Να κατανοήσεις το λογισμό του [άλλου] μέσα στο πνεύμα της ελευθερίας και του σεβασμού προς το πρόσωπο του.

 

503

Ερώτηση

Αδελφός που έμενε στο ίδιο κελλί με ένα Γέροντα ρώτησε τον αββά Ιωάννη σχετικά με τη δίαιτα και τον ύπνο. Επίσης για την ταραχή που του συμβαίνει από όσα του φαίνονται πως δεν κάνει σωστά ο Γέροντας.

Απόκριση Ιωάννου

Οι Γέροντες λένε ότι το να αναπαύει κάποιος τον πλησίον του είναι μεγάλη αρετή και μάλιστα όταν δεν το κάνει από υποχωρητικότητα η εμπάθεια. Να έχεις ως στόχο σου να τρως τόσο όσο είναι αρκετό για τη σωματική σου υγεία και τότε, έστω και αν τρως τρεις φορές την ήμερα, δεν βλάπτεσαι. Διότι τι σημασία έχει αν φάει ο άνθρωπος μία φορά την ημέρα ακατάσχετα; Τί τον ωφελεί; Προσπάθησε να κατανοήσεις το λογισμό του Γέροντα μέσα στο πνεύμα της ελευθερίας και του σεβασμού προς το πρόσωπο του. Αφού ζείτε από κοινού, κατά Θεό, είναι υποχρεωμένος και εκείνος να χρησιμοποιεί την ελευθερία κατά φόβο Θεού. Πάντως εσύ εκείνο πού λέει πώς τον αναπαύει, αυτό να κάνεις· και να ξέρεις πώς αυτό είναι το θέλημα τού Θεού. 

Ο ύπνος έχει δύο αιτίες. Υπάρχει περίπτωση να βαρυνθεί το σώμα από πολυφαγία και να επιζητεί ύπνο και υπάρχει περίπτωση να μη μπορεί να λειτουργήσει από αδυναμία και έτσι πάλι να πέφτει σέ ύπνο. Την πολυφαγία την ακολουθεί ο πόλεμος της πορνείας, η οποία πολεμάει τον αγωνιστή στον ύπνο, για να μολύνει το σώμα του. Λοιπόν αυτός που θέλει να διακρίνει σωστά τα πράγματα, παρακολουθεί από πού και πώς του έρχεται ο ύπνος. Από μας απαιτείται να καταθέσουμε τη δύναμή μας και τίποτε περισσότερο. Η σκέπη δε του Θεού και το έλεος είναι εκείνο που ενισχύει την αδυναμία μας σ’ αυτό τον αγώνα. Σ’ αυτόν ανήκει ή δόξα στους αιώνες. Αμήν. 

Εύχου για μένα, αδελφέ, και ενέργησε την αγάπη όταν μιλάς με τον πλησίον. Διάκρινε, και αν πρόκειται να μιλήσεις με ταπείνωση, σεβασμό και χωρίς ταραχή, μίλησε. Αν όμως βλέπεις ότι δεν υπάρχει μέσα σου κάτι άπ’ αυτά, πνίξε το λογισμό σου, εξουθένωσε τον και θα σταματήσει. Και μην ταραχθείς αν κάνει κάτι ο Γέροντας (πού δεν το θεωρείς σωστό), σκεπτόμενος: Ο Θεός γνωρίζει το συμφέρον και τότε θα αναπαύεσαι. Μπορείς να του υπενθυμίσεις κάτι με ταπείνωση πάνω σ’ αυτό πού κάνει, αλλά άφησε τον να ενεργήσει όπως θέλει. Προσευχήσου για μένα, αδελφέ εντιμότατε.

Βαρσανουφίου και Ιωάννου

κείμενα διακριτικά και ησυχαστικά

(ερωταποκρίσεις) τόμος Β΄,

εκδόσεις “ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ”

※

Να χαίρεστε ως να είστε κοινωνοί στα παθήματα του Χριστού.

ἀλλὰ καθὸ κοινωνεῖτε τοῖς τοῦ Χριστοῦ παθήμασι, χαίρετε, ἵνα καὶ ἐν τῇ ἀποκαλύψει τῆς δόξης αὐτοῦ χαρῆτε ἀγαλλιώμενοι.  Α Πε. 4,13   

Να χαίρεστε ως να είστε κοινωνοί στα παθήματα του Χριστού. 

Αυτό είναι μία κορωνίς και μία σφραγίδα των πειρασμών που έρχονται. Την ώρα που έρχονται οι πειρασμοί να στραφείτε στον Χριστό και ακόμη κάτι περισσότερο... Είναι μία ευκαιρία να γίνουμε κοινωνοί των παθημάτων του Χριστού. Είναι σαν να συμμετέχουμε στο πάθος Του. Είναι πολύ μεγάλο πράγμα να συμμετέχεις στο πάθος του Χριστού, είναι αγιαστικό. Οποιοσδήποτε πειρασμός να λογιστεί ως συμμετοχή στο πάθος του Χριστού.  

Προσέξτε όμως, να το προσδιορίσω. Ο Χριστός γιατί έπαθε; Υπέρ ημών.  

Τι σημαίνει η συμμετοχή στο πάθος του Χριστού; Ότι την ώρα που σηκώνουμε έναν πειρασμό αγαλλιώμενοι, γινόμαστε κάποιοι πυρήνες στη ζωή του κόσμου, όπου διαλύονται αυτές οι προσβολές, γινόμαστε δηλαδή ευεργέτες του κόσμου.  

Αν δοθούν απαντήσεις από πολλά πρόσωπα στις προσβολές των πειρασμών και ο κάθε πειρασμός πάει τον χριστιανό στον Χριστό κοντά και επειδή αυτός μετέχει στα παθήματα του Χριστού, σημαίνει ότι αυτό που κάνει δεν το κάνει απλώς για αυτόν, το κάνει για τον κόσμο γύρω του.  

Ένας δηλαδή που αντιμετωπίζει με την αγαλλίαση αυτή τον πειρασμό, γίνεται ευεργέτης των γύρω [του] ανθρώπων. Γιατί ακριβώς σε αυτόν τον τόπο υπάρχει ένας άνθρωπος που μετέχει σε αυτά τα πράγματα, όπως ο Χριστός την ώρα που πάθαινε. Αυτό φαίνεται που είναι μυστικό πράγμα...είναι πολύ σπουδαίο. Και ευεργετεί τον τόπο του με την έννοια ότι αυτός αφήνει πολλή χάρη του Θεού να ξεχυθεί στον χώρο του γύρω. Και αυτή η χάρις του Θεού που χύνεται σε όλη την περιοχή γύρω ευλογεί τους ανθρώπους που είναι γύρω του. Δηλαδή αν θέλετε να ευεργετήσετε τους ανθρώπους που είναι γύρω σας, όχι απλώς δε θα γκρινιάζετε για τους πειρασμούς, όχι απλώς θα στρέφεστε στον Χριστό, αλλά θα σηκώνετε τους πειρασμούς, ξέροντας ότι αυτό θα δώσει μια ευκαιρία οι άνθρωποι γύρω σας να αναπαυτούν, να γίνετε δηλαδή κοινωνοί των άλλων. Αυτό είναι η μεγαλύτερη βοήθεια που μπορείτε να κάνετε.  

Αν οτιδήποτε πάθετε, το πάθετε χωρίς οποιαδήποτε αμφιβολία και διχασμό νοός και αν μάλιστα πείτε ΔΟΞΑ ΤΩ ΘΕΩ, αν μέσα από αυτόν τον τρόπο θελήσει ο Χριστός να κάνω κάτι για τον κόσμο, ενώ μέχρι τώρα δεν έκανα τίποτα, γίνεστε ευεργέτες. Καταλάβετέ το. Και να χαρείτε γι'αυτό, για να χαρείτε και όταν αποκαλυφθεί η δόξα του Θεού....  

Ο πόνος και ο πειρασμός είναι ευκαιρία να αποκαλυφθεί πάνω μας η δόξα του Θεού. Γι' αυτό είμαι σίγουρος: η δόξα Του σίγουρα θα μου αποκαλυφθεί στη δύσκολη στιγμή και μέσα από τους πειρασμούς, μέσα από τις δυσκολίες. Γι' αυτό αντί να επιζητώ να δω τον Χριστό και να δω θαύματα και οράματα, προτιμώ να αντιμετωπίζω πειρασμούς. 

π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

___________________________________________________

Απόσπασμα από ομιλία που έγινε στις 15.1.1998

για την συγκατοίκηση με αδελφό...

Ο Παΐσιος, ο αδελφός του αββά Ποιμένος, σχετιζόταν με κάποιον που έμενε έξω από το κελί του,  πράγμα που δεν το ήθελε ο αββάς Ποιμήν. Σηκώθηκε λοιπόν ο αββάς Ποιμήν και πάει στον αββά Αμμωνά και του λέει: Ο αδελφός μου, ο Παΐσιος, έχει σχέσεις με κάποιον και αυτό δεν με αναπαύει. Και του απαντά ο αββάς Αμμωνάς: Ποιμήν, ακόμα ζεις; Πήγαινε κάθισε στο κελί σου και βάλε στα κατάβαθα της καρδιά σου ότι έχεις ήδη έναν χρόνο που είσαι μέσα στο μνήμα. 

ΤΟ ΜΕΓΑ ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ, Τόμος Δ΄, 

Εκδόσεις: Ι. Ησυχ. Το Γενέσιον της Θεοτόκου. Πανόραμα Θεσσαλονίκης  

«Πού είναι το όριο για τον κοσμικό άνθρωπο ανάμεσα στην επιτρεπόμενη ανάπαυση και τις απολαύσεις της “σάρκας” και την απαραίτητη εγκράτεια»;

«Πού είναι το όριο για τον κοσμικό άνθρωπο ανάμεσα στην επιτρεπόμενη ανάπαυση και τις απολαύσεις της “σάρκας” και την απαραίτητη εγκράτεια»;

Όλα τα ερωτήματα της πνευματικής ζωής, κατά την εφαρμογή τους στη ζωή, γίνονται άκρως περίπλοκα, γιατί εμείς είμαστε φοβερά περίπλοκοι. Αλλά αν θα εκφράσω σύντομα το δικό σου πρόβλημα, όπως εγώ το κατανοώ, τότε θα έλεγα ότι σε σένα, μετά απ’ όλα που έζησες, είναι απαραίτητο να είσαι προσεκτική με το σώμα σου. Οι απολαύσεις της σάρκας είναι ολέθριες για την ψυχή, όταν επιδιώκονται από τον άνθρωπο ακριβώς ως τέτοιες, δηλαδή ως απολαύσεως με εμπαθή τρόπο. Οι επιθυμίες σου όμως για ανάπαυση δεν ανήκουν καθόλου στην κατηγορία αυτή. Μην ταράζεσαι καθόλου επειδή ξαπλώνεις, επειδή τρως ή πίνεις, επειδή γενικά μεριμνάς για το σώμα σου. Για σένα η ζωή είναι πολύτιμη και σπουδαία. Αν είναι δυνατό να την παρατείνεις οικονομώντας το σώμα σου, τότε πρέπει έτσι και να γίνει. Αλλά το κυριότερο, από αυτό κερδίζεις και στο επίπεδο της προσευχής, πράγμα που σου το δίδαξε και η πείρα. Από την άποψη αυτή δεν θα ήταν ανώφελο να διαβάσεις τις επιστολές του επισκόπου Ιγνατίου Μπριαντζιανίνωφ. Εκεί γράφει πολύ καθαρά ότι δεν τον ωφέλησε η καταπόνηση του εαυτού του με υπέρμετρη νηστεία, εξαιτίας της οποίας έχασε πολύ πολύτιμο χρόνο κατακείμενος από αδυναμία στην κλίνη κλπ. Με ρώτησες ακόμη, τί σημαίνει να σωθείς… Αν μιλήσουμε γι’ αυτό απλά, τότε πρέπει να πούμε ότι από τη δική μας πλευρά αυτό σημαίνει: Με όλες τις δυνάμεις της ψυχής μας, όλου του είναι μας, να αγωνιζόμαστε, για να μην δεχθούμε μετοχή σε αμαρτία, να αποστραφούμε την αμαρτία. Αυτή η άρνηση είναι η μόνη επιλογή που έχουμε. Η ίδια όμως η σωτηρία, ως καινούργια πια ζωή, είναι δώρο του Θεού. Αυτή μπορεί να δοθεί οποιαδήποτε στιγμή σε κάθε άνθρωπο που κάνει τον εαυτό του ικανό να την δε­χθεί. Ως εκ τούτου συγκεντρώνουμε την προσοχή μας στο να τηρούμε τις εντολές του Θεού, να μην διαπράξουμε αμαρτία, να ζήσουμε κατά τη δικαιοσύνη του Θεού. Και δεν περιμένουμε τίποτε άλλο από τον εαυτό μας ούτε από τον Θεό, για να μην πέσουμε σε πλάνη με την προσμονή αυτή. Γιατί, αν έχουμε αυτή την προσμονή, σημαίνει ότι θεωρούμε τον εαυτό μας άξιο της δωρεάς του Θεού και γι’ αυτό μπορεί να δεχθούμε εκείνο που δεν είναι δώρο Θεού. Θεολογικά όμως σωτηρία σημαίνει θέωση του ανθρώπου. Ο σωσμένος δέχεται το πλήρωμα της θείας ζωής. Και αυτό είναι δώρο από τον Θεό.

Αρχιμ. Σωφρονίου, Γράμματα στη Ρωσία, Έκδοσις Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ αναδημοσίευση από: Θησαυρός Γνώσεων και Ευσεβείας