Μαθητεία στην αγαπητική εξουσία του Θεού Πατέρα

ΚΥΡΙΑΚῌ ΔΕΚΑΤῌ ΕΒΔΟΜῌ

ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν

ιε΄ 11 - 32 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Η κοινωνικότητα του ανθρώπου, αυτή η κατεξοχήν δυνατότητά του για να ζήσει - γιατί, αν δεν έχει κοινωνικότητα, δεν ζει, δεν μπορεί να αντέξει να ζει - [η κοινωνικότητα] εκφράζεται με έναν διπλό τρόπο: με το να μάθει να εξουσιάζεται και να εξουσιάζει. Τα σημερινά δύο κείμενα που ακούσαμε πριν από λίγο, και το Αποστολικό και το Ευαγγελικό, κρύβουν μέσα τους στον γενετικό τους κώδικα θα έλεγα, τον ερμηνευτικό, αυτή τη δυνατότητα. Ο μεν Απόστολος Παύλος άρχισε την περικοπή λέγοντας: «Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος». Και μετά και το κείμενο του Ευαγγελίου και το Αποστολικό ωμίλησαν για μια λαθεμένη προσκόλληση. «Ἐκολλήθη» ο Άσωτος κάπου· «κολλᾶται», κατά τον Παύλο, και ένας ο οποίος πορνεύει, «τῇ πόρνῃ». Και μιλούν για μια λάθος εξουσιαστική κίνηση. 

Να το δούμε λίγο, για να καταλάβουμε πολύ βαθιά την ερμηνεία και του κειμένου του Ασώτου αλλά και της προκλήσεως που κάνει ο Απόστολος Παύλος. Κοιτάξτε, ζούμε κοντά σε άλλους. Κάποιοι μας εξουσιάζουν και κάποια πράγματα εξουσιάζουμε. Ο Θεός το έφτιαξε έτσι, για να μπορούμε να κάνουμε τα πράγματα του κόσμου σωστά, και να τα λειτουργήσουμε και να τα πάμε εκεί που πρέπει, δηλαδή, να τα πάμε στον Θεό, να γίνουμε πραγματικοί άρχοντες και βασιλιάδες πάνω στη γη, να έχουμε μια άσκηση εξουσίας, να ξέρουμε πώς θα εξουσιάσουμε τα πράγματα. Αυτό, δεν μπορεί να γίνει αν δεν μάθουμε να εξουσιαζώμεθα - αλλά από πού και από τι έχει σημασία. Αν λείπει η αγωγή του σωστού και ευλογημένου τρόπου ανοχής μιας εξουσίας, δεν μπορούμε και εμείς να εξουσιάσουμε. Έρχεται μια διαστροφή, η οποία καταστρέφει όλον τον κόσμο και φέρνει αναταραχή, γιατί εμείς, που έχουμε τη δυνατότητα να εξουσιάζουμε, δεν ξέρουμε πώς, γιατί δεν μάθαμε πώς. 

Γιατί συμβαίνει αυτό; Το πρότυπο της δυνατότητας να εξουσιαζώμεθα είναι ο Πατέρας-Θεός. Γιατί Αυτός μόνο μπορεί να εξουσιάζει; Γιατί έχει αγάπη, συγκατάβαση, ταπείνωση και αντοχή στις δικές μας ενέργειες. Το πρότυπο του ανθρώπου που μαθαίνει να εξουσιάζει είναι αυτό του Πατέρα -Θεού. Είναι το πρότυπο που κρύβεται πίσω από τον πατέρα του Ασώτου. Ο Άσωτος αυτό δεν το καταλαβαίνει και πηγαίνει και «ἐκολλήθη», λέει, στην γη εκείνη κάπου. «Ἐκολλήθη» πού; Πήρε δυνατότητες δηλαδή από έναν χώρο που δεν ήξερε να εξουσιάζει· αυτό είναι το «ἐκολλήθη». Δεν ήξεραν να έχουν αγάπη, ταπείνωση, αντοχή και συγκατάβαση. Απλώς «ἐκολλήθη» κάπου για να ζήσει. Και τότε τον εξουσίασαν και τότε τον κατέστρεψαν. Όταν «κολλάσαι» κάπου, παίρνεις τις δυνατότητες αυτού του χώρου στον οποίο «κολλάσαι»· γι’ αυτό και το παράδειγμα του Αποστόλου Παύλου, του «κολλωμένου τῇ πόρνῃ», στη σημερινή Επιστολή. 

Έτσι, λοιπόν, μη έχοντας δυνατότητα να μάθουμε να εξουσιαζώμεθα από την μοναδική δυνατότητα που έχουμε - πάνω σε αυτή τη γη, μόνο αν μάθουμε από τον Πατέρα-Θεό να εξουσιαζώμεθα, θα μάθουμε να κυβερνούμε τα πράγματα του κόσμου· γιατί εκεί θα μάθουμε την αγάπη, τη συγκατάβαση και την ταπείνωση. Και τότε, επειδή αυτό μας ανέπαυσε, τότε και εμείς πραγματικά θα μπορούμε να αναπαύουμε τον κόσμο και να τον λειτουργήσουμε σωστά. 

Αν η ασωτία μας λειτουργήσει ως άρνηση του Πατέρα, όχι απλώς σαν μια πατρική εξουσία, αλλά σαν μια δυνατότητα να μάθουμε να κυριαρχούμε στα πράγματα. Αν μάθουμε ότι μας αγαπάνε, μας αντέχουνε, ταπεινώνονται για μας, σωπαίνουνε για μας, όπως το κάνει - και μόνο Αυτός το κάνει - ο Θεός-Πατέρας, τότε αυτό είναι ευεργετικό, τότε αυτό είναι θεραπευτικό, τότε κοντά σε αυτή τη ζωή αναπαύεσαι. Και μόνο εκεί το βρίσκεις. Και τότε, επειδή γαληνεύουν όλες οι εσωτερικές σου ισορροπίες, δεν μπορείς να πας να «κολληθείς» πουθενά αλλού. Δεν μπορείς δηλαδή να καταστρέψεις τις δυνατότητές σου, που είναι να εξουσιάζεις και εσύ τα πράγματα. Τότε, αν δεν το κάνεις αυτό, είσαι παραλελυμένος και παίρνεις τα πράγματα του κόσμου και δεν ξέρεις τι να τα κάνεις, πού να τα πας, πώς να τα λειτουργήσεις. Και αρχίζει η καταστροφή του κόσμου. Και καταστρέφεις τότε και αυτούς που είναι από κάτω σου και τους διαστρέφεις. Και αυτοί δεν μαθαίνουν τι σημαίνει εξουσία. Και πρέπει να λειτουργήσει η Χάρη του Θεού επάνω τους, κάτι να τους φωτίσει, και να πάνε να βρουν τον Έναν και μοναδικό Πατέρα και να μάθουνε τι σημαίνει εξουσία. Και τότε και αυτοί να αναπαυθούν και να θεραπευτούν. Και ώσπου να το κάνουνε, μπορεί να λειτουργήσουνε και αυτοί τραυματισμένα και να κουβαλούν πάνω τους δεκάδες τραύματα και δεκάδες αρρώστιες. 

Ο Άσωτος, όταν φεύγει, δεν είχε καταλάβει ποτέ αυτή η αγάπη του Πατέρα, που λειτουργούσε ως μάθημα εξουσίας που του μάθαινε να ζει. Γι’ αυτό «ἐκολλήθη» σε εκείνη τη χώρα και γι’ αυτό έζησε κατεστραμμένα. Και την ώρα που γυρνάει ο Άσωτος πια, γυρνάει έχοντας την εμπειρία αυτής της ελλείπουσας αγάπης, αυτής της ελλείπουσας εξουσίας. Αυτό το πράγματα ψάχνει! Είναι εκείνο που λείπει. Γιατί μόνο εκεί, κοντά στον Πατέρα μπορεί να το μάθει και επειδή ο Πατέρας αενάως και αμεταβλήτως αυτό το δίνει, έτσι τον δέχεται όπως θα είναι πάντα. Και εκεί ο Άσωτος γιατρεύεται, γιατί βρίσκει τον χαμένο εξουσιαστή. Βλέπετε πόσο σκληρή φαίνεται αυτή η λέξη; Αν το πω σε έναν νέο άνθρωπο, θα πει: «μα εγώ δεν θέλω εξουσιαστή». Καλά κάνει και δεν θέλει! Αλλά πρέπει να θέλει, αρκεί αυτό να το βρει στο πρόσωπο του Πατέρα- Θεού που τον γιατρεύει. Και εκεί γιατρεύεται. Και εκεί πραγματικά γίνεται και αυτός πια πατέρας. Γι’ αυτό μπορεί πια να αντιμετωπίσει τον άλλο αδελφό σαν πατέρα. Ωσάν πατέρας, έχει τη δυνατότητα να εξουσιάσει τα πράγματα. Τότε μπορεί να αγαπήσει να έχει απαντοχή, να έχει συγκατάβαση. Και είναι το μοναδικό κριτήριο ζωής και το μοναδικό κριτήριο κοινωνικότητας. Η κοινωνικότητά μας λοιπόν κρίνεται από το πόσο θα μάθουμε να εξουσιαζώμεθα και να εξουσιάζουμε. 

Και εκεί είναι η μοναδική πτυχή αυτής της ιστορίας. Ειδάλλως «προσκολλώμεθα» και αυτή η προσκόλληση μάς διαλύει και μας καταστρέφει. Έτσι λοιπόν, προσέχοντας τον Πατέρα, αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε τι κάνει πάνω μας. Και αν δεν το καταλαβαίνουμε, πρέπει πριν να πάρουμε το δρόμο της ασωτίας, να σταθούμε και να πούμε: «θέλουμε να καταλάβουμε πώς μας εξουσιάζεις»· και Εκείνος θα το κάνει πάνω μας. και να δεχθούμε Εκείνον μόνο εξουσιαστή και τίποτα άλλο! Γιατί αυτό είναι θεραπεία! Γιατί αυτό είναι Ανάσταση! Γιατί αυτό είναι ανάταση! Και τότε πια, επειδή έχουμε θεραπευτεί, δεν μπορεί παρά έτσι να λειτουργήσουμε τα πράγματα του κόσμου. Εκεί είναι το μυστικό της αγωγής, της παιδαγωγίας, όλων των πραγμάτων του κόσμου, της διευθύνσεως, της κυβερνήσεως, της κυβερνητικής, της πολιτικής, ό,τι πάρετε πάνω στη ζωή, έχει αυτό το κρυμμένο μυστικό. 

Ας το πάρουμε, όπως είπα στην αρχή, σαν γενετικό κριτήριο και να μπορούμε να το αντέξουμε να εξουσιαστούμε από τον Πατέρα Θεό, να τύχουμε της ευεργετικής αυτής θεραπευτικής λειτουργίας της δικής Του εξουσίας, να αναπαυθούμε κοντά Του και τότε πια, ως αδιάπτωτοι κοντά σε αυτόν τον τρόπο ζωής, θα μπορούμε πραγματικά να πάρουμε τα πράγματα του κόσμου, τους φίλους μας γύρω μας, τον άνδρα μας, τη γυναίκα μας, τα παιδιά μας και να τα εξουσιάσουμε αγαπητικά, όπως Εκείνος. Και τότε όλα τα γιατρεύουμε και γινόμαστε θεραπευτές των πραγμάτων και ποτέ δεν τα καταστρέφουμε. 

Να το κρυμμένο μυστικό, ο γενετικός κώδικας της σημερινής περικοπής του Ασώτου, που ερμηνεύεται βοηθητικά από τον Απόστολο Παύλο. Και είναι το γενετικό υλικό που κρίνει την καθημερινότητα της ζωής μας και την κοινωνικότητά μας. Ευχή πραγματικά να μην τα χάσουμε και να μην τα απωλέσουμε, γιατί θα είμαστε υπεύθυνοι για την κόλαση που φτιάχνουμε στη ζωή μας. 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

Η παραβολή του ασώτου.

 

Η παραβολή του ασώτου. 

«Ἄνθρωπός τις εἶχε δύο υἱοὺς καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος» καὶ τὰ ἑξῆς (Λουκ. ιε΄, 11-32). Ἱστορίζεται οὕτως. Ναὸς καὶ θυσιαστήριον καὶ πλησίον τοῦ ναοῦ ὁ πρεσβύτερος υἱὸς τρώγων καὶ πίνων μετὰ πορνῶν, καὶ πάλιν μέσα εἰς τὸν ναὸν ὁ Χριστὸς κοινωνεῖ τὸν ἄσωτον καὶ οἱ ἀπόστολοι τὸν μυρώνουν, δίδοντες αὐτῷ καὶ σταυρόν. 

Κύκλῳ τοῦ θυσιαστηρίου τὰ τάγματα τῶν ἀγγέλων μὲ κιθάρας καὶ ὄργανα καὶ σάλπιγγας χαίροντα, καὶ ἔξω τοῦ ναοῦ πάλιν ὁ Χριστὸς ἀγκαλιζόμενος τὸν ἄσωτον καὶ φιλῶν αὐτόν· καὶ πάλιν ὁ Χριστὸς εἰς ἄλλο μέρος παρακαλῶν τὸν πρεσβύτερον, λέγων εἰς χαρτί: «Τέκνον, σὺ πάντοτε μετ’ ἐμοῦ εἶ καὶ πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστι», καὶ ἐκεῖνος βλέπων αὐτὸν στρέφει εἰς τὰ ὀπίσω.

 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΤΟΥ ΕΚ ΦΟΥΡΝΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

 σελ.171-172 

Κυριακή του Ασώτου

 

Τριώδιο

Κυριακή του Ασώτου 

Είναι πολλοί που αναγνωρίζουν ότι έχουν πολλές αμαρτίες και από πολύ νεαρή ηλικία ζουν με ασωτία παραδομένοι σε μέθες και ασέλγειες, και αφού πέσουν έτσι στον βυθό των αμαρτιών, στη συνέχεια φτάνουν στην απόγνωση, που είναι γέννημα της αλαζονείας. Και γι’ αυτό καθόλου δεν θέλουν να στραφούν στην αρετή, αλλά προβάλλοντας το πλήθος των αμαρτιών τους, πέφτουν συνεχώς στις ίδιες και χειρότερες. 

Έτσι οι άγιοι πατέρες, δείχνοντας και σε αυτούς τους ανθρώπους φιλανθρωπία και πατρική ευσπλαχνία, και θέλοντας να τους τραβήξουν από την απόγνωση, έβαλαν εδώ αυτή την παραβολή (Λουκ. 15:11-32) μετά την προηγούμενη, για να ξεριζώσουν το πάθος της απόγνωσης και να παρακινήσουν προς την αρετή, και με τον άσωτο δείχνουν σε όλους τους αμαρτωλούς τη φιλανθρωπία και την άπειρη αγαθότητα του Θεού και ότι δεν υπάρχει καμία αμαρτία που να μπορεί να νικήσει την άπειρη φιλανθρωπία του. 

Οι δύο γιοι είναι οι δίκαιοι και οι αμαρτωλοί. Ο μεγαλύτερος γιος είναι εκείνος που πάντοτε μένει στις εντολές του Θεού και στο καλό και καθόλου δεν ξεμακραίνει από τον Θεό. 

Ο νεότερος είναι εκείνος που αγάπησε την αμαρτία και με τις αισχρές πράξεις του απομακρύνθηκε από τον Θεό, και τη φιλανθρωπία που έδειξε σ’ αυτόν ο Θεός την κατασκόρπισε ζώντας άσωτα, μη διατηρώντας δηλαδή σώο το κατ’ εικόνα, και ακολούθησε τον πονηρό δαίμονα και δια μέσου των ηδονών έκανε εκείνου τα θελήματα και δεν μπόρεσε να χορτάσει την επιθυμία του. 

Διότι η αμαρτία είναι πράγμα που δεν χορταίνεται και παρασέρνει με την πρόσκαιρη ηδονή, την οποία το Ευαγγέλιο παρομοιάζει με τα ξυλοκέρατα που είναι τροφή των χοίρων. Όπως τα ξυλοκέρατα στην αρχή βγάζουν μια μικρή γλυκύτητα και ύστερα μένει κάτι τραχύ και σαν άχυρο στο στόμα, το ίδιο συμβαίνει και με την αμαρτία. 

Αφού, λοιπόν, ο άσωτος μετά βίας συνήλθε, καθώς πέθαινε από την πείνα της αρετής, πήγε στον Πατέρα λέγοντας: «Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν σου και δεν είμαι άξιος να λέγομαι γιός σου». Εκείνος όμως τον δέχτηκε, καθώς επέστρεψε με μετάνοια, χωρίς να τον μαλώσει καθόλου, αλλά τον αγκάλιασε δείχνοντας τη θεϊκή και πατρική ευσπλαχνία Του. Και του έδωσε ένδυμα, δηλαδή το άγιο βάπτισμα, και δαχτυλίδι, δηλαδή σφραγίδα και αρραβώνα, τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, και επίσης και υποδήματα, για να μην πληγώνονται πλέον τα κατά Θεόν βήματά του από τα φίδια και τους σκορπιούς, αλλά να μπορεί να συντρίβει τα κεφάλια τους. Και μετά απ’ αυτά ο Πατέρας από την πολλή του χαρά θυσίασε για χάρη του και το θρεφτό μοσχάρι, δηλαδή τον Υιό Του τον μονογενή, και του έδωσε να μεταλάβει τη σάρκα και το αίμα Του, έστω και αν ο μεγαλύτερος γιος, απορώντας για την υπεράπειρη ευσπλαχνία Του, είπε αυτά που είπε. 

Ο φιλάνθρωπος όμως Πατέρας και εκείνον τον έκανε να σωπάσει, λέγοντας με ηπιότητα και πραότητα: «Παιδί μου, εσύ πάντοτε είσαι μαζί μου, και έπρεπε να χαρείς μαζί με τον Πατέρα σου, γιατί ο αδελφός σου αυτός ήταν προηγουμένως νεκρός από την αμαρτία και τώρα ανέζησε με την μετάνοια. Ήταν χαμένος, καθώς απομακρύνθηκε από μένα με τη συνήθεια των ηδονών, και τον βρήκα, με τη δική μου ευσπλαχνία και συμπάθεια». 

Η παραβολή αυτή μπορεί να προσαρμοστεί και στον εβραϊκό λαό και σ’ εμάς τους εξ εθνών Χριστιανούς. 

Γι’ αυτή την αιτία, λοιπόν, έβαλαν εδώ οι άγιοι πατέρες αυτή την παραβολή που ξεριζώνει, όπως είπαμε, την απόγνωση και τη δειλία και παρακινεί στη μετάνοια και τη μεταμέλεια εκείνον που αμάρτησε σαν τον άσωτο. Και είναι ισχυρότατο όπλο για την απόκρουση των βελών του εχθρού και οχύρωμα δυνατό. 

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τρωδίου με τη βοήθεια και της μετάφρασης του αγίου Αθανασίου του Παρίου που περιέχεται στο βιβλίο Νέον Λειμωνάριον, Βενετία 1819, σελ. 271.

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΛΑΜΨΑΚΟΥ

πηγή: ΕΔΩ 

Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΛΑΜΨΑΚΟΥ

Η ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ - ΕΔΩ 

Ο άγιος Παρθένιος έζησε κατά τους χρόνους του αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου (318 μ.Χ). Ήταν γιος του διακόνου Χριστοδούλου της Μελιτουπόλεως στον Ελλήσποντο. Παρότι στερείτο μόρφωσης και δεν μας άφησε συγγράμματα, λόγους και γραπτές παραινέσεις, ωστόσο ο ίδιος παρακολουθούσε με προσοχή στην εκκλησία τα αναγνώσματα από την Αγία Γραφή και από νεαρή ηλικία προσπαθούσε να τα εφαρμόσει στην ζωή του. Έτσι, ό,τι του απέδιδε το επάγγελμα του ψαρά που ασκούσε, το μοίραζε στους φτωχούς χωρίς να κρατά τίποτε για λογαριασμό του. Η αγάπη του προς τον πλησίον έγινε ονομαστή στην περιοχή και ο επίσκοπος Μελιτουπόλεως Φιλητός τον χειροτόνησε πρεσβύτερο παρά την θέλησή του, αναθέτοντάς τον ως καθήκον να περιοδεύει στην επισκοπική περιφέρεια και να επισκέπτεται τους πτωχούς. Η Χάρις του Θεού περίσσευσε τότε σ’ αυτόν με πλήθος θαυμάτων και ιάσεων. Συνάντησε μία ημέρα στον δρόμο του έναν άνθρωπο που ένας ταύρος με το κέρατό του τού είχε βγάλει το μάτι· ο άγιος το ξανάβαλε στην θέση του και τον θεράπευσε. Μιαν άλλη φορά, θεράπευσε μόνο με το σημείο του σταυρού μια γυναίκα που είχε προσβληθεί από ανίατο καρκίνο. Άλλη φορά πάλι, ένας λυσσασμένος σκύλος όρμησε κατά πάνω του· ο άγιος απλώς φύσηξε και τον άφησε νεκρό στον τόπο. 

Ενώπιον τόσων αποδείξεων της προς αυτόν έκδηλης θείας εύνοιας, ο μητροπολίτης Κυζίκου Ασχόλιος τον χειροτόνησε επίσκοπο της Λαμψάκου, πόλης που ήταν ακόμη βυθισμένη στην ειδωλολατρία. Με τις νηστείες, τις προσευχές, τα εμπνευσμένα λόγια και το παράδειγμα της ευαγγελικής πολιτείας του, ο άγιος κατάφερε να μεταστρέψει τους κατοίκους. Μετά από επίσκεψη στην αυλή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, έλαβε επίσημα την άδεια να καταστρέψει τους αχρείαστους πια ναούς των εθνικών, καθώς και να συλλέξει τα αναγκαία χρήματα για την ανέγερση μιας εκκλησίας, την οποία την αφιέρωσε προς τον Παντοκράτορα Κύριο. Η εκκλησία πράγματι αποπερατώθηκε, έμενε μόνο να μεταφερθεί εκεί μια μεγάλη πλάκα για να καλυφθεί η Αγία Τράπεζα. Ο φθονερός όμως δαίμονας κέντρισε τα βόδια που έσερναν την άμαξα, τα ζώα αφήνιασαν και ο αμαξάς συνεθλίβη αβοήθητος κάτω από τους τροχούς. Ο άγιος αμέσως ανέπεμψε θερμή ικεσία προς τον Κύριο και ο άτυχος αμαξάς επανήλθε στην ζωή.

Ο άγιος Παρθένιος ήταν ο φιλόστοργος πατέρας και η πρόνοια ολόκληρης της πόλεως. Δεν υπήρχε ασθένεια που να μην την θεραπεύσει· σε τέτοιο βαθμό που, προς μεγάλη τους ζημία, οι γιατροί είχαν μείνει χωρίς δουλειά. Όπως τα σκοτάδια διαλύονται από το φως, οι δαίμονες τρέπονταν σε φυγή μόλις πλησίαζε ο άγιος. Μία ημέρα, την ώρα που εξέβαλλε με εξουσία τον δαίμονα από έναν φτωχό άνθρωπο, το πονηρό πνεύμα τον ικέτευσε λέγοντας: «Δώσε μου έναν τόπο να μείνω περιμένοντας την τρομερή Κρίση ή άσε με τουλάχιστον να μπω στους χοίρους» (βλ. Ματθ. 8, 31). «Όχι», απάντησε ο άγιος, «αλλά θα σου προσφέρω έναν άλλο άνθρωπο, εάν βγεις από αυτόν τον δύστυχο». «Ποιον άνθρωπο;», ρώτησε αιφνιδιασμένο και απορημένο το πονηρό πνεύμα. «Εμένα!», απάντησε ο ταπεινός άγιος του Θεού, ο οποίος μέσα στην ένθεη ακακία του, επιθυμούσε όπως ακριβώς και ο Χριστός, να προσφέρει τον χαριτωμένο εαυτό του θυσία και αντίλυτρο αγάπης, για να λυτρωθεί ο πάσχοντας αδελφός. «Έλα και κατοίκησε μέσα μου!», πρότεινε θαρρετά ο αγαθός Πατέρας. Στα πρωτάκουστα και εξαίσια αυτά λόγια, το πονηρό πνεύμα τράπηκε κυριολεκτικά σε φυγή, σαν να είχε πάρει φωτιά, κράζοντας: «Μα, πώς θα μπορούσα να μπω στον οίκο του Θεού;... Αα!... Μεγάλη η δύναμη των χριστιανών!...».

Ο άγιος Παρθένιος μετέβη μία ημέρα στην Ηράκλεια, μητρόπολη της Θράκης, όπου βρήκε τον επίσκοπο βαριά άρρωστο. Ο Θεός τού φανέρωσε ότι η πραγματική αιτία του κακού ήταν η φιλαργυρία. «Σήκω!», είπε στον ασθενή· «γιατί εσύ δεν υποφέρεις από ασθένεια του σώματος, αλλά από της ψυχής. Δώσε πίσω στους φτωχούς τα αγαθά που κατακράτησες παράνομα και θα βρεις και πάλι την υγεία σου». Ο επίσκοπος, αντιλαμβανόμενος σοβαρά το σφάλμα του, προσέφερε όλα τα αγαθά του στον Παρθένιο για να τα μοιράσει αυτός σε όσους είχαν ανάγκη. «Όχι!», απάντησε ο άνθρωπος του Θεού, «σε σένα εναπόκειται, μιας και σου δίνει ο Θεός την δύναμη γι’ αυτό, να δώσεις πίσω στους φτωχούς ό,τι τους ανήκει». Ο μητροπολίτης είπε τότε να τον μεταφέρουν στον ναό της Αγίας Γλυκερίας [13 Μαΐου], προστάτιδας της πόλεως, και εκεί μοίρασε όλα τα αγαθά του στους έχοντας ανάγκη. Τρεις ημέρες αργότερα, ανέκτησε πλήρως την υγεία του.

Κατά την παραμονή του στην Ηράκλεια, ο άγιος Παρθένιος θεράπευσε και άλλους ασθενείς, ευλόγησε αγρούς και καλλιέργειες, προβλέποντας με ακρίβεια πόση θα ήταν η σοδειά και, την στιγμή που αποχαιρετούσε τον μητροπολίτη, προέβλεψε τον επικείμενο θάνατό του και όρισε ποιος θα έπρεπε να είναι ο διάδοχός του. Επέστρεψε κατόπιν στην Λάμψακο, όπου σε λίγο καιρό παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, κληροδοτώντας στο ποίμνιό του το άρωμα της ευωδίας των θαυμάτων του και το παράδειγμα της αγίας πολιτείας του. Μόλις το πληροφορήθηκαν, όλοι οι επίσκοποι της περιοχής έσπευσαν στην κηδεία του για να τον τιμήσουν και να αναπέμψουν θερμές ευχαριστίες στον Θεό.

Στις μέρες μας σώζονται ακόμη τα ερείπια του παρεκκλησίου όπου ενταφιάστηκε το σεπτό σκήνωμα του αγίου Παρθενίου. Βρίσκονται κοντά στον διασωζόμενο πρωτοχριστιανικό ναό του Παντοκράτορος Κυρίου, που ο ίδιος ανοικοδόμησε στην Λάμψακο, όπως προαναφέραμε. Δυστυχώς, τα ιερά αυτά προσκυνήματα της ελληνικότατης αρχαίας πόλεως της Λαμψάκου στην Μικρά Ασία, όπου ο άγιός μας μεγαλούργησε, κρίμασι Θεού, τα κατέχουν πια οι Τούρκοι, οι οποίοι ως είθισται μετέτρεψαν τον ναό του Παντοκράτορος σε τζαμί. Πληροφοριακά αναφέρουμε ότι η πρώτη ονομασία της Λάμψακος ήταν Πιτυούσσα και μετονομάσθηκε σε Λάμψακο από τους Φωκαείς, οι οποίοι την αποίκισαν στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ. Ακόμα και σήμερα οι Τούρκοι την ονομάζουν «Lapseki». Είναι η πόλη που ο άγιός μας την ευεργέτησε, αλλά και εξακολουθεί να την ευεργετεί μέχρι και σήμερα. Πολλοί χριστιανοί που ζούσαν στον Ελλήσποντο, πριν ακόμη εκδιωχθούν από τους Τούρκους, γίνονταν καλά όταν, επισκεπτόμενοι τον τάφο του αγίου, τοποθετούσαν επάνω του τα ρούχα τους. Αλλά και σήμερα ευεργετεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο τους μουσουλμάνους πια κατοίκους του Ελλήσποντου. Θεραπεύει αυτούς και τα παιδιά τους, όταν άρρωστα αυτά, επισκέπτονται τον τάφο του και αφήνονται επάνω σε αυτόν. Πόσο μεγαλόψυχοι είναι οι Άγιοί μας! Πόσο ευεργετικοί και πόσο μεγάλοι θεραπευτές των πόνων και των αναγκών μας! Μάλιστα, οι μουσουλμάνοι γνωρίζουν τον άγιο Παρθένιο με τ’ όνομά του, τον τιμούν και τον σέβονται πραγματικά. Τον αποκαλούν «Σαρί Μπαμπάη» («Χρυσό Πατέρα»), εκφράζοντας με τούτη την προσφώνηση την πατρική αγάπη του αγίου που νοιώθουν καθώς και την «χρυσή» από την Χάρη του Θεού αγία μορφή του.

Μια μουσουλμάνα που έχει το σπίτι της απέναντι από τον τάφο του αγίου Παρθενίου, ανάβει καθημερινά και ανελλιπώς το καντήλι του. Και ο λόγος; Πολύ συγκλονιστικός! Είδε στον ύπνο της τον άγιο Παρθένιο, ολοζώντανο, να την καλεί να πάει να του ανάψει το καντήλι του, εκφράζοντας προς αυτήν και το δίκαιο παράπονό του: «Γιατί με αφήνετε να ζω στο σκοτάδι;». Φυσικά, μόνο στο σκοτάδι δεν ζουν οι άγιοί μας. Ζουν και κινούνται μέσα στο ανέσπερο Φως του Χριστού, όντες αυτοί οι ίδιοι έμψυχα κατοικητήρια του Φωτός του Παραδείσου, άξια φωτόμορφα τέκνα της Εκκλησίας, ένθεα πρόσωπα και θεοφόροι φορείς της αβράδιαστης ημέρας της Βασιλείας των Ουρανών. Αλλά το είπε αυτό ο άγιος κατά μία ανθρωποπαθή οικονομία προκειμένου να παρακινήσει και να διδάξει την συγκεκριμένη γυναίκα και, μέσω αυτής όλους εμάς, να μάθουμε να σεβόμαστε τα θεία, όπως και τους θείους και ένθεους ανθρώπους του Θεού καλώς, με τον άγιο και ορθόδοξο τρόπο. Είναι αδιανόητο για την ζωή της πίστης μας να μην υπάρχει φωταψία, να μην υπάρχει δηλαδή άναμμα και φως καντηλιού. Στο σπίτι μας, μπροστά στις εικόνες μας, στα προσκυνητάρια μας, στις προσευχές και τις δεήσεις μας, στις αγωνίες και τις λύπες μας, στις χαρές και τις ευφροσύνες μας. Το κανδήλι ενέχει θέση δογματικής υπόμνησης του φωτός του Τριαδικού Θεού στην ζωή μας· και, όσο αυτό ανάβει, τόσο με μυστικό και άρρητο τρόπο εξιλάσκεται το θείο και ο Θεός της αγάπης, ανάλογα με την δική μας προαίρεση και δεκτικότητα, γίνεται βαθύστοργα ευήλατος με μας. Η Τουρκάλα στην αρχή αδιαφόρησε και δεν υπάκουσε στο κέλευσμα του αγίου. Μα και ο άγιος δεν την άφησε ήσυχη. Της εμφανίστηκε και δεύτερη και τρίτη φορά, πιο σοβαρός και πιο απειλητικός. Έτσι, αναγκάστηκε να πάει να ανάψει την κανδήλα του αγίου Παρθενίου και εξακολουθεί να την ανάβει καθημερινά μέχρι και σήμερα. Όλα αυτά τα μαρτυρούν οι πρόσφυγες στην Νέα Λάμψακο Ευβοίας, καθώς πολλοί από αυτούς επισκέφθηκαν τα πατρογονικά μέρη τους και είδαν το θαυμαστό και παράδοξο αυτό γεγονός, ακούγοντάς το με τα ίδια τ’ αυτιά τους από την ίδια την Οθωμανή γυναίκα, η οποία σέβεται, ευλαβείται και αγαπά τον άγιό μας με αληθινή συστολή και ιερό φόβο.

Είναι πράγματι έντονη και ζωντανή η παρουσία και η θαυματουργική δράση του αγίου Παρθενίου, του μεγάλου αυτού αγίου της Εκκλησίας μας, στα μέρη όπου έζησε και περπάτησε, αλλά και στον μαρτυρικό και πολύπαθο τόπο μας, εδώ, εκεί, αλλού, και όπου μεταφέρθηκαν τα άγια λείψανά του και φυλάσσονται σε διάφορες ιερές και παλαίφατες Μονές, όπως: (1) στην Μονή Παναγίας Μακρυμάλλης στα Ψαχνά Ευβοίας (που έχει το μεγαλύτερο μέρος της κάρας του)· (2) στην Μονή Αγάθωνος στην Υπάτη Λοκρίδος (η οποία έχει ένα μικρό τμήμα της κάρας του)· (3) στην Μονή Εσφιγμένου (κατέχοντας ένα τμήμα κι αυτή της κάρας του)· (4) στην ιστορική Μονή Αγίου Νικολάου στην Άνδρο (που φυλάσσει μέρος της δεξιάς του χειρός)· (5) στην Μονή Παναγίας Ροβελίστης Άρτας (έχοντας κι αυτή ένα μικρό μέρος της κάρας του).

Τα ιερά του λείψανα έχουν μεγάλη θαυματουργική δύναμη, όπως όλων άλλωστε των Αγίων μας, γιατί μέσα τους κατοικεί η αδαπάνητη Χάρις του Αγίου Πνεύματος. Συχνά, η Χάρις αυτή εκδηλώνεται πλούσια και ακατάσχετα επιτελώντας με τον πιο αισθαντικό και συγκινητικό τρόπο άφθονα θαύματα και ιάσεις, μα και ευωδιάζοντας μ’ εκείνη την θεία ευωδία που ευφραίνει και ενισχύει τις ψυχές των πιστών ανθρώπων του Θεού. Αυτή την θεία ευωδία του αγίου ένιωσαν έντονα και τα μέλη μιας οικογένειας. Επισκέφθηκαν τον άγιο Παρθένιο μαζί με τον πνευματικό τους, για να κάνουν παράκληση για κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας που τους απασχολούσε. Όπως διηγήθηκαν οι ίδιοι, καθώς μπήκαν στο προαύλιο του Μοναστηριού, δεν έκαναν ούτε τρία βήματα και μια έντονη ευωδία τούς πλημμύρισε. Προχωρώντας λίγο πιο πέρα, η ίδια ευωδία. Μπήκαν στον ναό, παρομοίως, πάλι η ίδια ευωδία, έντονη και καταπληκτική. Μάλιστα, κάποια στιγμή που η αδελφή μοναχή έφερε το θυμιατό στον ιερέα για να θυμιάσει, ξεχώριζε έντονα και ευδιάκριτα η μυρωδιά του λιβανιού από την μυρωδιά που ξεχυνόταν από τον άγιο. Κάποτε τελείωσε η παράκληση και φιλοξενήθηκαν για λίγο στο αρχονταρίκι του Μοναστηριού. Όταν βγήκαν και θέλησαν να ξανασπασθούν με πόθο τον άγιο, πάλι η ίδια ευωδία τούς πλημμύρισε. Αυτή η πολύ όμορφη και θεσπέσια μυρωδία, αν μη τι άλλο, φανερώνει ακόμα και στις δύσκολες και χαλεπές μέρες που ζούμε την αισθαντική παρουσία του μεγάλου και παλαιού αυτού αγίου της Εκκλησίας, του αγίου Παρθενίου του θαυματουργού.

Ο εν Τριάδι Θεός τού έδωσε την ιδιαίτερη χάρη να διώκει τα πονηρά πνεύματα, να εξολοθρεύει τις μαγείες, τις μαντείες και τις γοητείες από τους ανθρώπους, να θεραπεύει αρρώστους και πάσχοντες, να μεριμνά, να ενισχύει και πάμπολλες φορές να χαρίζει την ποθητή υγεία στους καρκινοπαθείς αδελφούς μας. Ζωντανός ανάμεσά μας, ο μεγάλος αυτός άγιος, ο ιατήρας και θεραπευτής των καρκινοπαθών, ακόμη και σήμερα μας παρηγορεί, μας στηρίζει, μας ενισχύει, μας κραταιώνει, αναπτερώνει την καρδιά μας, μας τονώνει, θεραπεύει την αδυναμία μας και τον πόνο μας, δίνει δύναμη και θαλπωρή στις ταλαιπωρημένες μας ψυχές και στα τσακισμένα μας σώματα. Η σεπτή μνήμη του εορτάζεται στις 7 Φεβρουαρίου.

- Ε Π Ι Μ Υ Θ Ι Ο -

«ΠΗΓΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΡΘΕΝΙΟ…»

 «Σε ένα μοναστήρι πήγαν έναν δαιμονισμένο και ο ηγούμενος είπε στους πατέρες να πάνε στην εκκλησία να κάνουν κομποσχοίνι. Είχαν εκεί και την κάρα του Αγίου Παρθενίου, επισκόπου Λαμψάκου, και το δαιμόνιο στριμώχθηκε πολύ. Συγχρόνως, ο ηγούμενος ανέθεσε και σε έναν ιερομόναχο να διαβάσει στον δαιμονισμένο εξορκισμούς. Ο ιερομόναχος αυτός ήταν ευλαβής μεν εξωτερικά, αλλά εσωτερικά είχε κρυφή υπερηφάνεια. Ήταν αγωνιστής και τυπικός σε όλα. Νουθετούσε πνευματικά τους άλλους, γιατί ήταν και λόγιος. Ο ίδιος όμως δεν βοηθιόταν από κανέναν, γιατί οι άλλοι, από σεβασμό, όταν τον έβλεπαν να κάνει κάτι στραβό, δίσταζαν να του το πουν. Είχε δημιουργήσει ψευδαισθήσεις στον εαυτό του ότι είναι ο πιο ενάρετος της μονής κ.λπ. Ο πονηρός βρήκε ευκαιρία εκείνη την ημέρα να του κάνει κακό. Έβαλε την πονηριά του, για να του δώσει την εντύπωση ότι αυτός διώχνει το δαιμόνιο από τον δαιμονισμένο. Μόλις λοιπόν άρχισε να διαβάζει τους εξορκισμούς, άρχισε το δαιμόνιο να φωνάζει: “Καίγομαι! Πού με διώχνεις, άσπλαχνε!”, οπότε νόμιζε ότι καίγεται από τον δικό του εξορκισμό - ενώ ο δαίμονας ζοριζόταν, γιατί προσεύχονταν και οι άλλοι πατέρες -, και απάντησε στον δαίμονα: “Να έρθεις σ’ εμένα!”. Το είχε πει αυτό ο Άγιος Παρθένιος σε ένα δαιμόνιο, αλλά εκείνος ήταν άγιος. Μια φορά δηλαδή που ένα δαιμόνιο φώναζε: “Καίγομαι, καίγομαι! Πού να πάω;”, ο Άγιος τού είπε: “Έλα σ’ εμένα!”. Τότε το δαιμόνιο είπε στον Άγιο: “Και μόνον το όνομά σου με καίει, Παρθένιε!”, και έφυγε από τον δαιμονισμένο που ταλαιπωρούσε. Πήγε και αυτός να κάνει τον Άγιο Παρθένιο και δαιμονίσθηκε. Από εκείνη την στιγμή τον εξουσίαζε πια ο δαίμονας. Χρόνια ολόκληρα βασανιζόταν και δεν μπορούσε να αναπαυθεί πουθενά. Συνέχεια γύριζε, πότε έξω στον κόσμο και πότε μέσα στο Άγιον Όρος. Τι τράβηξε ο καημένος! Του είχε δημιουργήσει αυτή η κατάσταση ψυχική κούραση και σωματική κόπωση με τρεμούλα. Και να δείτε, ενώ ήταν καλός παπάς, δεν μπορούσε μετά να λειτουργήσει. Στα τελευταία πια χρόνια της ζωής του είχε απαλλαγεί από το δαιμόνιο, γιατί είχε ταπεινωθεί πολύ από αυτόν τον πειρασμό, ο οποίος του άφησε πολλή ωφέλεια, άθελά του φυσικά. Στο εξής πάντα μιλούσε ταπεινά και ζητούσε συμβουλές για τον εαυτό του. Βλέπετε τι κάνει ο διάβολος;…».

ΑΓΙΟΣ ΠΑΪΣΙΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

(1924–1994)

※

(1) 

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»,

Τόμ. 6ος, Φεβρουάριος,

Εκδόσεις «Ίνδικτος»,

(2) Μαρίας Μελετίου–Μακρή:

«Άγιος Παρθένιος Λαμψάκου:

Ο Θεραπευτής των ασθενειών

του αιώνα μας»,

κεφ. 5ο, σελ. 221–230.

(3) Αρχιμ. Δωροθέου Θεμελή:

«Βίος, Θαύματα, Ακολουθία,

Παρακλητικός Κανών, Χαιρετισμοί,

Εγκώμια, ειδική Ακολουθία Αγιασμού,

Εκλογή, τινές Ευχές

του εν Αγίοις Πατρός ημών

Παρθενίου, Επισκόπου Λαμψάκου»,

(4) «Κανών Παρακλητικός

εις τον Άγιον Παρθένιον»,,

(5) Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου:

«Συναξαριστής

των δώδεκα μηνών του ενιαυτού»,

Τόμ. Β΄, σελ. 206.

Εκδόσεις «Δόμος».

— ΕΠΙΜΥΘΙΟ —

(6) Αγίου Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου:

Ι. «Αγιορείτες Πατέρες και Αγιορείτικα»,

κεφ. 17ο, σελ. 96–97, 19943·

ΙΙ. «Λόγοι», Τόμ. Γ΄ 

(«Πνευματικός αγώνας»),

μέρος 3ο, κεφ. 2ο, σελ. 199–200, 

Μάιος 2001· 

Εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου

«Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος»,

Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
(7) Επιμέλεια ανάρτησης,

επιλογή θέματος και φωτογραφιών,

έρευνα, προσάρτηση

και πληκτρολόγηση κειμένων:

π. Δαμιανός.

※

7η Φεβρουαρίου - ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ

 

Αυτός που υπηρετεί οφείλει να μακροθυμεί• διότι σε όποιον βαστάζει τον αδελφό του κατά φόβο Θεού, σ’ αυτόν αναπαύεται το Πνεύμα του Θεού.

489 

Κάποτε κάποιος γέροντας από τους πατέρες κατοίκησε σε κοινόβιο, στο οποίο ήταν οι άγιοι γέροντες• και όταν ερωτούσε εκείνος που τον υπηρετούσε, ‘τί θέλεις να σου κάνω να φάγεις’, του έλεγε με οργή, ‘αν θέλεις κάνε κάτι’• και στενοχωριόταν ο αδελφός, επειδή δεν ήξερε τι να κάνει. Και ερωτήθηκε ο ίδιος μεγάλος Γέροντας, αν άραγε κάνει καλά να λέγει έτσι ή όχι.

Και αποκρίθηκε: 

Σε μένα δεν είναι δυνατό να κατακρίνω κάποιον• διότι ο καθένας βαστάζει το δικό του φορτίο. Αλλά, όπως μου φαίνεται, αυτή η απόκριση παρέχει θλίψη στον πλησίον, ακόμα και αν το κάνει αυτό προς άσκηση. Πρέπει λοιπόν να λέγει στον αδελφό με ταπείνωση, ότι ‘αυτό το πράγμα δέχεται τώρα η διάθεση μου’, κι αν ακόμα ο αδελφός του το κάνει άσχημα• και οφείλει να τον ευχαριστεί, κι αν ακόμα τον υπηρετεί άσχημα. Εάν, όταν κάνει ο αδελφός το πράγμα, είτε καλά είτε άσχημα, εκείνος κινείται σε οργή, αυτό είναι το χειρότερο από όλα τα πάθη. Διότι αυτός οργίζεται χωρίς λόγο, και αυτή δεν είναι γνώση Θεού, αλλά μάλλον διαβολική ενέργεια. Όμως αυτός που υπηρετεί οφείλει να μακροθυμεί• διότι σε όποιον βαστάζει τον αδελφό του κατά φόβο Θεού, σ’ αυτόν αναπαύεται το Πνεύμα του Θεού. 

Βαρσανουφίου Έργα, ΕΠΕ, Φιλοκαλία, τομ. 18B, σελ.445-447