ΧΕΡΟΥΒΙΚΟ

 

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

 

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΝΟΥ

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία

τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 8ο, στίχοι 27 ἕως 39, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 22-10-2006. 

    Γνωστή καί πάλι ἡ διήγηση καί ἀπό ἄλλες περιπτώσεις παράλληλης θεραπείας δαιμονισμένων ἀπό τόν Χριστό, ἡ ὁποία ὅμως διήγηση δέν μπορεῖ νά κοιταχτεῖ μονοτόνως, δηλαδή μόνο μέ μιά ματιά, ὅτι ὁ Χριστός βρίσκει ἕνα δαιμονισμένο καί τόν γιατρεύει. Αὐτό εἶναι δεδομένο. Ἡ περικοπή ἀνοίγει ἄλλες πολύ βαθιές προοπτικές καί μάλιστα κεντρικό σημεῖο ἀφετηρίας, γιά νά μποῦμε στίς βαθύτερες προοπτικές τῆς περικοπῆς, εἶναι αὐτό τό ὁποῖο εἶπε ὁ δαιμονισμένος ὅταν ὁ Χριστός τόν ρώτησε «ποιό εἶναι τό ὄνομά σου;», πού εἶπε «λεγεών», γιατί, λέει τό κείμενο, ἦταν πολλά τά δαιμόνια πού εἶχε μέσα. 

    Προσέξτε αὐτή τήν πολλαπλότητα. Δέν θά τό δεῖτε αὐτό μόνο ποσοτικά, τά πολλά τά δαιμόνια. Μπορεῖ καί νά εἶναι, ἀλλά ἀναφέρεται σέ κάτι πολύ βαθύ ποιοτικό, πού ἀφορᾶ τήν ποικιλία τῶν δαιμονικῶν καταστάσεων πού ζοῦμε χωρίς νά τό καταλαβαίνουμε. Αὐτό κάνει ἡ περικοπή καί μᾶς βάζει σέ μιά σκληρή ἀναμέτρηση μέ δαιμονικά πράγματα πού ζοῦμε καθημερινά χωρίς νά τό καταλαβαίνουμε. Νά ἀκολουθήσω τήν πορεία τῆς περικοπῆς προσπαθώντας μέ ἁδρό τρόπο νά περιγράψω, ἀξιοποιώντας τά λόγια τῆς περικοπῆς, αὐτό τό «πολλά δαιμόνια». Τί εἶναι αὐτό τό πολλαπλό; Τί εἶναι αὐτά τά πολλά; Κάποιος θά πεῖ «πολλά πάθη», πράγματι ἔτσι εἶναι, ἀλλά τό κείμενο τό περιγράφει μέ ἄλλο τρόπο, καί ἐξωτερικό καί ἐσωτερικό. Κοιτάξτε τήν πορεία τοῦ κειμένου: 

    Πρῶτα-πρῶτα βάζει τόν δαιμονισμένο νά μετριέται μέ τήν ἀδυναμία νά σταθεῖ σέ ἕναν τόπο -ὅταν κάνω τήν ἀνάλυση τώρα, νά βάζετε σέ ἕναν παράλληλο ἐκφραστικό τρόπο τόν ἑαυτό σας καί τόν ἑαυτό μας. Τήν ἀδυναμία λοιπόν νά σταθεῖ σέ ἕναν τόπο, καί αὐτό τό ἐκφράζει, τό θέμα τοῦ τόπου, πολυποίκιλα. Πρῶτα-πρῶτα τό λέει: «Δέν μποροῦσε νά μείνει στήν οἰκία του, ἀδυνατεῖ νά κάτσει κάπου». Ὑπάρχουν χίλιοι λόγοι γι᾽ αὐτό, ἀλλά τίποτε δέν μπορεῖ νά εἶναι δυσκολία παρά μόνο ὁ ἑαυτός μας καί τό δαιμονικό στοιχεῖο πού κουβαλᾶμε, ἡ ἀδυναμία δηλαδή νά στραφοῦμε νά κάνουμε κάτι γιά τόν κόσμο -αὐτό εἶναι τό δαιμονικό- καί κάνουμε τό ἀντίθετο, καί περιμένουμε οἱ ἄλλοι νά κάνουν κάτι γιά μᾶς κι ἄν δέν γίνεται οἱ τόποι δέν μᾶς ἀντέχουν. 

    Εἶναι λοιπόν ἡ ἀδυναμία μας νά σταθοῦμε στόν τόπο. Χίλιες αἰτίες μπορεῖ νά ὑπάρχουν, ἀλλά μέσα κρύβεται κάτι δαιμονικό. Κάτι περιμένουμε νά γίνει καί δέν γίνεται καί ἀδυνατοῦμε νά σταθοῦμε στούς τόπους· καί μάλιστα κάνει μιά προέκταση τό κείμενο καί λέει: «ἠλαύνετο εἰς τὰς ἐρήμους», πήγαινε σέ ἔρημους τόπους. Βέβαια καί οἱ ἀσκητές πήγαιναν στίς ἐρήμους, ἀλλά πήγαιναν γιά νά ἁγιάσουν στίς ἐρήμους. Αὐτός πήγαινε στήν ἔρημο γιά νά ἀναπαυθεῖ. Βλέπετε, ἡ δεύτερη ἀναζήτησή μας σέ σχέση μέ τούς τόπους, ἡ δαιμονική μας ἀναζήτηση, πιστεύοντας πού κάποιοι τόποι, κάποια ἀλλαγή τῶν τόπων θά μᾶς ἀλλάξουν καί ἡ ὁριστική κατάληξη τοῦ τόπου του ἦταν, λέει, τά μνήματα ὅπου ἔμενε. Τό μνῆμα εἶναι χῶρος θανάτου, ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει ἐλπίδα, ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει ζωή, ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει Χριστός. Ὅπου καί νά κουβαλᾶμε τά δαιμονικά στοιχεῖα μας καί προσπαθοῦμε νά τά ἀναπαύσουμε πουθενά δέν θά ἀναπαυόμαστε καί καθημερινά σέ φαινομενικά ὡραίους τόπους θά μένουμε, ἀλλά σέ μνήματα θά μένουμε γιατί ἐκεῖ δέν θά ὑπάρχει ζωή, δέν θά ὑπάρχει ἐλπίδα. Ὅταν λέω «νά ὑπάρχει ὁ Χριστός» σημαίνει ὁ Χριστός νά γίνει βίωσή μας, νά γίνουμε ἐμεῖς μέσα ἀπό τόν Χριστό ἐλπίδα τοῦ κόσμου καί, ἀντί νά ἀπαιτοῦμε, νά κάνουμε κάτι γιά τούς ἄλλους. Αὐτό εἶναι τό στοιχεῖο τῆς δαιμονικῆς ἀναμετρήσεως μέ τούς τόπους. 

    Καί ἔρχεται μιά ἄλλη πρόκληση δαιμονικῆς ἀναμετρήσεως μέ τήν ἐμφάνιση. Ἐδῶ ἀναφέρεται στά ροῦχα μέν, ἀλλά τό κείμενο πάει πολύ μακριά οὐσιαστικά, γιατί εἶναι αὐτό πού εἴμαστε ἡ ἐμφάνιση. Ἐδῶ τό λέει, «δέν μποροῦσε νά βάλει ροῦχα ἐπάνω του». Εἶναι πρακτικό τό θέμα, ἀδυναμία κάτι νά τοῦ ἀρέσει, καί ἐκεῖνο πού ἐπέλεγε ἦταν νά φοράει ἁλυσίδες. Αὐτό εἶναι ἡ ἔκφραση τοῦ δαιμονικοῦ στοιχείου, ἡ ἐναγώνια ἀναζήτησή μας τοῦ πῶς φαινόμαστε πρός τά ἔξω. Ἔτσι νά πάρετε καί τό ἔνδυμα, νά πάρετε τή βαθιά θεολογική προοπτική του. Νά θυμηθεῖτε πού ὁ ἄνθρωπος ἐνεδύθη «χιτῶνας δερματίνους» μετά τήν πτώση. Εἶναι πολύ βαθιά ἡ προοπτική αὐτή, τό πῶς φαινόμαστε, τό πῶς θέλουμε νά φαινόμαστε, οἱ ἀπαιτήσεις πού ἔχουμε γιά τό πῶς θά μᾶς καταλάβουν. Αὐτό εἶναι δαιμονικό στοιχεῖο, γιατί τό θέμα εἶναι ὄχι νά μᾶς καταλάβουν, [ἀλλά] ἐμεῖς τί θά καταλάβουμε ἀπό αὐτούς. Ἐκεῖ κρύβεται λοιπόν δαιμονικό στοιχεῖο κι ἄς μή φαινόμαστε ἐξωτερικά δαιμονισμένοι. 

    Ἕνα τρίτο στοιχεῖο πού πολλαπλασιάζει αὐτή τήν ταραχή τοῦ κόσμου εἶναι τό δαιμονικό κοινωνικό στοιχεῖο. Βλέπετε, ὁ Χριστός γιατρεύει καί αὐτοί τόν διώχνουν, τοῦ λένε «νά φύγεις». Εἶναι ἄλλη ἱστορία, ὅτι κάποιοι προσπαθοῦν νά κρατήσουν ἰσορροπίες στόν κόσμο (ἡσυχία, τάξη, ἀστυνόμευση). Φαίνονται καλά πράγματα. Ὅλα εἶναι δαιμονιώδη χωρίς τόν Χριστό, γιατί ἄν ὅλα αὐτά τά κάνουν καί βγάλουν ἔξω τόν Χριστό, δέν ἔκαναν τίποτε, ἁπλῶς κρατοῦν μιά δαιμονιώδη ἡσυχία καί ἐμεῖς τέτοια δαιμονιώδη ἡσυχία δέν τή θέλουμε. Ἐμεῖς θέλουμε μιά χριστοειδή ταραχή στόν κόσμο. «Ἐγώ ἦρθα γιά νά βάλω πῦρ στόν κόσμο», εἶπε ὁ Χριστός. Ὅσοι λοιπόν μᾶς ὑποσχεθοῦν σέ κοινωνικό ἐπίπεδο ὅτι θά ἐξασφαλίσουν ἰσορροπίες ἡσυχίας πολυποίκιλης (κοινωνικῆς, οἰκονομικῆς, ὅ,τι καί νά σᾶς ποῦν) καί ἐκεῖ ἀπουσιάζει ἡ ταραχή τοῦ Χριστοῦ, νά μήν τούς πιστέψετε. Εἶναι τό τρίτο δαιμονικό στοιχεῖο. 

    Καί ἔρχεται ἕνα ἄλλο, πιό βαθύ, δαιμονικό στοιχεῖο, πού ἔρχεται ὁ δαίμονας καί παρακαλεῖ τόν Χριστό νά μήν τόν καταστρέψει. Φοβᾶται τόν Χριστό. Εἶναι ἄλλο δαιμονικό στοιχεῖο. Τόν ἀναγνωρίζει, ἀλλά δέν Τόν ἀντέχει. Βλέπετε, εἶναι μιά ἄλλη ἱστορία, πού εἶναι τό δαιμονικό στοιχεῖο τοῦ θρησκευόμενου ἀνθρώπου ἤ τοῦ θρησκευτικοῦ ἀνθρώπου πού ἔρχεται νά θέσει στοιχεῖα πίστεως στόν Χριστό, ἀλλά δέν ἀντέχει νά ἀναμετρηθεῖ μαζί Του, μέ τήν ἀγάπη Του, καί λέει: «μέχρι ἐδῶ· μέχρι ἐδῶ εἴμαστε». 

    Ὅλος αὐτός ὁ καμβάς χαρακτηρίζει, μέ ἕναν ἁδρό τρόπο πραγματικά, αὐτό τό πολυποίκιλο τῆς λεγεῶνος τῶν δαιμόνων. Ἦταν πολλά τά δαιμόνια, τά ὁποῖα κουβαλᾶμε κι ἐμεῖς πάνω μας καθημερινά, καί ἡ λύση αὐτῆς τῆς τραγωδίας μέσα ἀπό τό κείμενο εἶναι -καί πάλι στή φράση τοῦ κειμένου- ὅτι ἦρθαν οἱ περίοικοι τοῦ τόπου καί βρίσκουν τόν δαιμονισμένο «παρά τούς πόδας τοῦ ᾿Ιησοῦ», «ἱματισμένον καί σωφρονοῦντα». Βλέπετε, τό «ἱματισμένον» ἀλλάζει τόν τρόπο ὄχι ἁπλῶς τῆς ἐμφανίσεώς του· ἀλλάζει τό πῶς θέλει νά φανεῖ ὁ ἴδιος. Εἶναι αὐτός πού εἶναι. Καί προσέξτε τή λέξη, τή λέξη-κλειδί πιά: Ἦταν «σωφρονῶν». Προσέξτε: «σώας τάς φρένας». Εἶναι αὐτό πού κάνει ἡ Ἐκκλησία· γιατρεύει τόν νοῦ, γιατρεύει τάς φρένας, γιατί ὅλη αὐτή ἡ ἱστορία τοῦ δαιμονικοῦ στοιχείου εἶναι ἀκριβῶς μιά ἱστορία φρενῶν, τοῦ νοῦ, διαστροφῆς τοῦ νοῦ, καί ἐκεῖ πάνω μπορεῖ νά ἔρθει μιά ὁριστική κατάσταση καί πρακτικοῦ δαιμονισμοῦ, ὅπως σέ ἕναν διεστραμμένο νοῦ μποροῦν νά ἐγκατασταθοῦν καί τά δαιμόνια. Εἶναι ὅμως μιά ἱστορία διαστροφῆς τοῦ νοῦ. «Σώας τάς φρένας» καί κάθεται πλάι στόν Χριστό «σωφρονῶν», πού σημαίνει ὅσοι εἶναι κοντά στόν Χριστό εἶναι σωφρονοῦντες, ἔχουν καθαρό τόν νοῦ, ἔχουν καθαρή τή διάνοια, ἔχουν περάσει ἀπό τήν κάθαρση τοῦ νοῦ. 

    Τό κείμενο λοιπόν εἶναι πάρα πολύ βαθύ, εἶναι πολύ προκλητικό καί μᾶς ἀναγάγει σέ πολλά καθημερινά γεγονότα, πού θά μπορεῖτε νά τά ἀναλύσετε σέ μιά συγκριτική πορεία μέ τή ζωή σας καί νά δεῖτε ποῦ μπορεῖ νά χάνουμε κάτι καί πῶς μποροῦμε νά γιατρευτοῦμε. 

    Ὁ Χριστός καί ὁ δαιμονισμένος τῶν Γαδαρηνῶν. 

    ...καί τόν Χριστό δέν τόν ἄντεξαν οὔτε τά δαιμόνια οὔτε οἱ περίοικοι. Ἄς εὐχηθοῦμε νά μήν εἴμαστε σάν αὐτούς, ἀλλά νά εἴμαστε αὐτοί πού εἴμαστε παρά τούς πόδας τοῦ Χριστοῦ σωφρονοῦντες.

Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2006-7/02_200610220101.asp

Ἐν πελάγει τοῦ βίου ταῖς πράξεσί μου, κατῆλθον εἰς βυθόν·

 

«Ἐν πελάγει τοῦ βίου ταῖς πράξεσί μου, κατῆλθον εἰς βυθόν· ἀλλ’ ὡς ἐκ κήτους Ἰωνᾶς οὕτω βοῶ σοι· Ἐκ βυθοῦ τῶν κακῶν μου, ἀνάγαγε δέομαι, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγε».

Το αποστολικό ήθος και η νηπιότητα της καρδιάς

Τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν

ι΄ 16 - 21

   

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου του 2009

Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - εδώ

     Η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε πριν από λίγο αναγιγνώσκεται τιμητικώς πως για την γιορτή του Αγίου και Αποστόλου Ευαγγελιστού Λουκά που γιορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. Πράγμα που σημαίνει ότι περιγράφει το ήθος το αποστολικό. Αλλά πρέπει να υπενθυμίσω – και έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις ερμηνευτικές δυνατότητες και προοπτικές αυτής της περικοπής – ότι την ίδια περικοπή διαβάζουμε στην εορτή των Αγίων Αρχαγγέλων. Αυτό υπάρχει σαν μια σπουδαία δυνατότητα κατανοήσεως και συσχετίσεως του αποστολικού ήθους με το ήθος των Αγγέλων.

Και έτσι θα καταλάβουμε την περικοπή. Είναι οι Άγγελοι είναι ουράνιες δυνάμεις που διακονούν και λειτουργούν τον Θεό. Τον διακονούν στέλνοντας σε εμάς τα μηνύματά Του και ταυτόχρονα Τον λειτουργούν. Πράγμα που σημαίνει ότι ο Απόστολος  και Ευαγγελιστής Λουκάς το ίδιο πράγμα κάνουν ακριβώς: γίνονται η φωνή του Θεού και υπηρετούν τον Θεό. Και φυσικά η προοπτική του κειμένου που ανοίγεται μπροστά μας ανοίγει αυτόν το δρόμο που είναι το ήθος το αγγελικό και το αποστολικό στη ζωή του καθενός μας. Ακριβώς αυτό να δούμε γιατί η επέκταση πια του ήθους του αγγελικού και του αποστολικού στη ζωή του καθενός μας μας αφορά και μας ενδιαφέρει πάρα πολύ, γιατί και εμείς κατά αυτόν τον τρόπο πρέπει να λειτουργήσουμε.

Τι λέει ο Χριστός μας τώρα, ομιλώντας στους μαθητές Του; Ξεκινάει με μια φράση που δηλώνει την ενότητα που έχει μαζί τους και την ενότητα που έχει με τον Πατέρα Του. Λέει, όποιος ακούει εσάς, που εσείς τι ομιλείτε και λέτε; λέτε το λόγο μου, εμένα ακούει. Και όποιος δεν ακούει εμένα, δεν ακούει τον Πατέρα μου. Βλέπετε υπάρχει μια άμεση σχέση ενότητας. Ενότητας και υπακοής των Μαθητών (:«ακούω», «υπακούω») και ταυτόχρονα ενότητας και υπακοής του Υιού προς τον Πατέρα. Δηλαδή τα πάντα, όλα, ανάγονται μέσα στη ζωή της Αγίας Τριάδας. Εκεί υπάρχει ενότητα, υπάρχει αγάπη και, αφού υπάρχει αυτό εκεί, έτσι είναι ο Θεός. Αυτό ο Θεός το δίνει σε εμάς σαν δώρο και αποκτούμε με Εκείνον και όλοι μας αυτήν την ενότητα την Τριαδική. Υπάρχει αγάπη και ενότητα. Μέσα από αυτή την αγάπη και την ενότητα πια μπορούμε να λειτουργήσουμε το πρώτο βήμα το αποστολικό.

Και για να μπορέσεις να έχεις αυτή την ενότητα και την αγάπη πρέπει να ξεπεράσεις τα πάθη σου. Άρα δίνεις μια μάχη με τα πάθη σου. Και στέλνει ο Χριστός Αποστόλους Του, και εμάς όλους, για να μπορούμε να εκφράσουμε στη ζωή του κόσμου τη φωνή Του και το ήθος Του και το ό,τι είναι Εκείνος. Και αυτή είναι οφειλή μας μας και το καθήκον μας: όπως στέλνει τους Μαθητές Του και στέλνει και εμάς. Και πάνε οι Μαθητές Του και χαίρονται όταν βλέπουνε που τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς.

Και πάνε χαρούμενοι και λένε στον Χριστό: Ξέρεις, τα πνεύματα υποτάσσονται σε εμάς. Πολύ μεγάλη ιστορία.  Σάμπως και έκαναν κάτι ιδιαίτερο οι Μαθητές; Απλώς αγάπησαν τον Χριστό και ακολούθησαν τις πρώτες διδαχές Του. Γιατί τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς; Και ο Χριστός απαντάει: Μη χαίρεστε για αυτό, λέει. Για αυτό να μη χαίρεστε. Να χαίρεστε γιατί τα ονόματά σας γράφτηκαν στον ουρανό. Νίκησαν τα δαιμόνια και τα δαιμόνια σε αυτούς υποτάσσονται, γιατί πρώτα νίκησαν τα πάθη τους. Και επειδή νίκησαν τα πάθη τους απέκτησαν ήθος χριστοειδές και θεοειδές πάνω στον κόσμο. Είναι σαν τον Θεό.

Και επειδή η αγάπη νικάει οτιδήποτε και επειδή ακριβώς και η κόλαση του διαβόλου είναι η παρουσία της αγάπης του Θεού, αυτή ακριβώς η νίκη πάνω στα πάθη τούς κάνει να νικήσουν και τα δαιμόνια! Δεν είναι ανεξάρτητο διακόνημα και ανεξάρτητο επίτευγμα να κάνουν αυτό το πράγμα. Όποιος στρέφεται στον Χριστό, όποιος αγαπάει, είναι Αγάπη, όποιος γίνεται σαν τον Χριστό, σαν την Αγία Τριάδα και έχει ενότητα, νικάει οτιδήποτε κακό. Δεν είναι μια ιδιαίτερη πάλη και μια αγωνία. Γι’ αυτό να χαίρεστε λοιπόν! Γιατί νικήσατε τα πάθη σας και, μέσα από τη νίκη των παθών, γράφονται τα ονόματα σας στον ουρανό.

Και φυσικά προσθέτει ο Χριστός μετά λέγοντας – στους Μαθητές Του το λέει, αλλά με το δικό Του τρόπο στρεφόμενος στον Πατέρα του – για να προσδιορίσει οριστικά αυτό το ήθος το αποστολικό, το οποίο περνάει στο πρόσωπό μας και στη ζωή μας. Κάνει μια σύντομη προσευχή στο τέλος και λέει: Σ’ ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί αυτά δεν τα έμαθες και δεν τα έδειξες στους σοφούς και τους συνετούς του κόσμου αυτού, δηλαδή αυτούς που είναι εγωιστές, και προσπαθούν τον κόσμο να τον κυβερνήσουνε όχι με την ενότητα, όχι με την αγάπη, όχι με το ήθος το τριαδολογικό, αλλά πάνε να νικήσουνε τα δαιμόνια με τα δαιμόνια, όντες δαίμονες. Και λέει: Ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί σε αυτούς τους συνετούς και τους φρονίμους –  δηλαδή τους εγωιστές του κόσμου –  δεν τους τα έδειξες αυτά τα πράγματα. Και σε ποιους τα έδειξες; Στα νήπια, δηλαδή στους ταπεινούς. Και μας καλεί σε μια «νηπιότητα», σε μια κάθαρση στον παθών, μια αλλαγή της νοοτροπίας της ζωής μας. Όπου το κάθε τι δαιμονιώδες, το οποίο δεν εκφράζει αγάπη και ενότητα, καταλύει τον κόσμο και τον διαλύει. Και τότε γινόμαστε νήπιοι. Και τότε προσομοιάζουμε, κατά Χάριν, στην αγάπη του Θεού. Και τότε προσομοιάζουμε και στις Ουράνιες Δυνάμεις και στους Αποστόλους και στον σήμερα τιμώμενο Απόστολο.

Άρα το κείμενο που ακούσαμε είναι συγκλονιστικό, γιατί αφορά τον βηματισμό της ζωής μας. Και όχι μόνο αυτό· δεν είναι απλώς το ήθος του τι κάνουμε εμείς, είναι το τι αφήνουμε στα γύρω μας. Το τι πατήματα, το τι ίχνη αφήνουμε στο περιβάλλον μας. Μπαίνει ένα ήθος αποστολικό, αγαπητικό, ενότητας, νίκης κατά των δαιμόνων (που σημαίνει νίκη κατά των παθών); Ή μπαίνουμε στον κόσμο, ως δήθεν έξυπνοι και συνετοί και φρόνιμοι, για να κερδίσουμε με τα δικά μας επιτεύγματα και τον εγωισμό μας τον κόσμο; Και εδώ όλα καταλύονται και εδώ ο Χριστός καλεί όλους μας σε μια «νηπιότητα».

Τιμούμε λοιπόν σήμερα τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά. Ταυτόχρονα έμμεσα τιμήσαμε τους Αγγέλους. Ταυτόχρονα, έμμεσα και άμεσα, τιμούμε όλους εκείνους οι οποίοι απέκτησαν αυτή την «νηπιότητα» και ταυτόχρονα ανοίγουμε μια άλλη προοπτική στον κόσμο. Την προοπτική που η φωνή μας να γίνει η φωνή του Θεού. Τα πατήματά μας να γίνουν πατήματα του Θεού πάνω στον κόσμο. Και η παρουσία μας να γίνει η παρουσία Αποστόλου.

  

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ 

18 Οκτωβρίου  

Ο απόστολος Λουκάς καταγόταν από την πόλη της Αντιόχειας και, κατά πάσα πιθανότητα, ήταν γόνος οικογενείας εθνικών. Από νεαρή ηλικία αφιερώθηκε στην αναζήτηση της σοφίας, στη μελέτη των επιστημών και των τεχνών. Αυτή η δίψα του για γνώση τον έκανε να ταξιδεύσει ανά τον κόσμο και να διαπρέψει στην ιατρική επιστήμη και την τέχνη της ζωγραφικής. Εκτός από την ελληνική γλώσσα, την οποία χειριζόταν θαυμάσια, όπως μαρτυρεί το Ευαγγέλιό του, γνώριζε επίσης την εβραϊκή και την αραμαϊκή. 

Σύμφωνα με μια εκκλησιαστική παράδοση, συγκαταλεγόταν μεταξύ των Εβδομήκοντα Αποστόλους, τους οποίους απέστειλε ανά δύο ο Κύριος να κηρύξουν τον λόγο της σωτηρίας στις πόλεις και στα χωριά της Παλαιστίνης [1]. Κατά τη διάρκεια του ζωηφόρου θείου Πάθους, ο άγιος Λουκάς βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα· και το πρωί του Πάσχα περπατούσε μαζί με τον Κλεόπα [30 Οκτ.] προς το χωριό Εμμαούς, θλιμμένος και εξουθενωμένος για την απώλεια του Διδασκάλου. Η θλίψη του όμως μετατράπηκε σε άφατη χαρά, όταν ο Χριστός, ο Οποίος τους παρουσιάσθηκε «κατά το κομμάτιασμα του άρτου», μαρτυρώντας έτσι την εκ νεκρών τριήμερη έγερσή Του (Λουκ. 24, 35). Εν συνεχεία, μετά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, ο Λουκάς έμεινε για κάποιο διάστημα στα Ιεροσόλυμα μαζί με τους άλλους Αποστόλους και κατόπιν επέστρεψε στην Αντιόχεια, όπου βρισκόταν ήδη κάποιοι από τους μαθητές. Ορισμένοι όμως αναφέρουν ότι ο άγιος Απόστολος έμεινε στη Σεβάστεια της Σαμαρείας για λίγο, για να κηρύξει τον λόγο του Θεού, και εκεί απέκτησε το λείψανο της δεξιάς χειρός του Τιμίου Προδρόμου, το οποίο μετέφερε στην πατρίδα του ως πολύτιμο τρόπαιο. Επιστρέφοντας στην Αντιόχεια, πρέπει να συνάντησε τον Απόστολο Παύλο, κατά τη διάρκεια της δεύτερης αποστολικής περιοδείας του (περί το 50), και από εκεί να ξεκίνησε μαζί του, συνοδεύοντάς τον στην Ελλάδα, με σκοπό να κηρύξει το Ευαγγέλιο της σωτηρίας. 

Αλλά μια άλλη παράδοση [2] αναφέρει ότι ο Λουκάς δεν είχε γνωρίσει τον Κύριο κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής Του, και ότι συνάντησε τον απόστολο Παύλο στη Θήβα της Βοιωτίας -επί βασιλείας Κλαυδίου (περί το 42)-, όπου ο ίδιος φρόντιζε και περιέθαλπε τους ασθενείς. Οι πύρινοι λόγοι του Αποστόλου των εθνών τον έπεισαν για την αλήθεια, την οποία ματαίως αναζητούσε επί τόσα χρόνια στην ανθρώπινη σοφία. Αμέσως και χωρίς δισταγμούς, εγκατέλειψε τα υπάρχοντά του και την ιατρική του σώματος, για να γίνει μαζί με τον απόστολο Παύλο ιατρός των ψυχών. 

Συνόδευσε επίσης στις περιοδείες από την Τρωάδα έως τους Φιλίππους τον Απόστολο των εθνών, και τον εγκατέστησε εκεί για να εδραιώσει τη νεοσύστατη εκκλησιαστική κοινότητα. Ο Λουκάς έμεινε πολλά χρόνια στη Μακεδονία. Όταν ο Παύλος την ξαναεπισκέφθηκε κατά τη διάρκεια της τρίτης περιοδείας του (38), τον έστειλε στην Κόρινθο, για να παραλάβει τα χρήματα (τη αναφερόμενη ως «λογία») που είχαν συγκεντρώσει οι πιστοί υπέρ των πτωχών των Ιεροσολύμων. Εν συνεχεία, μετέβησαν μαζί στην Αγία Πόλη, ενισχύοντας τις Εκκλησίες που συναντούσαν στον δρόμο τους. Όταν ο απόστολος Παύλος συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Καισάρεια της Παλαιστίνης, ο Λουκάς δεν τον εγκατέλειψε, αλλά τον ακολούθησε μέχρι τη Ρώμη, όπου παρουσιάσθηκε ενώπιον του δικαστηρίου του Καίσαρα. Ως πιστός μαθητής, αντιμετώπισε μαζί του όλα τα δεινά και τις περιπέτειες του ταξιδιού, τις οποίες περιγράφει στο τέλος των «Πράξεων των Αποστόλων» (27-28).
Στη Ρώμη, υπό την καθοδήγηση του αποστόλου Παύλου, ο Λουκάς συνέγραψε το Ευαγγέλιό του και τις «Πράξεις των Αποστόλων». Και τα δύο αυτά έργα του τα αφιέρωσε στον ηγεμόνα της Αχαΐας, στον «κράτιστο» Θεόφιλο, ο οποίος ασπάσθηκε τον χριστιανισμό [3]. Προσθέτοντας στο Ευαγγέλιό του λεπτομέρειες που δεν τις βρίσκουμε στα δύο πρώτα Ευαγγέλια, διηγείται τον Βίο του Σωτήρος Χριστού, υπογραμμίζοντας τη φιλευσπλαχνία και τη φιλανθρωπία Του προς το αμαρτωλό γένος των ανθρώπων, το οποίο ήλθε να βοηθήσει ως Ιατρός. Στις δε «Πράξεις», αφού αναφερθεί στα γεγονότα που συνόδευσαν την ίδρυση της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, υπογραμμίζει ιδιαιτέρως το αποστολικό έργο του διδασκάλου του Παύλου, ο οποίος εργάσθηκε για τη διάδοση του ευαγγελικού λόγου περισσότερο από τους άλλους Αποστόλους. 

Ο απόστολος Παύλος έμεινε στη φυλακή δύο χρόνια. Όταν αποφυλακίσθηκε, ξανάρχισε αμέσως τις αποστολικές περιοδείες του, έχοντας μαζί του τον πιστό μαθητή του Λουκά. Λίγο αργότερα όμως, ο Νέρων εξαπέλυσε ανελέητο διωγμό κατά των χριστιανών της Ρώμης. Ριψοκινδυνεύοντας τότε ο Παύλος και την ίδια του τη ζωή, επέστρεψε στην πρωτεύουσα για να στηρίξει τους πιστούς. Εκεί συνελήφθη και κλείστηκε πάλι στη φυλακή, σε συνθήκες χειρότερες από τις προηγούμενες φορές. Ο Λουκάς παρέμεινε κοντά του πιστός, ενώ άλλοι τον εγκατέλειψαν (Β΄ Τιμ. 4, 11), και πιθανόν να παραβρέθηκε στο μαρτύριό του, χωρίς ωστόσο να μας αφήσει γραπτή μαρτυρία. 

Μετά τον ένδοξο θάνατο του Αποστόλου των εθνών, ο Λουκάς πήρε τον δρόμο της επιστροφής, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο της σωτηρίας στην Ιταλία, τη Δαλματία, καθώς και στη Μακεδονία, από όπου πέρασε για να φθάσει στην Αχαΐα. Αναφέρεται ότι στα γεράματά του πήγε στην Αίγυπτο, για να ευαγγελισθεί τους εκεί ειδωλολάτρες, και υπέστη μεγάλες ταλαιπωρίες, και ότι έφθασε μέχρι τη μακρινή Θηβαΐδα, όπου χειροτόνησε τον άγιο Άβιλο δεύτερο επίσκοπο Αλεξανδρείας [4]. 

Εν συνεχεία, επιστρέφοντας ο Λουκάς στην Ελλάδα, έγινε επίσκοπος των Θηβών της Βοιωτίας. Χειροτόνησε τότε πρεσβυτέρους και διακόνους, ανήγειρε ναούς και με την προσευχή του θεράπευσε τους ψυχικά και σωματικά ασθενείς. Εκεί, σε ηλικία ογδόντα τεσσάρων ετών, τον συνέλαβαν οι ειδωλολάτρες, τον έγδαραν ζωντανό, τον σταύρωσαν σε μια ελιά [5], και έτσι μαρτυρικά παρέδωσε τη ψυχή του στον Κύριο. Αργότερα επιτέλεσε πολυάριθμα θαύματα, χάρη σε ένα θαυματουργικό υγρό το οποίο ανέβλυζε από τον τάφο του και θεράπευε κάθε ασθένεια, ιδίως τις ασθένειες των οφθαλμών σε όποιον με πίστη χριόταν με αυτό. 

Μετά από πολλά χρόνια, στις 3 Μαρτίου του 357, ο αυτοκράτορας Κωνστάντιος, ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, απέστειλε τον ηγεμόνα της Αιγύπτου άγιο Αρτέμιο [20 Οκτ.] στις Θήβες, για να προβεί στην ανακομιδή και μετακομιδή των τιμίων λειψάνων του αποστόλου Λουκά στον ναό των Αγίων Αποστόλων της Βασιλεύουσας· τα κατέθεσε τότε κάτω από την αγία Τράπεζα, μαζί μ’ εκείνα των αγίων Αποστόλων Ανδρέου και Τιμοθέου. 

Η παράδοση της Εκκλησίας αναφέρει επίσης ότι ο άγιος Λουκάς υπήρξε ο πρώτος αγιογράφος και ότι φιλοτέχνησε εικόνα της Κυρίας Θεοτόκου, ενώ ακόμη ζούσε. Η Παναγία δέχθηκε με χαρά την εικόνα και είπε: «Ἡ χάρις τοῦ παρ’ ἐμοῦ Τεχθέντος, εἴη μετ’ αὐτῆς!» [6]. Εν συνεχεία, ο άγιος ιστόρησε και άλλες εικόνες της Παναγίας και των αγίων Αποστόλων και έτσι μετέδωσε στην Εκκλησία την ιερή και ευλαβή παράδοση της τιμής των εικόνων του Χριστού και των αγίων. Για τον λόγο αυτό τιμάται εξαιρέτως ως προστάτης των αγιογράφων. 

-ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-

[1] Ο Λουκάς είναι ο μόνος Ευαγγελιστής ο οποίος αναφέρει την από του Κυρίου αποστολή των Εβδομήντα μαθητών. Αυτή η μαρτυρία επιβεβαιώνει μάλλον την άποψη ότι συγκαταλεγόταν μεταξύ τους. 

[2] Την οποία μνημονεύει το Συναξάριον της Κωνσταντινουπόλεως, ενώ την προηγούμενη αναφέρει ο άγιος Συμεών ο Μεταφραστής, στηριζόμενος στους αρχαίους συγγραφείς Ωριγένη, Κλήμη Αλεξανδρείας και Ευσέβιο Καισαρείας. 

[3] Κατ’ άλλους, τις συνέγραψε στα Ιεροσόλυμα. Ο πρόλογος του κατά Λουκάν Ευαγγελίου φαίνεται να επιβεβαιώνει την άποψη ότι δεν υπήρξε ο ίδιος αυτόπτης μάρτυς του Βίου του Κυρίου, αφού γράφει: «όπως μας τα παρέδωσαν εκείνοι που από την αρχή ήταν αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του λόγου, αφού ερεύνησα όλα τα γεγονότα από την αρχή με ακρίβεια, θεώρησα κι εγώ καλό να σου τα γράψω με τη σειρά…» (Λουκ. 1, 2). 

[4] Την παράδοση αυτή μνημονεύει μόνο ο άγιος Συμεών ο Μεταφραστής. 

[5] Ο μαρτυρικός του θάνατος μνημονεύεται από τους πλέον πρώιμους χριστιανούς συγγραφείς (από το άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο κυρίως), μόνο όμως ο Νικηφόρος ο Κάλλιστος (14ος αι.) αναφέρει τον σταυρικό θάνατο. Κατ’ άλλους (Ηλίας ο Κρης, Νικηφόρος Γρηγοράς), ο άγιος Απόστολος ανεπαύθη εν ειρήνη. 

[6] Η εικόνα αυτή της Θεοτόκου, η πασίγνωση «Οδηγήτρια» που κρατεί ευθυτενώς το Θείο Βρέφος, εστάλη από την Παλαιστίνη στην Κωνσταντινούπολη από την αυτοκράτειρα Ευδοκία, ως δώρο στην αδελφή του συζύγου της Πουλχερία, και αυτή την κατέθεσε στη Μονή των Οδηγών, της οποίας ήταν κτιτόρισσα (βλ. Θεοδώρου Αναγνώστου· «Εκκλησιαστική Ιστορία», εκδ. G.C.Hansen, Βερολίνο 1971, σελ. 100). Η εικόνα επιτέλεσε αναρίθμητα θαύματα, ιδίως κατά τη λιτάνευσή της επί των επάλξεων για την απώθηση των Αράβων που πολιορκούσαν τη Βασιλεύουσα (717). Καταστράφηκε από τους Τούρκους κατά τη φρικτή άλωση. Άλλες εικόνες που αγιογράφησε ο απόστολος Λουκάς, βρίσκονται η μία στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στην Πελοπόννησο, μία άλλη στη Μονή Κύκκου στην Κύπρο, και η τρίτη στη Μονή Παναγίας Σουμελά του Πόντου. Και αλλού απαντώνται και άλλες εικόνες, οι οποίες μόνο κατά την παράδοση αποδίδονται στον άγιο Απόστολο και Ευαγγελιστή. Ο άγιος Ανδρέας ο Κρης μνημονεύει επίσης (PG 97, 1304) δύο εικόνες του αγίου Λουκά, μία του Χριστού και μία της Θεοτόκου, τις οποίες μπορούσε κανείς να προσκυνήσει στη Ρώμη και στα Ιεροσόλυμα.

Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος 2ος, Οκτώβριος. Ίνδικτος, 

 

Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’da Havarî Yaşam Anlayışı ve Kalbin Çocuk Sadeliği

Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’da Havarî Yaşam Anlayışı ve Kalbin Çocuk Sadeliği

Az önce dinlediğimiz İncil pasajı, bugün Kilisemizin anısını kutladığı Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’nın yortusu münasebetiyle okunmaktadır. Bu pasaj, havarî yaşam anlayışını gözler önüne sermektedir. Ancak burada, pasajı yorumlarken önümüze yeni ufuklar açan çok önemli bir noktaya dikkat çekmek istiyorum: Aynı İncil pasajı, Başmeleklerin yortusunda da okunmaktadır. Bu durum, havarî yaşam anlayışını meleklerin yaşamıyla birlikte ele alıp anlamamıza imkân vermektedir. Biz de bu pasajı bu bakış açısıyla değerlendireceğiz. 

Melekler, Allah’a hizmet eden ve O’nun huzurunda kendilerine verilen ilâhî görevleri yerine getiren göksel varlıklardır. Allah’a hizmet eder, O’nun mesajlarını bize ulaştırır, O’nun huzurunda ibadetlerini ve görevlerini yerine getirirler. Havariler ve Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka da aynı şekilde Allah’a hizmet eder ve O’nun sesini dünyaya duyururlar. 

Önümüzde açılan bu metin, her birimizin hayatında hem meleklere özgü yaşamın hem de havarî yaşam anlayışının nasıl hayat bulabileceğini gösterir. İşte kavramamız gereken tam da budur. Çünkü meleklerin ve havarilerin yaşamının bizim hayatımıza yansıması, hepimizi yakından ilgilendiren ve büyük önem taşıyan bir meseledir. Bizler de aynı şekilde Allah’a hizmet etmeye çağrılıyoruz. 

Peki, Rab Mesih öğrencilerine ne söylüyor? 

Sözlerine, kendisiyle öğrencileri ve aynı zamanda Babası arasındaki birliği ortaya koyan şu sözlerle başlıyor: 

“Sizi dinleyen beni dinlemiş olur; sizi reddeden beni reddetmiş olur. Beni reddeden de beni göndereni reddetmiş olur.” 

Burada apaçık bir birlik ilişkisi görüyoruz. Öğrencilerin Mesih’le birliği ve O’na itaatleri söz konusudur; çünkü dinlemek, yalnızca işitmek değil, aynı zamanda itaat etmektir. Aynı şekilde Oğul’un Baba’yla birliği ve O’na itaati de söz konusudur. Demek ki her şey, Kutsal Üçlübirlik’in yaşamına dayanır. 

Kutsal Üçlübirlik’te birlik ve sevgi vardır. Allah’ın kendi yaşamında var olan bu birlik ve sevgi, bize de bir armağan olarak sunulur. Böylece bizler de O’nunla ve birbirimizle birlik içinde yaşayarak Kutsal Üçlübirlik’in birliğine katılırız. İşte bu sevgi ve birlik sayesinde havarî yaşamın ilk adımını atabiliriz. 

Ancak bu birliği ve sevgiyi yaşayabilmemiz için tutkularımızı yenmemiz gerekir. Demek ki kendi içimizde bir mücadele vermeliyiz. 

Mesih, havarilerini ve hepimizi, kendi sesini, yaşam biçimini ve kim olduğunu dünyada görünür kılmamız için gönderiyor. Bu, bizim sorumluluğumuz ve görevimizdir. Mesih öğrencilerini nasıl gönderdiyse, bizleri de aynı şekilde gönderiyor. 

Öğrenciler yola çıkıyorlar. Kötü ruhların kendilerine boyun eğdiğini görünce büyük bir sevinçle geri dönüyorlar. 

Mesih’in yanına gelip şöyle diyorlar: 

“Biliyor musun, kötü ruhlar bile bize boyun eğiyor!” 

Gerçekten de dikkat çekici bir olaydır bu. Peki, öğrenciler ne yapmışlardı? Özel bir şey mi gerçekleştirmişlerdi? Hayır. Yalnızca Mesih’i sevmiş ve O’nun ilk öğretilerine uymaya başlamışlardı. Öyleyse kötü ruhlar neden onlara boyun eğiyordu? 

Mesih onlara şöyle karşılık veriyor: 

“Buna sevinmeyin! Asıl, adlarınızın göklerde yazılmış olmasına sevinin.” 

Öğrenciler şeytanlar üzerinde zafer kazanmışlardı; kötü ruhlar onlara boyun eğiyordu. Çünkü öncelikle kendi tutkularını yenmişlerdi. Tutkularını yenerek dünyada Mesih’e ve Allah’a benzeyen bir yaşam sürmeye başlamışlardı. Böylece Allah’a benzer hâle gelmişlerdi. 

Sevgi her şeyi yener. Şeytan için cehennem, Allah’ın sevgisinin huzurunda bulunmaktır. İşte tutkularına karşı kazandıkları zafer, öğrencileri kötü ruhlara karşı da muzaffer kılıyordu! 

Bu, bundan ayrı, bağımsız bir hizmet ya da kendilerine ait özel bir başarı değildi. Mesih’e yönelen, O’nu seven, sevginin içinde yaşayan, Mesih’e ve Kutsal Üçlübirlik’e benzeyen ve birlik içinde yaşayan insan, her türlü kötülüğe karşı zafer kazanır. 

Dolayısıyla burada, ayrıca üstlenilmesi gereken ayrı bir mücadele ya da insanı tüketen bağımsız bir kaygı söz konusu değildir. Mesih’in sözleriyle sevinmemiz gerekir. Çünkü tutkularımızı yenmişizdir ve tutkularımız üzerindeki bu zafer sayesinde adlarımız göklere yazılmıştır. 

Mesih daha sonra öğrencilerine hitap etmeyi sürdürürken, her zamanki üslubuyla yüzünü Babası’na çevirir ve dua eder. Böylece havarî yaşam anlayışını açık ve kesin bir biçimde ortaya koyar. Bu yaşam anlayışı, bizim kişiliğimize ve hayatımıza da yansımalıdır. 

Mesih duasını kısa bir şükür ifadesiyle sürdürür ve şöyle der: 

“Ey Göklerin ve yerin Rabbi olan Baba! Bunları bilge ve akıllı kişilerden gizleyip küçük çocuklara açıkladığın için Sana şükrederim.” 

Burada söz konusu olan, dünyanın bilge ve akıllı saydığı insanlardır. Bunlar, bencillikleri içinde yaşayan; dünyayı birlik, sevgi ve Kutsal Üçlübirlik’in yaşam anlayışıyla şekillendirmek yerine, şeytanları yine şeytanî yollarla yenmeye çalışan ve sonunda kendileri de şeytanî bir tutum benimseyen insanlardır. 

Mesih şöyle der: “Baba, bunları dünyanın bilgelerinden ve akıllılarından gizlediğin için Sana şükrederim.” 

Peki, Allah bunları kimlere açıklamıştır? 

Küçük çocuklara; yani alçakgönüllü olanlara. 

İşte Mesih bizi kalbin çocuk sadeliğine çağırıyor. Bu, tutkularımızdan arınmaya ve yaşam anlayışımızı değiştirmeye yönelik bir çağrıdır. 

Sevgiyi ve birliği yansıtmayan, şeytanî olan her şey dünyayı yıkar ve parçalar. Kalbin çocuk sadeliğine erişmek ise bundan uzaklaşmakla mümkündür. İşte o zaman, Allah’ın sevgisine O’nun lütfuyla benzer hâle geliriz. O zaman göksel güçlere, havarilere ve bugün anısını kutladığımız Aziz Havari Luka’ya da benzeriz. 

Öyleyse dinlediğimiz bu İncil pasajı son derece derin bir anlam taşımaktadır; çünkü doğrudan doğruya hayatımızın nasıl olması gerektiğini anlatmaktadır. 

Üstelik mesele yalnızca bizim nasıl bir yaşam sürdüğümüzden ibaret değildir. Çevremizde ne bıraktığımız da önemlidir. Hayatımızın ardından hangi izleri, hangi ayak izlerini bırakıyoruz? 

Hayatımızda havarî, sevgi dolu ve birleştirici bir yaşam anlayışı mı hüküm sürüyor? Şeytanlara karşı zafer kazanıyor, yani kendi tutkularımızı mı yeniyoruz? 

Yoksa kendimizi bilge, bilgili ve akıllı insanlar olarak görüp kendi başarılarımızla ve bencilliğimizle dünyayı kazanmaya mı çalışıyoruz? 

İşte o zaman her şey yıkılır ve dağılır. Oysa Mesih hepimizi yeniden kalbin çocuk sadeliğine çağırıyor. 

Bugün Aziz Havari ve İncil Yazarı Luka’yı anıyor ve yüceltiyoruz. Aynı zamanda, dolaylı olarak melekleri de yüceltiyoruz. Bununla birlikte, kalbin bu çocuk sadeliğini edinmiş olan herkesi de onurlandırıyoruz. Böylece dünyaya bambaşka bir ufuk açıyoruz. 

Bu, sesimizin Allah’ın sesine dönüştüğü bir ufuktur. Attığımız adımların dünyada Allah’ın adımları hâline geldiği bir ufuktur. Varlığımızın bir havarinin varlığına dönüştüğü bir ufuktur.

Peder Konstantinos Stratigopoulos