ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ Δ΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ
Κατὰ την 13ην τοῦ μηνὸς, εἰ τὐχοι ἐν Κυριακῇ, ἢ τῇ πρώτῃ Κυριακῇ μετ΄ αὐτὴν ἐρχομένῃ.
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖονε΄ 14 - 19
Oμιλία
του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 17 Ιουλίου του 2011
Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία το έχουμε πάρει από την floga.gr - εδώ
※
Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα : www.floga.gr
16 Ιουνίου
Ο όσιος Τύχων ο εν Καλούγκα
Γεννημένος στο Κίεβο, ο όσιος Τύχων έγινε μοναχός στην Μονή Χουντώφ στην Μόσχα. Αποσύρθηκε κατόπιν σε τόπο έρημο, σε ένα βαθύ δάσος, δεκαπέντε βέρστια απόσταση από το Μεντίν, της περιοχής Καλούγκα.
Ασκήτευσε εκεί πολλά χρόνια και διέλαμψε ως λαμπρός αστέρας, τόσο με την αγιότητα της πολιτείας του όσο και με τα θαύματά του. Είχε την κατοικία του στην κουφάλα μιας πελώριας βαλανιδιάς ενώ τρεφόταν με χόρτα που μάζευε εκεί κοντά και έπινε νερό από ένα πηγάδι που είχε σκάψει ο ίδιος.
Πράος και αγαθός, ο άνθρωπος του Θεού δέχθηκε δύο μαθητές, τον Φώτιο και τον Γεράσιμο, στους οποίους μετέδωσε την πείρα του στην τέχνη της καθάρσεως της καρδίας. Παρά την πτωχεία τους, οι άγιοι αυτοί Πατέρες δεν δέχονταν κανένα δώρο και εξαντλούσαν τις δυνάμεις τους στην καλλιέργεια της άγονης γης. Καθώς τους έλειπαν τα άλογα, ο όσιος Τύχων, αδυνατισμένος από την νηστεία και την αρρώστια, οδηγούσε το άροτρο που έσερναν οι δύο μαθητές του.
Παρά τις σκληρές συνθήκες, πολλοί ήσαν εκείνοι που ήθελαν να ζουν υπό την καθοδήγησή του και του ζητούσαν να ιδρύσει ένα μοναστήρι.
Την εποχή εκείνη, ο γαιοκτήμονας της περιοχής, κατά την διάρκεια του κυνηγιού, βρήκε τον Τύχωνα στο ερημητήριό του. Κραδαίνοντας το μαστίγιό του τον διέταξε να εγκαταλείψει τον τόπο, αλλά ξαφνικά το χέρι του παρέλυσε. Συνειδητοποίησε τότε την αμαρτία του και ζήτησε συγχώρηση από τον όσιο, ο οποίος τον θεράπευσε. Έπειτα τρέποντας την οργή του σε φιλευσπλαχνία πρότεινε στον άνθρωπο του Θεού να του προσφέρει όλα τα χρειώδη για να ιδρύσει μία μονή.
Έτσι μπόρεσε ο όσιος Τύχων να κτίσει την Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και των Τριών Ιεραρχών, της οποίας παρέμεινε ηγούμενος μέχρι τα βαθιά γεράματά του. Εκοιμήθη εν ειρήνη το 1492.
Η μονή καταστράφηκε το 1610, κατά τους Χρόνους των Ταραχών, και ανακαινίσθηκε μερικά χρόνια αργότερα. Χάρις δε στις ιάσεις που επιτελούνταν από το νερό του πηγαδιού του οσίου Τύχωνος, παρέμεινε έως τις ημέρες μας τόπος προσκυνήματος, παρά τις μάταιες προσπάθειες των αθέων.
16 ΙουλίουΗ αγία μάρτυς Ιουλία της Κορσικής
Η αγία Ιουλία καταγόταν από την Καρχηδόνα, συνελήφθη σε μια περσική εισβολή* και πουλήθηκε σκλάβα σε έναν σύριο έμπορο, τον Ευσέβιο που ήταν ειδωλολάτρης. Προσπάθησε επανειλημμένα να την κάνει να αρνηθεί τον Χριστό, αλλά η δούλη του Κυρίου, άψογη στις οικιακές υπηρεσίες της, παρέμενε ακλόνητη σε θέματα πίστεως.
Μία μέρα ο Ευσέβιος ναύλωσε καράβι και απέπλευσε με την Ιουλία για την Γαλατία. Φθάνοντας στον κάβο Κορσική, έπιασαν σκάλα και ο Ευσέβιος πήγε σε μια παγανιστική εορτή, ενώ η Ιουλία έμεινε στο καράβι κλαίγοντας για αυτές τις άλογες ακολασίες. Μαθαίνοντας για την παρουσία της χριστιανής σκλάβας ο διοικητής του τόπου, Φήλιξ, πρότεινε στον Ευσέβιο να του την παραχωρήσει με αντάλλαγμα τέσσερις από τους καλύτερους σκλάβους του. Ο τελευταίος αρνήθηκε και ο Φήλιξ τον μέθυσε και την ώρα που κοιμόταν έστειλε να του βρουν την Ιουλία στο καράβι και της πρότεινε να της δώσει την ελευθερία της αν θυσίαζε στους θεούς. Εκείνη όμως αποκρίθηκε: «Είμαι ελεύθερη όσο υπηρετώ τον Ιησού Χριστό, και ποτέ δεν θα εξαγόραζα την ελευθερία με τίμημα μια δειλή αποστασία!»
Ο διοικητής τότε την παρέδωσε στα βασανιστήρια και κατόπιν διέταξε να κρεμάσουν στον σταυρό το κατασχισμένο από τις μαστιγιές σώμα της με τα στήθη της ξεριζωμένα. Η Ιουλία έδειξε τότε μεγάλη χαρά να μετέχει ακόμη βαθύτερα στο πάθος του Χριστού και, όταν εξέπνευσε, η ψυχή της πέταξε με την μορφή λευκής περιστεράς. Άγγελοι φανερώθηκαν τότε σε μοναχούς που ζούσαν στην νήσο Μαργαρίτα (Γοργόνα) λέγοντας τους να πάρουν το σκήνωμα της αγίας και να το θάψουν με τιμή. Έφεραν το τίμιο λείψανο στην μονή τους, από όπου μεταφέρθηκε στην Μπρέσια με διαταγή του Λομβαρδού βασιλιά Δεζιδέριου το 763. Τιμάται ως πολιούχος της Κορσικής και του Λιβόρνου.
* Το 616 ή κατά την βανδαλική εισβολή του 439.※«Νέος Συναξαριστήςτης Ορθοδόξου Εκκλησίας».Τόμ. 11ος (Ιούλιος)※
Ἡ Ὁσία Σάρρα, ἡ ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Αἰγύπτου ἀσκήσασα.
Παρακλητικός Κανών εις την Οσία Σάρρα εδώ
† 13η Ἰουλίου
1.Ἀφηγοῦνται, ὅτι δεκατρία ὁλόκληρα χρόνια τὴν Ἀμμᾶ Σάρρα τὴν πολεμοῦσε ὁ δαίμονας τῆς πορνείας καὶ ἐκείνη οὔτε μία φορὰ δὲν ἐζήτησε απὸ τὸν Θεὸ νὰ τὴν ἀπαλλάξη ἀπὸ αὐτὸν τὸν πόλεμο, ἀλλὰ μόνον ἔλεγε· «Θεέ μου, δός μου δύναμι».
2.Κάποτε τῆς εἶχε ἐπιτεθῆ μὲ πολλὴ σφοδρότητα αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας, δείχνοντάς της τὴν γοητεία τῆς κοσμικῆς ματαιότητας· καὶ αὐτή, ἀφοῦ στάθηκε ἀνένδοτη, ἐπειδὴ σεβόταν τὸν Θεὸ καὶ ἦταν ἀνυποχώρητη στὴν ἄσκησί της, ἀμέσως ἀνέβηκε στὸ δωμάτιό της γιὰ νὰ προσευχηθῆ. Τότε φανερώθηκε σωματικὰ τὸ κακὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐνώπιόν της καὶ τῆς εἶπε· «Μὲ νίκησες, Σάρρα». Ἡ δὲ εἶπεν· «Δὲν σὲ νίκησα ἐγώ, ἀλλ᾿ ὁ Δεσπότης μου Χριστός».
3.Ἔλεγαν γι᾿ αὐτήν, ὅτι παρέμεινε ἑξήντα χρόνια ἐπάνω ἀπὸ τὸν ποταμὸ καὶ οὐδέποτε ἔσκυψε νὰ τὸν ἰδῆ.
4.Κάποτε ἄλλοτε ἦλθαν νὰ τὴν ἐπισκεφθοῦν δύο μεγάλοι Γέροντες Ἀναχωρητές, ἀπὸ τὰ μέρη τοῦ Πηλουσίου. Καὶ καθὼς ἐπήγαιναν, συζητοῦσαν μεταξύ τους καὶ ἔλεγαν· «Νὰ τὴν ταπεινώσουμε τούτη τὴν γερόντισσα». Καὶ τῆς λένε· «Πρόσεξε μήπως ὑπερηφανευθῆς καὶ πῆς· “Νά, ἀκόμη καὶ Ἀναχωρητὲς ἔρχονται νὰ μὲ ἐπισκεφθοῦν, ἐνῶ εἶμαι γυναίκα”». Ἡ Ἀμμᾶς Σάρρα ὅμως τοὺς ἀπαντᾶ· «Ὡς πρὸς τὴν φύσι εἶμαι πράγματι γυναίκα, ἀλλ᾿ ὄχι ὅμως καὶ στὸ φρόνημα».
5.Εἶπε ἡ Ἀμμᾶς Σάρρα· « Ἂν ζητήσω ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ ἒχουν καλὴ μαρτυρία γιὰ μένα ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, θὰ εὑρεθῶ ἔξω ἀπὸ τοῦ καθενὸς τὴν θύρα ζητώντας συγχώρησι. Καλύτερα θἆναι νὰ προσευχηθῶ νὰ ἔχω ἁγνὴ καὶ καθαρὴ καρδιὰ ἀπέναντι ὅλων».
6.Ἔλεγε ἐπίσης· «Κάνω νὰ ἀνέβω τὰ σκαλοπάτια καὶ φέρνω ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν μου τὸν θάνατο πρὶν ἀνέβω».
7.Ἔλεγε ἐπίσης· «Εἶναι καλὸ νὰ κάνη κανεὶς ἐλεημοσύνη ἔστω καὶ ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, διότι ἂν καὶ ξεκινᾶ μὲ ἀνθρωπάρεσκη διάθεσι, ὅμως θὰ ἔλθη πάλι στὴν ἐλεημοσύνη, ἡ ὁποία εἶναι εὐάρεστη στὸν Θεό».
8.Ἐπισκέφθηκαν κάποτε τὴν Ἀμμᾶ Σάρρα Μοναχοὶ ἀπὸ τὴν Σκήτη καὶ αὐτὴ τοὺς πρόσφερε ἕνα πανέρι μὲ φαγώσιμα. Ἐκεῖνοι ἀφήνοντας τὰ καλά, ἔτρωγαν τὰ σάπια. Καὶ ἡ Ἀμμᾶς τοὺς εἶπε· «Πράγματι, εἶσθε Σκητιῶτες».
9. Εἶπε πάλι στοὺς Ἀδελφούς· «Ἐγὼ ἔχω ἀνδρικὸ φρόνημα, ἐνῶ ἐσεῖς γυναικεῖο».
1.Διηγήσαντο περὶ τῆς ἀμμᾶς Σάρρας, ὅτι ἔμεινε δεκατρία ἔτη πολεμουμένη ὑπὸ τοῦ δαίμονος τῆς πορνείας καὶ οὐδέποτε ηὔξατο ἀποστῆναι τὸν πόλεμον, ἀλλὰ μᾶλλον ἔλεγε· «Ὁ Θεός, δός μοι ἰσχύν».
2.Ἐπέθετο αὐτῇ ποτε σφοδρότερον τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πορνείας, ὑποβάλλον αὐτῇ τὰ τοῦ κόσμου μάταια. Ἡ δὲ ἐνδοῦσα τῷ τοῦ Θεοῦ φόβῳ καὶ τῇ ἀσκήσει, ἀνῆλθεν ἐν μιᾷ εἰς τὸ δωμάτιον αὐτῆς προσεύξασθαι. Καὶ ὤφθη αὐτῇ σωματικῶς τὸ πνεῦμα τῆς πορνείας καὶ εἶπεν αὐτῇ· «Σὺ μὲ ἐνίκησας, Σάρρα». Ἡ δὲ εἶπεν· «Οὐκ ἐνίκησά σε ἐγώ, ἀλλ᾿ ὁ Δεσπότης μου Χριστός».
3.Ἔλεγον περὶ αὐτῆς, ὅτι ἐπάνω τοῦ ποταμοῦ ἔμεινεν ἑξήκοντα ἔτη οἰκοῦσα καὶ οὐ παρέκυψεν ἰδεῖν αὐτόν.
4.Ἄλλοτε ἦλθον δύο γέροντες ἀναχωρηταὶ μεγάλοι ἀπὸ τῶν μερῶν τοῦ Πηλουσίου πρὸς αὐτὴν καὶ ἀπερχόμενοι ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους· «Ταπεινώσωμεν τὴν γραΐδα ταύτην». Καὶ λέγουσι αὐτῇ· «Βλέπε μὴ ἐπαρθῆ ὁ λογισμός σου καὶ εἴπῃς ὅτι· “ Ἰδοὺ οἱ ἀναχωρηταὶ πρός με ἔρχονται γυναῖκα οὖσαν”». Λέγει αὐτοῖς ἡ Ἀμμᾶς Σάρρα· «Τῇ μὲν φύσει γυνή εἰμι, ἀλλὰ οὐ τῷ λογισμῷ».
5.Εἶπεν ἡ ἀμμᾶς Σάρρα· « Ἐὰν εὔξωμαι τῷ Θεῷ, ἵνα πάντες οἱ ἄνθρωποι πληροφορῶνται εἰς ἐμέ, εὑρεθήσομαι εἰς τὴν θύραν ἑκάστου μετανοοῦσα· ἀλλὰ μᾶλλον εὔξομαι τὴν καρδίαν μου ἁγνὴν εἶναι μετὰ πάντων».
6.Εἶπε πάλιν ὅτι· «Βάλλω τὸν πόδα μου ἐπὶ τὴν κλίμακα ἀναβῆναι καὶ τιθῶ τὸν θάνατον πρὸ ὀφθαλμῶν μου πρὸ τοῦ ἀναβῆναί με εἰς αὐτήν».
7.Εἶπε πάλιν ὅτι· «Καλόν ἐστι καὶ δι᾿ ἀνθρώπους ποιεῖν ἐλεημοσύνην. Εἰ γὰρ καὶ δι’ ἀνθρωπαρέσκειαν, ἀλλ’ ἔρχεται πάλιν εἰς Θεοῦ ἀρέσκειαν».
8.Παρέλαβόν ποτε Σκητιῶται τῇ Ἀμμᾷ Σάρρᾳ, ἡ δὲ παρέθηκεν αὐτοῖς κανίσκιν. Οἱ δὲ ἀφέντες τὰ καλά, ἔφαγον τὰ σαπρά. Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· « Ὄντως Σκητιῶταί ἐστε».
9.Εἶπε πάλιν τοῖς Ἀδελφοῖς· « Ἐγώ εἰμι ἀνήρ, ὑμεῖς δέ ἐστε γυναῖκες».
Ἀπολυτίκιον τῆς Ὁσίας Σάρρας
Ἦχος δ΄. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ἐρήμου τὸ καύχημα, καὶ τῆς Αἰγύπτου βλαστόν, τὴν Σάρραν τιμήσωμεν τῶν Μοναχῶν ἡ πληθύς, ὁσίοις ἐν ᾄσμασι· Χαῖρε ἡ τῶν Πατέρων, ἰσοστάσιος Μῆτερ, ἔλαμψας γὰρ ἐν πίστει, καὶ συντόνῳ ἀσκήσει, ἀνδρείᾳ καὶ ἐγρηγόρσει Χάριτι ἄνωθεν.
Κυριακή Στ΄ Ματθαίου
Κεφ.θ΄,1-9
Κήρυγμα του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου την Κυριακή 23ης Ιουλίου του 2000 σε mp3 -εδώ
Έτσι όπως έφτιαξε ο Θεός τον κόσμο, τον έφτιαξε όλο με μεγάλα πράγματα, [επιτρέποντας] αυτά τα μεγάλα [πράγματα] να τα διακρίνουμε μέσα από πολύ απλές γραμμές. Είναι σαν τον ορίζοντα που χωρίζει κάποια στιγμή το σκοτάδι με το φως, και πρέπει να μπορείς να πιάσεις αυτή τη γραμμή του ορίζοντα για να διακρίνεις το πολύ μεγάλο που είναι το φως από το πολύ βαραθρώδες που είναι το σκοτάδι.
Το κείμενο που ακούσαμε πριν από λίγο, μέσα στην πάντοτε μόνιμη απλότητα του Ευαγγελικού Λόγου, περιγράφει μέσα από τέτοιες ευδιάκριτες μεν, αλλά για πολλούς δυσδιάκριτες, λεπτεπίλεπτες ισορροπίες τη βαθιά εσωτερική θεραπευτική που έχει ο κάθε άνθρωπος να λειτουργήσει, προσεγγίζοντας τον Χριστό.
Όλο το κείμενο παίζεται, θα λέγαμε, πάνω σε τρεις τέτοιες πραγματικά λεπτεπίλεπτες ισορροπίες που ουσιαστικά κρίνουν όχι απλώς το κείμενο -το κείμενο το γράφει ο Απόστολος Ματθαίος- αλλά κρίνουν τη ζωή μας. Να σας δηλώσω τις ισορροπίες.
Τι διαφέρει η λέξη «φέρω» από το «προσφέρω»; Τι διαφέρει η λέξη «έχω πίστη» από το «βλέπω την πίστη»; Πόσο διαφέρει η λέξη «θεραπεία» από το «συγχωρούνται οι αμαρτίες»;
Να δούμε λίγο αυτές τις λεπτεπίλεπτες γραμμές του ορίζοντα, για να καταλάβουμε πώς ο Χριστός κάνει τη θεραπεία Του με έναν τρόπο ουσιαστικό, αλλά για εμάς δυσδιάκριτο, γιατί δεν έχουμε καθαρό νου.
Στο κείμενο λέγεται ότι τον παραλυτικό τον προσέφεραν. Προσέξτε! Όχι τον έφεραν, τον προσέφεραν. Άλλο φέρνω και άλλο προσφέρω. Νομίζω είναι κατανοητό. Φέρνω κάτι με μια ουδέτερη στάση πολλές φορές. Προσφέρω κάτι σημαίνει, το δίνω εκεί και λέω, τελειώσαμε. Ξέρω πως εμείς αποτύχαμε και το προσφέρω εδώ. Το πρόσφορο εξάλλου. Και το προσφέρω εδώ. Και εδώ η δική μας αποτυχία θα πληρωθεί μέσα από την προσφορά μας. Τον παραλυτικό, λοιπόν, τον προσέφεραν.
Είναι η πρώτη διάθεση και διάσταση της θεραπευτικής. Δεν φέρω τον εαυτό μου στον Χριστό, τον προσφέρω. Όπου σημαίνει ότι και να γίνει, και άσχημα να πάνε τα πράγματα, [και] καλά να πάνε τα πράγματα, και όμορφο να μου φαίνονται και άσχημα να μου φαίνονται, όταν κάνω αυτή την προσφορά, τα πράγματα είναι πέρα από το καλό και το άσχημο. Πέρα από το μεγάλο και το μικρό. Τα πράγματα οδεύουν στον Χριστό. Και αυτό είναι το μείζον.
Γιατί όλη η ιστορία του κόσμου οδεύει στον Χριστό. Δεν μας νοιάζει αν θα γίνουν μεγάλα τα πράγματα ή μικρά τα πράγματα, αν θα πάνε καλά για εμάς ή δεν θα πάνε καλά. Πόσες φορές ταλαιπωρούμαστε σε αυτή την ισορροπία και πολλές φορές τα βάζουμε και με τον Χριστό.
Είναι πολύ ανόητες ανισορροπίες που έχουμε στο μυαλό μας. Το θέμα είναι να προσφέρουμε, που λέμε: «εγώ δεν ξέρω τίποτε, από σένα θα ζήσουμε». Πόσες φορές η ακολουθία – και θα τα ακούσουμε και μετά από λίγο – λέει: «και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα». Γι' αυτό ακριβώς το λέει. Ότι ξεπερνάμε το «μας πάνε καλά» και «δεν μας πάνε καλά [τα πράγματα]», το καλό και το κακό, το όμορφο και το άσχημο. Όλα προσφέρονται στον Χριστό.
Και εδώ η τομή της θεραπευτικής, η πρώτη, είναι αυτή η λεπτή διάκριση. Του «φέρω» και «προσφέρω». Γι' αυτό ακριβώς αρχίζει η θεραπεία αυτού του παραλυτικού.
Και ρώτησα ένα δεύτερο ερώτημα: Πόσο διαφέρει η λέξη «έχω πίστη» από το «βλέπω πίστη»; Η λέξη «έχω πίστη», αναφερόμενη στο πρώτο πρόσωπο, κρίνω εγώ αν έχω πίστη ή δεν έχω. Και πώς μπορώ να το κρίνω; Ποιο είναι το μέτρο για να το κρίνω; Ποιες δυνατότητες έχω να το κρίνω;
Μπορεί να νομίζω πως αυτό που έχω είναι πίστη και να μην είναι τίποτε. Να είναι ένα παιχνίδισμα του νου μου. Ένα παιχνίδισμα ρομαντικό της καρδιάς μου. Πολλές φορές το αναλύω και δεν βγαίνει τίποτε. Ήδη καταλαβαίνοντας τη λέξη «προσφέρω», αρχίζει να γίνεται κατανοητό τι σημαίνει η λέξη «πίστη».
Προσφέρω, πια, σημαίνει: Λειτουργείται πάνω μου η πίστη. Και δεν μπορώ να αξιολογήσω αν έχω πίστη.
«Καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν». Βλέπετε. Δεν είναι δική μας [η] αξιολόγηση. Είναι το κοίταγμα που κάνει ο Χριστός. Και το κοίταγμά Του είναι μοναδικό. Και Εκείνος ξέρει πού είναι η πίστη και πού δεν είναι.
Και σίγουρα η ρίζα της και το θεμέλιό της κρίνεται σε αυτή την πρώτη λέξη της προσφοράς. Άρα σταματάμε να κάνουμε αναλύσεις. Πόσο πιστεύω, πόσο δεν πιστεύω. Και εγώ δεν ξέρω τίποτε. Εγώ προσφέρομαι στον Χριστό. Και αν πιστεύω δεν με νοιάζει και αν δεν πιστεύω δεν με νοιάζει!
Ε, φυσικά, αν προσφέρεσαι στον Χριστό είσαι πέρα από την πίστη και είσαι πάνω από την πίστη. Είναι εκείνο που λέει ο Μάξιμος ο Ομολογητής: «Μα η πίστη είναι κάτι πολύ μικρό. Και αλίμονο αν αξιολογείς τα πράγματα με την πίστη». Για να γίνεις του Χριστού πρέπει να ξεπεράσεις την πίστη. Λεπτεπίλεπτες γραμμές, έτσι;
Όπου πια προσφέρεσαι στον Χριστό και βλέπει ο Χριστός πού έχεις πίστη. Και βλέπετε στην έσχατη κρίση -ουσιαστικά αυτή η αξιολόγηση γίνεται- Εκείνος βλέπει πια τι έφτιαξες και τι είναι μέσα σου πέρα από τα δικά σου μέτρα και τις δικές σου αξιολογήσεις. Μετά από αυτό το ίδιο το σημείο ο Χριστός λέει τη γνωστή φράση «ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι» και ο παραλυτικός γίνεται καλά. Δεν τον θεραπεύει.
Προσέξτε. Συγχωρεί τις αμαρτίες του. Μετά έρχεται η θεραπεία. Αλλά δεν είναι εκείνη το κέντρο. Εκεί πια η συγχώρηση των αμαρτημάτων παίρνει ένα άλλο ήθος πάνω μας. Πολλές φορές γι' αυτή την έννοια της συγχώρησης των αμαρτημάτων έχουμε πολύ λανθασμένες και πολλές φορές αντιχριστιανικές σκέψεις.
Η συγχώρηση των αμαρτημάτων είναι αυτό το άλλο κοίταγμα πια. Το δικό μας για τη ζωή και του Χριστού για μας. Αν αρχίσει αυτό το άλλο κοίταγμα που σημαίνει πια μετανοώ, αλλάζει ο νους μου, τότε πια πορεύομαι σε άλλον δρόμο.
Δεν είναι πια μια ανάλυση που κάνουμε ότι κάτι γίνεται πάνω μας, κάτι καθαρίστηκε και τώρα μπορούμε να συνεχίσουμε και μπορούμε να ξαναπέσουμε. Αν αλλάξει το κοίταγμα, αν πάω τώρα και βλέπω τη Γλυφάδα από την Αίγινα, άλλαξε το κοίταγμα! Δεν μπορώ να πηγαινοέρχομαι κάθε λεπτό ανάμεσα Γλυφάδας και Αίγινας, είναι αυτή η αλλαγή του κοιτάγματος και αυτό δεν το καταλάβαμε ποτέ. Γι' αυτό θεωρούμε ότι το «πέσε-σήκω» είναι αυτονόητο ότι μπορούμε μια να αμαρτάνουμε και μια να μην αμαρτάνουμε.
Να συγχωρούμεθα. Είναι το άλλο κοίταγμα γιατί προσφέρουμε πια, γιατί εκείνος βλέπει τι έχω μέσα μου και τότε «ἀφέωνταί αἱ ἁμαρτίαι» και τότε γίνεται καλά πια. Είναι η βαθιά θεραπευτική της Εκκλησίας μας, το «γίνεται καλά» πολύ βαθιά. Μπορεί να έρθει η σωματική ίαση και μπορεί να μην έρθει η σωματική ίαση. Πόσοι ευλογημένοι άνθρωποι, πόσοι πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως ο Απόστολος Παύλος, ζήτησαν την ίαση και δεν ήρθε, αλλά είχαν κάτι μεγαλύτερο από την ίαση, κάτι πιο βαθύ, είχαν το άλλο κοίταγμα, είχαν το κοίταγμα της μετανοίας που ήταν απρόσβλητοι και αναλλοίωτοι σε όλη τους τη ζωή. Και εδώ είναι η μεγάλη ιστορία της δικής μας θεραπείας: να αποκτήσουμε μέσα από τις δύο πρώτες τομές αυτό το άλλο κοίταγμα. Εδώ στην περίπτωση του παραλύτου εκείνος περπάτησε, σε άλλες περιπτώσεις κανείς δεν περπάτησε και όμως έγινε η βαθιά αλλαγή. Στο τέλος τέλος, τα πάντα είναι του Χριστού και εκείνος ξέρει αν πρέπει να περπατήσουμε ή δεν πρέπει να περπατήσουμε. Εμείς το ορίζουμε ακόμη και το πλαίσιο μέσα από το οποίο θα μας λειτουργήσει και εκεί λειτουργείται ο δικός μας εγωισμός.
Λεπτεπίλεπτο το κοίταγμα και πρέπει να μπορεί το μάτι να ισορροπεί πάνω στη γραμμή του ορίζοντος. Πόσες φορές χάνουμε τον ορίζοντα γιατί δεν καταλαβαίνουμε τι είναι η γραμμή του ορίζοντος. Πόσες φορές χάνουμε τα μεγάλα γιατί δεν καταλαβαίνουμε πού κρύβονται. Το κείμενο αυτό πραγματικά δίνει πορεία και σύνθεση ζωής. Μελετήστε το μετά στο σπίτι σας, διαβάστε το, σκεφτείτε λίγο αυτά τα απλά λόγια που σας είπα και μπορεί να καθορίσετε πραγματικά τη γραμμή του ορίζοντος της ζωής σας. Είναι τόσο απλό, μια γραμμή. Είπε ο Χριστός: «Το πιο εύκολο πράγμα είναι να συγχωρεθείτε» και λέτε: «εύκολο πράγμα». Ναι, το πιο εύκολο πράγμα αρκεί το μάτι να διακρίνει αυτή τη γραμμή του ορίζοντος.
Γ’ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΒΟΤΑΝΑ
Καλύβη Τιμίου Σταυρού 13‐1‐1971
Εν Χριστώ αδελφές, ευλογείτε. Προ ημερών έλαβα τις επιστολές σας και σκέφθηκα να σας στείλω ολίγα πνευματικά βότανα. Φυσικά, δικά μου δεν είχα, αλλά υπάρχουν στο Περιβόλι της Παναγίας αρκετά. Έχω υπόψη μου από έναν πρακτικό Μοναχό, ο οποίος έχει ωφελήσει την ψυχή μου πολύ, και πολύ γνωστό μου, τα οποία και αναφέρω, για να καταλάβετε καλύτερα τι είδους βότανα έδινε στην κάθε πάθηση. Ίσως δεν σας χρειάζονται τώρα, αλλά ας βρίσκονται, γιατί άνθρωποι είμαστε. Παίρνω λοιπόν τις ξένες και αυτές κόλλες και τυλίγω τα βότανα τα ξένα. Επειδή δε η μεγαλύτερη αρρώστια είναι η υπερηφάνεια, η οποία μας μετέφερε από τον Παράδεισο στην γη και από την γη προσπαθεί να μας πάη στην κόλαση, αρχίζω από αυτήν.
Τον ερώτησε κάποιος:
-Πώς είναι δυνατόν, Γέροντα, να μην υπερηφανεύωμαι, ενώ βλέπω να μου κατεβαίνουν σοφές σκέψεις, και να με θαυμάζουν οι συμφοιτητές μου;
Απεκρίθη:
-Αυτές που κατεβαίνουν στον εγκέφαλο μας, αδελφέ, από ψηλά, είναι του Θεού. Αυτά που κατεβάζει ο εγκέφαλος μας από τις μύτες μας, είναι δικά μας. * *
Ερωτήθη από άλλον:
-Γιατί, όταν προσεύχομαι, για να απαλλαγώ από ένα πάθος ή για έναν γνωστό μου, άλλοτε με ακούει ο Θεός και άλλοτε όχι, ενώ κοπιάζω περισσότερο προσευχή;
Απεκρίθη:
-Ο Θεός περισσότερο εξετάζει πόση ταπείνωση έχουμε και όχι πόσο κόπο καταβάλλουμε. Εάν έχουμε υπερηφάνεια, η οποία φέρνει και τις πτώσεις, και μας ακούση ο Θεός και μας τις θεραπεύση, τι ωφελεί; Γι’ αυτό ο Καλός Θεός δεν μας ακούει, μήπως οι πολλές πτώσεις μας συνεφέρουν, για να ταπεινωθούμε. Γι’ αυτό, όταν δεν μας το θεραπεύη το πάθος, πρέπει να καταλάβουμε ότι υπάρχει η υπερηφάνεια, και θα πρέπη να Τον παρακαλούμε να μας θεραπεύση απ’ αυτήν, και όλα τ’ άλλα μόνο τους φεύγουν.
Ερωτήθη κάποτε από Μοναχό:
-Όταν ήμουν στον κόσμο, Γέροντα, ήμουν καλύτερος· τώρα που ήρθα στο Μοναστήρι, γιατί είμαι χειρότερος;
Απεκρίθη:
-Αυτό είναι αλήθεια, αδελφέ, διότι στον κόσμο έκανες σύγκριση του εαυτού σου με τους κοσμικούς· στο Μοναστήρι κάνεις σύγκριση του εαυτού σου με τους Αγίους.
Ερωτήθη άλλοτε:
-Τι να κάνω, Γέροντα, που ζηλεύω και πολλές φορές χαίρομαι, όταν οι προοδευμένοι αδελφοί κάνουν σφάλματα;
Απεκρίθη:
-Να λες: «Θεέ μου, σε παρακαλώ τους αδελφούς να βοηθήσης, ο καθένας να φθάση στα μέτρα του Αγίου που φέρει το όνομα του, και εμένα στα μέτρα των αδελφών». Κάνε αυτό και θα ιδής την ενέργεια του Θεού
Ερωτήθη κάποτε από αδελφό:
-Θέλω να αναχωρήσω της Μονής, γιατί δεν αναπαύομαι· θα κάνω καλά;
Απεκρίθη ο Γέρων:
-Είσαι Μοναχός;
-Όχι, Γέροντα, δόκιμος.
-Φυσικά, μπορείς και να αναχωρήσης. Δεν μου λες, αδελφέ, πόσο καιρό δοκομάζεις;
-Περίπου τρία χρόνια.
-Εάν σκέπτεσαι για τα ενδότερα της ερήμου, είναι πολύ νωρίς, νομίζω. Εάν για τα ενδότερα του κόσμου, είναι πολύ αργά, νομίζω, διότι, όσοι σε βλέπανε με τα ράσα επί τρία χρόνια, έχουν την εντύπωση ότι είσαι Μοναχός και μετά θα νομίζουν ότι τα πέταξες, και θα σκανδαλίσης πολλές ψυχές.
-Γιατί να μου έρχωνται αυτές οι σκέψεις για τον κόσμο;
-Διότι πολύ γρήγορα ξέχασες τι τράβηξες, για να ελευθερωθής από τον κόσμο. Εάν θα τα θυμάσαι, θα παύσης να θυμάσαι τον κόσμο, και ο νους σου θα σκαλώση στους Ουρανούς.
Ερωτήθη από ένα νέο Μοναχό πολύ προοδευμένο:
-Ο νους μου, Γέροντα, κινείται μόνος του στην ευχή όχι μόνον την ημέρα, αλλά και όταν κοιμάμαι ακόμη· ξυπνώ πολλές φορές, και πράγματι, χωρίς να γίνη διακοπή, συνεχίζεται και η επίλοιπη ευχή. Μήπως είναι πλάνη;
Απεκρίθη:
-Πλάνη δεν είναι, αδελφέ, αλλά ούτε και δικό σου είναι. Είναι δώρο του Θεού, και θα πρέπη να Τον ευχαριστήσης, αλλά και να Τον παρακαλέσης να το δώση και σε άλλους που είναι καλύτεροι σου. Να λες στον Θεό: «Θεέ μου, εάν εμένα δεν με σιχάθηκες και μου έδωσες θείο δώρο, θα πρέπη να δώσης και σε όλα τα πλάσματα Σου που είναι πολύ καλύτεροι μου»
Ερωτήθη άλλοτε από άλλον:
-Όταν αγρυπνώ πολύ, τότε μου έρχονται πολλοί κακοί λογισμοί και με στενοχωρούν, διότι ούτε και να τους διώξω πολλές φορές μπορώ. Τι να κάνω;
Απεκρίθη:
-Η αγρυπνία σου, αδελφέ, ή υπερηφάνεια έχει ή υπέρ τις δυνάμεις σου αγωνίζεσαι, και αυτό πάλι δεν είναι καθαρό. Προσπάθησε η άσκηση σου να μην είναι ξερή και σου δημιουργήση ψευδαισθήσεις, όπως και στους άλλους που σε βλέπουν, και σε οδηγήση στην πλάνη.
-Πόσες ώρες πρέπει να κοιμάμαι; Ο Μέγας Αρσένιος λέει μία ώρα.
Απεκρίθη:
-Ο Μέγας Αρσένιος λέει μία ώρα, εάν είσαι αγωνιστής. Και εγώ σου λέω, εάν είσαι Μέγας Αρσένιος. Έχω την γνώμη ότι ο αρχάριος, όταν δεν έχη πόλεμο, θα πρέπη να κοιμάται με διάκριση, όπως και να τρώη με διάκριση, για να μην είναι σαν το ζαλισμένο κοτόπουλο, και τον φάει το γεράκι. Διότι, όταν κάνη άσκηση υπέρ τις δυνάμεις του και είναι ζαλισμένος και δεν καταλαβαίνη ούτε αυτά που διαβάζει ούτε και αυτά που λέει προσευχόμενος, ενώ δεν έχει πνευματικό απόθεμα ακόμη, πώς είναι δυνατόν να αναπτυχθή και να καρποφορήση; Όταν υπάρχη πόλεμος, και τότε ο αρχάριος, πριν αρχίση να χτυπήση σκληρά την σάρκα, να εξετάση καλά τον εαυτό του, μήπως δεν φταίη η σάρκα αλλά η υπερηφάνεια, η κατάκριση κ.λπ. Αυτό το καταλαβαίνουμε, όταν επί παραδείγματι κάνουμε μικρό αγώνα (αποκλεισμό και αγρυπνία) και παρακαλέσουμε τον Θεό να μας βοηθήση, και δεν μας βοηθάει· απόδειξη ότι «αλλού στάζει».
Ερωτήθη:
-Απορώ, Γέροντα, ενώ οι Άγιοι Πατέρες είχαν απεκδυθή τον παλαιό τους άνθρωπο, γιατί κάνανε υπερβολές;
Απεκρίθη:
-Αδελφέ μου, με ρωτάς για επίγειους Αγγέλους και όχι για ανθρώπους. Όταν ο άνθρωπος απεκδυθή τον παλαιό του άνθρωπο, γίνεται Θεοφόρος. Ευρισκόμενος σ’ αυτήν την κατάσταση είναι δυνατόν να επιθυμή υλικά πράγματα; Άλλοτε τρώγανε κάτι και άλλοτε ξεχνούσαν· το ίδιο και με τον ύπνο. Η έντονη παρουσία του Θεού τους έτρεφε με την παραδεισένια γλυκύτητα και, εφ’ όσον βρίσκονταν σ’ αυτήν την κατάσταση την εξαϋλωμένη, δεν είχαν, όπως εμείς, μεγάλη ανάγκη από τροφές και ύπνο· είχαν δυνάμεις, διότι κατοικούσε μέσα τους ο Χριστός.
Ερωτήθη:
-Πόσα κομποσχοίνια είναι καλά να κάνη κανείς;
Απεκρίθη:
-Άλλος γεωργός από δέκα στρέμματα που σπέρνει βγάζει πέντε χιλιάδες κιλά σιτάρι, και άλλος από πενήντα στρέμματα δεν βγάζει ούτε και τον σπόρο που έριξε· του μένει και η κούραση του χεριού από το αλέτρι.
Ερωτήθη κάποτε:
-Όταν πήγαινα στο Πανεπιστήμιο, Πάτερ, μπορούσα να παρακολουθήσω την πρόοδο μου από τους βαθμούς. Εδώ στην Πνευματική ζωή, δεν ξέρω πού βρίσκομαι.
Απεκρίθη:
-Μπορείς και εδώ να την παρακολουθήσης από τους λογισμούς σου. Εάν περνούν συνέχεια κακοί λογισμοί, και τους διώχνης, και πάλι έρχωνται, και πάλι τους διώχνης, πρέπει να γνωρίσης τότε ότι πέρασες στον χώρο της μετάνοιας και αγωνίζεσαι. Εάν περνούν άλλοτε κακοί, και τους διώχνης, και άλλοτε καλοί, εάν οι κακοί είναι μηδέν, οι δε καλοί είναι δέκα, ανάλογα με τις μονάδες μπορείς να βγάλης τον βαθμό. Όταν βλέπης επί παραδείγματι ότι οι κακοί λογισμοί λιγοστέψανε, και περισσότεροι είναι οι καλοί, γνώριζε ότι έχουν μειωθή τα μηδενικά και έχουν αυξηθή τα δεκάρια, και έχει καλυτερεύσει ο βαθμός σου. Όταν παύσουν να περνούν κακοί λογισμοί, και μόνον καλοί περνούν, τότε γνώριζε ότι έχει γίνει η κάθαρση, έχει καθαρισθή η καρδιά σου, το σπήλαιο, και έχει μεταβληθή σε Σπήλαιο της Βηθλεέμ.
Ερωτήθη κάποτε από έναν αδελφό:
-Είναι κακό, Γέροντα, που αντιδρώ με ένα παιδικό πείσμα, ακόμη και στον Γέροντα μου;
Απεκρίθη:
-Το Τυπικό, καθώς γνωρίζεις, άλλοτε μας λέει Κύριε ελέησον τρις, άλλοτε ιβ’ και άλλοτε μ’. Δηλαδή τα πάθη δεν παύουν να είναι κακό σε όλες τις ηλικίες, και ανάλογα με την ηλικία του ο καθένας έχει και τα Κύριε ελέησον. Αυτό που δεν μπορώ να καταλάβω είναι ότι, ενώ είσαι μεγάλος, έχεις πείσμα παιδικό! Εάν όμως επιμένης ότι είναι παιδικό, να δέχεσαι τότε να σου τραβούν τα αυτιά και κάπου‐κάπου κανένα μπάτσο.
Ερωτήθη από άλλον αδελφό:
-Εγώ έχω, Γέροντα, χαρίσματα πολλά και τάλαντα, και μου λέει ο λογισμός ότι αδικούμαι, και οι σκέψεις αυτές με έχουν ζαλίσει. Τι να κάνω;
Απεκρίθη:
-Όταν εξαρχής άκουσα το «εγώ έχω», κατάλαβα ότι τίποτε δεν έχεις εκτός από το «εγώ» σου. Αυτό το «εγώ» σου είναι που σε ταλαιπώρησε, σε ταλαιπωρεί, και ταλαιπωρείς. Τότε μόνον, όταν το «εγώ» σου αφανίσης, θα σπάση το σφυρί του εχθρού, και θα παύση να σου χτυπάη με λογισμούς το κεφάλι, το οποίο σου το κάνει τάλαντο, και ηχούν τα τάλαντα σου.
Αδελφός κάποτε τον ρώτησε:
-Τι να κάνω με τον απότομο τρόπο μου, που πληγώνει τους άλλους;
Απεκρίθη:
-Τον απότομο τρόπο σου να τον στρέψης στον παλαιό σου άνθρωπο, για να αξιοποιηθή. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι μέσα σε μια Αδελφότητα είναι και πληγωμένες ψυχές, οι οποίες έχουν τουλάχιστον από παρηγοριά ανάγκη, αν όχι από θεραπεία, και όχι από περισσότερο πλήγωμα. Επίσης είναι και Αγγελικές ψυχές, που πρέπει να τις φερώμαστε με ευλάβεια, διότι στα μάτια του Θεού, νομίζω, έχουν μεγαλύτερη αξία και από τους Αγγέλους οι ένσαρκοι Άγγελοι. Ο διάβολος όμως πολλές φορές μας κοροϊδεύει με τον εξής τρόπο: την μεν εικόνα του Αγγέλου να την προσκυνούμε με ευλάβεια μεγάλη, τον δε ένσαρκο Άγγελο, τον πλησίον μας, που είναι εικόνα Θεού, να τον πληγώνουμε, να τον βρίζουμε κ.λπ.
Ερωτήθη κάποτε:
-Πόσες ώρες θα πρέπη να διαβάζη κανείς;
Απεκρίθη:
-Αυτό δεν το καταλαβαίνω, αδελφέ. Υγεία έχουν όχι αυτοί που τρώνε πολύ και το κατεβάζουν αμάσητο, αλλά αυτοί που τρώνε λίγο και μασάνε καλά. Ακόμη και θα πρέπη να το μηρυκάζεται κανείς αυτό που διαβάζει και να παρακαλάη τον Θεό να του λύση την στείρωση του νου του με τον θείο Του φωτισμό, για να αρχίση να γεννάη τα θεία νοήματα. Τότε δέχεται την πύρινη γλώσσα της Πεντηκοστής. Με τα άλλα δε διαβάσματα, με το να τα μάθουμε απέξω, για να αποκτήσουμε γνώσεις, να πουλάμε εξυπνάδες, χωρίς να στριμώχνουμε τον εαυτό μας σε εφαρμογή, όχι μόνο δεν ωφελούμε τους άλλους, αλλά αντιθέτως την απιστία σπέρνουμε, όταν μας ιδούν ότι αυτά που λέμε, δεν έχουν καμιά σχέση με τον εαυτό μας. Γι’ αυτό ο σκοπός του διαβάσματος να είναι η εφαρμογή στον ίδιο τον εαυτό μας, και όχι να αποστηθίζουμε, αλλά να εσωστηθίζουμε· όχι να εξασκήσουμε την γλώσσα, αλλά να μπορέσουμε να δεχθούμε την πύρινη γλώσσα και να ζήσουμε τα μυστήρια του Θεού. Με το να μαθαίνη κανείς πολλά, για να αποκτήση γνώσεις και να κάνη τον δάσκαλο στους άλλους, και ο ίδιος να μην τα εφαρμόζη, δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να φουσκώνη το κεφάλι του με αέρα, και το πολύ‐πολύ να ανέβη στην Σελήνη με μηχανές. Ο σκοπός του Χριστιανού είναι να ανέβη στον Θεό δίχως μηχανές.
Ερωτήθη κάποτε:
-Τι να κάνω, Γέροντα, που μου περνούν κακοί λογισμοί; Δεν τους δέχομαι φυσικά, αλλά με στενοχωρούν.
Απεκρίθη:
-Αδελφέ μου, και εμένα πάνω από την στέγη της Καλύβης μου περνούν πολλές φορές αεροπλάνα και μου χαλούν την ησυχία μου. Κακό είναι, όταν ισοπεδώση κανείς ένα κομμάτι της καρδιάς του και δέχεται τα «Λυκόφτερα» (τα ταγκαλάκια). Εάν καμιά φορά συμβή και αυτό, αμέσως εξομολόγηση και καλλιέργεια του αεροδρομίου και φύτευμα αμέσως δένδρων καρποφόρων, να γίνη πάλι Παράδεισος.
Ερωτήθη:
-Εάν οι λογισμοί, Γέροντα, είναι τέτοιου είδους που δεν λέγονται, τι να κάνω;
Απεκρίθη:
-Καταλαβαίνω ποιους λογισμούς εννοείς: αυτούς που είναι γύρω από τον Θεό, τα θεία κ.λπ. και πολλές φορές και για τον Πνευματικό Πατέρα. Οι λογισμοί αυτοί, οι βλάσφημοι, είναι του διαβόλου όλοι. Και οι βλασφημίες είναι του διαβόλου, και οι αμαρτίες αυτές είναι του διαβόλου. Γι’ αυτό, αδελφέ, δεν είναι σωστό να στενοχωρούμαστε και για τις αμαρτίες του διαβόλου. Στον Πνευματικό, όταν πη κανείς: «μου περνούν βλάσφημοι λογισμοί για τον Θεό ή τον Χριστό ή το Άγιο Πνεύμα ή για την Παναγία ή για τους Αγίους ή για σένα τον Πνευματικό μου», δεν χρειάζεται τίποτε άλλο. Ούτε ο Πνευματικός θα ζητήση λεπτομέρειες, αλλά ούτε και εμείς πρέπει να του πούμε. Μόνον ότι «μου περνούν βλάσφημοι λογισμοί», αυτό είναι αρκετό. Ο κακούργος διάβολος, για να μας μπλέξη, μας φέρνει λογισμούς και για το Πανάγιο Πνεύμα ακόμη και μετά μας λέει ο ίδιος ότι αυτή η αμαρτία δεν συγχωρείται κ.λπ. Τι μας το λέει; Εμείς το ξέρουμε αυτό. Ας το ακούση αυτός που βλασφημάει το Πανάγιο Πνεύμα και όχι εμείς που το ευλαβούμαστε. Από εδώ μπορούμε να καταλάβουμε ότι είναι του διαβόλου, γιατί συνήθως τέτοιους λογισμούς φέρνει στους πολύ ευλαβείς και πολύ ευαίσθητους με σκοπό ό,τι πετύχει. Εάν δεν κατορθώση να φέρη τον άνθρωπο σε απόγνωση να αυτοκτονήση, τουλάχιστον να τον τρελάνη και, εάν δεν μπορέση ούτε και αυτό, τον ευχαριστεί, εάν του φέρη έστω και μία μελαγχολία. Αρκεί στον διάβολο να αχρηστέψη ένα πλάσμα του Θεού. Επειδή ξέρω ότι θα θέλατε να μάθετε τι είναι η βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος και πότε είναι ένοχος ο άνθρωπος, σας λέω μόνο δύο λόγια, αυτά που νιώθω. Βλασφημία είναι η περιφρόνηση γενικά στα θεία, όταν ο άνθρωπος έχη, εννοείται, τα λογικά του. Τότε είναι και ένοχος. Αδύνατο επομένως σε έναν ευλαβή άνθρωπο να υπάρχη βλασφημία. Στο πρώτο στάδιο της βλασφημίας κατά του Αγίου Πνεύματος βρίσκονται οι αναιδείς άνθρωποι και στο δεύτερο οι περιφρονητές προς τον Θεό και τα θεία. Στο τρίτο βρίσκεται ο διάβολος. Γι’ αυτό θα πρέπη, όσο μπορούμε, να προσέχουμε από την αναίδεια, την περιφρόνηση, όχι μόνον προς τα θεία αλλά και προς τον πλησίον μας, διότι είναι εικόνα Θεού, και να μη δίνουμε σημασία στους βλάσφημους λογισμούς που φέρνει ο διάβολος, χωρίς εμείς να τους θέλουμε.
Κάποτε ερωτήθη:
-Γέροντα, θα πρέπη να πιστεύουμε στα όνειρα και να τα εξηγούμε;
Απεκρίθη:
-Αδελφέ, εάν έφθασες στα μέτρα του Ιωσήφ, θα πρέπη. Εάν όμως όχι, όχι.
Νομίζω ότι φτάνουν αυτά τα βότανα προς το παρόν, και θα πρέπη να τα βάλω στην σακούλα (στον φάκελο), να τα στείλω, η οποία και αυτή ξένη είναι, όπως οι κόλλες που τυλιχτήκανε τα ξένα βότανα. Του λόγου μου διέθεσα μόνο δύο ώρες να τα τυλίξω και γι’ αυτόν τον κόπο μου θέλω να με πληρώσετε με μια ευχή κάπου‐κάπου. Έχω ανάγκη από πολλές ευχές σας, αλλά δεν θέλω να σας κουράσω. Όσο μπορείτε να καλλιεργήσετε την Πνευματική αρχοντιά και Πνευματική λεβεντιά. Την ζήλια μην την αφήσετε να μπη μέσα από τα σύρματα, διότι όλη την καλοσύνη σας θα την μουρνταρέψη, όπως το ψόφιο ποντίκι μέσα στο πιθάρι με το λάδι. Η καλοσύνη της γυναίκας εκ φύσεως είναι μεγάλη, αλλά το πιθάρι της καλοσύνης το σκεπάζουν δυστυχώς οι γυναίκες με ένα μαντίλι (εννοώ οι περισσότερες), και πέφτουν μετά ποντίκια μέσα και την μουρνταρεύουν. Γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Ο Χριστός και η Παναγία μαζί σας ο αδελφός σας Μοναχός Παΐσιος.
Αγ. Παϊσίου Αγιορείτου: Επιστολές
