Τρίτη 17 Μαρτίου 2026

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΤΡΙΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.


 ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ

  ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ 

ΤΗ ΤΡΙΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. 
ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ. 
ΠΟΙΗΜΑ ΜΗΤΡΟΦΑΝΟΥΣ ΣΜΥΡΝΗΣ.

Οὐ ἡ ἀκροστιχίς.
Τήν Παντάνασσαν εὐλογῶ νῦν ἑπτάκις.

ᾨδὴ ἀ’. Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου.
Τἄγματα τῶν Ἀγγέλων, ὡς ἀληθῶς καί κυρίως, Μητέρα σε Πάναγνε, Θεοῦ τῶν ὅλων σέβουσιν˙ ἀλλά καί νῦν τῶν πηλίνων, δέξαι μου χειλέων, ᾠδήν τήν ἱκέσιον.

Ἤλιον ἐξ ἠλίου, τόν ἀκατάληπτον Λόγον, ἀχρόνως ἐκλάμψαντα, ἐν χρόνῳ ανατέταλκας˙ οὐ ταῖς ἀκτῖσι Παρθένε, φώτισον ἡμῶν τάς ψυχάς καί συνέτισον.

Νέκρωσον τῆς σαρκός μου, τήν ἔτι ζῶσαν κακίαν, ζωήν ἡ γεννήσασα τήν ἀληθῆ Πανάχραντε καί τῶν παθών καί πταισμάτων, βράβευσον ἁγνή τῷ σῶ δούλῳ τήν λύτρωσιν.

Πῥέπει σοι Θεοτόκε, τῶν ἐγκωμίων ὁ λόγος, ἀεί ενεργούμενος˙ ἀλλ’ ἡμεῖς δυσωποῦμεν σε, σῶσον ἐκ πάσης τοῦ βίου, θλίψεως ἁγνή τούς ἐν σοι καταφεύγοντας.

ᾨδὴ γ’. Ὁ κατ’ ἀρχάς τούς οὐρανούς.
Ἀποδιδούς τάς ὀφειλάς, δουλοπρεπῶς εὐγνωμόνως, τῶν χαρίτων Δέσποινα τῶν σῶν, θερμῶς ἀνυμνῶ σε Μῆτερ ἄχραντε, Λόγου τοῦ πάντων Λυτρωτού˙ ἀλλά καί νῦν ἐξελοῦ με, τῶν κατά τόν βίον περιστάσεων.

Νενεκρωμένον τόν Ἀδάμ, ἐκ παραβάσεως πάλαι, τῆς βελτίω Πάναγνε ζωῆς, τόν ζωαρχικόν τεκοῦσα Δέσποινα, Λόγον ἠξίωσας σαφώς˙ ἀλλά καί νῦν με θανάτου, τοῦ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθέρωσον.

Τραχηλιάσας τῆς σαρκός, ὁ ἐμπαθέστατος νόμος, νῦν συνθλίβει τόν πνευματικόν, καί πρός χαλεπάς τόν νοῦν μου Πάναγνε ἐπιθυμίας συνωθεί˙ ἀλλ’ ἀπαθείας εἰρήνην, βράβευσόν μοι θᾶττον σαῖς ἐντεύξεσιν.

Ἀνερμηνεύτως ἐν γαστρί, τόν συνοχέα τῶν ὅλων, συλλαβοῦσα γηγενῶν οὐσίαν ἔλυσας, ἐκ τῆς τοῦ ᾄδου κατοχής˙ ἀλλά καί νῦν πολυπλόκους, ἄρκυς τῶν φθονούντων με διάρρηξον.

ᾨδὴ δ’’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Νυκτομαχώ ζόφῳ τῶν δεινῶν, ἀμαυρωθείς τόν λογισμόν ὦ πύλη φωτός, ταῖς σαῖς αἴγλαις με καταύγασον, καί τῆς χαλεπότητος ἐξελοῦ συντόμως τῶν θλίψεων.

Ἀμαρτίων πλήθει συσχεθείς, καί ταῖς σειραῖς τῶν πειρασμῶν σφοδρῶς πεδηθείς, τήν σήν Δέσποινα βοήθειαν, νῦν ἐπικαλούμενος, λυτρωθείην πάσης κακώσεως.

Συναγωγάς φαύλων καί δεινῶν, καί πονηρῶν καί φθονερῶν ἀνθρώπων βουλάς, διασκέδασον Πανύμνητε, καί πάσης με λύτρωσαι, συμφοράς τοῦ βίου καί θλίψεως.

Στραγγαλιάς λόγων τῶν ψευδῶν, καί συσκευάς τάς κατ’ ἐμοῦ τῷ ξίφει τῶν σῶν, πρεσβειῶν σύγκοψον Δέσποινα καί θᾶττον διάλυσον, καί παντοίας ῥῦσαι με θλίψεως.

ᾨδὴ ἕ’. Νύξ ἀφεγγής.
Ἀκαταμάχητον τεῖχος ὑπάρχουσα πιστῶν, σκέπη γενοῦ τῷ δούλῳ σου, καί ἀπό πάσης σφοδρᾶς Παρθένε, ῥῦσαι με λύπης καί κακώσεως.

Νοσηλευόμενος σφόδρα, καί κατ’ ἀμφοῖν χαλεπῶς, κεκακωμένος Πάναγνε, ψυχῆς τήν ῥῶσιν ἐκ σου δεξαίμην, ταῖς σαῖς πρεσβείαις καί τοῦ σώματος.

Ἕν τῷ πελάγει Παρθένε, τῶν οἰκτιρμῶν σου καί νῦν, προσπευφευγώς ὁ δοῦλος σου, τῆς συνεχούσης βουλῆς ἀδίκου, ἐκλυτρωθείην καί κακώσεως.

Ὗπερφερές σου τό κλέος, τῶν πρεσβειῶν πανταχοῦ, Παρθενομῆτορ άχραντε˙ δι’ ὤν καί νῦν με παντοίας, ῥῦσαι τῆς ἐν τῷ βίῳ περιστάσεως.

ᾨδὴ ς’. Ναυτιῶν τῷ σάλω.
Λαλιαί καί λόγοι, πάντων σε πιστῶν εὐφημοῦσιν, ὡς ὅλον τό ὄφλημα τῶν ἀνθρώπων, τῷ τοκετῷ σου σαφῶς αποτίσασαν˙ ἀλλά καί τανῦν τόν ὑμνῳδόν σου, πρόσδεξαι καί ῥῦσαι, πειρασμῶν καί θλίψεων.

Ὁδυνώμενόν με, καί ταῖς τῶν παθών καί πταισμάτων, ἀκάνθαις κεντούμενον, καί ζητοῦντα τήν παρά σου θεραπείαν Πανάχραντε, πάσης ἀλγηδόνος τε καί λύπης, λύτρωσαι καί ῥῦσαι πειρασμῶν καί θλίψεων.

Γηγενών τήν φύσιν, εἰς τόν οὐρανόν Θεοτόκε, προδήλως ἀνήγαγες, γεγονυίᾳ τοῦ βασιλέως τῆς δόξης παλάτιον˙ διό με βυθοῦ πολλῶν πταισμάτων, καί τῶν πειρασμῶν καί παθών με ἀνάγαγε.

Σαρκωθέντα Λόγον, ὑπέρ νοῦν καί λόγον Παρθένε, ἁγνή ἀπεκύησας δία λόγου, τῆς ἀλογίας ἡμᾶς λυτρωσάμενον˙ ὅθεν λόγοις θείοις σε ἀπαύστως, ἀνυμνολογούμεν καί πιστῶς δοξάζομεν.

Κάθισμα. 

Αὐτόμελον.
Θεοτόκε Παρθένε ἀμίαντε, τόν Υἱόν σου δυσώπει σύν ταῖς ἄνω δυνάμεσι, συγχώρησιν πταισμάτων, ἐμοί πρό τοῦ τέλους δωρήσασθαι, τῷ πιστῶς σε δοξάζοντι.

ᾨδὴ ζ’. Οἱ ἐν καμίνῳ τοῦ πυρός.
Ὦραϊσμένη κροσσωτοῖς, τῆς ἁγνείας ἄχραντε Κόρη, ψυχῆς ἐμῆς νῦν μετάβαλε, τῆς κακίας τό αἶσχος, πρός θεῖον κάλλος εὐλογημένη Δέσποινα, προστασίᾳ τοῦ γένους ἡμῶν.

Νεανιεύονται καί νῦν, ἐριννύες δαίμονες ἄγαν, καί πῦρ παθών μοι προσάπτουσιν˙ ἀλλά μᾶλλον ταῖς αἴγλαις τούτους εἰς τέλος, τῶν οἰκτιρμῶν σου συμφλέξον, προστασία τοῦ γένους ἡμῶν.

Ὗπέρ ἡμῶν τόν σόν Υἱόν, ἱκετεύειν ἄχραντε Μήτηρ, Θεοῦ μή παύσῃ τό σύνολον, δία τῶν πρεσβειῶν σου τῶν ἀνθρωπίνων, ἐξαιρουμένῃ θλίψεων, καί δεινῶν τούς ἱκέτας σου.

Ἀπό παθών ἡμᾶς ἁγνῇ, τυραννίδος λύτρωσαι πάντας, ὡς ἀν σῳζόμενοι ψάλλωμεν, τῷ Υἱῶ καί Θεῶ σου Παρθενομήτορ˙ εὐλογητός εἰ κράζοντες, ὁ Θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

ᾨδὴ ἡ’. Τόν ὄντως ὄντα Θεόν.
Νὁμάδες ὄντως παθών, καί πολυτρόπων κυκλοῦσι Δέσποινα, δεινῶν τόν σόν ἱκέτην, ἀλλά λύτρωσαί με παντοίας ἐπηρείας.

Ἕλθέτω νῦν ἐφ’ ἡμᾶς, ἡ κραταιά σου παλάμη Δέσποινα, καί τῆς προσδοκωμένης ἀνθρωπίνης λύπης, ἡμᾶς ἐκλυτρωσάτω.

Παγίδας τῶν πονηρῶν, καί κακοβούλων ἀνθρώπων, σύντριψον ἁγνῇ Θεοκυήτορ, καί τόν σόν ἱκέτην δεινῶν παντοίων ῥῦσαι.

Τἤν μόνην οὖσαν πιστῶν, λιμένα θεῖον Μαρία Πάναγνε, λιτάζω σε ῥυσθῆναι, τῆς ἐν τῆ θαλάσσῃ τοῦ βίου πικράς ζάλης.

Ὁ Εἱρμός.
Τόν ὄντως ὄντα Θεόν, καί τῆς τῶν πάντων οὐσίας αἴτιον, Χριστόν ὑπερυψοῦμεν, καί δοξολογούμεν εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

ᾨδὴ θ’. Τήν ὑπέρ φύσιν Μητέρα.
Ἀποσκισρτήσας ὡς πῶλος, τῶν ἐντολῶν τοῦ Δεσπότου, κημῶ σου τῶν πρεσβειῶν ἀνθελκυσθείην, Πάναγνε πρός ὀδούς, τῆς σπουδίας καταστάσεως.

Κατολοφύρομαι σφόδρα, κατολισθαίνων ἀβούλως, πρός πράξεις τάς πονηρᾶς τῆς ἁμαρτίας, λύτρωσαι τῆς τροπῆς, Θεοτόκε με τῆς χείρονος.

Ίἄμα πρώην δειχθεῖσα τῆς ἀνθρωπίνης οὐσίας, ἰάσω τήν συντριβήν Ἀδάμ καί Εύας˙ ἴασαι δε κάμε, Θεοτόκε σαῖς ἐντεύξεσιν.

Σώφρονα νοῦν μοι παράσχου, καί καθαράν καρδίαν, καί γνώμην προσεκτικήν˙ ἶνα φυλάττω Δέσποινα, τάς σεπτάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.

Προσόμοια. 

Οὑκ ἔτι κωλυόμεθα.
Χαἶρε Θεόν, ἀφράστως ἀποτεκοῦσα, τόν θεώσαντα, τῆ αὑτοῦ καταβάσει Κόρη τόν ἄνθρωπον.

Χαἶρε παντός τοῦ κόσμου, δεδοξασμένη καταφύγιον, καί Ἀγγέλων καί ἀνθρώπων ἔξοχον ἄκουσμα.

Χαἶρε τό φώς τοῦ κόσμου, Παρθενομῆτορ, ὑπέρ ἔννοιαν καί αρρήτως, εὐλογημένη σαρκί κυήσασα.

Ὅτι βοήθειαν ἄλλην, πλήν σου οὑκ ἔχω ὁ ἱκέτης σου, σοι προσπίπτω Θεοκυήτορ, δωρεάν σῶσον με.

Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ 

 ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ

   

ΤΩ ΣΑΒΒΑΤΩ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΥΧΑΙΤΩΝ.

ᾨδή ἆ’. 

Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου πρός.
Μῶμος ἔν σοί οὐκ ἔστι, τῇ Παναμώμῳ Παρθένῳ· καλή γάρ καί ἄμωμος, ὑπάρχεις ὄλῃ Δέσποινα, πάλαι καθώς ασματίζων, ἔφη Σολομῶν, καί πλησίον τοῦ Κτίστου σου.

Εὔοσμον οἴα ῥόδον, καί καθαρώτατον κρῖνον, ἐν μέσω κοιλάδων σε, τῶν κοσμικῶν εὐράμενος, Λόγος ὁ δημιουργήσας, κόσμον ἐπί σοί, Θεοτόκε ἐσκήνωσεν.

Βέβαπται ἐκ πορφύρας, τῶν σῶν ἀχράντων αἱμάτων, στολῇ Θεούφαντος, καί πορφυρίς βασίλειος, λόγω τῷ πάντων Δεσπότῃ, σάρξ ἐμψυχωμένη, Μαρία Πανύμνητε.

Σύ τόν Δημιουογόν σου, ἔν σή γαστρί δεξαμένῃ, φθορᾶς ἄνευ τέτοκας, βρέφος Θεόν γενόμενον· ξένον τό θαῦμα ἡ δούλη, Μήτηρ χρηματίζεις, Δεσπότου ἀνύμφευτε.

Ἦχος γ’. Ὁ στερεώοας κατ’ ἀρχάς.
Ὁ θεηγόρος σε ποτέ, προεθεάσατο τόμον ἐν ὧ λόγος γέγραπται Ἁγνή, δακτύλω Πατρός· διό ἱκετεύω σε, βίβλω γραφῆναι με ζωῆς, τό πονηρόν γραμματεῖον, τῶν ἀνομιῶν μου διαρρήξασα.

Σέ Δανιήλ ὁ θαυμαστός, προεθεάσατο ὄρος, ἐξ οὗ λίθος τέτμηται Χριστός, συντρίψας Ἁγνή δαιμονῶν ξόανα· ὅθεν ὡς πάντων σε καλῶν, ὑμνολογοῦμεν αἰτίαν, οἱ λελυτρωμένοι τῇ κυήσει σου.

Τήν πορφυρίδα τῆς σαρκός, ἐκ σῶν ἀχράντων αἱμάτων, ἐξυφάνας ὅ παμβασιλεύς, καί ταύτην φθορᾶς φορέσας ἄνευθεν, φύσει Θεός τε καί βροτός, ἐκ σοῦ προῆλθε Παρθένε, ἔχων βασιλείαν ἀδιάδοχον.

Ἡ ἀνωδίνως τόν Θεόν, καί ἀπαθῶς τετοκυῖα, τάς ὀδύνας τῆς πολυπαθοῦς, καρδίας μου δέομαι ἐπίσκεψαι, τῇ θείᾳ σου ἐπισκοπῇ· σύ γάρ ἐπίσκεψις κόσμου, Δέσποινα καί σκέπη καί ἀντίληψις.

ᾨδή δ’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Νοεροῖς κόλοις τοῦ Πατρός, ἠγαπημένος ὡς υἱός καθήμενος, ἐν τοῖς κόλποις σου καθίζεται, ὥς Υἱός σου Πάναγνε, ὁ μονογενής καί πρωτότοκος.

Πολυανθής πέφηνας λειμών• κῆπος εὐώδης, εὐθαλές Παράδεισος, ἡδυπνόοις καταπνέουσα ὀδμαῖς τῶν χαρίτων σου, τό δυσῶδες κόσμου Πανύμνητε.

Βασιλικἤς ῥίζης καί φυλἤς, καί συγγενείας βασιλίδος τῆς τοῦ Δαβίδ, ὡς ὤραίὄν ἆνθος Δέσποινα, φυεῖσα ἐξήνθησας, ἤ βασίλισσα τόν Βασιλέα Χριστόν.

Λαβιτικόν ἄσμά σοι σεμνῇ, περιχαρῶς ἀναβοῷμεν κράζοντες• χαῖρε ὄρος πῖον Ἅγιον• κιβωτέ κατάχρυσε, νοητοῦ σεπτοῦ ἁγιάσματος.

ᾨδή ἕ’. Κύριε ὁ Θεός μου.
Νόμον ἐγγεγραμμένον, πατρικῷ δακτύλω Θεοῦ ἀνάρχου, Θεόν Λόγον Ἄναρχον, φέροντα τεθέαται, σέ ὅ Ἠσαΐας Παρθένε, βίβλῳ τῆς ζωῆς ἡμᾶς ἐγγράφοντα.

Ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας, τόν Χριστόν ἤ ῥάβδος ἤ άποτίστως, βλαστήσασα Πάναγνε, σαπράς ἐκβλαστάνουσαν, καί φθοροποιούς ἐνθυμήσεις, τήν ἐμήν καρδίαν καθάρισον.

Πύλην τῆς μετανοίας, τήν στενήν καί τρίβον τήν τεθλημένην, ἤ πύλη ἤ ἔμψυχος, ἤν Θεός διώδευσε, μετά πλατυσμοῦ τῆς καρδίας, χαρμοσύνως δός μοι διέρχεσθαι.

Ἔγειρον ἐν τῇ κλίνη, τόν κοιμώμενον με τῆς ἁμαρτίας• καί κοίμισον Δέσποινα, τάς ἐμπαθεῖς κινήσεις μου, τῇ σή ἀκοιμήτῳ πρεσβείᾳ, καί βαρέος ὕπνου έξύπνισον.

ᾨδή ς’. Ναυτιῶντα σάλω.
Ῥητορεῦον στόμα, λόγοις ἑρμηνεύειν οὗ σθένει, τό θαῦμα τοῦ τόκου σου Θεοτόκε, τόν γάρ ταῖς ἄνω δυνάμεσιν ἄληπτον, μόνη ἀπορρήτως συλλαβοῦσα, τέτοκας ἐκ Πνεύματος Ἁγίου Πάναγνε.

Ὡς καλήν σε μόνην, ἔν ταῖς γυναιξί καί ὡραίαν, ὡς ὅλην ἀμόλυντον καί ἁγίαν ὥς ἱεράν ὥς τιμίαν καί ἄσπιλον, ὡς καθαρωτέραν εὑρηκώς σε, πάσης κτίσεως ὅ Κτίστης σοί ἐνῴκησε.

Ἰαμάτων ῥεῖθρα, βλύζεις Θεοτόκε Παρθένε, καί παύεις νοσήματα, καί παρέχεις τήν εὐφροσύνην τοῖς πίστει ὑμνοῦσι σε• διό τήν νοσοῦσαν ἁμαρτίαις, ἴασαι ψυχήν μου, άγαθή καί σῶσον με.

Εἰς τό πλῆθος βλέπων, τῆς σής εὐσπλαγχνίας Παρθένε, προσπίπτω σύν δάκρυσι καί κραυγάζῳ, τήν ἐμήν πᾶσαν ζωήν διιθύνουσα, ἔν τῇ ἀπολύσει μου τοῦ σκήνους, γενοῦ μοι ἀνάπαυσις καί ἀπολύτρωσις.

Κάθισμα. Κύριε ἡμεῖς ἐσμέν.
Δέσποινα ὠργίσθη ὅ υἱός σου ἁμαρτωλοῖς οἰκέταις• τόν γάρ οἶκτον εἰς ὀργήν ἐτρέψαμεν ἡμεῖς• ἀλλ’ εἵς ἔλαιον αὑτόν, σύ μετοχέτευσον Ἁγνή• σπλαγχνίσθητι μητρόθεε, ίλέωσαι τόν εὔσπλαγχνον, πρεσβείαις αὐτοκινήτοις, τούς αἰχμαλώτους άναῤῥῦσαι.

ᾨδή ζ’. Κάμινον παῖδες.
Ὧ μυστηρίου φρικώδους καί ξένου! ὧ καινοτάτου ἀκούσματος! ὅτι Θεός γυναικός υἱός γέγονε, πράγματι οὗ σχήματι· ϊνα θέσει υἱόν Θεοῦ ποιήσῃ με.

Τίς ποτέ εἶδεν; ἤ ἤκουσεν ὅλως, Κόρην Παρθένον ἐγκύμονα, ἄνευ ἀνδρός συλλαβοῦσαν καί τέξασαν; ἔν σοί μόνη Δέσποινα, τά ἀνήκουστα ἤκουσται καί πέπρακται.

Ὕψος καί βάθος, καί μῆκος καί πλάτος, τῆς ὁρατής ὅλης κτίσεως, τό μεγαλεῖον τοῦ τόκου σου Δέσποινα, ὑπερβαίνει ταύτης γάρ, ὑπέρ λόγον τόν κτίστην ἐσωμάτωσας.

Ὄρος τό μέγα ὀρέων ἁγίων, ὑπεραρθέν ἁγιότητι, τῶν οὐρανίων αὐλών δυνάμεων, εἰς ὄρη πλανώμενον, ἀπωλείας Ἀγνη ζήτησον σῶσον με.

Νέος οὐρανός άνεδείχθεις Θεοτόκε· καί λογικός Παράδεισος· ἔμψυχον τέμενος· σεπτόν ἱερόν· παλάτιον καθαρόν τοῦ βασιλέως Ἰησοῦ, ναός περίδοξος· τοῦτον γαστρί σου, χωρήσασα, ἀστενοχωρήτως, εὐρυχωροτέρα τῶν οὐρανῶν Παρθένε.

Ιδατε λαοί καί θαυμάσατε δικαίως, καί θαυμαστά βοήσατε πάντα τά ἔργα τοῦ Θεοῦ ἀληθῶς· Παρθένου γάρ ἔν χερσίν, ὄν οὗ χωρεϊ ὅ οὐρανός, βρέφος συνέχεται, ἔργον ἰδίας χειρός, άφαρπάσαι βροτούς θέλων, χειρός τυραννούσης, χειρί παναλκεστάτη.

Ὤφθης καθαρᾷ, κιβωτός καί μυροθήκη, τό νοητόν ἁγίασμα· καί ἐκλεκτόν καί πολύτιμον· καί μῦρον τό σκευασθέν οὐκ ανθρώπινη μηχανῇ καί τέχνη Πάναγνε, μόνη Πατρός δέ βουλήσει, καί Πνεύματος Ἁγίου, τῇ ἐπιφοιτήσει χωρήσασα ἀξίως.

Ἄφλεκτος τό πῦρ τεκούσα διεφυλάχθης, Κόρη σεμνή Πανύμνητε· διό ἱκέτευε ὄν ἔτεκες, σύν ἀσωμάτων χοροῖς καί τοῖς Ἁγίοις, τούς πιστούς σωθῆναι ψάλλοντας· πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε.

Ὀ Εἱρμός.
Ἄφλεκτος πυρί ἔν Σινά προσομιλοῦσα, βάτος Θεόν ἐγνώρισε, τῷ βραδυγλώσσω καί δυσήχω Μωσῆ, καί παῖδας ζῆλος Θεοῦ, τρεῖς άναλώτους τῷ πυρί ύμνωδούς ἔδειξε· πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε.

ᾨδή θ’. Μή τῆς φθορᾶς.
Νῦν έπ’έμοί τά ἐλέη, τά σά θαυμάστωσον, Θεοκυήτορ ἤ σῴζουσα τούς ἐλπίζοντας, εἰς σέ καί φύλαξον, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ με, ἐκ τῶν ἀνθισταμένων δαιμόνων καί παθών μου, τῶν πτερύγων σου σκέπη σκέπουσα.

Νεύματι φέροντα πάντα λόγον γεννήσασα, Θεογεννήτρια. νεῦσον αὑτοῦ τοῖς νεύμασιν, εἴκειν με πάντοτε τόν κάτω νενευκότα, καί νεύοντα πρός πάθη, σαρκός καί τοῖς δολίοις, τοῦ δολίου εἴκοντα νεύμασιν.

Ὁύδείς προστρέχων τῇ σκέπη σου Θεοδόξαστε, κατησχυμένος ἀπῆλθε καί λύπης μέτοχος διό προστρέχοντα κάμε τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, έλέησον Παρθένε, ἤ έμή προσδοκίᾳ· ἴνα πόθω ἀεί δοξάζω σε.

Ὑπό ἐλέους ἀπείρου κατακαμπτόμενος, ὅ θελητῆς τοῦ έλέους ἡμᾶς οὗ παρέβλεψεν, εἰς ᾄδου βάραθρον, κατώτατον πεσόντας· ἐκ σοῦ δέ φιλανθρώπως, Ἀγνή ένανθρωπήσας, ἀπωσμένους ἀνεκαλέσατο.

Προσόμοια. 

Οὐκ ἔτι κωλυόμεθα.
Χαῖρε ἤ θεία κλῖμαξ, δί ᾖς κατέβη ὅ ὑπέρθεος, καί ἐρρύσατο τούς ἀνθρώπους, τοῦ πάλαι πτώματος.

Χαῖρε τρυφῆς Παράδεισε, ἤ τό ξύλον μέσον Ἄχραντε, τῆς ζωῆς άφράσως άγνή βλαστήσασα.

Χαῖρε φιλανθρώπου Μήτηρ Θεοῦ, ἐπ’ έμοί τήν φιλανθρωπίαν σου, καί τούς οἰκτιρμούς σου Κόρη κατάπεμψον.

πό πολλῶν ὁ δοῦλος σου ὀλεθρίων, ταραττόμενος σοι προσπίπτω, Θεοκυήτορ πρόφθασον καί σῶσον

με.

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Το Μυστήριο του Σταυρού: Από την απομόνωση του «εγώ» στην κοινωνία της αγάπης

 Τῌ ΤΡΙΤῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ  
τὴν Προσκύνησιν ἑορτάζομεν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ
Ἐκ τοῦ κατὰ Μάρκον

η΄ 34 – θ΄ 1 

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλουστα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  30 Μαρτίου του 1997

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Ο Σταυρός παραμένει πάντοτε ένα μυστήριο. Αλλά, όπως τα μυστήρια, είναι και αυτός μυστήριο αποκαλυπτόμενο. Δηλαδή, δεν μπορούμε να πιάσουμε σε όλη την πληρότητα το βάθος του, αλλά αφού ο Χριστός έτσι το επέτρεψε, πιάνουμε και κάτι από αυτό το βάθος του. Και για να μπορούμε να προσδιορίσουμε όσο πιο καλά αυτό που μπορεί να προσδιορίσει η ανθρώπινη διάνοια, δεν έχουμε παρά να πούμε δύο πράγματα. Πρώτα, αφού ο Πανάγαθος Θεός αυτόν τον τρόπο διάλεξε για την δική μας σωτηρία και για να εκφράσει την αγάπη Του, είναι η καλύτερη θεραπευτική για τη ζωή των ανθρώπων. Και αν θέλουμε να ορίσουμε τα μέτρα αυτής της θεραπευτικής - αφού είναι η μοναδική μέθοδος - πρέπει να ακούσουμε πάλι Εκείνον που ορίζει και περιγράφει αυτά τα μέτρα της θεραπείας του ανθρώπου. 

Η περικοπή πριν από λίγο περιέκλειε τον μικρό, σύντομο, πολύ γνωστό σε όλους μας, ορισμό που έδινε ο Χριστός:   «στις θλει πσω μου κολουθεν, παρνησσθω αυτν κα ρτω τν σταυρν ατο, κα κολουθετω μοι». Ας πάρουμε, όπως το κάνουν οι ερμηνευτές Πατέρες - εκεί που τα πράγματα είναι πολύ οριακά και έχουν πολύ περιεχόμενο - ας πάρουμε όλη αυτή την πρόταση τη μικρή, λέξη-λέξη, πολύ σύντομα να τη δούμε, για να καταλάβουμε πώς ερμηνεύεται το ανερμήνευτο του Σταυρού και πώς οριοθετεί την μοναδική θεραπευτική της ζωής μας.

Το «ὅστις» όλοι καταλαβαίνουμε που είναι για όλους μας «ο οποιοδήποτε». Αφού είναι ο οποιοσδήποτε, ο Χριστός έχει μια θεραπευτική και μια ποιμαντική δική Του: συγκαταβαίνει στον κάθε άνθρωπο με τα δικά του μέτρα, ανάλογα με τις δυνάμεις μας - αυτό το κάνει και η Εκκλησία μας στην ποιμαντική της –   ανάλογα με τις δυνάμεις μας, ανάλογα με την οποιαδήποτε πρόοδό μας, ζητάει το ένα ή το άλλο. Εδώ λέει «ὅστις». Για να λέει αυτό το «ὅστις» αδιακρίτως, «ο οποιοδήποτε», σημαίνει που αυτό είναι το πιο φυσικό για τον άνθρωπο. Μήπως σημαίνει που ο άνθρωπος έτσι είναι φτιαγμένος να λειτουργεί; «στις», ο οποιοδήποτε· άρα το φυσικό δυνατό· αδιακρίτως, πέρα από προσωπικές παραλλαγές όπου εφαρμόζονται τα δύσκολα ή τα εύκολα πάνω στα πρόσωπα των ανθρώπων. Αυτό το κρατάμε· το αδιακρίτως: «ὅστις».

«…θέλει». Βλέπετε, πριν ακόμη να πάμε στο βαθύ νόημα του σταυρού, βάζει τη λέξη «θέλω». Την τόσο επικίνδυνη λέξη «θέλω»  - αλλά και την τόσο ευλογημένη λέξη «θέλω». Τόσο επικίνδυνη και τόσο ευλογημένη… Αν δεν έχουμε «θέλω», δεν είμαστε άνθρωποι, κατατασσόμεθα στον χώρο των απροσώπων πλασμάτων, των αμοιβάδων ή των πρωτοζώων, πιθανότατα. Αυτό το «θέλω» χαρακτηρίζει τον άνθρωπο και τον οριοθετεί μέσα σε όλη την κτίση. Αυτή η προσωπικότητα η ελεύθερη, που μπορεί «να θέλει» και «να μην θέλει», άσχετα αν αυτό θα τον οδηγήσει στην καταστροφή. Το «θέλειν», λοιπόν, πριν ακόμη να αναλυθούν τα γεγονότα. Σε οποιαδήποτε παιδαγωγική μέσα, αυτό το «θέλω» είναι πολύ σπουδαίο. Προτιμώ το «θέλω» παρά το απρόσωπο.

Γιατί, αν μείνει ο άλλος απρόσωπος, ποτέ πάνω του δεν θα μπορώ να καλλιεργήσω το «θέλω». Και ο Χριστός αυτό προτείνει: το «θλειν».

«…πσω μου κολουθεν». Το «πσω μου». Γιατί οπίσω μου; Σημαίνει που σε αυτή τη ζωή, οτιδήποτε και να κάνεις, ποτέ δεν θα έχεις τη δυνατότητα ή τον εγωισμό να είσαι πρωτοπόρος. Μπροστά από όλα είναι ο Χριστός. Μα όταν λέμε για όλα, εννοούμε για όλα. Δηλαδή, ανακάλυψη να έκανες, μια νέα μέθοδο να απεκάλυψες στον κόσμο, κάτι καινούργιο να είπες επιστημονικά, πίσω από όλη αυτή τη γνώση και τη σοφία και μπρος από αυτή τη γνώση κρύβεται ο Χριστός. Πρωτοπόροι δεν υπάρχουν. Πρωτοπόροι υπάρχουν στην κατανόηση τού πώς θα ακολουθήσω τον Χριστό μέσα από αυτό που κάνω: «πσω μου …»

«…κολουθεν», λέει· και μετά από λίγο λέει και πάλι «κολουθεν»,  «κολουθετω μοι». Αυτό το «κολουθεν» τώρα ορίζει το τι θα συμβεί, που θα το ερμηνεύσει μετά από λίγο. Δύο πράγματα ορίζουν το «κολουθεν»: «ἀπαρνησάθω αυτν κα ρτω τν σταυρν ατο, κα κολουθετω μοι». Το «ἀπαρνησάθω αυτν», πολύ σωστά πολλοί το έχουμε προσδιορίσει στην εκκοπή των παθών μας και στο σταμάτημα των αμαρτιών μας. Σωστό μεν, αλλά είναι μόνο μια μερική αντίληψη τού «ἀπαρνησάθω αυτν». Φυσικά, για να πας στα μεγάλα, θα κάνεις εκκοπή των παθών και των αμαρτιών. Αλλά, προσέξτε, το «ἀπαρνησάθω αυτν» κρύβει μέσα του το σταμάτημα του γυρίσματος γύρω από τον εαυτό μας. Πώς έφτιαξε ο Θεός τον Αδάμ; Τον έφτιαξε να έχει κοινωνία με το Θεό και με τον συνάνθρωπο: τη γυναίκα. «Απαρνησσθω αυτν» ήταν η δημιουργία του Αδάμ. Γιατί δεν ήταν κλεισμένος σε μια στροφή γύρω από τον εαυτό του.

Του καλλιέργησε το «θέλω», βλέπετε; Δεν τον άφησε χωρίς «θέλω». Καλλιέργησε μέσα του  τις μεγάλες δυνάμεις. Αλλά την ίδια ώρα του πρότεινε «μη στραφείς μόνος τον εαυτό σου». Η φράση μάλιστα «εἰς ἑαυτόν» κρύβει μέσα της, για εκείνον που γνωρίζει λίγο και την αρχαία φιλοσοφία, ένα μήνυμα βαθύτατο. Πολλοί φιλόσοφοι της αρχαιότητας είχαν γράψει έργα που είχαν τον τίτλο «Εἰς ἑαυτόν». Το πώς θα μελετήσουμε τον εαυτό μας. Πιστεύω βαθύτατα πως ο Χριστός δίνει μια απάντηση. Η απάντηση τού «εἰς ἑαυτόν», για να βρω τον εαυτό μου, είναι να απαρνηθώ τον εαυτό μου, τη στροφή συνέχεια γύρω από τον εαυτό μου. Έχοντας «θέλω» και έχοντας προσωπικότητα. Εδώ είναι το δύσκολο. Να μπορείς να μην στρέφεσαι γύρω από τον εαυτό σου, χωρίς να καταργήσεις την ομορφιά της προσωπικότητάς σου. Εδώ είναι τα δύσκολα που κανείς, ως θεραπευτική μέθοδο της ανθρώπινης προσωπικότητας, δεν μπορεί ή δεν μπόρεσε ποτέ να το προσεγγίσει κάνοντας αυτόν τον συνδυασμό.

Και μετά λέει «ρτω τν σταυρν ατο». Βλέπετε, αφού δεν στρέφεσαι γύρω από τον εαυτό σου και όμως έχεις προσωπικότητα, τότε πια μπορείς να πάρεις πράγματα από γύρω σου, οτιδήποτε να είναι, και μαζί με αυτά να πας στον Χριστό. Δηλαδή στον Χριστό δεν θα πας μόνος. Θα πας με τους άλλους και με τα πράγματα και με τα πράγματα που όρισε ο Θεός να έχεις γύρω σου. Μπορεί να είναι η πόλη σου, να είναι η χώρα σου, να είναι αυτά που έχεις γύρω σου. Αυτά όλα θα τα λειτουργήσεις αγιαστικά και θα τα πας στον Χριστό. Και όλα αυτά είναι βάρη και είναι σταυροί και όμως αυτά θα τα πας στον Χριστό! Αυτά όλα θα τα αγιάσεις, αυτά όλα θα τα νοηματοδοτήσεις! Τα γεγονότα πώς γίνονται σταυρικά πολλές φορές, τα πράγματα που έχουμε γύρω μας, και λέμε να τα παρατήσουμε, να τα εγκαταλείψουμε, να τα κάψουμε, να τα σκοτώσουμε! Κι όμως αυτά τα πράγματα δεν τα αγιάζουμε. Γι’ αυτό γίνονται σταυρικά πράγματα πάνω μας. Το ξύλο του Σταυρού ήταν ένα ξύλο σταυρού και ο  Χριστός το έκανε ευλογημένο ξύλο. Για άλλον θα ήτανε ξύλο αισχύνης.

Και τότε έρχεται το «κολουθετω μοι». Που είσαι από πίσω Του, που δεν είσαι πρωτοπόρος, αλλά ακολουθείς, που είσαι σε μια κοινωνία ζωής με τους ανθρώπους, βρίσκεις τον εαυτό σου, τα πράγματα γύρω σου τα αγιάζεις και είσαι και με τον Χριστό. Το «κολουθετω μοι» έχει όλη την κοινωνία μέσα του. Και αυτή είναι η θεραπευτική που προσδιόρισε ο Πανάγαθος Θεός για τη ζωή μας. Έτσι το θέλησε από Κτίσεως, από το πρόσωπο του Αδάμ πριν από την πτώση του. Ο Αδάμ ήταν ανοιχτός στον Θεό και στον συνάνθρωπο, αγίασε τα πράγματα, άρα ήταν μορφή σταυρική, είχε «θέλημα» και το έδινε στον Θεό. Έτσι είμαστε φτιαγμένοι και κάπως έτσι μπορούμε να προσεγγίσουμε το μεγάλο, πραγματικά απρόσιτο μυστήριο του Σταυρού, με τα λόγια του Χριστού μας.

Ας κρατήσουμε τους βηματισμούς που κάναμε σε αυτή τη σύντομη αναφορά μας στον Σταυρό. Για να οριοθετήσουμε πραγματικά την καθημερινότητα της ζωής μας, για να μπορεί να προσδιοριστεί πώς στεκόμαστε και πώς περπατάμε. Τα όρια πάντοτε είναι εξαντλητικά, είναι πάντοτε αιρετικά και αίρουν την ανθρώπινη προσωπικότητα. Ποτέ μην μπείτε στα όρια, ο συνδυασμός της φράσεως τα έχει όλα μέσα του. Αυτός είναι ο Σταυρός του Χριστού μας· ευχόμαστε πραγματικά να τον ζήσουμε όπως Εκείνος το θέλησε!
 
Φιλολογική επιμέλεια κειμένου
Ελένη Κονδύλη

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

Η προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού

 
Η προσκύνηση του τιμίου Σταυρού
Συναξάρια Τριωδίου
Την τρίτη Κυριακή των Νηστειών εορτάζουμε την προσκύνηση του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού. 
Επειδή με τη νηστεία των σαράντα ημερών και εμείς κατά κάποιο τρόπο σταυρωνόμαστε και γινόμαστε νεκροί από τα πάθη και αισθανόμαστε πικρία, με το να πέφτουμε σε ακηδία και να απογοητευόμαστε, για τον λόγο αυτό τοποθετείται μπροστά μας ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για να μας ενισχύσει και να μας στηρίξει και να μας θυμίσει το πάθος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Και κατά κάποιο τρόπο μας παρηγορεί και μας λέει ότι, αν ο Θεός μας σταυρώθηκε για μας, τι πρέπει εμείς να κάνουμε γι’ αυτόν; 
Έτσι η σύγκριση με τα πάθη του Κυρίου και η υπενθύμισή τους και η ελπίδα της δόξας που απορρέει από τον Σταυρό ελαφρώνει τους κόπους της νηστείας. Γιατί, όπως ο Σωτήρας μας ανέβηκε στον Σταυρό και δοξάστηκε με την ατιμωτική περιφορά και την πικρή χολή, έτσι πρέπει να κάνουμε και εμείς για να δοξαστούμε μαζί του, έστω και αν για την ώρα υποφέρουμε κάτι δυσάρεστο. 
Είναι και άλλος λόγος: Όπως εκείνοι που βαδίζουν δρόμο δύσκολο και μακρύ και αποκάμνουν από τον κόπο, αν τύχει και βρουν κανένα δέντρο που να κάνει καλή σκιά, κάθονται λίγο και ξεκουράζονται, και ανανεωμένοι σηκώνονται και βαδίζουν και τον υπόλοιπο δρόμο τους, έτσι και εδώ στον καιρό της νηστείας και στη μέση του κοπιαστικού δρόμου της φυτεύθηκε από τους αγίους πατέρες ο ζωηφόρος Σταυρός, για να μας δίνει άνεση και αναψυχή και για να κάνει ελαφρούς και ευκίνητους προς τους υπόλοιπους κόπους αυτούς που κουράστηκαν. 
Ή, όπως όταν πρόκειται να έρθει ένας βασιλιάς, προπορεύονται οι σημαίες και τα σκήπτρα του και μετά απ’ αυτά έρχεται και ο ίδιος νικητής και θριαμβευτής, και χαίρεται μαζί του και ο λαός, έτσι και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, επειδή πρόκειται, ύστερα από λίγο, να μας δείξει τη νίκη του κατά του θανάτου και να παρουσιαστεί δοξασμένος κατά την ημέρα της αναστάσεως, έστειλε προηγουμένως το σκήπτρο του, τη βασιλική του σημαία, τον ζωοποιό Σταυρό, ο οποίος γεμίζει τις καρδιές μας από πολλή χαρά και αναψυχή και μας ετοιμάζει να υποδεχτούμε μετά από λίγο και τον ίδιο τον Βασιλιά και να τον ανευφημήσουμε ως λαμπρό θριαμβευτή. 
Και αυτό γίνεται στη μέση της αγίας Τεσσαρακοστής, γιατί η αγία Τεσσαρακοστή μοιάζει με την πικρή πηγή της Μερράς για τη συντριβή του σώματος και για την πικρία και ακηδία, που προέρχεται από τη νηστεία. 
Καθώς λοιπόν ο προφήτης Μωυσής έβαλε το ξύλο που του έδειξε ο Θεός μέσα σ’ αυτή την πηγή και την γλύκανε, έτσι και ο Θεός που μας πέρασε από τη νοητή Ερυθρά θάλασσα και τον νοητό Φαραώ, γλυκαίνει με το ζωοποιό Ξύλο του τιμίου και ζωοποιού Σταυρού την πικρία από τη νηστεία και μας παρηγορεί που είμαστε σαν στην έρημο, ώσπου να μας επαναφέρει στη νοητή Ιερουσαλήμ με την ανάστασή του. 
Αλλά υπάρχει και άλλος λόγος. Επειδή δηλαδή ο Σταυρός λέγεται και είναι Ξύλο ζωής, και εκείνο το ξύλο (το δέντρο) της αγίας Γραφής ήταν φυτεμένο στη μέση της Εδέμ, γι’ αυτό και οι θειότατοι πατέρες ταιριαστά φύτεψαν το Ξύλο του Σταυρού στη μέση της αγίας Τεσσαρακοστής, για να υπενθυμίσουν τη λαιμαργία του Αδάμ και συγχρόνως να παραστήσουν την ανάκλησή του μέσω αυτού του Ξύλου· διότι τρώγοντας από αυτό το Ξύλο όχι μόνο δεν πεθαίνουμε, αλλά και ζωοποιούμαστε. 
Με τη δύναμη του Σταυρού σου, Χριστέ, Θεέ μας, φύλαξε κι εμάς από τους πειρασμούς του εχθρού και αξίωσέ μας να προσκυνήσουμε τα θεία σου πάθη και τη ζωηφόρο ανάσταση, αφού περάσουμε με ευκολία το στάδιο της αγίας Τεσσαρακοστής, και ελέησέ μας ως μόνος αγαθός και φιλάνθρωπος. 
Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τρωδίου με τη βοήθεια και της μετάφρασης του αγίου Αθανασίου του Παρίου που περιέχεται στο βιβλίο Νέον Λειμωνάριον, Βενετία 1819, σελ. 288.

Κανών Γ΄ Κυριακής των Νηστειών «Ὁ θειότατος προετύπωσε πάλαι Μωσῆς».

 

«Ὁ θειότατος προετύπωσε πάλαι Μωσῆς». 
Κανών Γ΄ Κυριακής των Νηστειών 
(Σταυροπροσκυνήσεως)


 

Ὁ όσιος Βενέδικτος από τη Νουρσία


Ὁ όσιος Βενέδικτος από τη Νουρσία


Ο άγιος πατέρας μας Βενέδικτος γεννήθηκε περί το 490 στη Νουρσία, μικρή επαρχιακή πόλη που βρίσκεται στα βουνά βόρεια της Ρώμης, και ήταν γόνος πλούσιας και ευσεβούς χριστιανικής οικογένειας. Σταλμένος στη Ρώμη για σπουδές, έχοντας από μικρός αποκτήσει σοφία γέροντα, με μόνη του επιθυμία να αρέσει στο Θεό, περιφρόνησε τις ηδονές του κόσμου και τις μάταιες υποσχέσεις του και έβαλε πλώρη για το μοναχικό Σχήμα.

Κάνοντας στάση στην κωμόπολη της Ενφίδης (σημ. Effide), η τροφός του, που τον είχε ακολουθήσει με την αφοσίωση μητέρας, δανείστηκε ένα πήλινο κόσκινο να περάσει το στάρι για να φτιάξει ψωμί. Το σκεύος όμως πέφτοντας κάτω έσπασε. Βλέποντας τη θλίψη της, το νεαρό αγόρι βάλθηκε να προσεύχεται γοερά και όταν σηκώθηκε της έδωσε το κόσκινο ανέπαφο. Απο το θαυμασμό τους γι’ αυτό το θαύμα οι κάτοικοι κρέμασαν το κόσκινο στην πόρτα της εκκλησίας. Φοβούμενος ότι θα χάσει την εύνοια του Θεού από τη μάταιη ανθρώπινη δόξα, ο Βενέδικτος έφυγε κρυφά και αποσύρθηκε στο Σουβιάκο, που βρίσκεται στις οροσειρές των Αβρούζων, σε μια σπηλιά ανοιγμένη σε ύψος εξήντα μέτρων, όπου παρέμεινε αγνοούμενος από τους ανθρώπους, εκτός από ένα κοινοβιάτη μοναχό, ονόματι Ρωμανό, που του φόρεσε το μοναστικό ένδυμα και του έφερνε κρυφά προμήθειες εξοικονομημένες από τη μερίδα του.

Μια μέρα, εκεί που ο άγιος προσευχόταν μόνος, του παρουσιάστηκε ο διάβολος με μορφή μαυροκότσυφα και αμέσως μετά δέχτηκε σφοδρή επίθεση από σαρκικούς πειρασμούς σε τέτοιο σημείο, που ήταν σχεδόν αποφασισμένος να εγκαταλείψει τη μόνωσή του, όταν παρακινούμενος από τη Χάρη, ρίχτηκε γυμνός σε μια βάτο με αγκάθια νικώντας έτσι την ηδονή οριστικά δια του πόνου. Ανταμοίβοντάς τον ο Θεός με την απάθεια της σαρκός, είχε στο εξής κάθε δικαίωμα να διδάξει στους άλλους την αρετή, σαν ένας ώριμος άντρας.

Όταν εκοιμήθη ο ηγόυμενος του παρακείμενου μοναστηριού του Βικοβάρο, οι μοναχοί με την επιμονή τους κατάφεραν να τον πείσουν να τον διαδεχθεί. Μόλις όμως αυτός πήγε να τους επιβάλει μια αυστηρή πειθαρχία με βάση το Ευαγγέλιο, που αντιμαχόταν την στρεβλή διαγωγή τους, άρχισαν να δυσανασχετούν εναντίον του, και δοκίμασαν μάλιστα να τον δηλητηριάσουν. Τη στιγμή ομως που ο άνθρωπος του Θεού έκανε το σημείο του σταυρού πάνω από την καράφα με το φαρμακερό ποτό, που του έφεραν, το γυαλί έγινε θρύψαλα. Με το πρόσωπο ατάραχο και ειρήνη στην ψυχή, ανεξίκακος απέναντί τους, άφησε τους ανεπίδεκτους διόρθωσης και επανήλθε στην έρημο.

Προοδεύοντας σε αρετή και θεωρία, προσήλκυσε ικανό αριθμό μαθητών. Τους οργάνωσε σε δώδεκα μοναστήρια γύρω στα περίχωρα, το καθένα με δώδεκα μοναχούς και χωριστό προεστό που τον ενημέρωνε για τη ζωή στο κοινόβιο και την πνευματική πρόοδο καθε μοναχού. Ο Βενέδικτος ήταν ταυτόχρονα ο πνευματικός τους πατέρας και ζώσα προσωποποίηση της τέλειας τήρησης των μοναστικών κανόνων. Μεριμνούσε για κάθε υλική τους ανάγκη με τη βοήθεια της θείας χάρης, και διακρίνοντας τους μύχιους λογισμούς τους δεν δίσταζε με πατρική αγάπη να τους διορθώνει, μεταχειριζόμενος κάποιες φορές σωματικά επιτίμια, για να τους αναγκάσει να αποτινάξουν τις κακές συνήθειες.

Περί το 529 άφησε το Σουβιάκο επικεφαλής μιας μικρής ομάδας μαθητών. Τέλος έφθασαν στο όρος Κασσίνο, που υψωνόταν στο μέσο μεταξύ Ρώμης και Νάπολης, και στην κορυφή του υπήρχε ναός αφιερωμένος άλλοτε στη λατρεία του Απόλλωνα. Ο άγιος άρχισε να σπάει το έιδωλο και αναποδογύρισε το θυσιαστήριο για να μεταμορφώσει το ναό σε εκκλησία αφιερωμένη στον άγιο Μαρτίνο της Τουρ (11 Νοεμ.). Έκοψε τα δέντρα όπου οι κάτοικοι επιδίδονταν ακόμη στη λατρεία των ειδώλων, και κατάφερε να τους μεταστρέψει με τον αποστολικό του λόγο.

Σε εποχή σιτοδείας, με τη προσευχή του έκανε να πλεονάζουν στο μοναστήρι το σιτάρι και το λάδι, έτσι ώστε να αφήνονται οι μοναχοί να ενδιατρίβουν αμέριμνοι στο θείο έργο, από το οποίο τίποτε άλλο δεν αξίζει να προτιμάται.

Μια μέρα, επιστρέφοντας από τους αγρούς, είδε στην πόρτα του μοναστηριού το άψυχο σώμα ενός παιδιού που ο πατέρας του είχε αποθέσει εκεί. Κινούμενος από ευσπλαχνία ο Βενέδικτος παρακάλεσε τον Κύριο στο όνομα της πίστης του πατέρα του που θρηνούσε και το παιδί ζωντάνεψε.

Στους καιρούς εκείνους των πολέμων και των εισβολών, προανήγγειλε ότι την πτώση της Ρώμης, της άλλοτε πρωτεύουσας του κόσμου, θα τη διαδεχθεί η καταστροφή της Μονής Μοντεκασίνο από τους Λομβαρδούς (583;). Έχοντας ίσως κατά νου αυτη την προφητεία λίγο πριν την εκδημία του, συνέταξε τον Κανόνα του, που απέβη αληθινή χάρτα των μοναχών της Δύσης. Με βάση τα γραπτά των αγίων Πατέρων Παχωμίου, Βασιλείου και Κασσιανού και τα μοναστικά θέσμια που είχε υιοθετήσει στο μοναστήρι του, εκθέτει τις αρχές και τους νόμους λειτουργίας μιας κοινοβιακής μονής.

Λίγο καιρό ύστερα από τη θαυμαστή και στερνή συνομιλία του αγίου με την αδελφή του την αγία Σχολαστική (10 Φεβρ.) και την εκδημία της, καθώς στεκόταν νύχτα στο παράθυρο του προσευχόμενος, είδε ξάφνου ένα αστραποβόλο φως να καταυγάζει τα σκότη, και στο μέσο του θεώρησε τον κόσμο ολόκληρο συναγμένο θαρρείς κάτω από μια μοναδική ηλιαχτίδα. Υψωμένος πάνω από τον κόσμο και εκτός εαυτού χάρη στην ένωσή του με τον Δημιουργό, ο Βενέδικτος μπορούσε όντως να θεωρεί την όλη δημιουργία, όλα όσα υπάρχουν κάτω από τον Θεό, μέσα στο θείο φως που ανάβλυζε από την καρδιά του. Εχοντας φθάσει στα όρια της μέλλουσας ζωής είδε τότε, μέσα σε αυτό το φως, την ψυχή του Γερμανού, επισκόπου Καπούης, που ανέβαινε στα ουράνια.

Από τότε ο άγιος Βενέδικτος ανήκε πιο πολύ στον ουρανό παρά στη γη, και έχοντας προαναγγείλει την ημέρα της τελευτής του, πρόσταξε να ανοίξουν το μνήμα του, όπου πριν λίγο καιρό είχαν ενταφιάσει την αδελφή του, και ύστερα παρουσίασε υψηλό πυρετό. Είπε να τον οδηγήσουν στο παρεκκλήσιο, κοινώνησε και στέκοντας όρθιος, στηριζόμενος από τους αδελφούς, σήκωσε τα χέρια του ψηλά και παρέδωσε την ύστατη πνοή του ψιθυρίζοντας τα λόγια μιας στερνής προσευχής (περί το 560).

Πλήθος θαυμάτων ακολούθησαν, επιτελούμενα χάρη στα λείψανα του αγίου Βενεδίκτου. Ύστερα ομως από τη λεηλασία του μοναστηριού που προκάλεσαν οι Λομβαρδοί, τα λείψανα ξεχάστηκαν μέχρις ότου μοναχοί της Μονής του Φλερύ συρ Λουάρ ήλθαν και τα παρέλαβαν (673) για να τα μεταφέρουν στο μοναστήρι τους, που έλαβε το όνομα του αγίου (Άγιος Βενέδικτος συρ Λουάρ) και όπου μπορούμε και σήμερα ακόμη να τα προσκυνήσουμε.

 

Νέος Συναξαριστής
της Ορθοδόξου Εκκλησίας,
Τόμος 3ος, Μάρτιος.
Εκδόσεις Ορμύλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις