μπροστά στη φωτιά. Και αποκτώντας αυτή τη ζωντάνια έχει ζωή. Και αυτή η ζωή πια δεν μπορεί ποτέ να έρθει και να σου δώσει ένα θάνατο εσωτερικό ή μια καταστροφή. Είσαι ζωή! 

Τα πιο πολλά ψυχικά νοσήματα δεν εκφράζονται από αυτό το σταμάτημα της ζωντάνιας; Από αυτό το σταμάτημα της ζωής; Από μια απογοήτευση για τα πράγματα; Από μια ακηδία προς τα πράγματα; 

Να λοιπόν τον φωτοφόρο, το πυρίμορφο το καθαρό των αγγελικών δυνάμεων – και πόσα άλλα που δεν φτάνει ο χρόνος για να τα πούμε – ανοίγουν το δρόμο του «γιατί» της σημερινής γιορτής και τι προοπτικές έχουμε να πάρουμε μπαίνοντας σε αυτή τη γιορτή. Όχι απλώς να πούμε «έχει ο Θεός και ουράνιες δυνάμεις». Είναι μια πρόκληση για να μπούμε στο επίπεδο αυτής της ποιότητας ζωής. Και προσέξτε, μην πείτε μα εκείνοι είναι Άγγελοι και είμαστε άνθρωποι. Ο Θεός μας τους έδειξε, μας τους αποκάλυψε ακριβώς για να πάρουμε αυτό το ήθος της ζωής. Αξιοποιήστε το και πραγματικά θα γίνετε οι βασιλιάδες της κτίσεως και οι όντως ελεύθεροι άνθρωποι που μπροστά τους, αγαπητικά, δεν θα στέκει τίποτε και δεν θα σκιάζεστε από τίποτε. Και τότε θα βρείτε πραγματικά τη ζωή. Γιατί αυτό είναι η ζωή: το καθαρό, το πυρίμορφο και το φωτοφόρο.

 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※ 

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα : www.floga.gr

Οι Άγιοι Αρχάγελλοι και το θαύμα της Μονής Δοχειαρίου

Οι Άγιοι Αρχάγελλοι και το θαύμα της Μονής Δοχειαρίου

Στα χρόνια της βασιλείας του Νικηφόρου Γ’ του Βοτανειάτη (1078-1081), ησύχαζε στο Άγιον Όρος, στην τοποθεσία Δάφνη, ο μοναχός Ευθύμιος με τη συνοδία του. Ύστερα όμως από επιδρομή των Σαρακηνών, αναγκάστηκαν να φύγουν και να εγκατασταθούν στη θέση που βρίσκεται σήμερα η μονή Δοχειαρίου. Αυτοί έχτισαν εκεί τη μονή. 

Τον Ευθύμιο διαδέχθηκε ο ανηψιός του Νεόφυτος. Ο Νεόφυτος είχε στον κόσμο μεγάλη περιουσία, που τη διέθεσε τώρα για να χτίσει εκκλησία και ν’ ασφαλίσει τη μονή με τειχόκαστρο και πύργο. Ήταν όμως λυπημένος, γιατί τα χρήματά δεν επαρκούσαν για την αγιογράφηση του ναού. Ζήτησε τότε τη βοήθεια του Θεού, κι Εκείνος απάντησε με το ακόλουθο θαύμα: 

Εξήντα μίλια από το Άγιον Όρος, στο νησί Λόγγος, είχε η μονή ένα μετόχι, κι εκεί κοντά βρισκόταν στύλος αρχαίος με την επιγραφή: «Όποιος με χτυπήσει στο κεφάλι, θα βρει χρυσάφι άφθονο». 

Πολλοί δοκίμαζαν, πετώντας πέτρες στην κορυφή του στύλου, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. 

Κάποτε ένας εικοσάχρονος νέος, εργάτης στο μετόχι της μονής, αφού συλλογίστηκε πολύ, αποφάσισε να σκάψει στο σημείο όπου έπεφτε η σκιά της κορυφής του στύλου με την ανατολή του ήλιου. Καθώς έσκαβε, βρήκε μια μαρμάρινη πλάκα, και κάτω απ’ αυτήν ένα μεγάλο χάλκινο δοχείο γεμάτο χρυσά νομίσματα. 

Χαρούμενος για το εύρημα, σκεπάζει το δοχείο και τρέχει στο μοναστήρι. 

-Γέροντα, λέει εμπιστευτικά στον ηγούμενο Νεόφυτο, βρήκα χρυσάφι πολύ στο μετόχι μας. Δώσε ευλογία να έρθουν μοναχοί, για να το φέρουμε στο μοναστήρι.

Ο ηγούμενος κάλεσε τρεις μοναχούς, που, με οδηγό το νέο, πήγαν, έβγαλαν το χάλκωμα μαζί με το μάρμαρο που το σκέπαζε, μπήκαν στο καΐκι και ξεκίνησαν για το μοναστήρι. 

Οι μοναχοί όμως δεν άντεξαν στον πειρασμό. Σκέφτηκαν να ρίξουν τον εργάτη στη θάλασσα και ν’ αρπάξουν το χρυσάφι. 

Έτσι κι έκαναν. Όταν άρχισε να βραδιάζει, έδεσαν το μάρμαρο στο λαιμό του νέου και τον πέταξαν στη θάλασσα. Εκείνος ενώ βυθιζόταν, φώναξε: 

- Άγιοι αρχάγγελοι, σώστε με!

Αμέσως παρουσιάστηκαν οι αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ σαν αετοί χρυσόφτεροι, τον άρπαξαν από το βυθό και τον μετέφεραν αστραπιαία μέσα στην εκκλησία του Δοχειαρίου. 

Οι μοναχοί, στο μεταξύ, μοιράστηκαν το χρυσάφι, το έκρυψαν έξω από το μοναστήρι και οι ίδιοι έμειναν στον αρσανά. 

Ο νέος, μέσα στην εκκλησία, από το φόβο του κοκάλωσε και αποκοιμήθηκε. 

Όταν σήμανε ο όρθρος και πήγε ο εκκλησιαστικός ν’ ανοίξει την εκκλησία, είδε μέσα το νέο και τρόμαξε. Τρέχει τότε στον ηγούμενο και του λέει: 

-Γέροντά μου, είδα ένα φάντασμα στην εκκλησία και δεν μπορώ να μπω.

-Μη φοβάσαι, του απαντάει εκείνος. Κάνε το σταυρό σου και προχώρησε με θάρρος.

Ο μοναχός έκανε δεύτερη απόπειρα, αλλά είδε και πάλι το νέο. Κάλεσε τότε τον ηγούμενο, που διαπίστωσε πως το φαινόμενο ήταν αληθινό. Ο νέος κοιμόταν πεσμένος στο έδαφος, με την πέτρα δεμένη στο λαιμό. Ο γέροντας χτύπησε κάτω το ραβδί του και το παιδί ξύπνησε.

-Πού βρίσκομαι; ρώτησε. Μου φαίνεται πως είμαι στη θάλασσα, όπου μ’ έριξαν οι μοναχοί. 

-Δεν ξέρεις πού βρίσκεσαι; Είσαι στο μοναστήρι, μέσα στην εκκλησία. Εγώ είμαι ο ηγούμενος Νεόφυτος. Πες μου λοιπόν, πώς βρέθηκες εδώ;

Το παιδί ζήτησε να το αφήσουν λίγο για να συνέλθει, κι ύστερα διηγήθηκε ό,τι είχε συμβεί. 

Το πρωί ο ηγούμενος συνάντησε τους τρεις εκείνους μοναχούς, που είχαν στο μεταξύ ανεβεί στη μονή, και τους ρώτησε: 

-Πατέρες, τι έγινε με το θησαυρό; 

-Ψέματα ήταν, γέροντά μου, απάντησαν εκείνοι. Μας απάτησε ο νέος, γι’ αυτό τον απειλήσαμε κι έφυγε.

-Καλά. Πάμε τώρα στην εκκλησία να ευχαριστήσουμε το Θεό.

Μπαίνοντας στο ναό, βλέπουν κατάπληκτοι το παιδί με την πέτρα δεμένη στο λαιμό του. Ήταν τόσο αναπάντεχο, που έμειναν άφωνοι. Ο ηγούμενος τους απείλησε κι έφεραν όλο το θησαυρό στο μοναστήρι. Ύστερα τους έδιωξε για πάντα, ενώ το νέο τον κούρεψε μοναχό. Την εκκλησία την αγιογράφησε και την αφιέρωσε στους αγίους Ταξιάρχες Μιχαήλ και Γαβριήλ. 

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ. Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2013, σελ. 213

.

«Ήψατό μου τις»: Από την Αφάνεια στο Πρόσωπο – Η Κλήση του Χριστού σε Προσωπική Κοινωνία.

ΚΥΡΙΑΚῌ ΕΒΔΟΜῌ
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
η΄ 41 - 56

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  31 Οκτωβρίου του 1993

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός αποκαλύπτεται στη ζωή μας είναι και παραμένει ένα μυστήριο. Αλλά Εκείνος, επειδή αποκαλύπτεται, μας αποκαλύπτει κάποιες πτυχές αυτού του μυστηρίου. Και αυτό το κάνει, όχι απλώς για να μας δείξει τι είναι, το κάνει γιατί ανοίγει σε εμάς δρόμους και δυνατότητες ζωής. Μέσα από την πολύπτυχη σημερινή περικοπή, που είχε μέσα της δύο πυρήνες, τόσο το θαύμα της θεραπείας της κόρης του Ιαΐρου όσο και το θαύμα της θεραπείας της αιμορροούσης, αποκαλύπτεται αυτό το οποίο σας είπα πριν από λίγο, η φανέρωσή του Θεού, του κρυπτομένου και φανερούμενου. 

Σε τρία σημεία να σταθώ μέσα από αυτήν την περικοπή, για να σας περιγράψω τι ακριβώς θέλει να μας δώσει όλη η περικοπή. Πρώτα πρώτα είναι ένα στοιχείο που είναι εξωτερικό και δεν φαίνεται να αξίζει τον κόπο κάποιος να το ερμηνεύεσει. Όπως οι Πατέρες της Εκκλησίας επέτρεψαν να αναγιγνώσκεται η περικοπή, έχουν κάποια προοπτική. Θα μπορούσαν να πάρουνε μόνο το θαύμα της αιμορροούσης και να το βάλουν να το ακούσουμε σήμερα ή μόνο το θαύμα της αναστάσεως της κόρης του Ιαΐρου. Βάζουνε τις δύο περικοπές μαζί σε μία ενότητα, θέλοντας να μας πουν πως ο Θεός, μέσα από την απερίγραπτη αγάπη Του κινούμενος προς ημάς, δεν κάνει πράγματα περιστασιακά, παρόλο που κατά τα μέτρα τα ανθρώπινα φαίνονται περιστασιακά. 

Ενώ δίνει περισσότερο χρόνο στη θεραπεία τις κόρης του Ιαΐρου, το θαύμα της αιμορροούσης φαίνεται να γίνεται σε μία στιγμή. Και λένε οι Πατέρες ερμηνευτές ότι ο Χριστός, που είναι ο καρδιογνώστης και ξέρει πολύ βαθιά τις καρδιές των ανθρώπων, εκείνο που κάνει δεν το κάνει με κάποιο ζύγι, όπως το μετράμε εμείς, κάνει εκείνο που πρέπει να κάνει στην κατάλληλη στιγμή, όπως πρέπει να το κάνει. Εκείνος δεν κάνει περιστασιακές κινήσεις. Τόσο κάνει για την αιμορροούσα - και είναι το πιο μεγάλο που έχει να κάνει - έτσι φανερώνεται σε αυτήν, έτσι πρέπει σε αυτήν, και έτσι φανερώνεται στην κόρη του Ιαΐρου. Πρώτα-πρώτα αυτό σημαίνει, και πάλι λέει ο Χρυσόστομος, ότι δεν πρέπει να αξιολογήσουμε τη σχέση μας κι εμείς με τους ανθρώπους με τις ίδιες ποσότητες. Χρειάζεται μια διάκριση και κατά τα μέτρα αυτής διακρίσεως θα κάνουμε αυτό που θα κάνουμε, αρκεί να κάνουμε το πιο ουσιαστικό και το πιο μεγάλο που πρέπει σε αυτήν τη στιγμή. 

Τα δυο σημεία τα υπόλοιπα, που πρέπει να προβάλουμε στην περικοπή, συμπυκνώνονται μέσα από τη φράση που είπε ο Χριστός στην αιμορροούσα: «ήψατό μου τις, εγώ γαρ έγνων δύναμιν εξελθούσαν εξ εμού». Ακουμπάει η αιμορροούσα μέσα από τα κρυπτά, χωρίς κανένας να καταλαβαίνει, και ο Χριστός έκανε αποκαλύψεις και λέει: «ήψατό μου τις» και «έγνων δύναμιν εξελθούσαν εξ εμού». Να κρατήσετε την προοπτική την προηγούμενη στην καρδιά σας, που ο Χριστός ό,τι κάνει το κάνει ουσιαστικά. Είναι λοιπόν ο Θεός ο κρυπτόμενος και φανερούμενος μέσα από την αγάπη Αυτού και φανερώνεται για να κάνει κάτι για τη ζωή του κόσμου. Στη δική μας τη ζωή υπάρχουνε δύο άκρα. Ή φανερωνόμαστε απόλυτα και διαφημιζόμαστε με αυτά που κάνουμε ή άλλοτε, φοβούμενοι πολλές φορές την κοινωνική επαφή, κρυπτόμαστε πάρα πολύ, γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε μήπως και γελοιοποιηθούμε. Ο Χριστός ό,τι κάνει το κάνει εν κρυπτώ αλλά αποκαλύπτεται. Και την ώρα που η αιμορροούσα πλησιάζει κι εκείνη στα κρυφά να Τον ακουμπήσει - γιατί δεν θέλει να παρουσιάσει το πρόσωπό της, προσπαθεί να έχει μία απρόσωπη σχέση με τον Χριστό και μία θεραπεία - ο Χριστός την προκαλεί και λέει «ήψατό μου τις» και θέλει να την βγάλει από την αφάνεια και θέλει να την βγάλει από τη μάζα, θέλει να την κάνει πρόσωπο, θέλει να φανερωθεί μπροστά της αυτός ο Θεός ο κρυπτόμενος. Αλλά φανερώνεται και θέλει να της πει ότι θέλω να βρεθείς μπροστά μου και θέλω να κοινωνήσουμε προσωπικά, η σχέση μου μαζί σου είναι προσωπική, μη μου κρύπτεσαι αφού εγώ δεν σου κρύπτομαι, αφού εγώ σου φανερώνομαι και σου φανερώνομαι μέσα από την αγάπη μου. 

Και η μεγαλύτερη φανέρωση του προσώπου του Θεού και η φανέρωση του προσώπου του ανθρώπου προς τον άνθρωπο είναι μέσα από την φανέρωση της αγάπης Του. Και αυτό μπορεί να γίνεται εν τω κρυπτώ αλλά φανερώνεται η αγάπη, που έχει ενεργήματα πολλά και δυνάμεις πολλές. Και αυτές οι δυνάμεις φανερώνονται μέσα από τον τρόπο που ο Χριστός φανερώνει την αγάπη Του στη ζωή μας. Και βγάζει εκείνην από την αφάνεια και Εκείνος, ενώ μπορεί να είναι αφανής, και παραμένει αφανής και κρυπτόμενος, φανερώνεται μέσα από την αγάπη Του σ’ εκείνην, και αποκτούν μια προσωπική σχέση. Και πάλι οι ερμηνευτές Πατέρες μας ομιλούν για τη σχέση των ανθρώπων που πρέπει να είναι προσωπική εν τω κρυπτώ. Και μέσα από την αγάπη του Θεού καταλαβαίνω ποια ισορροπία θα έχουν αυτές οι σχέσεις, πέρα από το πολύ και πέρα από το λίγο. Είναι η φανέρωση της κρυφής αγάπης μέσα από την πράξη της ζωής και αυτή φανέρωση γίνεται μια πράξη προσωπική. 

«Έγνων γαρ εγώ δύναμιν εξελθούσαν εξ εμού». Τι είναι αυτή η δύναμη που βγαίνει από τον Χριστό; Τι; χάνει ο Χριστός κάτι; Μπορεί ο Θεός να χάσει κάτι, Αυτός που είναι απέραντος, Αυτός που είναι αιώνιος; Την ώρα που κάνει κάτι, κάνει κάτι και κουράζεται; Βγαίνει κάτι από τον Εαυτό Του; Φυσικά. Εκείνος ιεραρχεί τα πράγματα με έναν δικό Του τρόπο. Εκείνος τα δίνει όλα χωρίς να χάνει τίποτε. Αλλά τα δίνει όλα! Η θεραπεία που κάνει δεν είναι μια κίνηση μαγική, δεν κάνει κάτι απρόσωπα, δεν ακουμπάει την αιμορροούσα (άντε, μπορώ να το κάνω και το κάνω, να πάμε στον επόμενο). Αυτός δίνει τα πάντα για τον άνθρωπο, γνωρίζει ότι μια δύναμη βγαίνει από Αυτόν γιατί το θέλει η αιμορροούσα. Τα κάνει όλα, χωρίς να εξαντλείται, γιατί είναι ο Θεός. 

Και πάλι ο Χρυσόστομος: Και εμείς μετέχοντες στη ζωή του κόσμου, τα δίνουμε όλα εν Χριστώ για τη ζωή του κόσμου και καταλαβαίνουμε που κάτι βγαίνει από εμάς και εκεί που πάμε να εξαντληθούμε - γιατί το κάνουμε εν Χριστώ όμως - δεν εξαντλούμαστε και είμαστε αυτοί που είμαστε. Ο Χριστός ποτέ δεν χάνει κάτι από Αυτό που είναι. Και εμείς όταν είμαστε μέσα στην Εκκλησία και κάνοντας αυτό που έχουμε να κάνουμε για τη ζωή του κόσμου, ούτε περιστασιακά ούτε μη βιομηχανικά, όπως το είπαμε στο πρώτο σημείο, ούτε απρόσωπα, όπως το είπαμε στο δεύτερο σημείο, κάνουμε ό,τι πρέπει να κάνουμε εκείνη τη στιγμή και δεν φοβόμαστε μήπως εξαντληθούμε, γιατί εκείνη την ώρα βρισκόμαστε μέσα στη χάρη του Θεού και το κάνουμε κατά τα μέτρα που το έκανε Εκείνος. Μέσα από τη δική Του ζωή μετέχουμε και εμείς και δεν αδειάζουμε ποτέ. Όποιος φοβηθεί μες στην Εκκλησία ότι θα αδειάσει θα ζήσει μια Κόλαση απέραντη. Γι' αυτό πολλές φορές φοβόμαστε και περιορίζουμε να κάνουμε αυτό που έχουμε να κάνουμε. Φοβόμαστε ότι το σώμα μας ή η ύπαρξή μας θα εξαντληθεί - και αυτό γίνεται για μια στιγμή, «γνωρίζει μια δύναμη να βγαίνει από Αυτόν» - και όμως την ίδια ώρα εμείς, ζώντας κοντά Του, είμαστε γεμάτοι από τη χάρη Του. Και εκεί είναι ένας άξονας ζωής και εκεί είμαστε πάνω στο μεταίχμιο, πάνω στο ξυράφι περπατάμε. Και την ώρα που κάνουμε πράγματα, φοβόμαστε και πάμε πίσω. Και αν φοβηθούμε θα ζήσουμε Κόλαση. Και αν ανοιχτούμε θα γεμίσουμε από τη χάρη του Θεού και θα ζήσουμε από τώρα τον Παράδεισο. Και αυτή είναι αποκάλυψη του προσώπου του Χριστού. 

Και αυτά τα τρία σημεία αποκαλύπτουν αυτή τη δυνατότητα της κοινωνίας με τον κόσμο και με τους ανθρώπους, ούτε περιστασιακά ούτε βιομηχανικά, ούτε «ποσοτική αξιολόγηση» ούτε περιστασιακό πέρασμα, ούτε κρυφό και αφανές, απρόσωπο, όλα [είναι] μέσα από τη φανέρωση της αγάπης. Και τέλος, χωρίς την αξιολόγηση του κόπου και του μόχθου και χωρίς την αξιολόγηση του τι χάνω και τι κερδίζω. Και εκεί ακριβώς η περικοπή βρίσκει την αποκορύφωσή της και τη βαθιά της ερμηνεία. Επειδή αυτή η περικοπή είναι λοιπόν πραγματικά ένας άξονας του τρόπου ζωής και ένας άξονας λειτουργίας, γιατί όχι, των κοινωνικών μας σχέσεων αξίζει τον κόπο να αξιολογηθεί όπως όλες οι πράξεις και οι ενέργειες του Χριστού, αλλά αξίζει τον κόπο να αξιολογηθεί και μέσα από την πράξη της καθημερινότητάς μας, για να μπορούμε πραγματικά να σταθούμε στο μεταίχμιο. Ούτε να διαφημιστούμε ούτε να γίνουμε απρόσωποι. Ούτε να προκαλούμε με την παρουσία μας ούτε να κρυπτόμαστε μέσα στην αφάνειά μας και να μην κάνουμε τίποτε για τη ζωή του κόσμου. Η αξιολόγηση πραγματικά είναι δύσκολη και είναι δύσκολο να σταθείς πάνω στην κόψη του ξυραφιού. Και αυτό μπορεί να γίνει μονάχα μέσα από την βίωση του μυστήριου της χάρης του Αγίου Πνεύματος, που κάθε μέρα είναι κοντά μας.

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※ 

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr