Το αποστολικό ήθος και η νηπιότητα της καρδιάς

Τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν

ι΄ 16 - 21

   

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου του 2009

Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - εδώ

     Η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε πριν από λίγο αναγιγνώσκεται τιμητικώς πως για την γιορτή του Αγίου και Αποστόλου Ευαγγελιστού Λουκά που γιορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. Πράγμα που σημαίνει ότι περιγράφει το ήθος το αποστολικό. Αλλά πρέπει να υπενθυμίσω – και έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις ερμηνευτικές δυνατότητες και προοπτικές αυτής της περικοπής – ότι την ίδια περικοπή διαβάζουμε στην εορτή των Αγίων Αρχαγγέλων. Αυτό υπάρχει σαν μια σπουδαία δυνατότητα κατανοήσεως και συσχετίσεως του αποστολικού ήθους με το ήθος των Αγγέλων.

Και έτσι θα καταλάβουμε την περικοπή. Είναι οι Άγγελοι είναι ουράνιες δυνάμεις που διακονούν και λειτουργούν τον Θεό. Τον διακονούν στέλνοντας σε εμάς τα μηνύματά Του και ταυτόχρονα Τον λειτουργούν. Πράγμα που σημαίνει ότι ο Απόστολος  και Ευαγγελιστής Λουκάς το ίδιο πράγμα κάνουν ακριβώς: γίνονται η φωνή του Θεού και υπηρετούν τον Θεό. Και φυσικά η προοπτική του κειμένου που ανοίγεται μπροστά μας ανοίγει αυτόν το δρόμο που είναι το ήθος το αγγελικό και το αποστολικό στη ζωή του καθενός μας. Ακριβώς αυτό να δούμε γιατί η επέκταση πια του ήθους του αγγελικού και του αποστολικού στη ζωή του καθενός μας μας αφορά και μας ενδιαφέρει πάρα πολύ, γιατί και εμείς κατά αυτόν τον τρόπο πρέπει να λειτουργήσουμε.

Τι λέει ο Χριστός μας τώρα, ομιλώντας στους μαθητές Του; Ξεκινάει με μια φράση που δηλώνει την ενότητα που έχει μαζί τους και την ενότητα που έχει με τον Πατέρα Του. Λέει, όποιος ακούει εσάς, που εσείς τι ομιλείτε και λέτε; λέτε το λόγο μου, εμένα ακούει. Και όποιος δεν ακούει εμένα, δεν ακούει τον Πατέρα μου. Βλέπετε υπάρχει μια άμεση σχέση ενότητας. Ενότητας και υπακοής των Μαθητών (:«ακούω», «υπακούω») και ταυτόχρονα ενότητας και υπακοής του Υιού προς τον Πατέρα. Δηλαδή τα πάντα, όλα, ανάγονται μέσα στη ζωή της Αγίας Τριάδας. Εκεί υπάρχει ενότητα, υπάρχει αγάπη και, αφού υπάρχει αυτό εκεί, έτσι είναι ο Θεός. Αυτό ο Θεός το δίνει σε εμάς σαν δώρο και αποκτούμε με Εκείνον και όλοι μας αυτήν την ενότητα την Τριαδική. Υπάρχει αγάπη και ενότητα. Μέσα από αυτή την αγάπη και την ενότητα πια μπορούμε να λειτουργήσουμε το πρώτο βήμα το αποστολικό.

Και για να μπορέσεις να έχεις αυτή την ενότητα και την αγάπη πρέπει να ξεπεράσεις τα πάθη σου. Άρα δίνεις μια μάχη με τα πάθη σου. Και στέλνει ο Χριστός Αποστόλους Του, και εμάς όλους, για να μπορούμε να εκφράσουμε στη ζωή του κόσμου τη φωνή Του και το ήθος Του και το ό,τι είναι Εκείνος. Και αυτή είναι οφειλή μας μας και το καθήκον μας: όπως στέλνει τους Μαθητές Του και στέλνει και εμάς. Και πάνε οι Μαθητές Του και χαίρονται όταν βλέπουνε που τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς.

Και πάνε χαρούμενοι και λένε στον Χριστό: Ξέρεις, τα πνεύματα υποτάσσονται σε εμάς. Πολύ μεγάλη ιστορία.  Σάμπως και έκαναν κάτι ιδιαίτερο οι Μαθητές; Απλώς αγάπησαν τον Χριστό και ακολούθησαν τις πρώτες διδαχές Του. Γιατί τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς; Και ο Χριστός απαντάει: Μη χαίρεστε για αυτό, λέει. Για αυτό να μη χαίρεστε. Να χαίρεστε γιατί τα ονόματά σας γράφτηκαν στον ουρανό. Νίκησαν τα δαιμόνια και τα δαιμόνια σε αυτούς υποτάσσονται, γιατί πρώτα νίκησαν τα πάθη τους. Και επειδή νίκησαν τα πάθη τους απέκτησαν ήθος χριστοειδές και θεοειδές πάνω στον κόσμο. Είναι σαν τον Θεό.

Και επειδή η αγάπη νικάει οτιδήποτε και επειδή ακριβώς και η κόλαση του διαβόλου είναι η παρουσία της αγάπης του Θεού, αυτή ακριβώς η νίκη πάνω στα πάθη τούς κάνει να νικήσουν και τα δαιμόνια! Δεν είναι ανεξάρτητο διακόνημα και ανεξάρτητο επίτευγμα να κάνουν αυτό το πράγμα. Όποιος στρέφεται στον Χριστό, όποιος αγαπάει, είναι Αγάπη, όποιος γίνεται σαν τον Χριστό, σαν την Αγία Τριάδα και έχει ενότητα, νικάει οτιδήποτε κακό. Δεν είναι μια ιδιαίτερη πάλη και μια αγωνία. Γι’ αυτό να χαίρεστε λοιπόν! Γιατί νικήσατε τα πάθη σας και, μέσα από τη νίκη των παθών, γράφονται τα ονόματα σας στον ουρανό.

Και φυσικά προσθέτει ο Χριστός μετά λέγοντας – στους Μαθητές Του το λέει, αλλά με το δικό Του τρόπο στρεφόμενος στον Πατέρα του – για να προσδιορίσει οριστικά αυτό το ήθος το αποστολικό, το οποίο περνάει στο πρόσωπό μας και στη ζωή μας. Κάνει μια σύντομη προσευχή στο τέλος και λέει: Σ’ ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί αυτά δεν τα έμαθες και δεν τα έδειξες στους σοφούς και τους συνετούς του κόσμου αυτού, δηλαδή αυτούς που είναι εγωιστές, και προσπαθούν τον κόσμο να τον κυβερνήσουνε όχι με την ενότητα, όχι με την αγάπη, όχι με το ήθος το τριαδολογικό, αλλά πάνε να νικήσουνε τα δαιμόνια με τα δαιμόνια, όντες δαίμονες. Και λέει: Ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί σε αυτούς τους συνετούς και τους φρονίμους –  δηλαδή τους εγωιστές του κόσμου –  δεν τους τα έδειξες αυτά τα πράγματα. Και σε ποιους τα έδειξες; Στα νήπια, δηλαδή στους ταπεινούς. Και μας καλεί σε μια «νηπιότητα», σε μια κάθαρση στον παθών, μια αλλαγή της νοοτροπίας της ζωής μας. Όπου το κάθε τι δαιμονιώδες, το οποίο δεν εκφράζει αγάπη και ενότητα, καταλύει τον κόσμο και τον διαλύει. Και τότε γινόμαστε νήπιοι. Και τότε προσομοιάζουμε, κατά Χάριν, στην αγάπη του Θεού. Και τότε προσομοιάζουμε και στις Ουράνιες Δυνάμεις και στους Αποστόλους και στον σήμερα τιμώμενο Απόστολο.

Άρα το κείμενο που ακούσαμε είναι συγκλονιστικό, γιατί αφορά τον βηματισμό της ζωής μας. Και όχι μόνο αυτό· δεν είναι απλώς το ήθος του τι κάνουμε εμείς, είναι το τι αφήνουμε στα γύρω μας. Το τι πατήματα, το τι ίχνη αφήνουμε στο περιβάλλον μας. Μπαίνει ένα ήθος αποστολικό, αγαπητικό, ενότητας, νίκης κατά των δαιμόνων (που σημαίνει νίκη κατά των παθών); Ή μπαίνουμε στον κόσμο, ως δήθεν έξυπνοι και συνετοί και φρόνιμοι, για να κερδίσουμε με τα δικά μας επιτεύγματα και τον εγωισμό μας τον κόσμο; Και εδώ όλα καταλύονται και εδώ ο Χριστός καλεί όλους μας σε μια «νηπιότητα».

Τιμούμε λοιπόν σήμερα τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά. Ταυτόχρονα έμμεσα τιμήσαμε τους Αγγέλους. Ταυτόχρονα, έμμεσα και άμεσα, τιμούμε όλους εκείνους οι οποίοι απέκτησαν αυτή την «νηπιότητα» και ταυτόχρονα ανοίγουμε μια άλλη προοπτική στον κόσμο. Την προοπτική που η φωνή μας να γίνει η φωνή του Θεού. Τα πατήματά μας να γίνουν πατήματα του Θεού πάνω στον κόσμο. Και η παρουσία μας να γίνει η παρουσία Αποστόλου.

  

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ 

18 Οκτωβρίου  

Ο απόστολος Λουκάς καταγόταν από την πόλη της Αντιόχειας και, κατά πάσα πιθανότητα, ήταν γόνος οικογενείας εθνικών. Από νεαρή ηλικία αφιερώθηκε στην αναζήτηση της σοφίας, στη μελέτη των επιστημών και των τεχνών. Αυτή η δίψα του για γνώση τον έκανε να ταξιδεύσει ανά τον κόσμο και να διαπρέψει στην ιατρική επιστήμη και την τέχνη της ζωγραφικής. Εκτός από την ελληνική γλώσσα, την οποία χειριζόταν θαυμάσια, όπως μαρτυρεί το Ευαγγέλιό του, γνώριζε επίσης την εβραϊκή και την αραμαϊκή. 

Σύμφωνα με μια εκκλησιαστική παράδοση, συγκαταλεγόταν μεταξύ των Εβδομήκοντα Αποστόλους, τους οποίους απέστειλε ανά δύο ο Κύριος να κηρύξουν τον λόγο της σωτηρίας στις πόλεις και στα χωριά της Παλαιστίνης [1]. Κατά τη διάρκεια του ζωηφόρου θείου Πάθους, ο άγιος Λουκάς βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα· και το πρωί του Πάσχα περπατούσε μαζί με τον Κλεόπα [30 Οκτ.] προς το χωριό Εμμαούς, θλιμμένος και εξουθενωμένος για την απώλεια του Διδασκάλου. Η θλίψη του όμως μετατράπηκε σε άφατη χαρά, όταν ο Χριστός, ο Οποίος τους παρουσιάσθηκε «κατά το κομμάτιασμα του άρτου», μαρτυρώντας έτσι την εκ νεκρών τριήμερη έγερσή Του (Λουκ. 24, 35). Εν συνεχεία, μετά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, ο Λουκάς έμεινε για κάποιο διάστημα στα Ιεροσόλυμα μαζί με τους άλλους Αποστόλους και κατόπιν επέστρεψε στην Αντιόχεια, όπου βρισκόταν ήδη κάποιοι από τους μαθητές. Ορισμένοι όμως αναφέρουν ότι ο άγιος Απόστολος έμεινε στη Σεβάστεια της Σαμαρείας για λίγο, για να κηρύξει τον λόγο του Θεού, και εκεί απέκτησε το λείψανο της δεξιάς χειρός του Τιμίου Προδρόμου, το οποίο μετέφερε στην πατρίδα του ως πολύτιμο τρόπαιο. Επιστρέφοντας στην Αντιόχεια, πρέπει να συνάντησε τον Απόστολο Παύλο, κατά τη διάρκεια της δεύτερης αποστολικής περιοδείας του (περί το 50), και από εκεί να ξεκίνησε μαζί του, συνοδεύοντάς τον στην Ελλάδα, με σκοπό να κηρύξει το Ευαγγέλιο της σωτηρίας. 

Αλλά μια άλλη παράδοση [2] αναφέρει ότι ο Λουκάς δεν είχε γνωρίσει τον Κύριο κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής Του, και ότι συνάντησε τον απόστολο Παύλο στη Θήβα της Βοιωτίας -επί βασιλείας Κλαυδίου (περί το 42)-, όπου ο ίδιος φρόντιζε και περιέθαλπε τους ασθενείς. Οι πύρινοι λόγοι του Αποστόλου των εθνών τον έπεισαν για την αλήθεια, την οποία ματαίως αναζητούσε επί τόσα χρόνια στην ανθρώπινη σοφία. Αμέσως και χωρίς δισταγμούς, εγκατέλειψε τα υπάρχοντά του και την ιατρική του σώματος, για να γίνει μαζί με τον απόστολο Παύλο ιατρός των ψυχών. 

Συνόδευσε επίσης στις περιοδείες από την Τρωάδα έως τους Φιλίππους τον Απόστολο των εθνών, και τον εγκατέστησε εκεί για να εδραιώσει τη νεοσύστατη εκκλησιαστική κοινότητα. Ο Λουκάς έμεινε πολλά χρόνια στη Μακεδονία. Όταν ο Παύλος την ξαναεπισκέφθηκε κατά τη διάρκεια της τρίτης περιοδείας του (38), τον έστειλε στην Κόρινθο, για να παραλάβει τα χρήματα (τη αναφερόμενη ως «λογία») που είχαν συγκεντρώσει οι πιστοί υπέρ των πτωχών των Ιεροσολύμων. Εν συνεχεία, μετέβησαν μαζί στην Αγία Πόλη, ενισχύοντας τις Εκκλησίες που συναντούσαν στον δρόμο τους. Όταν ο απόστολος Παύλος συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Καισάρεια της Παλαιστίνης, ο Λουκάς δεν τον εγκατέλειψε, αλλά τον ακολούθησε μέχρι τη Ρώμη, όπου παρουσιάσθηκε ενώπιον του δικαστηρίου του Καίσαρα. Ως πιστός μαθητής, αντιμετώπισε μαζί του όλα τα δεινά και τις περιπέτειες του ταξιδιού, τις οποίες περιγράφει στο τέλος των «Πράξεων των Αποστόλων» (27-28).
Στη Ρώμη, υπό την καθοδήγηση του αποστόλου Παύλου, ο Λουκάς συνέγραψε το Ευαγγέλιό του και τις «Πράξεις των Αποστόλων». Και τα δύο αυτά έργα του τα αφιέρωσε στον ηγεμόνα της Αχαΐας, στον «κράτιστο» Θεόφιλο, ο οποίος ασπάσθηκε τον χριστιανισμό [3]. Προσθέτοντας στο Ευαγγέλιό του λεπτομέρειες που δεν τις βρίσκουμε στα δύο πρώτα Ευαγγέλια, διηγείται τον Βίο του Σωτήρος Χριστού, υπογραμμίζοντας τη φιλευσπλαχνία και τη φιλανθρωπία Του προς το αμαρτωλό γένος των ανθρώπων, το οποίο ήλθε να βοηθήσει ως Ιατρός. Στις δε «Πράξεις», αφού αναφερθεί στα γεγονότα που συνόδευσαν την ίδρυση της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, υπογραμμίζει ιδιαιτέρως το αποστολικό έργο του διδασκάλου του Παύλου, ο οποίος εργάσθηκε για τη διάδοση του ευαγγελικού λόγου περισσότερο από τους άλλους Αποστόλους. 

Ο απόστολος Παύλος έμεινε στη φυλακή δύο χρόνια. Όταν αποφυλακίσθηκε, ξανάρχισε αμέσως τις αποστολικές περιοδείες του, έχοντας μαζί του τον πιστό μαθητή του Λουκά. Λίγο αργότερα όμως, ο Νέρων εξαπέλυσε ανελέητο διωγμό κατά των χριστιανών της Ρώμης. Ριψοκινδυνεύοντας τότε ο Παύλος και την ίδια του τη ζωή, επέστρεψε στην πρωτεύουσα για να στηρίξει τους πιστούς. Εκεί συνελήφθη και κλείστηκε πάλι στη φυλακή, σε συνθήκες χειρότερες από τις προηγούμενες φορές. Ο Λουκάς παρέμεινε κοντά του πιστός, ενώ άλλοι τον εγκατέλειψαν (Β΄ Τιμ. 4, 11), και πιθανόν να παραβρέθηκε στο μαρτύριό του, χωρίς ωστόσο να μας αφήσει γραπτή μαρτυρία. 

Μετά τον ένδοξο θάνατο του Αποστόλου των εθνών, ο Λουκάς πήρε τον δρόμο της επιστροφής, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο της σωτηρίας στην Ιταλία, τη Δαλματία, καθώς και στη Μακεδονία, από όπου πέρασε για να φθάσει στην Αχαΐα. Αναφέρεται ότι στα γεράματά του πήγε στην Αίγυπτο, για να ευαγγελισθεί τους εκεί ειδωλολάτρες, και υπέστη μεγάλες ταλαιπωρίες, και ότι έφθασε μέχρι τη μακρινή Θηβαΐδα, όπου χειροτόνησε τον άγιο Άβιλο δεύτερο επίσκοπο Αλεξανδρείας [4]. 

Εν συνεχεία, επιστρέφοντας ο Λουκάς στην Ελλάδα, έγινε επίσκοπος των Θηβών της Βοιωτίας. Χειροτόνησε τότε πρεσβυτέρους και διακόνους, ανήγειρε ναούς και με την προσευχή του θεράπευσε τους ψυχικά και σωματικά ασθενείς. Εκεί, σε ηλικία ογδόντα τεσσάρων ετών, τον συνέλαβαν οι ειδωλολάτρες, τον έγδαραν ζωντανό, τον σταύρωσαν σε μια ελιά [5], και έτσι μαρτυρικά παρέδωσε τη ψυχή του στον Κύριο. Αργότερα επιτέλεσε πολυάριθμα θαύματα, χάρη σε ένα θαυματουργικό υγρό το οποίο ανέβλυζε από τον τάφο του και θεράπευε κάθε ασθένεια, ιδίως τις ασθένειες των οφθαλμών σε όποιον με πίστη χριόταν με αυτό. 

Μετά από πολλά χρόνια, στις 3 Μαρτίου του 357, ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος, ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, απέστειλε τον ηγεμόνα της Αιγύπτου άγιο Αρτέμιο [20 Οκτ.] στις Θήβες, για να προβεί στην ανακομιδή και μετακομιδή των τιμίων λειψάνων του αποστόλου Λουκά στον ναό των Αγίων Αποστόλων της Βασιλεύουσας· τα κατέθεσε τότε κάτω από την αγία Τράπεζα, μαζί μ’ εκείνα των αγίων Αποστόλων Ανδρέου και Τιμοθέου. 

Η παράδοση της Εκκλησίας αναφέρει επίσης ότι ο άγιος Λουκάς υπήρξε ο πρώτος αγιογράφος και ότι φιλοτέχνησε εικόνα της Κυρίας Θεοτόκου, ενώ ακόμη ζούσε. Η Παναγία δέχθηκε με χαρά την εικόνα και είπε: «Ἡ χάρις τοῦ παρ’ ἐμοῦ Τεχθέντος, εἴη μετ’ αὐτῆς!» [6]. Εν συνεχεία, ο άγιος ιστόρησε και άλλες εικόνες της Παναγίας και των αγίων Αποστόλων και έτσι μετέδωσε στην Εκκλησία την ιερή και ευλαβή παράδοση της τιμής των εικόνων του Χριστού και των αγίων. Για τον λόγο αυτό τιμάται εξαιρέτως ως προστάτης των αγιογράφων. 

-ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-

[1] Ο Λουκάς είναι ο μόνος Ευαγγελιστής ο οποίος αναφέρει την από του Κυρίου αποστολή των Εβδομήντα μαθητών. Αυτή η μαρτυρία επιβεβαιώνει μάλλον την άποψη ότι συγκαταλεγόταν μεταξύ τους. 

[2] Την οποία μνημονεύει το Συναξάριον της Κωνσταντινουπόλεως, ενώ την προηγούμενη αναφέρει ο άγιος Συμεών ο Μεταφραστής, στηριζόμενος στους αρχαίους συγγραφείς Ωριγένη, Κλήμη Αλεξανδρείας και Ευσέβιο Καισαρείας. 

[3] Κατ’ άλλους, τις συνέγραψε στα Ιεροσόλυμα. Ο πρόλογος του κατά Λουκάν Ευαγγελίου φαίνεται να επιβεβαιώνει την άποψη ότι δεν υπήρξε ο ίδιος αυτόπτης μάρτυς του Βίου του Κυρίου, αφού γράφει: «όπως μας τα παρέδωσαν εκείνοι που από την αρχή ήταν αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του λόγου, αφού ερεύνησα όλα τα γεγονότα από την αρχή με ακρίβεια, θεώρησα κι εγώ καλό να σου τα γράψω με τη σειρά…» (Λουκ. 1, 2). 

[4] Την παράδοση αυτή μνημονεύει μόνο ο άγιος Συμεών ο Μεταφραστής. 

[5] Ο μαρτυρικός του θάνατος μνημονεύεται από τους πλέον πρώιμους χριστιανούς συγγραφείς (από το άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο κυρίως), μόνο όμως ο Νικηφόρος ο Κάλλιστος (14ος αι.) αναφέρει τον σταυρικό θάνατο. Κατ’ άλλους (Ηλίας ο Κρης, Νικηφόρος Γρηγοράς), ο άγιος Απόστολος ανεπαύθη εν ειρήνη. 

[6] Η εικόνα αυτή της Θεοτόκου, η πασίγνωση «Οδηγήτρια» που κρατεί ευθυτενώς το Θείο Βρέφος, εστάλη από την Παλαιστίνη στην Κωνσταντινούπολη από την αυτοκράτειρα Ευδοκία, ως δώρο στην αδελφή του συζύγου της Πουλχερία, και αυτή την κατέθεσε στη Μονή των Οδηγών, της οποίας ήταν κτιτόρισσα (βλ. Θεοδώρου Αναγνώστου· «Εκκλησιαστική Ιστορία», εκδ. G.C.Hansen, Βερολίνο 1971, σελ. 100). Η εικόνα επιτέλεσε αναρίθμητα θαύματα, ιδίως κατά τη λιτάνευσή της επί των επάλξεων για την απώθηση των Αράβων που πολιορκούσαν τη Βασιλεύουσα (717). Καταστράφηκε από τους Τούρκους κατά τη φρικτή άλωση. Άλλες εικόνες που αγιογράφησε ο απόστολος Λουκάς, βρίσκονται η μία στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στην Πελοπόννησο, μία άλλη στη Μονή Κύκκου στην Κύπρο, και η τρίτη στη Μονή Παναγίας Σουμελά του Πόντου. Και αλλού απαντώνται και άλλες εικόνες, οι οποίες μόνο κατά την παράδοση αποδίδονται στον άγιο Απόστολο και Ευαγγελιστή. Ο άγιος Ανδρέας ο Κρης μνημονεύει επίσης (PG 97, 1304) δύο εικόνες του αγίου Λουκά, μία του Χριστού και μία της Θεοτόκου, τις οποίες μπορούσε κανείς να προσκυνήσει στη Ρώμη και στα Ιεροσόλυμα.

Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος 2ος, Οκτώβριος. Ίνδικτος, 

 

Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’da Havarî Yaşam Anlayışı ve Kalbin Çocuk Sadeliği

Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’da Havarî Yaşam Anlayışı ve Kalbin Çocuk Sadeliği

Az önce dinlediğimiz İncil pasajı, bugün Kilisemizin anısını kutladığı Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’nın yortusu münasebetiyle okunmaktadır. Bu pasaj, havarî yaşam anlayışını gözler önüne sermektedir. Ancak burada, pasajı yorumlarken önümüze yeni ufuklar açan çok önemli bir noktaya dikkat çekmek istiyorum: Aynı İncil pasajı, Başmeleklerin yortusunda da okunmaktadır. Bu durum, havarî yaşam anlayışını meleklerin yaşamıyla birlikte ele alıp anlamamıza imkân vermektedir. Biz de bu pasajı bu bakış açısıyla değerlendireceğiz. 

Melekler, Allah’a hizmet eden ve O’nun huzurunda kendilerine verilen ilâhî görevleri yerine getiren göksel varlıklardır. Allah’a hizmet eder, O’nun mesajlarını bize ulaştırır, O’nun huzurunda ibadetlerini ve görevlerini yerine getirirler. Havariler ve Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka da aynı şekilde Allah’a hizmet eder ve O’nun sesini dünyaya duyururlar. 

Önümüzde açılan bu metin, her birimizin hayatında hem meleklere özgü yaşamın hem de havarî yaşam anlayışının nasıl hayat bulabileceğini gösterir. İşte kavramamız gereken tam da budur. Çünkü meleklerin ve havarilerin yaşamının bizim hayatımıza yansıması, hepimizi yakından ilgilendiren ve büyük önem taşıyan bir meseledir. Bizler de aynı şekilde Allah’a hizmet etmeye çağrılıyoruz. 

Peki, Rab Mesih öğrencilerine ne söylüyor? 

Sözlerine, kendisiyle öğrencileri ve aynı zamanda Babası arasındaki birliği ortaya koyan şu sözlerle başlıyor: 

“Sizi dinleyen beni dinlemiş olur; sizi reddeden beni reddetmiş olur. Beni reddeden de beni göndereni reddetmiş olur.” 

Burada apaçık bir birlik ilişkisi görüyoruz. Öğrencilerin Mesih’le birliği ve O’na itaatleri söz konusudur; çünkü dinlemek, yalnızca işitmek değil, aynı zamanda itaat etmektir. Aynı şekilde Oğul’un Baba’yla birliği ve O’na itaati de söz konusudur. Demek ki her şey, Kutsal Üçlübirlik’in yaşamına dayanır. 

Kutsal Üçlübirlik’te birlik ve sevgi vardır. Allah’ın kendi yaşamında var olan bu birlik ve sevgi, bize de bir armağan olarak sunulur. Böylece bizler de O’nunla ve birbirimizle birlik içinde yaşayarak Kutsal Üçlübirlik’in birliğine katılırız. İşte bu sevgi ve birlik sayesinde havarî yaşamın ilk adımını atabiliriz. 

Ancak bu birliği ve sevgiyi yaşayabilmemiz için tutkularımızı yenmemiz gerekir. Demek ki kendi içimizde bir mücadele vermeliyiz. 

Mesih, havarilerini ve hepimizi, kendi sesini, yaşam biçimini ve kim olduğunu dünyada görünür kılmamız için gönderiyor. Bu, bizim sorumluluğumuz ve görevimizdir. Mesih öğrencilerini nasıl gönderdiyse, bizleri de aynı şekilde gönderiyor. 

Öğrenciler yola çıkıyorlar. Kötü ruhların kendilerine boyun eğdiğini görünce büyük bir sevinçle geri dönüyorlar. 

Mesih’in yanına gelip şöyle diyorlar: 

“Biliyor musun, kötü ruhlar bile bize boyun eğiyor!” 

Gerçekten de dikkat çekici bir olaydır bu. Peki, öğrenciler ne yapmışlardı? Özel bir şey mi gerçekleştirmişlerdi? Hayır. Yalnızca Mesih’i sevmiş ve O’nun ilk öğretilerine uymaya başlamışlardı. Öyleyse kötü ruhlar neden onlara boyun eğiyordu? 

Mesih onlara şöyle karşılık veriyor: 

“Buna sevinmeyin! Asıl, adlarınızın göklerde yazılmış olmasına sevinin.” 

Öğrenciler şeytanlar üzerinde zafer kazanmışlardı; kötü ruhlar onlara boyun eğiyordu. Çünkü öncelikle kendi tutkularını yenmişlerdi. Tutkularını yenerek dünyada Mesih’e ve Allah’a benzeyen bir yaşam sürmeye başlamışlardı. Böylece Allah’a benzer hâle gelmişlerdi. 

Sevgi her şeyi yener. Şeytan için cehennem, Allah’ın sevgisinin huzurunda bulunmaktır. İşte tutkularına karşı kazandıkları zafer, öğrencileri kötü ruhlara karşı da muzaffer kılıyordu! 

Bu, bundan ayrı, bağımsız bir hizmet ya da kendilerine ait özel bir başarı değildi. Mesih’e yönelen, O’nu seven, sevginin içinde yaşayan, Mesih’e ve Kutsal Üçlübirlik’e benzeyen ve birlik içinde yaşayan insan, her türlü kötülüğe karşı zafer kazanır. 

Dolayısıyla burada, ayrıca üstlenilmesi gereken ayrı bir mücadele ya da insanı tüketen bağımsız bir kaygı söz konusu değildir. Mesih’in sözleriyle sevinmemiz gerekir. Çünkü tutkularımızı yenmişizdir ve tutkularımız üzerindeki bu zafer sayesinde adlarımız göklere yazılmıştır. 

Mesih daha sonra öğrencilerine hitap etmeyi sürdürürken, her zamanki üslubuyla yüzünü Babası’na çevirir ve dua eder. Böylece havarî yaşam anlayışını açık ve kesin bir biçimde ortaya koyar. Bu yaşam anlayışı, bizim kişiliğimize ve hayatımıza da yansımalıdır. 

Mesih duasını kısa bir şükür ifadesiyle sürdürür ve şöyle der: 

“Ey Göklerin ve yerin Rabbi olan Baba! Bunları bilge ve akıllı kişilerden gizleyip küçük çocuklara açıkladığın için Sana şükrederim.” 

Burada söz konusu olan, dünyanın bilge ve akıllı saydığı insanlardır. Bunlar, bencillikleri içinde yaşayan; dünyayı birlik, sevgi ve Kutsal Üçlübirlik’in yaşam anlayışıyla şekillendirmek yerine, şeytanları yine şeytanî yollarla yenmeye çalışan ve sonunda kendileri de şeytanî bir tutum benimseyen insanlardır. 

Mesih şöyle der: “Baba, bunları dünyanın bilgelerinden ve akıllılarından gizlediğin için Sana şükrederim.” 

Peki, Allah bunları kimlere açıklamıştır? 

Küçük çocuklara; yani alçakgönüllü olanlara. 

İşte Mesih bizi kalbin çocuk sadeliğine çağırıyor. Bu, tutkularımızdan arınmaya ve yaşam anlayışımızı değiştirmeye yönelik bir çağrıdır. 

Sevgiyi ve birliği yansıtmayan, şeytanî olan her şey dünyayı yıkar ve parçalar. Kalbin çocuk sadeliğine erişmek ise bundan uzaklaşmakla mümkündür. İşte o zaman, Allah’ın sevgisine O’nun lütfuyla benzer hâle geliriz. O zaman göksel güçlere, havarilere ve bugün anısını kutladığımız Aziz Havari Luka’ya da benzeriz. 

Öyleyse dinlediğimiz bu İncil pasajı son derece derin bir anlam taşımaktadır; çünkü doğrudan doğruya hayatımızın nasıl olması gerektiğini anlatmaktadır. 

Üstelik mesele yalnızca bizim nasıl bir yaşam sürdüğümüzden ibaret değildir. Çevremizde ne bıraktığımız da önemlidir. Hayatımızın ardından hangi izleri, hangi ayak izlerini bırakıyoruz? 

Hayatımızda havarî, sevgi dolu ve birleştirici bir yaşam anlayışı mı hüküm sürüyor? Şeytanlara karşı zafer kazanıyor, yani kendi tutkularımızı mı yeniyoruz? 

Yoksa kendimizi bilge, bilgili ve akıllı insanlar olarak görüp kendi başarılarımızla ve bencilliğimizle dünyayı kazanmaya mı çalışıyoruz? 

İşte o zaman her şey yıkılır ve dağılır. Oysa Mesih hepimizi yeniden kalbin çocuk sadeliğine çağırıyor. 

Bugün Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’yı anıyor ve yüceltiyoruz. Aynı zamanda, dolaylı olarak melekleri de yüceltiyoruz. Bununla birlikte, kalbin bu çocuk sadeliğini edinmiş olan herkesi de onurlandırıyoruz. Böylece dünyaya bambaşka bir ufuk açıyoruz. 

Bu, sesimizin Allah’ın sesine dönüştüğü bir ufuktur. Attığımız adımların dünyada Allah’ın adımları hâline geldiği bir ufuktur. Varlığımızın bir havarinin varlığına dönüştüğü bir ufuktur.

Peder Konstantinos Stratigopoulos

 

Τα αίτια της πνευματικής ακαρπίας μας και η θεραπεία τους

 

ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΕΤΑΡΤῌ
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
η΄ 5 - 15

Aπομαγνητοφωνημένη oμιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 

Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - εδώ 

   Δεν νομίζω να υπάρχει Χριστιανός που να μην γνωρίζει αυτήν την περικοπή του Σπορέως με τις προεκτάσεις και την απλή διήγησή της. Και μάλιστα μελετώντας κάποιος τους ερμηνευτές Πατέρες, μπορεί να προσδιορίσει και να δει πως όσο πιο απλή είναι η διήγηση που κάνει ο Χριστός μας και κατανοητή σε όλο τον κόσμο, τόσο μπορεί να περικλείει πολύ βαθύτερα νοήματα. 

  Να σταθούμε λίγο σε μια πτυχή της περικοπής, την ουσιαστική. Για να δούμε πως – μέσα στην απλότητά της και την ενάργειά της – είναι πολύ καθαρή για το μυαλό και για τις ακοές τού οποιουδήποτε ανθρώπου, περικλείει την νηπτική, να πούμε, ασκητική μέθοδο της Εκκλησίας μας, που αφορά όλους τους Χριστιανούς. 

   Ο ίδιος ο Χριστός μας, ερμηνεύοντας την παραβολή, έθεσε τρία στοιχεία τα οποία προσδιορίζουνε αυτή την αδυναμία να καρποφορήσει αυτός ο σπόρος που πέφτει πάνω στη γη. Είπε με τα δικά Του τα λόγια, πως η πρώτη αιτία είναι ο διάβολος που «αίρει» τον λόγο του σπόρου που έρχεται. Η δεύτερη αιτία είναι που δεν έχει ρίζα αυτός ο σπόρος. Και η τρίτη αιτία είναι που υπάρχουν οι μέριμνες του βίου. Για να δούμε το κείμενο μέσα από αυτές τις τρεις λέξεις, πολύ πολύ κοντά, για να καταλάβουμε πως, και μόνο αυτό να θυμάστε, θα έχετε στο νου σας (όσο μπορεί να είναι ολοκληρωμένη) την νηπτική/ ασκητική μέθοδο της Εκκλησίας μας που αφορά όλους μας, για την καθημερινότητα της ζωής μας, για την προσωπική μας άσκηση και για τον προσωπικό μας αγιασμό. 

  Κοιτάξτε την πρώτη αιτία που δίνει ο Χριστός μας. Λέει, έρχεται ο διάβολος, λέει, και αίρει. Να θυμηθείτε πως η πτώση του ανθρώπου έχει μια προϋπόθεση. Ο άνθρωπος κουβεντιάζει με το διάβολο. Βλέπετε, είναι στοιχείο αφετηριακό. Γιατί κουβεντιάζει με το διάβολο; Γιατί δεν μπορεί να κουβεντιάσει ούτε με το Θεό ούτε με τους ανθρώπους. Η αδυναμία να προσεγγίσεις τον Θεό, να τον καταλάβεις, να στραφείς σε Αυτόν με εμπιστοσύνη, ή η αδυναμία, έστω, να στραφείς στους ανθρώπους και να τους καταλάβεις, κλείνει τον δρόμο τον ουσιαστικό, τον αναγωγικό και σε βάζει σε έναν διάλογο – δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, ο άνθρωπος είναι πλάσμα που πάντοτε ανοίγεται και θέλει κάπου να ανοιχτεί – και αρχίζει η κουβέντα με τον πειρασμό. Και μέσα από αυτήν την κουβέντα έρχεται μια βαθιά ταραχή μέσα μας, γιατί αυτή η κουβέντα δεν βγάζει πουθενά. Είναι σαν να προσπαθείς να βγάλεις λύση μέσα από τις λάσπες και τις βρομιές. Και αυτή είναι η πρώτη αιτία που βλέπετε. Η αδυναμία να κάνεις μια έξοδο και να κουβεντιάσεις. Και καταλήγεις σε αυτή τη τραγωδία που έχει μέσα της απελπισία και πάρα πολύ διχασμένες καταστάσεις. 

   Και πάει στο δεύτερο ο Χριστός μας και ομιλεί για την αδυναμία να υπάρχει ρίζα. Αυτό έρχεται σαν αποτέλεσμα του πρώτου: Όταν πια δεν μπορείς να βγεις προς τα έξω να κουβεντιάσεις, να στραφείς στον Θεό και στους ανθρώπους, τότε δεν μπορείς πουθενά να ριζώσεις. Δεν μπορείς να κάνεις να κάνεις υπακοή, δεν μπορείς να σταθείς πουθενά, πάντοτε νομίζεις ότι κάτι άλλο είναι καλύτερο, κάτι παραπέρα είναι καλύτερο, δεν μπορείς να υπομένεις δυσκολίες και είσαι ταραγμένος πάρα πολύ μέσα σου και λείπει η ρίζα. Όταν το φυτό δεν έχει ρίζα, με τον πρώτο άνεμο μπορεί να πεταχτεί και πραγματικά να εξαφανιστεί και να μην καρποφορήσει και να αποδώσει τους πρέποντας καρπούς. Έτσι γινόμαστε λοιπόν κι εμείς γιατί αρχίσαμε την προϋπόθεση αυτή, μέσα από αυτή τη λανθασμένη κουβέντα, καταλήξαμε στην έλλειψη υπομονής, ταπεινώσεως, εμμονής στα πράγματα, βαθιάς καλλιέργειάς τους (πολλοί το έχουμε αυτό το πράγμα, λαϊκοί και μοναχοί). 

   Και στο τέλος έρχεται η έννοια αυτής της μερίμνης που είναι κι αυτή αποτέλεσμα αυτής της ά-ριζης – χωρίς ρίζα – κατάστασής μας. Επειδή πουθενά δεν μπορούμε να σταθούμε και έχουμε μέσα μας ένα βαθύ κενό, επειδή νομίζουμε κάτι άλλο είναι καλύτερο, προσπαθούμε να καλύψουμε αυτό το κενό με διάφορες εξωτερικές καταστάσεις. Η μέριμνα από εκεί κρίνεται: που δεν είσαι καλυμμένος μέσα σου από πνευματικές βαθιές αναζητήσεις και τροφοδοσία, και προσπαθείς το κενό να το καλύψεις με άλλες τροφές και με άλλες δυνατότητες. Και τότε συνεχώς και αενάως μεριμνάς, γιατί είναι ανάγκη να γεμίσει το μέσα σου! Εκείνος ο οποίος μεριμνάει κομίζεται και σπρώχνεται από μια ανάγκη. Αλλά είναι μια ανάγκη που τον οδηγεί στο κενό γιατί η βαθιά του μέριμνα δεν ολοκληρώθηκε. Αφού άρχισε την κουβέντα του με τον διάβολο. Και τότε συνεχώς μεριμνά, και τότε συνεχώς είναι άδειος, και τότε συνεχώς είναι κενός και δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις για τα πράγματα της ζωής του. Και φυσικά, ακόμα περισσότερο, δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις για τα πράγματα της ζωής και στέκεται όχι μόνο και ταράσει τον εαυτό του αλλά ταράσει και το περιβάλλον του. Και ζούμε πια έναν απέραντο, ταραγμένο κόσμο, γιατί πάρα πολλοί καταλήγουνε σε αυτή την έλλειψη αυτής της «νηπτικής», όπως είπα, θεωρίας, που προτείνει εδώ ο Χριστός μας και μετά οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας την ανέπτυξαν και την έκαναν κείμενα μεγάλα και βίους που γέμισαν τα συναξάρια της Εκκλησίας μας. 

   Να λοιπόν, η εύληπτη, απλή, πολύ προσιτή περικοπή του Σποριά και του Καλού Σπορέως, πώς προσδιορίζει τη ζωή μας. Παρακαλώ, αυτά τα τρία μεγέθη να τα θυμηθείτε και να κάνετε τη θεραπευτική στη ζωή σας πάνω, έχοντας οδηγό και θεραπευτή και γιατρό την Εκκλησία μας, αλλά γνωρίζοντας τη μεθοδολογία και τον τρόπο. Αρχίστε από το πρώτο και προχωρήστε πολύ βαθιά, βαθιά. Και τότε, επειδή ανοιχτήκατε ακριβώς, θα γεμίσει η ζωή σας από τη Χάρη του Χριστού μας, και εκείνη πια θα καλύψει εκείνα για τα οποίο πρέπει να μεριμνήσουμε, θα καλύψει καμιά φορά την αδυναμία μας να σταθούμε σε έναν τόπο δύσκολο, επειδή μας διώχνουν και μας πειράζουν. Εκεί, μετά από όλη αυτή τη διαδρομή, η Χάρη του Αγίου Πνεύματος θα γίνει αρωγός και βοηθός.

  

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

 

EKİNCİ BENZETMESİ: ZİHNİMİZ, KALBİMİZ VE RUHSAL YAŞAMIMIZ - p.Konstantinos Stratigopoulos

 

Üç Fiilde Zihnin ve Kalbin Ruhsal İyileşme Yolu

p.Konstantinos Stratigopoulos

EKİNCİ BENZETMESİ: ZİHNİMİZ, KALBİMİZ VE RUHSAL YAŞAMIMIZ

Kutsal Kitap’ta okuduğumuz her benzetme, her şeyden önce bize bir ders verir. Ekinci Benzetmesi de insanın hayat boyunca karşılaştığı çeşitli zorlukları anlatır. Rabbimiz İsa Mesih bu benzetmeyi, karşılaştığımız güçlükler karşısında ruhsal açıdan yıkılıp yok olmayalım diye anlatır.

Ancak her benzetmenin içinde, Kutsal Babaların hikmeti sayesinde ortaya çıkarılan çok derin anlamlar da vardır. Kutsal Yazılar üzerine yaptığımız başka yorumlarda da belirttiğimiz gibi, bu anlamlar ruhsal hayatımızın iyileşmesi açısından büyük önem taşır.

Aynı durum, hepimizin çok iyi bildiği bu İncil pasajı için de geçerlidir. Öyleyse benzetmeyi baştan sona yeniden açıklamak yerine, onun derin anlamlarına ve ruhsal hayatımızı iyileştirmeye yönelik mesajına odaklanalım.

Bu derin ve iyileştirici anlamı ortaya koyan üç fiil var. Biraz önce İncil okumasında duyduğumuz bu fiilleri özellikle vurgulamak istiyorum: “Yedi”, “kurudu” ve “boğdu”.

İlk fiil, kuşların tohumu yemesini anlatan “yedi” fiilidir. İkincisi, tohumun kurumasını anlatan “kurudu” fiilidir. Üçüncüsü ise dikenlerin tohumu boğmasını anlatan “boğdu” fiilidir.

Şimdi bu üç fiilin üzerinde kısaca duralım. Böylece, anlayışımızın elverdiği ölçüde, bu İncil pasajının derin anlamını ve ruhsal hayatımızı iyileştiren yönünü kavramaya çalışalım.

1. “YEDİ”: ZİHNİMİZİN İÇTEN İÇE TÜKENMESİ

İlk olarak “yedi” fiiline bakalım. Bu fiil, öncelikle zihnimizde olup bitenleri anlatır.

Tanrı’nın bize armağan ettiği zihnimiz, O’nun verdiği akılla doğru düşünmemiz ve Tanrı’ya, yani Kelâm’a yönelmemiz için yaratılmıştır. Aslında bedenimizin bütün organları ve varlığımızın her yönü de yaratılışlarına uygun bir işlev görür.

Demek ki akıl, Tanrı’nın bize verdiği değerli bir armağandır.

Ne var ki zihnimiz, günlük hayatımızı yönlendirirken yalnızca zorluklarla değil, ayartmalarla da karşı karşıya kalır.

Azizlerimizin sözlerini ve münzevilerin yazılarını okuduğumuzda ya da vaazları dinlediğimizde sık sık şu öğütle karşılaşırız: Aklımıza kötü bir düşünce (logismos) geldiğinde, o düşünceyle tartışmaya girmeyelim; onunla konuşup durmayalım. Çünkü onunla tartışmaya başladığımızda, farkında olmadan kendimizi tüketiriz. O düşünce içimizi kemirmeye başlar.

Tanrı’nın bize armağan ettiği zihnimiz, bu düşüncelerle uğraşıp durdukça yavaş yavaş yıpranır ve içini boşaltır. (vesvesler)

Şöyle düşünün: Bir meyvenin içi yenmiş, geriye yalnızca kabuğu kalmış olsun. Dışarıdan bakıldığında hâlâ bir meyveye benzer; ama içi ya tamamen boştur ya da kir, çöp ve küfle dolmuştur. İşte “yedi” fiilinin anlattığı durum budur.

Ayartmalar, zihnimizi yavaş yavaş ve sistemli bir biçimde tüketir. Biz de onlarla tartışmaya devam ettikçe içten içe aşınır, ruhsal bakımdan boşalırız. Böylece sağlıklı düşünme yetimizi kaybetmeye başlarız. Hatta Tanrı’nın Kelâmı olan Mesih’le ilişkimizi bile zedeleriz.

2. “KURUDU”: KALBİMİZİN KURUMASI

İkinci fiil “kurudu”dur. Burada yorum, zihnimizden kalbimize yöneliyor. İlk aşamada zihnimizden söz ediyorduk; şimdi ise kalbimizden, yani iç dünyamızdan söz ediyoruz.

Kalbin canlı kalabilmesi için beslenmesi gerekir. Tıpkı bedenimiz gibi… Bedenimiz gerekli besinleri almadığında güçsüz düşer ve gerektiği gibi işleyemez. Aynı şekilde, iç dünyamız da beslenmediğinde kurur ve sağlıklı işleyişini kaybeder.

Bunu hepimiz biliriz. Fakat “kurudu” fiili, bu gerçeği tek bir kelimeyle, son derece derin ve sarsıcı bir biçimde anlatır. Burada söz konusu olan, Tanrı’nın hayat veren lütfuna katılımımızı kaybetmemizdir. Tanrı’nın lütfu, Kilise’nin Kutsal Gizemleri aracılığıyla hayatımızda etkin olur. Biz de kendi gücümüz ölçüsünde tövbe ederek ve alçakgönüllülük göstererek bu lütfa yöneliriz.

Tanrı’nın lütfuna katılımımızdan uzaklaşırsak, tövbe ve alçakgönüllülük yolunda çaba göstermezsek kalbimiz kurumaya başlar. İşte “kurudu” fiili tam da bu durumu anlatır. Görüyorsunuz: Önce zihnimiz zayıflıyor, ardından kalbimiz de yıpranıp gücünü kaybediyor.

3. “BOĞDU”: DÜNYANIN DİKENLERİ ARASINDA SIKIŞIP KALMAK

Peki, bütün bunlardan sonra hayatımızda geriye ne kalıyor?

Bedenen yaşamaya devam ettiğimize göre, hayatımızı sürdürebilmek için bir yerlere tutunmak zorundayız. Ama zihnimiz artık sağlıklı işlemiyorsa, hayatı Tanrı’nın Kelâmı’nın ışığında anlayıp anlamlandıramıyorsak ve iç dünyamızda bizi ayakta tutacak ruhsal güçleri de kaybetmişsek, bu kez dikenlere tutunmaya başlarız.

İşte üçüncü fiil burada karşımıza çıkıyor: “Boğdu”. Dikenler her zaman vardır. Ancak tohum güçsüz kaldığında dikenler onu boğar. Aynı şekilde biz de ruhsal bakımdan zayıfladığımızda dünyanın geçici değerlerine ve dışsal şeylerine tutunmaya başlarız.

Oysa bunlar, kendi başlarına hayatımızın önünde bir engel değildir. Örneğin bir traktör dikenlerin üzerinden geçebilir ve onlardan hiç zarar görmez. Fakat zihnimiz ve kalbimiz güçsüz düştüğünde, dikenler hayatımızda belirleyici hâle gelir. Bizi yalnızca boğmakla kalmaz, aynı zamanda tutunmaya çalıştığımız dayanaklara dönüşürler.

Yani aslında güvenemeyeceğimiz şeylere bel bağlarız. Bunlar hayatımızda belli bir işe yarayabilir; ancak hayatımızı üzerine kurabileceğimiz sağlam dayanaklar değildir. Gülün dikenlerini düşünün. Onların da bir işlevi vardır; gereksiz değillerdir. Ama hiç kimse bir gülün dikenlerine yaslanamaz.

Biz de hayatımızı böyle dayanakların üzerine kurmaya çalıştığımızda ruhsal açıdan yıkıma sürükleniriz.

BU BENZETMENİN RUHSAL İYİLEŞMEYE ÇAĞRISI

İşte tam bu noktada, dinlediğimiz İncil pasajının hem derin güzelliği hem de ruhsal hayatımızı iyileştiren mesajı ortaya çıkıyor.

Hatta şunu söylemeye cesaret edebilirim: Bu pasaj, insanın iç dünyasının iyileşmesine ilişkin çok kapsamlı bir öğreti sunuyor; ruhsal ve psikolojik sağlığımızı korumanın temel yollarını gösteriyor. Zihnimizin içinin boşalması, kalbimizin kuruması ve bütün bunlara rağmen hayata tutunmaya çalışmamız… Bunlar, her gün ruhsal açıdan ne kadar yıpranabildiğimizi göstermiyor mu?

İşte bu İncil pasajı, bütün bunları son derece sade ve anlaşılır bir biçimde anlatıyor.

Üç aşama, üç fiil… Bu üç fiille hem ruhsal hayatımızı kuşatan tehlikeler gözlerimizin önüne seriliyor hem de iyileşmenin yolu gösteriliyor.

Üstelik bunları aklımızda tutmak da kolay. Peki, neden hayatımızda uygulamayalım? Kilisemizle bağımızı canlı tutar, Kilise’nin ruhsal yaşamına katılır ve öğütlerini hayatımıza geçirirsek bunu başarabiliriz.

Demek ki bu İncil pasajı, ruhsal iyileşmemiz için çok derin bir mesaj taşıyor.

Bu mesajı aklınızda tutun, ona sımsıkı sarılın ve hayatınızda uygulayın. Böylece zihninizin içten içe tüketilmesine, kalbinizin kurumasına izin vermeyin. Hayatın kaygıları ve dünyanın dikenleri de sizi boğup ezemesin.

https://wra9.blogspot.com/2000/10/blog-post.html?m=1 

Metnin Yunanca versiyonu.

Νὰ ἐπιδιώκεις τὴν ταπεινοφροσύνη, σὰν νὰ τὴν ἔχεις ἐρωτευθεῖ!

Νὰ ἐπιδιώκεις τὴν ταπεινοφροσύνη, σὰν νὰ τὴν ἔχεις ἐρωτευθεῖ! 

Ἅγιος Βασίλειος ὁ Μέγας

πηγή : εδώ

Πῶς, λοιπόν, ἀφοῦ ἁπαλλαγοῦμεν ἀπὸ τὸν καταστρεπτικὸν ὄγκον τῆς ὑπερηφανείας, θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σωτήριον ταπεινοφροσύνη;

Ἐὰν ἀσκούμεθα εἰς αὐτὴν μὲ ὅλα τὰ μέσα καὶ δὲν παραμελοῦμεν τίποτε μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι παρὰ ταῦτα δὲν θὰ βλαβοῦμεν.

Διότι ἡ ψυχὴ ὁμοιώνεται πρὸς αὐτὰ ποὺ σπουδάζει καὶ λαμβάνει τὸν τύπον αὐτῶν ποὺ πράττει καὶ συμμορφώνεται πρὸς αὐτά.

Ἂς εἶναι εἰς σὲ καὶ ἡ ἐμφάνισις καὶ τὸ ἔνδυμα καὶ τὸ περπάτημα καὶ τὸ κάθισμα καὶ ἡ δίαιτα καὶ ἡ ἑτοιμασία τοῦ κρεβατιοῦ καὶ τὸ σπίτι καὶ τὰ οἰκιακὰ σκεύη ὅλα ἐξησκημένα πρὸς τὴν ταπείνωσιν.

Ἀκόμη καὶ ὁ λόγος καὶ τὸ ἄσμα καὶ ἡ συναστροφὴ μὲ τὸν πλησίον καὶ αὐτὰ νὰ ἀποβλέπουν πρὸς τὴν ταπεινοφροσύνην μᾶλλον, παρὰ πρὸς τὴν ὑπερηφάνειαν.

Νὰ μή, παρακαλῶ, κάμνης λόγους σοφιστικούς, μήτε νὰ ψάλλης μὲ ὑπερβολικὰ γλυκείαν φωνήν, μήτε νὰ διαλέγεσαι ὑπερήφανα καὶ ἀλαζονικά, ἀλλὰ εἰς ὅλα νὰ περικόπτης ἀπὸ τὸ μέγεθος.

Νὰ εἶσαι καλὸς πρὸς τὸν φίλον, μαλακὸς εἰς τὸν ὑπηρέτην, ἀνεξίκακος πρὸς τοὺς θρασεῖς, φιλάνθρωπος πρὸς τοὺς πτωχούς.

Νὰ παρηγορῆς τοὺς πάσχοντας, νὰ ἐπισκέπτεσαι αὐτοὺς ποὺ εὑρίσκονται εἰς θλίψιν· νὰ μὴ περιφρονῆς κανένα ποτέ.

Νὰ εἶσαι γλυκὺς εἰς τᾶς συνομιλίας, φαιδρὸς εἰς τᾶς ἀπαντήσεις, πρόθυμος, εὐκοπλησίαστος εἰς ὅλους.

Νὰ μὴν κάμνης ἐγκώμια τοῦ ἑαυτοῦ σου, οὔτε νὰ παρακινῆς ἄλλους νὰ λέγουν· νὰ μὴ δέχεσαι ἀπρεπὴ λόγια καὶ νὰ σκεπάζης ὅσα εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰ προτερήματά σου.

Νὰ κατηγορῆς τὸν ἑαυτόν σου διὰ τὰ ἁμαρτήματα καὶ νὰ μὴ περιμένεις τοὺς ἐλέγχους τῶν ἄλλων, διὰ νὰ γίνης ὅμοιος πρὸς τὸν δίκαιον ὁ ὁποῖος πρῶτος αὐτὸς κατηγορεῖ τὸν ἑαυτό του, διὰ νὰ ὁμοιάσης τὸν Ἰώβ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπέφυγε τὸ πλῆθος τῶν ἀνθρώπων τῆς πόλεως, προκειμένου νὰ ἐξομολογηθῆ εἰς αὐτοὺς τὸ ἁμάρτημά του.

Νὰ μὴν εἶσαι αὐστηρὸς εἰς τᾶς ἐπιτιμήσεις καὶ νὰ ἐλέγχης γρήγορα καὶ μὲ ἐμπάθειαν (διότι αὐτὸ εἶναι αὐθάδεια)· μήτε νὰ καταδικάζης τὸν ἄλλο διὰ μικρὰ σφάλματα, ὡσὰν ὁ ἴδιος νὰ εἶσαι ἀκριβοδίκαιος.

Νὰ περιμαζεύης αὐτοὺς ποὺ πέφτουν εἰς παραπτώματα καὶ νὰ τοὺς διορθώνης πνευματικά, ὅπως συμβουλεύη καὶ ὁ ἀπόστολος, λέγων· «νὰ προσέχης τὸν ἑαυτόν σου μήπως καὶ σὺ πέσης εἰς πειρασμόν».

Καὶ ὅταν φροντίζης τόσον διὰ νὰ μὴν δοξάζεσαι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ὅσον ἄλλοι φροντίζουν διὰ νὰ δοξάζωνται, νὰ ἐνθυμῆσαι βέβαια τὸν Χριστόν, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἡ ἀκούσιος δόξα ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἡ διάπραξις τοῦ καλοῦ διὰ νὰ φανῆ εἰς τοὺς ἀνθρώπους ζημιώνουν τὸν μισθὸν ἀπὸ τὸν Θεόν, διότι αὐτοί, λέγει, «ἔχουν πάρει τὸν μισθό τους».

Νὰ μὴ ζημιώνης λοιπὸν τὸν ἑαυτό σου μὲ τὸ νὰ θέλης νὰ φαίνεσαι εἰς τοὺς ἀνθρώπους.

Ἐπειδὴ ὁ Θεὸς εἶναι μέγας θεατής, νὰ φιλοδοξήσης νὰ φαίνεσαι εἰς τὸν Θεόν. Διότι αὐτὸς ἀποδίδει λαμπρὸν μισθόν.

Ἔχεις καταξιωθῆ μὲ τὸ ἀξίωμα τῆς προεδρίας καὶ σὲ περιβάλλουν πολλοὶ ἄνθρωποι καὶ σὲ δοξάζουν; Νὰ ἐξισωθῆς μὲ τοὺς ὑπηκόους· «νὰ μὴ κυριαρχῆτε, λέγει, ἐπάνω εἰς αὐτοὺς πού σᾶς ἔλαχε νὰ ποιμαίνετε» οὔτε νὰ ἐξουσιάζετε, ὅπως οἱ κοσμικοὶ ἄρχοντες.

Διότι ὁ Κύριος διέταξε· «αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ εἶναι πρῶτος, πρέπει νὰ εἶναι δοῦλος ὅλων».

Καὶ διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν γενικά, ἔτσι νὰ ἐπιδιώκης τὴν ταπεινοφροσύνην, ὡσὰν νὰ τὴν ἔχης ἐρωτευθῆ. «Νὰ τὴν ἀγαπήσης καὶ αὐτὴ θὰ σὲ δοξάση».

Ἔτσι θὰ βαδίσης σωστὰ πρὸς τὴν ἀληθινὴν δόξαν, τὴν ἀγγελικήν, τὴν θείαν.

Ὁ Θεὸς θὰ σὲ ὁμολογήση ὡς πραγματικὸν μαθητὴν του ἐμπρὸς εἰς τοὺς ἀγγέλους καὶ θὰ σὲ δοξάση, ἐὰν μιμηθῆς εἰς τὴν ταπεινοφροσύνη αὐτόν, ποὺ λέγει· «μάθετε ἀπὸ ἐμὲ ὅτι εἶμαι πράος καὶ ταπεινὸς κατὰ τὴν καρδίαν καὶ θὰ εὔρητε ἀνάπαυσιν εἰς τᾶς ψυχᾶς σας».

Εἰς αὐτὸν πρέπει ἡ δόξα καὶ δύναμις εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων.

 

Μεγάλου Βασιλείου ἔργα, τόμος 6, τῆς σειρᾶς «Ἕλληνες Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας», τῶν Πατερικῶν Ἐκδόσεων “Γρηγόριος ὁ Παλαμάς”.