ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ

 

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ

 ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ

   

ΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΥΧΑΪΤΩΝ.

ᾨδὴ ἀ’. 

Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου.
Κλίνη με ῥαθυμίας, ἀνακείμενον Κόρη, ἁμαρτιῶν πολυτρόπων, αὑτῇ ἐξανάστησον, ῥῶσιν θείαν βραβεύουσα˙ ὅπως Πάναγνε δοξάζω, μεγαλείᾳ τά σά ὡς ὄντως ὑπερένδοξε.

Ίἄσαι τῆς ψυχῆς μου, τήν συντριβήν Θεοτόκε, ἐχθρός ἤν ἐσπάραξε, τῆς ἡδονῆς τῷ δελέατι, θείοις φαρμάκοις χρωμένῃ, τῆς σής εὐσπλαγχνίας ἁγνῇ καί δυνάμεως.

Στήσον τάς καταιγίδας, τῶν ἡδονῶν καί παθών μου, τῆ αὔρα τῆς θείας σου πρεσβείας παναμώμητε˙ ὅπως ἐν γαλήνῃ καρδίας σου δοξολογώ τήν ἀνείκαστον δύναμιν.

Δόξα τῆς οἰκουμένης, δεδοξασμένῃ Παρθένε, Θεόν ὑπερένδοξε ἐνδόξως ἡ γεννήσασα, δόξης ἀξίωσον θείας, τούς ὡς Θεοτόκον ἀεί σε δοξάζοντας.

ᾨδὴ γ’. Ὁ κατ’ ἀρχάς τούς οὐρανούς.
Ὁ Ιωσήφ κεκρατηκώς, τῆς ἀκολάστου Δεσποίνης, τήν ἀθέσμων πάλαι ἡδονῶν, λαμπρός βασιλεύς Αἰγύπτου γέγονεν˙ ἐγώ δε σώματος πολλοῖς, πάθεσιν εἴξας ἀφρόνως, ὑπό ἁμαρτίας βασιλεύομαι.

Θεογεννήτορ Μαριάμ, τῆς νοητῆς με Αἰγύπτου, καί δουλείας τῆς τοῦ πονηροῦ, ἐξάρπασον σύ θαλάσσας τέμνουσα, τῶν πονηρῶν μου ἐννοιῶν, καί ὄρει τῆς μετανοίας, ἐνδιαβιβάζουσα καί σῴζουσα.

Δραπέτης θείων ἐντολῶν, ἄφρονι νώ ἐγενόμην, καί ὑπῆρξα δοῦλος ἡδονών˙ δι’ ὤν τῆς ψυχῆς τό κάλλος ἔσβεσα, καί ἡμαυρώθην αγαθή˙ μεσίτης δε μι φανεῖσα, σύ ἀντιποιήθητι τοῦ δούλου σου.

Μεμολυσμένος ἡδοναῖς, σε τήν ἀμόλυντον Κόρην, ἱκετεύω ρύσαί με παντός, σαρκός μολυσμοῦ καί καθαρτήριον, πένθος μοι δός διηνεκές, καί τῆς φλογός τῆς γεέννης, δάκρυον σβεστήριον παράσχου μοι.

ᾨδὴ δ’’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Τἤν ἐκλεκτήν μόνην ἐκ πασῶν, τῶν γενεῶν πρό πάσης κτίσεως Θεώ˙ τό τῆς φύσεως καλλώπισμα, τό ἄνθος τό τίμιον, τήν Παρθένον Κόρην ὑμνήσωμεν.

Ὁ φωτισμός καί ὁ γλυκασμός, τῶν πεποιθότων ἐπί σοι Πανύμνητε, χαρμονῆς τήν πολυώδυνον καρδίαν μου πλήρωσον, τελειώσασα αὑτῆς τά αἰτήματα.

Τἤν σήν ῥοπήν δεῖξον ἀγαθή, ἐπί τόν δοῦλον σου ἡ ἁγνῇ Πανάμωμε, τόν ἐλπίζοντα εἰς σε ἐκ ψυχῆς, καί σε προσκαλούμενον, τήν ἐλπίδα πάντων καί καύχημα.

Νύμφη Θεοῦ πρόσδεξαι ἐμοῦ, τάς ἱκεσίας καί ἐκ πάσης θλίψεως, ἐπηρείας καί κακώσεως, καί κινδύνων λύτρωσαι, τόν ὑμνοῦντα πόθῳ τόν τόκον σου.

ᾨδὴ ἕ’. Κύριε ὁ Θεός μου.
Νοὑν τόν εκσορπισμένον, τόν ἐμόν συνάγαγε Θεοτόκε, καί βλέπειν με ποίησον τά οἰκεία τραύματα, καί θρηνεῖν καί στένειν ἐν τούτοις, τῶν δε ἀλλοτρίων ἀπέχεσθαι.

Ὁμβρισόν μοι ῥανίδα, συμπαθείας Κόρη Θεοκυήτορ, καί τάς ἁμαρτίας μου τάς πολλάς ἐξάλειψον, καί τῶν πληγῶν οὐλάς τε καί τύπους, ἰατρόν τεκοῦσα ἀφάνισον.

Ἤλιον ἡ τεκοῦσα, τῆς δικαιοσύνης κούφη νεφέλη, τά νέφη διάλυσον τά τῆς ῥαθυμίας μου, καί πρός μετάνοιαν αἰθρίαν, δία προθυμίας με ἴθυνον.

Ἆνώ τῆς διανοίας, ἐπί σε τό ὄμμα ἤρα καί κράζω˙ ἐλέησον Δέσποινα, ψυχήν πρός σε βλέπουσαν˙ καί εἰς τό μέγα σου ἔλεος ἐλπίζουσαν.

ᾨδὴ στ’. Ναυτιῶν τῷ σάλω.
Ναυαγίω μέσον, περιπεπτωκώς τοῦ πελάγους, τοῦ βίου κατέδυσα τήν ὁλκάδα, τήν ψυχικήν ἁγνή καί προσαπώλεσα, πᾶσαν τῶν καλῶν τήν ευπορίαν˙ ἀλλ’ ἐξ ἀπωλείας με βυθοῦ ἀνάγαγε.

Νοητού θηρός με, κήτους ψυχοφθόρου Παρθένε, ἐξάγαγε δόομαι, ἐκ κοιλίας ᾄδου κραυγῆς μου, ἀκούσασα Δέσποινα, καί ἔλθοι πρός σε ἡ προσευχῇ μου˙ ὅσα τε ηὐξάμην ἀγαθῇ ἀπόδος μοι.

Ἕμβολαίς πταισμάτων, καί ταῖς προσβολαῖς τῶν κυμάτων, τοῦ βίου χειμάζει με καί στροβεῖ με, ἀλλεπαλλήλων ἀνέμων αντίπνοια˙ ῥῦσαι κυβερνήτου Θεοῦ Μήτερ,εκ θανατηφόρου τήν ψυχήν μου κλύδωνος.

Σκοτεινήν τοῦ ᾄδου γῆν τήν γνοφεράν καί ζοφώδη˙ γῆν σκότους ὡς γέγραπται αἰωνίου, καί ἀφεγγῆ ἐν ἤ φέγγος οὑκ ἔστιν οράν˙ καί ζωήν βροτῶν ἐκεῖ ἰδέσθαι, Δέσποινα ἐλπίζων ἐπί σε μή ἴδοιμι.

Κάθισμα. 

Αὐτόμελον.
Ἀσπόρως συνέλαβες ἐν μήτρᾳ σου Παρθένε Θεοτόκε, τόν Υἱόν καί Λόγον τοῦ Θεοῦ καί Πατρός˙ ὀν ἀπαύστως ἱκέτευε, ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

ᾨδὴ ζ’. Κάμινον παῖδες.
Ὅμβροις δακρύων κατάρδευσον Κόρη, τήν χερσωθείσαν καρδίαν μου, καί τῆς ψυχῆς μου τάς αὔλακας μέθυσον, δία κατανύξεως, ἀρετῶν τά γεννήματα πληθύνουσα.

Νύκτα καθάπερ, παρῆλθον τόν βίον, ἔργα νυκτός ἐργαζόμενος, ὁ σκοτεινός τήν ψυχήν, ἀλλά φώτισον φωτί με πρεσβειών σου, ἡ τεκοῦσα τό θεῖον φώς Πανύμνητε.

Ὁρμαῖς ἀσχέτοις, πρός τήν ἁμαρτίαν, ὐποσυρόμενος πάντοτε, καθάπερ δοῦλος ἐκτελῶ τό πρόσταγμα, τῆς σαρκός Πανάχραντε, τῆς πικρᾶς τυραννίδος ταύτης ῥῦσαι με.

Ποικιλοτρόπως ὁ δόλιος ὄφις, ἀεί ἐμοί ἐπιτίθεται, ἐν ἡδοναῖς τε καί λύπαις ταράσσων με˙ ἀλλά σύ στερέωσον, ἐπί πέτραν ἁγνῇ τῆς ἀπαθείας με.

ᾨδὴ ἡ’. Ἄφλεκτος πυρί.
Σἕ τό καθαρόν καί λαμπρόν καί φωτοφόρον, τοῦ Ἰησοῦ παλάτιον, καί λογικόν τοῦ Λόγου σκήνωμα˙ τήν ἔμψυχον κιβωτόν, τήν πλατυτέραν οὐρανοῦ, καί ἀνωτέραν τῆς γῆς πάντιμε Κόρη, ὑπέραγνε Μαρία, ἱκετεύω σῶσον τήν ταπεινήν ψυχήν μου.

Δὦρον παρ’ ἡμῶν ἡ δοθεῖσα τῷ Δεσπότῃ, ὡς ἀπαρχῇ τῆς φύσεως, τάς ἱκεσίας ἡμῶν Πάναγνε, προσδέχου δῶρα τερπνά, ἀντιπαρέχουσα ἡμῖν τήν σήν βοήθειαν˙ ὅπως ἐν πίστει καί πόθῳ προσκυνῶμεν, σε καί τόν Υἱόν σου εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

Ὗπό τῆς αὑτοῦ ὁ Υἱός σου Θεοτόκε, ὡς ἀγαθός καμπτόμενος, φιλανθρωπίας σε παρέσχετο, βοήθειαν κατ’ ἐχθρῶν, καί ἰατρεῖον τῶν παθών, τοῖς πίστει κράζουσι˙ πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

Φάνηθί μοι νῦν ἐν κινδύνοις προστασία, ἐν συμφοραῖς ἀνάψυξις, ἐν περιστάσεσι βοήθεια, ἐν νόσοις παντοδαπαῖς ἰαματόβρυτος πηγή, καί θεραπείᾳ παθών, πᾶσαν διώκουσα βλάβην ἐξ ἐμοῦ Θεοτόκε, ἶνα σε δοξάζω εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

Ὁ Εἱρμός.
Ἄφλεκτος πυρί ἐν Σινᾶ προσομιλοῦσα, βάτος Θεόν ἐγνώρισε, τῷ βραδυγλώσσῳ, καί δυσήχῳ Μωϋσεί˙ καί παῖδας ζῆλος Θεοῦ τρεῖς ἀναλώτους τῷ πυρί ὑμνῳδούς, έδειξε˙ πάντα τά ἔργα Κυρίου, τόν Κύριον ὑμνεῖτε καί ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

ᾨδὴ θ’. Μή τῆς φθοράς.
Μἡ συληθεῖσα τόν πλοῦτον τῆς παρθενίας σου, Μήτηρ σαρκί ἀνεδείχθης τοῦ Παντοκράτορος, νύμφη ἀπείρανδρε, Παρθένε Θεοτόκε, ἐκτρέφουσα ὡς βρέφος, τόν τρέφοντα ὡς πλάστην, πάντα κόσμον καί ἁγιάζοντα.

Ἡ τοῦ ἀδύτου ἠλίου τῆς δόξης πάμφωτε, ἀνατολῇ ἐξ ἦς πάντες ὐπερηυγάσθημεν, φέγγει τῆς γνώσεως τῆς θείας ἀληθείας, Κυριώνυμε Κόρη, φώς τῶν ἐμῶν ὀμμάτων, μή παρίδῃς με τόν ἱκέτην σου.

Φιλαμαρτήμων ὑπάρχων, τρέμω καί δέδοικα μήπως ἐξαίφνης, τό τέλος τοῦ βίου φθάσῃ με, ἄχραντε Δέσποινα, ἡ πάντων προστασίᾳ, τῶν καταπονουμένων, τρόποις με μετανοίας, βελτιώσαι νῦν παρακλήθητι.

Ἀμαρτίων με τῷ κρύει καταπηγνύμενον, τῆς εὐσπλαγχνίας σου θέρμη Δέσποινα θέρμανον, καί πρός ἀγάπησιν, θερμήν τήν τοῦ Υἱοῦ σου, διέγειρον ὡς ἀν σε θερμῇ τῆ διαθέσει, μεγαλύνω θερμῶς ὁ δοῦλος σου.

Προσόμοια. 

Οὑκ ἔτι κωλυόμεθα.
Χαἶρε ἡ θείᾳ σκέπῃ καί προστασία τῶν τιμώντων σε, ὡς Ὑψίστου Θεοῦ Μητέρα, χαῖρε πανάσπιλε.

Χαἶρε δι’ ἦς, ὁ ᾄδῃς ἀπενεκρώθη, καί ὁ θάνατος ἠφανίσθη Θεογεννήτορ, καί ὁ Ἀδάμ σέσωσται.

Χαἶρε πιστῶν τό καύχημα Παναγία, χαῖρε Δέσποινα ἡ Θεόν σωματωθέντα σαρκί κυήσασα.

Στενάζοντά με δέξαι ὡς ἐλεήμων, καί ἐλέησον ὡς τόν τελώνην ταῖς τῆς Μητρός σου λιταῖς.

  

 

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

 ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ 

 ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ

   

ΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΚΡΗΤΗΣ. 

ᾨδὴ ἀ’. Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου.
Πρώτον παθών νοσήσας, ἐν τοῖς ὑψίστους ὁ δαίμων, τήν κακίστην οἴησιν, ὑπερηφάνως πέπτωκε˙ σύ οὑν Πανύμνητε Κόρη, ταύτης ἡμᾶς ῥῦσαι ταπεινώσει φρουρήσασα.

Λόγοι τῆς βλασφημίας, καί ἐννοιῶν ἀκαθάρτων, πηγάζουσι Πάναγνε ἐκ μόνης τῆς οἰήσεως, σύ οὑν δρόσῳ τοῦ ἐλέους, ψῦξον τῶν κακῶν μου, ἀγαθῇ τά ῥεύματα.

Μέγας τῆς ἀκτησίας ὁ ἀναφαίρετος πλούτος˙ Χριστοῦ γάρ πτωχεύσαντος, οὕτω τόν βίον, ἰθύνειν Κόρη, καί ἡμεῖς παρ’ αὑτοῦ διδασκόμεθα.

Ρείθροις τοῦ Ἰορδάνου, ἀνακαινίσας τήν φύσιν, Χριστός Θεονύμφευτε, ἡμῖν δέδωκε βάπτισμα, ὅπερ μολύνοντες οἷμοι! δία τοῦ δακρύων βαπτισμοῦ καθαιρόμεθα.

ᾨδὴ γ’. Ὁ κατ’ ἀρχάς τούς οὐρανούς.
Τἡ μετανοίᾳ πάν κακόν, καί πάν ἁμάρτημα εἵκει, Θεοτόκε πάντων ἡ ἐλπίς, αὑτῆς ταῖς ὀδοῖς ἡμᾶς κατεύθυνον, ὅπως τούς σχόντας δι’ αὑτῆς ἁμαρτημάτων τήν λύσιν, τύχωμεν μετρίως μεμησάμενοι.

Ἕν μετανοίᾳ ὁ λῃστής, ἐν στεναγμοῖς ὁ τελώνης, ἐν δακρύοις πόρνη τόν Θεόν, καλῶς Θεοτόκε εξιλάσαντο˙ ἐγώ δε μόνην τήν εἰς σε, ἐπικαλοῦμαι ἐλπίδα, δι’ ἦς τῆς βασάνου λυτρωθήσομαι.

Κλίμαξ ἤν εἶδεν Ιακώβ, αὑτῇ ὑπάρχεις Παρθένε˙ προετύπου δε τῶν ἀρετῶν, τήν τάξιν, τήν πρᾶξιν καί επίβασιν˙ ἦς ἐπιβαίνειν καί ἡμᾶς, δία τῆς πέμπτης βαθμίδος, δίδου τάς αἰσθήσεις ἐκκαθαίροντας.

Προϊστορών ὁ Γεδεών, τό σόν μυστήριον Κόρη, ἐπί πόκον εἵλκυσε ποτέ, οὐράνιον δρόσον˙ ἀλλά σύ κάμοι, δρόσον δακρύων ἐκ Θεοῦ, καταπεμφθῆναι δυσώπει˙ ὅπως πλήσω πόκον τόν τοῦ Πνεύματος.

ᾨδὴ δ’’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Ἡ παμφαής καί χαροποιός, καί ῥιπτικῇ τῶν μολυσμάτων ἄχραντε, ἡ τοῦ πένθους κλῆσιν ἔχουσα ἐργάτις εὐφρόσυνος, γένοιτο ἐμοί φυλακτήριον.

Νεανικώς πᾶσαν τοῦ θυμοῦ, ὀργῆς πικρίαν ἐκδιώκει Πάναγνε, κατανύξεως τό δάκρυον˙ ὅπερ ὡς ἱμάτιον, κάμε ἐνδυθῆναι δυσώπησον.

Λόγοι σοφῶν λέγουσι τρανώς, ὡς οὐδενί τῶν πάντων ἄλλῳ χαίρει Θεός, ὡς ἀνθρώπου ἀμαρτήσαντος, διορθώσει Πάναγνε˙ δία τοῦτο σύ με διόρθωσον.

Ὗποπεσών πταίσμασι πολλοῖς, ἐξαπορῶ ποῖον θρηνήσω πρότερον˙ ἀλλά πάντων ἐκλαθόμενος, πρός σε Θεονύμφευτε, τήν θερμήν προσφεύγω ἀντίληψιν.

ᾨδὴ ἕ’. Κύριε ὁ Θεός μου.
Ἕφή τό θεῖον στόμα, ἡ αὐτοαλήθεια ὅτι ψεύστης, μόνος ὁ διάβολος˙ τό ψεῦδος οὑν φύγωμεν, ἶνα ταῖς λιταῖς τῆς Πανάγνου, ἀληθείας τέκνα γενώμεθα.

Ἕφή Χριστός τῷ Πέτρῳ, ἑβδομηκοντάκις ἑπτά διδόναι, συγχώρησιν πταίσασιν˙ ἐμοί Θεονύμφευτε, πρέσβευε λοιπόν συγχωρήσαι, ὅταν ὡς Κριτῇ παραστήσωμαι.

Ίδίον τοῦ Δεσπότου, ἀγαθότης ἔλεος εὐσπλαγχνίας, οἰκτείρει ὡς εὔσπλαγχνος, συγχωρεῖ τά πταίσματα˙ καί ὡς ἀγαθός προνοεῖται, τοῦ σωθῆναι πάντας Θεονύμφευτε.

Δέσποινα Θεοτόκε, ἡ σεσαρκωμένον τόν Ποιητήν μου, καί πλάστην γεννήσασα, μή ἐγκαταλίπῃς με˙ καί τῆς σής μή με ἀπομέμψης, πόρρω ἀντιλήψεως δέομαι.

ᾨδὴ στ’. Ναυτιῶν τῷ σάλω.
Ἡ πληθύς Ἀγγέλων, καί τῶν Χερουβείμ καί τῶν Θρόνων, καί πᾶς νοερός σε διάκοσμος Θεομῆτορ, ὡς ὑπερτέραν αὑτῶν μεγαλύνουσιν˙ ἡμεῖς δε οἱ γήινοι καί κάτω, ἄφεσιν πταισμάτων, παρά σου αἰτούμεθα.

Ὁυρανών ὑπάρχεις, καί πάσης τῆς γῆς πλατυτέρα, καί πάντων κτισμάτων αγιωτέρα˙ καί τίς ἰσχύσῃ ἀξίως ὑμνῆσαι σου ὅμως τήν προαίρεσιν μου δέχου, καί πταισμάτων δίδου μοι ἁγνῇ συγχώρησιν.

Ὅμμα κεχυμένον, καί τοῖς ὁρατοῖς λελυμένον, τόν νοῦν οὑκ ἀφίησι τοῦ προβαίνειν, εἰς ὑψηλά θεωρίας κινήματα˙ μᾶλλον κατασπᾷ Θεοκυήτορ, πρός τά τῆς σαρκός πολυσχιδῆ παθήματα.

Σολομών προγράφει, ἐν τῆ τῶν ἀσμάτων πυκτίδι, νυμφίου καί νύμφης δραματουργίαν, τήν τοῦ Θεοῦ καί ψυχῆς δηλῶν ένωσιν˙ οὕτω συναφθῆναι με δυσώπει, τῷ ἐκ σου ασπόρως προελθόντι Πάναγνε.

Κάθισμα. 

Ὁ καρπός τῆς κοιλίας.
Οὐδαμῶς ἀλλαχόθεν ἐλπίζομεν, τήν ἡμῶν σωτηρίαν εὑρίσκειν Παναμώμητε, εἰ μή ἐκ σου τῆς βοηθείας τάχος επιτύχομεν˙ διό σε μεγαλύνομεν.

ᾨδὴ ζ’. Κάμινον παῖδες.
Στόμα πρός ὕμνον, κινῶν ὁ Προφήτης, εἵλκυσε Πνεῦμα ὡς γέγραπται˙ ἐγώ δε τοῦτο ἀνοίγων ἐρεύγομαι, φλυαρίας Πάναγνε˙ ἀλλά σύ με σωφρόνισον τῷ πόθῳ σου.

Νῦξ με βαθείᾳ, συνέχει πταισμάτων, καί ἀτενίσαι οὐ δύναμαι, πρός μετανοίας τό φέγγος Θεόνυμφε˙ ἀλλά σύ διέγειρον, τῆ θερμῇ σου πρεσβεία πρός κατάνυξιν.

Ἆκαρπός ὤφθην, συκῆ Θεομῆτορ, καί δειλιῶ τήν ἀπόφασιν τῆς εκκοπής˙ ἀλλά σύ μοι μεσίτευσον, καί τήν νῦν περίοδον˙ ὅπως βάλω κοπρίας χάριν δάκρυα.

Ὦ πως ὑποίσω τό πῦρ τῆς γεέννης! Ὦ πως ἐνέγκω τόν σκώληκα! Καί τόν βρυγμόν τῶν ὀδόντων Πανύμνητε! Ἀλλά σύ με λύτρωσαι τῆ θερμή σου πρεσβεία πρός τόν Ὕψιστον.

ᾨδὴ ἡ’. Ἄφλεκτος πυρί.
Στέναξον ψυχή, καί ἐκ μέσης τῆς καρδίας, οἰκτράν φωνήν ἀνάπεμψον, καί γοεράν τῆ τοῦ Θεοῦ σου Μητρί˙ ἐλέησόν με ἁγνῇ, τόν ὑπέρ πάντας τούς βροτούς εξαμαρτήσαντα˙ ῥῦσαι γεέννης καί σκότους αἰωνίου, καί τῆς δεξιάς με ποίησον παραστάτην.

Νήφουσάν μοι δός τήν καρδίαν καί τό ὄμμα, τῆς διανοίας γρήγορον, ἐπαγρυπνοῦν καί ἐκδεχόμενον, ἐν ὤρα ἡ οὐ δοκώ, ἐν ἀωρία τε νυκτός, τόν Θεόν ἥκοντα, θείας παστάδος ἁγνή, ἀξιώσαι καιομένην, τούς τῶν ἀρετῶν τήν λαμπάδα κεκτημένους.

Γἴνου βοηθός Παρθένε Παναγία, τῷ ἐπί σοι προστρέχοντι, καί ἐκβοῶντι μετά πίστεως˙ ἐλέησον ἀγαθή, καί πρό τοῦ τέλους ἱλασμόν πταισμάτων δίδου μοι, καί ἐν τῆ ὤρα τοῦ τέλους παράσχου σωτηρίαν, καί μετά τό τέλος ἀνάπαυσιν τελείαν.

Κράτος τῆς μίας Θεαρχίας ἐν ὑπάρχει, ἀδιαιρέτως διαιρούμενον, καί ασυγχύτως συνενούμενον˙ Πατήρ αἰτία πηγή, τῶν προελθόντων ἐξ αὑτοῦ Υἱοῦ καί Πνεύματος˙ ταύτην συμφώνως, πιστοί ὑμνολογοῦμεν, καί δοξολογούμεν, εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

Ὁ Εἱρμός.
Ἄφλεκτος πυρί ἐν Σινᾶ προσομιλοῦσα, βάτος Θεόν ἐγνώρισε, τῷ βραδυγλώσσῳ καί δυσήχῳ Μωϋσεί˙ καί παῖδας ζῆλος Θεοῦ, τρεῖς ἀναλώτους τῷ πυρί ὑμνῳδούς έδειξε˙ πάντα τά ἔργα Κυρίου, τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

ᾨδὴ θ’. Μή τῆς φθοράς.
Ῥἤματα θείων Πατέρων ἁγνή διδάσκουσι, τήν ἀποχήν τῆς κακίας εἷναι μετάνοιαν˙ εἶτα καί κάκωσιν, νηστείαν ἀγρυπνίαν, καί συντριμμόν καρδίας, πένθος τε ηγνισμένον˙ ἀ μοι δώρησαι Μητροπάρθενε.

Ἡ φοβερά τοῦ Δεσπότου ἡμέρα ἤγγικε, καί σύ καθεύδεις ψυχή μου˙ ὦ τῆς ἀνοίας σου! Σπεῦσον ἐγέρθητι, καί δάκρυσον ἐμπόνως καί κρᾶξον τῆ Παρθένω˙ ἡ τόν Χριστόν τεκοῦσα, Θεοτόκε μου σύ με οἴκτειρον.

Τοὐ βίου ἄρτι ψυχή μου ἡ νύξ προέκοψεν, ἡ δε φρικώδης ἡμέρα τῆς ἐξετάσεως, τῶν πεπραγμένων σοι, ἐγγίζει πλησιάζει˙ φοβήθητι τό βῆμα ὦ μέλλεις παραστήναι˙ διό κρᾶξον σῶσον με Δέσποινα.

Σὗ μου προστάτις ὑπάρχεις καί καταφύγιον, σύ ἀγαλλίαμα Κόρη καί θεῖον καύχημα˙ σύ τοίνυν ρύσαί με ἐκ πάσης ἁμαρτίας, ὀργῆς θανατηφόρου, καί βλάβης καί κινδύνων, καί μελλούσης φρικτῆς κολάσεως.

Προσόμοια. 

Σἥμερον γρηγορεῖ.
Χαῖρε ῥοδωνιά ἡ ἡδύπνους, ἡ ἐκ καλύκων βλαστήσασα, Παρθενίας ῥόδον, ἐρυθρόν ευώδες˙ χαῖρε κρίνον θεῖον, ἐξ οὐ ὁ τά κρίνα, τοῦ ἀγροῦ ποικίλας, στολήν τήν ανήθευτον, σαρκός περιεβάλετο, πορφύραν ἀποκρύπτουσαν Σολομονικήν, χαῖρε ἄνθος, πάσης χροιάς ποικιλώτερον.

Χαἶρε βασιλίς τῶν βασιλίδων, ἡ βασιλέα γεννήσασα, τῶν βασιλευόντων˙ οὐ ἡ βασιλεία, βασιλεία πέλει, πάντων τῶν αιώνων˙ χαῖρε τοῦ θανάτου, βασίλειον νικήσασα, καί ζωῆς ἀνοίξασα, βασιλείας πρόξενον˙ βασιλεῖς ἤν σέβονται, χαῖρε Μαριάμ παντοβασίλισσα.

Χαἶρε κουφοτάτῃ νεφέλῃ, ἡ τό γεῶδες τοῦ σκήνου σου, καί βρῖθον ἐξ ἄκρας ἁγνείας πλουτοῦσα, ἀερῶδες κοῦφον λεπτότατον Κόρη, ἐν ἡ Χριστός καθίσας, Ἠσαΐας ὡς ἔφησε, κατέβη εἰς Αἴγυπτον, καί ταύτης χειροποίητα εἴδωλα συνέτριψε, καί εἰς θείαν γνῶσιν μετερρύθμισε.

Πλήρωσον τήν καρδίαν μου Κόρη, κατανύξεως δέομαι, δός καί τῆ ψυχή μου σωτήριον πένθος˙ τόν θυμόν μου τρέψον κατά τῶν δαιμόνων, πᾶσαν μου τήν ἔφεσιν μετάθες πρός τόν Κύριον, προσευχαῖς σχολάζειν με ἐνίσχυσον πάντοτε, ὅπως δία σου ζωῆς τύχω, καί τῆς θείας λαμπρότητος.

 

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΤΡΙΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

 ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ

  ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ 

ΤΗ ΤΡΙΤΗ ΕΣΠΕΡΑΣ. 

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ. 

ΠΟΙΗΜΑ ΜΗΤΡΟΦΑΝΟΥΣ ΣΜΥΡΝΗΣ.

Οὐ ἡ ἀκροστιχίς.
Τήν Παντάνασσαν εὐλογῶ νῦν ἑπτάκις.

ᾨδὴ ἀ’. Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου.
Τἄγματα τῶν Ἀγγέλων, ὡς ἀληθῶς καί κυρίως, Μητέρα σε Πάναγνε, Θεοῦ τῶν ὅλων σέβουσιν˙ ἀλλά καί νῦν τῶν πηλίνων, δέξαι μου χειλέων, ᾠδήν τήν ἱκέσιον.

Ἤλιον ἐξ ἠλίου, τόν ἀκατάληπτον Λόγον, ἀχρόνως ἐκλάμψαντα, ἐν χρόνῳ ανατέταλκας˙ οὐ ταῖς ἀκτῖσι Παρθένε, φώτισον ἡμῶν τάς ψυχάς καί συνέτισον.

Νέκρωσον τῆς σαρκός μου, τήν ἔτι ζῶσαν κακίαν, ζωήν ἡ γεννήσασα τήν ἀληθῆ Πανάχραντε καί τῶν παθών καί πταισμάτων, βράβευσον ἁγνή τῷ σῶ δούλῳ τήν λύτρωσιν.

Πῥέπει σοι Θεοτόκε, τῶν ἐγκωμίων ὁ λόγος, ἀεί ενεργούμενος˙ ἀλλ’ ἡμεῖς δυσωποῦμεν σε, σῶσον ἐκ πάσης τοῦ βίου, θλίψεως ἁγνή τούς ἐν σοι καταφεύγοντας.

ᾨδὴ γ’. Ὁ κατ’ ἀρχάς τούς οὐρανούς.
Ἀποδιδούς τάς ὀφειλάς, δουλοπρεπῶς εὐγνωμόνως, τῶν χαρίτων Δέσποινα τῶν σῶν, θερμῶς ἀνυμνῶ σε Μῆτερ ἄχραντε, Λόγου τοῦ πάντων Λυτρωτού˙ ἀλλά καί νῦν ἐξελοῦ με, τῶν κατά τόν βίον περιστάσεων.

Νενεκρωμένον τόν Ἀδάμ, ἐκ παραβάσεως πάλαι, τῆς βελτίω Πάναγνε ζωῆς, τόν ζωαρχικόν τεκοῦσα Δέσποινα, Λόγον ἠξίωσας σαφώς˙ ἀλλά καί νῦν με θανάτου, τοῦ τῆς ἁμαρτίας ἐλευθέρωσον.

Τραχηλιάσας τῆς σαρκός, ὁ ἐμπαθέστατος νόμος, νῦν συνθλίβει τόν πνευματικόν, καί πρός χαλεπάς τόν νοῦν μου Πάναγνε ἐπιθυμίας συνωθεί˙ ἀλλ’ ἀπαθείας εἰρήνην, βράβευσόν μοι θᾶττον σαῖς ἐντεύξεσιν.

Ἀνερμηνεύτως ἐν γαστρί, τόν συνοχέα τῶν ὅλων, συλλαβοῦσα γηγενῶν οὐσίαν ἔλυσας, ἐκ τῆς τοῦ ᾄδου κατοχής˙ ἀλλά καί νῦν πολυπλόκους, ἄρκυς τῶν φθονούντων με διάρρηξον.

ᾨδὴ δ’’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Νυκτομαχώ ζόφῳ τῶν δεινῶν, ἀμαυρωθείς τόν λογισμόν ὦ πύλη φωτός, ταῖς σαῖς αἴγλαις με καταύγασον, καί τῆς χαλεπότητος ἐξελοῦ συντόμως τῶν θλίψεων.

Ἀμαρτίων πλήθει συσχεθείς, καί ταῖς σειραῖς τῶν πειρασμῶν σφοδρῶς πεδηθείς, τήν σήν Δέσποινα βοήθειαν, νῦν ἐπικαλούμενος, λυτρωθείην πάσης κακώσεως.

Συναγωγάς φαύλων καί δεινῶν, καί πονηρῶν καί φθονερῶν ἀνθρώπων βουλάς, διασκέδασον Πανύμνητε, καί πάσης με λύτρωσαι, συμφοράς τοῦ βίου καί θλίψεως.

Στραγγαλιάς λόγων τῶν ψευδῶν, καί συσκευάς τάς κατ’ ἐμοῦ τῷ ξίφει τῶν σῶν, πρεσβειῶν σύγκοψον Δέσποινα καί θᾶττον διάλυσον, καί παντοίας ῥῦσαι με θλίψεως.

ᾨδὴ ἕ’. Νύξ ἀφεγγής.
Ἀκαταμάχητον τεῖχος ὑπάρχουσα πιστῶν, σκέπη γενοῦ τῷ δούλῳ σου, καί ἀπό πάσης σφοδρᾶς Παρθένε, ῥῦσαι με λύπης καί κακώσεως.

Νοσηλευόμενος σφόδρα, καί κατ’ ἀμφοῖν χαλεπῶς, κεκακωμένος Πάναγνε, ψυχῆς τήν ῥῶσιν ἐκ σου δεξαίμην, ταῖς σαῖς πρεσβείαις καί τοῦ σώματος.

Ἕν τῷ πελάγει Παρθένε, τῶν οἰκτιρμῶν σου καί νῦν, προσπευφευγώς ὁ δοῦλος σου, τῆς συνεχούσης βουλῆς ἀδίκου, ἐκλυτρωθείην καί κακώσεως.

Ὗπερφερές σου τό κλέος, τῶν πρεσβειῶν πανταχοῦ, Παρθενομῆτορ άχραντε˙ δι’ ὤν καί νῦν με παντοίας, ῥῦσαι τῆς ἐν τῷ βίῳ περιστάσεως.

ᾨδὴ ς’. Ναυτιῶν τῷ σάλω.
Λαλιαί καί λόγοι, πάντων σε πιστῶν εὐφημοῦσιν, ὡς ὅλον τό ὄφλημα τῶν ἀνθρώπων, τῷ τοκετῷ σου σαφῶς αποτίσασαν˙ ἀλλά καί τανῦν τόν ὑμνῳδόν σου, πρόσδεξαι καί ῥῦσαι, πειρασμῶν καί θλίψεων.

Ὁδυνώμενόν με, καί ταῖς τῶν παθών καί πταισμάτων, ἀκάνθαις κεντούμενον, καί ζητοῦντα τήν παρά σου θεραπείαν Πανάχραντε, πάσης ἀλγηδόνος τε καί λύπης, λύτρωσαι καί ῥῦσαι πειρασμῶν καί θλίψεων.

Γηγενών τήν φύσιν, εἰς τόν οὐρανόν Θεοτόκε, προδήλως ἀνήγαγες, γεγονυίᾳ τοῦ βασιλέως τῆς δόξης παλάτιον˙ διό με βυθοῦ πολλῶν πταισμάτων, καί τῶν πειρασμῶν καί παθών με ἀνάγαγε.

Σαρκωθέντα Λόγον, ὑπέρ νοῦν καί λόγον Παρθένε, ἁγνή ἀπεκύησας δία λόγου, τῆς ἀλογίας ἡμᾶς λυτρωσάμενον˙ ὅθεν λόγοις θείοις σε ἀπαύστως, ἀνυμνολογούμεν καί πιστῶς δοξάζομεν.

Κάθισμα. 

Αὐτόμελον.
Θεοτόκε Παρθένε ἀμίαντε, τόν Υἱόν σου δυσώπει σύν ταῖς ἄνω δυνάμεσι, συγχώρησιν πταισμάτων, ἐμοί πρό τοῦ τέλους δωρήσασθαι, τῷ πιστῶς σε δοξάζοντι.

ᾨδὴ ζ’. Οἱ ἐν καμίνῳ τοῦ πυρός.
Ὦραϊσμένη κροσσωτοῖς, τῆς ἁγνείας ἄχραντε Κόρη, ψυχῆς ἐμῆς νῦν μετάβαλε, τῆς κακίας τό αἶσχος, πρός θεῖον κάλλος εὐλογημένη Δέσποινα, προστασίᾳ τοῦ γένους ἡμῶν.

Νεανιεύονται καί νῦν, ἐριννύες δαίμονες ἄγαν, καί πῦρ παθών μοι προσάπτουσιν˙ ἀλλά μᾶλλον ταῖς αἴγλαις τούτους εἰς τέλος, τῶν οἰκτιρμῶν σου συμφλέξον, προστασία τοῦ γένους ἡμῶν.

Ὗπέρ ἡμῶν τόν σόν Υἱόν, ἱκετεύειν ἄχραντε Μήτηρ, Θεοῦ μή παύσῃ τό σύνολον, δία τῶν πρεσβειῶν σου τῶν ἀνθρωπίνων, ἐξαιρουμένῃ θλίψεων, καί δεινῶν τούς ἱκέτας σου.

Ἀπό παθών ἡμᾶς ἁγνῇ, τυραννίδος λύτρωσαι πάντας, ὡς ἀν σῳζόμενοι ψάλλωμεν, τῷ Υἱῶ καί Θεῶ σου Παρθενομήτορ˙ εὐλογητός εἰ κράζοντες, ὁ Θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

ᾨδὴ ἡ’. Τόν ὄντως ὄντα Θεόν.
Νὁμάδες ὄντως παθών, καί πολυτρόπων κυκλοῦσι Δέσποινα, δεινῶν τόν σόν ἱκέτην, ἀλλά λύτρωσαί με παντοίας ἐπηρείας.

Ἕλθέτω νῦν ἐφ’ ἡμᾶς, ἡ κραταιά σου παλάμη Δέσποινα, καί τῆς προσδοκωμένης ἀνθρωπίνης λύπης, ἡμᾶς ἐκλυτρωσάτω.

Παγίδας τῶν πονηρῶν, καί κακοβούλων ἀνθρώπων, σύντριψον ἁγνῇ Θεοκυήτορ, καί τόν σόν ἱκέτην δεινῶν παντοίων ῥῦσαι.

Τἤν μόνην οὖσαν πιστῶν, λιμένα θεῖον Μαρία Πάναγνε, λιτάζω σε ῥυσθῆναι, τῆς ἐν τῆ θαλάσσῃ τοῦ βίου πικράς ζάλης.

Ὁ Εἱρμός.
Τόν ὄντως ὄντα Θεόν, καί τῆς τῶν πάντων οὐσίας αἴτιον, Χριστόν ὑπερυψοῦμεν, καί δοξολογούμεν εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

ᾨδὴ θ’. Τήν ὑπέρ φύσιν Μητέρα.
Ἀποσκισρτήσας ὡς πῶλος, τῶν ἐντολῶν τοῦ Δεσπότου, κημῶ σου τῶν πρεσβειῶν ἀνθελκυσθείην, Πάναγνε πρός ὀδούς, τῆς σπουδίας καταστάσεως.

Κατολοφύρομαι σφόδρα, κατολισθαίνων ἀβούλως, πρός πράξεις τάς πονηρᾶς τῆς ἁμαρτίας, λύτρωσαι τῆς τροπῆς, Θεοτόκε με τῆς χείρονος.

Ίἄμα πρώην δειχθεῖσα τῆς ἀνθρωπίνης οὐσίας, ἰάσω τήν συντριβήν Ἀδάμ καί Εύας˙ ἴασαι δε κάμε, Θεοτόκε σαῖς ἐντεύξεσιν.

Σώφρονα νοῦν μοι παράσχου, καί καθαράν καρδίαν, καί γνώμην προσεκτικήν˙ ἶνα φυλάττω Δέσποινα, τάς σεπτάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.

Προσόμοια. 

Οὑκ ἔτι κωλυόμεθα.
Χαἶρε Θεόν, ἀφράστως ἀποτεκοῦσα, τόν θεώσαντα, τῆ αὑτοῦ καταβάσει Κόρη τόν ἄνθρωπον.

Χαἶρε παντός τοῦ κόσμου, δεδοξασμένη καταφύγιον, καί Ἀγγέλων καί ἀνθρώπων ἔξοχον ἄκουσμα.

Χαἶρε τό φώς τοῦ κόσμου, Παρθενομῆτορ, ὑπέρ ἔννοιαν καί αρρήτως, εὐλογημένη σαρκί κυήσασα.

Ὅτι βοήθειαν ἄλλην, πλήν σου οὑκ ἔχω ὁ ἱκέτης σου, σοι προσπίπτω Θεοκυήτορ, δωρεάν σῶσον με.

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΕΣΠΕΡΑΣ. ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ 

 ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ

   

ΤΩ ΣΑΒΒΑΤΩ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΥΧΑΙΤΩΝ.

ᾨδή ἆ’. 

Ἦχος βαρύς. Νεύσει σου πρός.
Μῶμος ἔν σοί οὐκ ἔστι, τῇ Παναμώμῳ Παρθένῳ· καλή γάρ καί ἄμωμος, ὑπάρχεις ὄλῃ Δέσποινα, πάλαι καθώς ασματίζων, ἔφη Σολομῶν, καί πλησίον τοῦ Κτίστου σου.

Εὔοσμον οἴα ῥόδον, καί καθαρώτατον κρῖνον, ἐν μέσω κοιλάδων σε, τῶν κοσμικῶν εὐράμενος, Λόγος ὁ δημιουργήσας, κόσμον ἐπί σοί, Θεοτόκε ἐσκήνωσεν.

Βέβαπται ἐκ πορφύρας, τῶν σῶν ἀχράντων αἱμάτων, στολῇ Θεούφαντος, καί πορφυρίς βασίλειος, λόγω τῷ πάντων Δεσπότῃ, σάρξ ἐμψυχωμένη, Μαρία Πανύμνητε.

Σύ τόν Δημιουογόν σου, ἔν σή γαστρί δεξαμένῃ, φθορᾶς ἄνευ τέτοκας, βρέφος Θεόν γενόμενον· ξένον τό θαῦμα ἡ δούλη, Μήτηρ χρηματίζεις, Δεσπότου ἀνύμφευτε.

Ἦχος γ’. Ὁ στερεώοας κατ’ ἀρχάς.
Ὁ θεηγόρος σε ποτέ, προεθεάσατο τόμον ἐν ὧ λόγος γέγραπται Ἁγνή, δακτύλω Πατρός· διό ἱκετεύω σε, βίβλω γραφῆναι με ζωῆς, τό πονηρόν γραμματεῖον, τῶν ἀνομιῶν μου διαρρήξασα.

Σέ Δανιήλ ὁ θαυμαστός, προεθεάσατο ὄρος, ἐξ οὗ λίθος τέτμηται Χριστός, συντρίψας Ἁγνή δαιμονῶν ξόανα· ὅθεν ὡς πάντων σε καλῶν, ὑμνολογοῦμεν αἰτίαν, οἱ λελυτρωμένοι τῇ κυήσει σου.

Τήν πορφυρίδα τῆς σαρκός, ἐκ σῶν ἀχράντων αἱμάτων, ἐξυφάνας ὅ παμβασιλεύς, καί ταύτην φθορᾶς φορέσας ἄνευθεν, φύσει Θεός τε καί βροτός, ἐκ σοῦ προῆλθε Παρθένε, ἔχων βασιλείαν ἀδιάδοχον.

Ἡ ἀνωδίνως τόν Θεόν, καί ἀπαθῶς τετοκυῖα, τάς ὀδύνας τῆς πολυπαθοῦς, καρδίας μου δέομαι ἐπίσκεψαι, τῇ θείᾳ σου ἐπισκοπῇ· σύ γάρ ἐπίσκεψις κόσμου, Δέσποινα καί σκέπη καί ἀντίληψις.

ᾨδή δ’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Νοεροῖς κόλοις τοῦ Πατρός, ἠγαπημένος ὡς υἱός καθήμενος, ἐν τοῖς κόλποις σου καθίζεται, ὥς Υἱός σου Πάναγνε, ὁ μονογενής καί πρωτότοκος.

Πολυανθής πέφηνας λειμών• κῆπος εὐώδης, εὐθαλές Παράδεισος, ἡδυπνόοις καταπνέουσα ὀδμαῖς τῶν χαρίτων σου, τό δυσῶδες κόσμου Πανύμνητε.

Βασιλικἤς ῥίζης καί φυλἤς, καί συγγενείας βασιλίδος τῆς τοῦ Δαβίδ, ὡς ὤραίὄν ἆνθος Δέσποινα, φυεῖσα ἐξήνθησας, ἤ βασίλισσα τόν Βασιλέα Χριστόν.

Λαβιτικόν ἄσμά σοι σεμνῇ, περιχαρῶς ἀναβοῷμεν κράζοντες• χαῖρε ὄρος πῖον Ἅγιον• κιβωτέ κατάχρυσε, νοητοῦ σεπτοῦ ἁγιάσματος.

ᾨδή ἕ’. Κύριε ὁ Θεός μου.
Νόμον ἐγγεγραμμένον, πατρικῷ δακτύλω Θεοῦ ἀνάρχου, Θεόν Λόγον Ἄναρχον, φέροντα τεθέαται, σέ ὅ Ἠσαΐας Παρθένε, βίβλῳ τῆς ζωῆς ἡμᾶς ἐγγράφοντα.

Ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας, τόν Χριστόν ἤ ῥάβδος ἤ άποτίστως, βλαστήσασα Πάναγνε, σαπράς ἐκβλαστάνουσαν, καί φθοροποιούς ἐνθυμήσεις, τήν ἐμήν καρδίαν καθάρισον.

Πύλην τῆς μετανοίας, τήν στενήν καί τρίβον τήν τεθλημένην, ἤ πύλη ἤ ἔμψυχος, ἤν Θεός διώδευσε, μετά πλατυσμοῦ τῆς καρδίας, χαρμοσύνως δός μοι διέρχεσθαι.

Ἔγειρον ἐν τῇ κλίνη, τόν κοιμώμενον με τῆς ἁμαρτίας• καί κοίμισον Δέσποινα, τάς ἐμπαθεῖς κινήσεις μου, τῇ σή ἀκοιμήτῳ πρεσβείᾳ, καί βαρέος ὕπνου έξύπνισον.

ᾨδή ς’. Ναυτιῶντα σάλω.
Ῥητορεῦον στόμα, λόγοις ἑρμηνεύειν οὗ σθένει, τό θαῦμα τοῦ τόκου σου Θεοτόκε, τόν γάρ ταῖς ἄνω δυνάμεσιν ἄληπτον, μόνη ἀπορρήτως συλλαβοῦσα, τέτοκας ἐκ Πνεύματος Ἁγίου Πάναγνε.

Ὡς καλήν σε μόνην, ἔν ταῖς γυναιξί καί ὡραίαν, ὡς ὅλην ἀμόλυντον καί ἁγίαν ὥς ἱεράν ὥς τιμίαν καί ἄσπιλον, ὡς καθαρωτέραν εὑρηκώς σε, πάσης κτίσεως ὅ Κτίστης σοί ἐνῴκησε.

Ἰαμάτων ῥεῖθρα, βλύζεις Θεοτόκε Παρθένε, καί παύεις νοσήματα, καί παρέχεις τήν εὐφροσύνην τοῖς πίστει ὑμνοῦσι σε• διό τήν νοσοῦσαν ἁμαρτίαις, ἴασαι ψυχήν μου, άγαθή καί σῶσον με.

Εἰς τό πλῆθος βλέπων, τῆς σής εὐσπλαγχνίας Παρθένε, προσπίπτω σύν δάκρυσι καί κραυγάζῳ, τήν ἐμήν πᾶσαν ζωήν διιθύνουσα, ἔν τῇ ἀπολύσει μου τοῦ σκήνους, γενοῦ μοι ἀνάπαυσις καί ἀπολύτρωσις.

Κάθισμα. Κύριε ἡμεῖς ἐσμέν.
Δέσποινα ὠργίσθη ὅ υἱός σου ἁμαρτωλοῖς οἰκέταις• τόν γάρ οἶκτον εἰς ὀργήν ἐτρέψαμεν ἡμεῖς• ἀλλ’ εἵς ἔλαιον αὑτόν, σύ μετοχέτευσον Ἁγνή• σπλαγχνίσθητι μητρόθεε, ίλέωσαι τόν εὔσπλαγχνον, πρεσβείαις αὐτοκινήτοις, τούς αἰχμαλώτους άναῤῥῦσαι.

ᾨδή ζ’. Κάμινον παῖδες.
Ὧ μυστηρίου φρικώδους καί ξένου! ὧ καινοτάτου ἀκούσματος! ὅτι Θεός γυναικός υἱός γέγονε, πράγματι οὗ σχήματι· ϊνα θέσει υἱόν Θεοῦ ποιήσῃ με.

Τίς ποτέ εἶδεν; ἤ ἤκουσεν ὅλως, Κόρην Παρθένον ἐγκύμονα, ἄνευ ἀνδρός συλλαβοῦσαν καί τέξασαν; ἔν σοί μόνη Δέσποινα, τά ἀνήκουστα ἤκουσται καί πέπρακται.

Ὕψος καί βάθος, καί μῆκος καί πλάτος, τῆς ὁρατής ὅλης κτίσεως, τό μεγαλεῖον τοῦ τόκου σου Δέσποινα, ὑπερβαίνει ταύτης γάρ, ὑπέρ λόγον τόν κτίστην ἐσωμάτωσας.

Ὄρος τό μέγα ὀρέων ἁγίων, ὑπεραρθέν ἁγιότητι, τῶν οὐρανίων αὐλών δυνάμεων, εἰς ὄρη πλανώμενον, ἀπωλείας Ἀγνη ζήτησον σῶσον με.

Νέος οὐρανός άνεδείχθεις Θεοτόκε· καί λογικός Παράδεισος· ἔμψυχον τέμενος· σεπτόν ἱερόν· παλάτιον καθαρόν τοῦ βασιλέως Ἰησοῦ, ναός περίδοξος· τοῦτον γαστρί σου, χωρήσασα, ἀστενοχωρήτως, εὐρυχωροτέρα τῶν οὐρανῶν Παρθένε.

Ιδατε λαοί καί θαυμάσατε δικαίως, καί θαυμαστά βοήσατε πάντα τά ἔργα τοῦ Θεοῦ ἀληθῶς· Παρθένου γάρ ἔν χερσίν, ὄν οὗ χωρεϊ ὅ οὐρανός, βρέφος συνέχεται, ἔργον ἰδίας χειρός, άφαρπάσαι βροτούς θέλων, χειρός τυραννούσης, χειρί παναλκεστάτη.

Ὤφθης καθαρᾷ, κιβωτός καί μυροθήκη, τό νοητόν ἁγίασμα· καί ἐκλεκτόν καί πολύτιμον· καί μῦρον τό σκευασθέν οὐκ ανθρώπινη μηχανῇ καί τέχνη Πάναγνε, μόνη Πατρός δέ βουλήσει, καί Πνεύματος Ἁγίου, τῇ ἐπιφοιτήσει χωρήσασα ἀξίως.

Ἄφλεκτος τό πῦρ τεκούσα διεφυλάχθης, Κόρη σεμνή Πανύμνητε· διό ἱκέτευε ὄν ἔτεκες, σύν ἀσωμάτων χοροῖς καί τοῖς Ἁγίοις, τούς πιστούς σωθῆναι ψάλλοντας· πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε.

Ὀ Εἱρμός.
Ἄφλεκτος πυρί ἔν Σινά προσομιλοῦσα, βάτος Θεόν ἐγνώρισε, τῷ βραδυγλώσσω καί δυσήχω Μωσῆ, καί παῖδας ζῆλος Θεοῦ, τρεῖς άναλώτους τῷ πυρί ύμνωδούς ἔδειξε· πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί ὑπερυψοῦτε.

ᾨδή θ’. Μή τῆς φθορᾶς.
Νῦν έπ’έμοί τά ἐλέη, τά σά θαυμάστωσον, Θεοκυήτορ ἤ σῴζουσα τούς ἐλπίζοντας, εἰς σέ καί φύλαξον, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ με, ἐκ τῶν ἀνθισταμένων δαιμόνων καί παθών μου, τῶν πτερύγων σου σκέπη σκέπουσα.

Νεύματι φέροντα πάντα λόγον γεννήσασα, Θεογεννήτρια. νεῦσον αὑτοῦ τοῖς νεύμασιν, εἴκειν με πάντοτε τόν κάτω νενευκότα, καί νεύοντα πρός πάθη, σαρκός καί τοῖς δολίοις, τοῦ δολίου εἴκοντα νεύμασιν.

Ὁύδείς προστρέχων τῇ σκέπη σου Θεοδόξαστε, κατησχυμένος ἀπῆλθε καί λύπης μέτοχος διό προστρέχοντα κάμε τοῖς οἰκτιρμοῖς σου, έλέησον Παρθένε, ἤ έμή προσδοκίᾳ· ἴνα πόθω ἀεί δοξάζω σε.

Ὑπό ἐλέους ἀπείρου κατακαμπτόμενος, ὅ θελητῆς τοῦ έλέους ἡμᾶς οὗ παρέβλεψεν, εἰς ᾄδου βάραθρον, κατώτατον πεσόντας· ἐκ σοῦ δέ φιλανθρώπως, Ἀγνή ένανθρωπήσας, ἀπωσμένους ἀνεκαλέσατο.

Προσόμοια. 

Οὐκ ἔτι κωλυόμεθα.
Χαῖρε ἤ θεία κλῖμαξ, δί ᾖς κατέβη ὅ ὑπέρθεος, καί ἐρρύσατο τούς ἀνθρώπους, τοῦ πάλαι πτώματος.

Χαῖρε τρυφῆς Παράδεισε, ἤ τό ξύλον μέσον Ἄχραντε, τῆς ζωῆς άφράσως άγνή βλαστήσασα.

Χαῖρε φιλανθρώπου Μήτηρ Θεοῦ, ἐπ’ έμοί τήν φιλανθρωπίαν σου, καί τούς οἰκτιρμούς σου Κόρη κατάπεμψον.

Ὑπό πολλῶν ὁ δοῦλος σου ὀλεθρίων, ταραττόμενος σοι προσπίπτω, Θεοκυήτορ πρόφθασον καί σῶσον

με.

Ήχος Βαρύς

 

 

Ήχος Βαρύς

Οπλιτικής φάλαγγος οικείον μέλος,

ο του βάρους συ κλήσιν ειληφώς φέρεις.

Ήχον τον απλούν, τον βάρους επώνυμον,

ο τους λογισμούς εν βοαίς μισών φιλεί.

Ανδρών δε άσμα δευτερότριτε βρέμεις.

Ων ποικίλος δε, τους απλούς έχεις φίλους.

Δηλαδή: Εσύ που φέρεις την ονομασία του βάρους, έχεις μέλη που θυμίζουν στρατιωτική φάλαγγα. Αυτόν τον ήχο τον απλό, τον επονομαζόμενο βαρύ, ιδιαίτερα αγαπούν όσοι αποστρέφονται τις σκέψεις και έννοιες, που εκφέρονται με φωνές και κραυγές. Άσμα σοβαρό, που αρμόζει σε άνδρες αποδίδεις εσύ με σοβαρότητα, ο δεύτερος εναρμόνιος ήχος μετά τον τρίτο. Κι ενώ έχεις μέλη διάφορα, και εναρμόνια αλλά και διατονικά, εντούτοις φίλοι σου είναι οι απλοί άνθρωποι, που αγαπούν την απλότητα στο μέλος.

 Το ήθος των ήχων - εδώ 

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

 

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ

  ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ  ΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ.

ᾨδή ἆ’. 

Ἠχός βαρύς. Τῷ συνεργήσαντι Θεῷ.
Θείω φωτί σου ἀγαθῇ, αυγασόν μου τάς φρένας· ὅπως βοήσω σοι πιστῶς, ᾠδήν χαριστήριον Μαρίᾳ πολυύμνητε.

Ἡ ὁὗρανώσασα ἡμῶν, τἡν γεώδη οὐσίαν· χαῖρε πανάσπιλε Ἀγνή, Κυρίᾳ καί Δέσποινα τοῦ Κόσμου χαῖρε ἄμωμε.
Χαῖρε ἡ πύλη τοῦ θεοῦ· χαῖρε Ἄχραντε Μῆτερ· χαῖρε νεφέλῃ φωτεινῇ, βροτῶν καταφύγιον, Παρθένε χαῖρε Πάνσεμνε.

Χαῖρε Παράδεισε τρυφῆς, ξύλου φέρουσα μέσον, οὐ οἱ μετέχοντες βροτοί, πρός ζωήν ἀνώλεθρον, σαφῶς διαβιβάζονται.

ᾨδή γ’. Ἐστερεώθη τῇ πίστει.
Χαῖρε ἀστήρ ἐν τῷ κόσμῳ τόν ἥλιον ἐμφαίνων, χαῖρε ἀπόρθητον τεῖχος, τοῖς πίστει βοῶσιν· Ἅγιος εἰ Χριστέ, καί σε ὑμνεῖ τό πνεῦμα μου.

Χαῖρε παστάς φωτοφόρε, τοῦ μόνου βασιλέως· χαῖρε ἤ σκέπη τοῖς πόθω βοῶσι Παρθένε, Ἅγιος εἰ Κύριε, ὁ σῴζων τάς ψυχάς ἡμῶν.

Σβέσον παθών μου τό σκότος, Ἁγνῇ Θεοκυήτορ, καί φώτισόν με φωτί σου, πιστῶς μελῳδοῦντι· χαῖρε κόσμου γέφυρα, καί μέγα ἱλαστήριον.

Ἐστερεώθην τόν θεῖον, τόκον ἐπιγνούς σου, καί προστασίαν Παρθένε πλουτῶ σε κραυγάζῶν· χαῖρε πολυύμνητε Μαρίᾳ πάντων Δέσποινα.

ᾨδή δ’. Ἀκήκοα τήν ἀκοήν.
Τό ἔνδοξον τοῦ φωτοδότου σκήνωμα, ἀνυμνήσωμεν λαοί, χαριστηρίοις ᾠδαῖς· χαῖρε τοῦ κόσμου, δόξα καί διάσωσμα.

Τό πάμφωτον τοῦ Ἰησοῦ παλάτιον, ἀνυμνήσωμεν πιστοί, ἀνακράζοντες τρανώς· χαῖρε Παρθένε πάντων ἐγκαλλώπισμα.

Ὁ ἔμψυχος τοῦ βασιλέως θάλαμος, χαῖρε καύχημα πιστῶν, καί Προφητῶν ἤ σφραγίς· τό τῶν Ἀγγέλων χαῖρε ἀγαλλίαμα.

Ἡδύνεται τῶν όρθοδόξων δῆμος σε, τήν Πανάχραντον ὑμῶν ὡς Θεομήτορα, σύν τῷ Άγγέλω τό χαῖρε κραυγάζων σοι.

ᾨδή ἕ’ . Οἵ ὀρθρίζοντες Λόγε.
Χαῖρε πάγκαλλε νύμφη, Πατρός τοῦ προανάρχου· χαῖρε ἄφθορε Μήτηρ, υἱοῦ τοῦ συνανάρχου· χαῖρε σκεῦος ἁγνόν τοῦ Ἀγίου Πνεύματος.

Χαῖρε σκέπη τοῦ κόσμου, Πλατυτέρα νεφέλης· χαῖρε πύρινε στῦλε, φωτίζων τούς ἔν σκότει· χαῖρε στάμνε χρυσή, τό μάννα χωρήσασα.

Χαῖρε τῶν Ἀποστόλων, τό ἀσίγητον στόμα· χαῖρε τῶν ἀθλοφόρων, τό ἀνίκητον Θάρσος· χαῖρε τῶν Ἀσκητῶν θεῖον ἀγαλλίαμα.

Χειμαζομένου σάλῳ, κυμάτων τῶν τοῦ βίου, χαράς με πρός λιμένα, ὁδήγησον Παρθένε, ἡ κόσμω τήν χαράν τέξασα τήν ἄληκτον.

ᾨδή ς’. Ὁ Ιωνάς ἐκ κοιλίας.
Χαῖρε αὐγή μυστικῆς καί θείας ἡμέρας, Πανύμνητε χαῖρε κόσμου τερπνότης· χαῖρε φωτός δοχεῖον· χαῖρε τεῖχος τῶν πιστῶν καί ὅπλον ἀρραγές.

Χαῖρε σεμνή, ἐλπίς ἀγαθῶν αἰωνίων· ἤ ἔμψυχος τοῦ Δεσπότου καθέδρᾳ· τό τῶν Άνάκτων κράτος· χαῖρε πύργε στερεέ καί κόσμου βοηθέ.

Χειμάζει με λογισμῶν τρικυμίᾳ, πρός ὅρμον με ἀληθοῦς μετανοίας, κυβέρνησον Παρθένε, ἔν γαλήνῃ συντηροῦσα τήν καρδίαν μου.

Τό τῶν πιστῶν Θεοτόκε ὕψωσον κεράς, καί τῶν ἐχθρῶν τήν όφρύν καί τό θράσος, κατάβαλε ὥς μόνη, προστασίᾳ ὑπάρχουσα πιστῶν.

Κάθισμα. 

Ὁ δί ἐμέ ἀνασχόμενος.
Τόν Πανοικτίρμονα Κύριον, ὑπέρ ἡμῶν έκδυσώπησον, ῥύσασθαι τάς ψυχάς ἡμῶν, ἐκ πάσης παγίδος τοῦ ὄφεως.

ᾨδή ζ’. Κάμινον καιομένην.
Χαῖρε τοῦ βασιλέως παλάτιον τερπνόν· χαῖρε βοήθεια τῶν μελῳδούντων ἄχραντε· εὐλογητός εἴ εἰς τούς αἰῶνας Κύριε, ὅ Θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

Χαῖρε τῆς εὐσεβείας ὅ πύργος ὅ στερρός· χαῖρε ἡ ἀνόρθωσις τοῖς πίστει ἀνακράζουσιν· εὐλογητός εἴ εἰς τούς αἰῶνας Κύριε, ὁ θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

Χαῖρε φωτεινοτάτου φωτός ἤ ἀστραπῇ· καί τοῖς ποθῶ μέλπουσι χαρά καί ἀγαλλίασις· εὐλογητός εἴ εἰς τούς αἰῶνας Κύριε, ὅ Θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

Ἐγειρόν με πεσόντα εἰς χάος συμφορῶν· δίδου χεῖρα Δέσποινα βοῶντι τῷ οἰκέτῃ σου· εὐλογητός εἰ εἰς τούς αἰῶνας Κύριε, ὅ Θεός τῶν Πατέρων ἡμῶν.

ᾨδή ἡ’. Τόν μόνον ἄναρχον.
Ἱερωτέραν σε οὐρανίων ταγμάτων, έπιγνώσκοντες οἱ πιστοί σοι βοῷμεν· Πανύμνητε χαῖρε σκέπη τοῦ κόσμου· Παλάτιον χρυσοῦν τοῦ πάντων Βασιλέως, χαῖρε εὐλογημένη.

Ὡς ὄντως ἄφθεγκτα καί ἀπόρρητα πάντα, καί ξένα λίαν καί βοοτοῖς καί Ἀγγέλοις Πανύμνητε Θεοτόκε Μαρίᾳ, ὑπάρχει τά τῆς σής φρικτῆς κυοφορίας, ἀκήρατε Παρθένε.

Ἄλλην οὐ κέκτημαι βοηθόν ἐν ἀνάγκαις, ἐν τοῖς κινδύνοις ἑτοιμότατον ῥύστην, Πανάχραντε καί βεβαίαν προστάτιν ἐν νόσοις, ἰατρόν· χαράν καί εφροσύνην, ἐν θλίψεσι ποικίλαις.

Νεύρωσον Ἄχραντε τῆς ψυχῆς μου τόν τόκον, νενεκρωμένον ταῖς πολλαῖς ἁμαρτίαις· καί φώτισον μετανοίας τῷ φέγγει, ταῖς θείαις σου λιταῖς· ὅπως δοξολογῶ σε εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

Ὀ Εἱρμός.
Τόν μόνον Ἄναρχον, βασιλέα τῆς δόξης, ὄν εὐλογοῦσιν οὐρανῶν αἵ δυνάμεις, καί φρίττουσι τῶν Ἀγγέλων αἵ τάξεις· ὑμνεῖτε Ἱερεῖς· λαός ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τούς αἰῶνας.

ᾨδή θ’. Τήν ὑπέρ φύσιν.
Ναός καί πύλη ὑπάρχεις, καί καθαρώτατος θρόνος, τοῦ πάντων Δημιουργοῦ εὐλογημένῃ· διό σε οἵ πιστοί, κατά χρέος δοξάζομεν.

Ἡ ἀγεώργητος χώρᾳ, ἡ τόν οὐράνιον στάχυν, ἀνθήσασα ἐπί γῆς ἀνερμηνεύτως, ἄσμασι μυστικοῖς ἐπαξίως δοξάζεται.

Σβέσον παθών μου τήν φλόγα, καί συμφορῶν τάς ἐφόδους, διάλυσον μητρικαῖς σου ἱκεσίαις· ὅπως χαρμονικώς μεγαλύνω σε Ἄχραντε.

Θεοχαρίτωτε Κόρη, ἤ προστασίᾳ τοῦ κόσμου, κατάβαλε πολεμίων τάς ἐπάρσεις, σῴζουσα λαόν, καί τήν ποίμνην σου ἄτρωτον.

Προσόμοια. 

Σήμερον γρηγορεῖ ὁ Ἰούδας.
Χαῖρε ἡ βύσσος ἡ λευκοτάτη, καί κεκλωσμένη Πανάμωμε, βάθος νοημάτων, ἐν τῇ διανοία, κλώσασα Παρθένε, Πνεύματος Ἁγίου· ἕξ ᾖς ἐξυφάνθη ἡ πορφυροχρυσόμικτος, ἐπωμίς σαρκώσεως, τῶν ἄνω δυνάμεων, τῷ ἰεραρχοῦντι καί τελεταρχοῦντι, Χριστῷ ὑπέρ ἔννοιαν.

Χαῖρε Ἁγνῇ Κεχαριτωμένῃ, τό χαριέστατον ὄνομα, καί πρᾶγμα Θεοτόκε· χαράς αἰωνίου, χαρίεν χωρίον, τῆς τῶν προπατόρων, ἀναίρεσις· ὡς τῆς χαράς τόν αἴτιον, Παρθένε γεννήσασα, καί χαράν βραβεύουσα, παντί τῷ σε ὑμνοῦντι, δί ᾖς οὐρανός καί γῆ χαίρουσιν.

Χαῖρε ἀπαρακλήτου ψυχῆς μου, θυμηδεστάτη παράκλησις· Χαῖρε ἡ γλυκείᾳ, καί πρωινῇ δρόσος· τό εὔκρατον χαῖρε, καί γαληνόν πνεῦμα· ζεφείριος αὔρα· πνοῇ τε ἀναψύχουσα· λεπτόν τε Πανάχραντε, καί ἡδύ ψιθύρισμα, καί διασυρίζον, τούς φλεγομένους πυρί τῶν θλίψεων.

Ὄνομα εὐλαβείας Παρθένε, ἐμαυτῷ ἔξω θέμενος, παίγνιον πορνείας, ἐντός χρηματίζω· καί ἀλαζονίας γέλως καθορῶμαι· θηρίοις γάρ δυσίν ὡς ἀντιμάχοις, παραδέδομαι ἕς ἀπροσεξίας μου· διό τούτων ῥῦσαι με, σῦ γάρ ἀγαλλίαμα, πέφυκας ψυχῆς μου καί πεποίθησις.

ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ ΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

 

 ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟΝ

ΗΧΟΣ ΒΑΡΥΣ

  

ΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΕΣΠΕΡΑΣ.

ΚΑΝΩΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ.

ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΚΡΗΤΗΣ.

Οὐ ἤ ἆκρὁστιχίς.
Τόν ἕβδομον θρῆνον δέ πῶς παραδράμω;

ᾨδή ἆ’. Ἠχός βαρύς, Νεύσει σου.
Τρέμω τήν καταδίκην, τῆς ἀποφάσεως Κόρη· πρό δίκης τά ἔργα γάρ, πικρῶς κατηγοροῦσι μου• ὅθεν πρίν λάβω τήν πεῖραν, τῆς ἀποκειμένης ἐξετάσεως σῶσον με.

Ὅλην αποκενώσας ὁ δυσμενής τήν φαρέτραν, αὑτοῦ τῆς κακίας με, τοῖς βέλεσι κατέτρωσεν ὅθεν μή στεγῶν τούς πόνους, σοί τῇ σωτηρίᾳ, προσφεύγω Θεόνυμφε.

Νέον βρέφος ώράθη, ὁ τῶν Ἀδάμ πλαστουργήσας, ἐκ σου Παναμώμητε, παλαιωθεῖσαν πταίσμασι, πᾶσαν τήν φύσιν καινῖσαι, καί πρός τήν ἀρχαίαν καταστήσαι λαμπρότητα.

Ἔγειρον με πεσόντα, τῶν συμφορῶν ἐν τῷ βάθει, Μαρία Πανάχραντε, καί νοσῶ κατακείμενον, ταχέως ἀνάστησον μόνη, καταπονουμένων ἑτοίμη βοήθεια.

ᾨδή γ’. Ὁ κατ’ ἀρχάς.
Βεβαρυμένος τῷ δεινῷ, τῆς ἁμαρτίας φορτίῳ, ὥς ἤ πρίν συγκύπτουσα χαμαί• καγώ σοι προσπίπτω Παναμώμητε• ὡς οὖν ἐκείνην ὅ υἱός, ὅ σός δεσμῶν τῶν χρονίων, οὕτω σύ με λῦσον τῶν πταισμάτων μου.

Δάκρυα τῆξις στεναγμός, τῆς μετανοίας τά ἄνθη, ἔν έμοί καρπόν ἀειθαλῆ, οὐδόλως Παρθένε ἐπεδείξαντο· ἀλλ’ ἀπογνώσεως ποθέν, λαῖλαψ σφοδρᾷ ἐμπεσούσα, ταύτᾳ κατεμάρανε Θεόνυμφε.

Ὀ Ιωσήφ κεκρατηκώς, τῆς ἀκολάστου Δεσποίνης, τῶν ἀθέσμων πάλαι ἡδονῶν, λαμπρός βασιλεύς Αἰγύπτου γέγονεν· ἐγώ δέ σώματος πολλοῖς, πάθεσιν εἴξας ἀφρόνως, ὑπό ἁμαρτίας βασιλεύομαι.

Μή διαλίπῃς ἀγαθή, ὑπέρ τοῦ Κόσμου πρεσβεύειν, τοῦ ῥυσθῆναι πάσης ἀπειλῆς, καί τῆς ἐνεστώσης νῦν κακώσεως, καί συνοχῆς βαρβαρικῆς, καί προνομῆς καί δουλείας, καί δεινῶν παντοίων τούς τιμῶντας σε.

ᾨδή δ’. Ὁ πατρικούς κόλπους.
Ὁμοιωθείς ἄνθρωπος ἡμῖν, Παρθενομῆτορ ὅ Πατρός ἀχώριστος, τήν εὐτέλειαν ἠγάπησεν· ὄν ἡμᾶς μιμήσασθαι, δυσωπεῖν μή παύσῃ Πανύμνητε.

Νόμους διδούς νέους ἐπί γῆς, ὁ Ποιητής μακαρισμῶν ἀπήρξατο· οἱ πτωχοί λέγων μακάριοι· ὀΐ πενθοῦντες ἄχραντε· οὕς ἡμᾶς πληροῦν καθικέτευε.

Θεόν βροτοΐς τέξασα Ἁγνή, σεσαρκωμένον ἐξ ἁγνῶν αἱμάτων σου· αύτόν οὖν ἱκέτευε, τῶν παθών ῥυσθῆναι με, καί πταισμάτων καί πάσης θλίψεως.

Ῥῦσαι ἡμᾶς πάσης ἀπειλῆς, Θεογεννῆτορ καί δεινῆς κολάσεως, καί πυρός αἰωνίζοντος· ἆ τοῖς παραβαίνουσι, τούς Χριστοῦ νόμους ἡτοίμασται.

ᾨδή δ’. Κύριε ὁ Θεός μου.
Ἤκουσα τοῦ Προφήτου, καθ’ ἑκάστην λέγοντος νύκτα λούσω, τήν στρωμνήν τοῖς δάκρυσι, καί ἐξέστην Πάναγνε· διά τοῦτο πίστει σοι κράζω· δίδου μοι δακρύων ὀχετούς τοῦ σῴζεσθαι.

Νοῦν καί ψυχήν καί σῶμα, νεκρωθέντα Κόρη τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀνάστησον δέομαι· τόν νοῦν εἰς μετάνοιαν εἰς ἀξίους κόπους τό σῶμα, ΐνα εὐφρανθείς μεγαλύνω σε.

Ὃμβρησον μοι ῥανίδα, συμπαθείας Κόρη Θεοκυήτορ, καί τάς ἁμαρτίας μου, τάς πολλάς έξάλειψον, τῶν πληγῶν οὐλάς τε καί τύπους, εἰς τέλος αὑτῶν ἀφανίσασα.

Νάουσιν ἀκαθάρτων, λογισμῶν οἵ χείμαρροι Θεομῆτορ, ἐκ τῆς παναθλίας μου, καρδίας καί πέμπουσι, τῷ νοητικώ δυσωδίαν· ἄλλα τούτους ξήρανον δέομαι.

ᾨδή ς’. Ναυτιῶντα σάλω.
Δοῦλος ἁμαρτίας, ἕξ αὐτεξουσίου μου γνώμης, ἀθλίως γεγένημαι Θεοτόκε· ἄλλα πρός σε τήν κυρίως Κυρίαν μου, αἴρων νοητώς ψυχῆς τάς κόρας, ῥῦσαι τῆς δουλείας τῶν παθών με δέομαι.

Ἔσβεσα τόν λύχνον, καί τήν τῆς ἁγνείας λαμπάδα, τοῖς ἔργοις τοῦ σκότους καί ἀσελγείας· ἀλλ’ ὑποστρέψας πρός σέ τήν ‘Ὑπέραγνον, δέομαι τοῖς δάκρυσι μου πάλιν, καί τοῖς στεναγμοῖς αύτήν ύπάναψον.

Ποταμός χαρίτων, καί φωτός ἀΰλου δοχεῖον, ὑπάρχουσα Δέσποινα Θεοτόκε, τάς τοῦ νόος μου κινήσεις χαρίτωσον· καί τῆς ζοφεράς ἰλύος κόσμου, ἐκλυτρωσαμένη, φώτισον καί λάμπρυνον.

Ὧ τοῦ ξένου τρόπου! πώς διά σαρκός ἀχρειοῦται, τό θεῖον εἰκόνισμα τοῦ Δεσπότου! καί διά ταύτης σύν πόνω λαμπρύνεται! τοῦτο τό μυστήριον Παρθένε, τοῦ ἐκ σοῦ τεχθέντος, δωρεᾷ γεγένηται.

Κάθισμα. Ὁ δί ἐμέ ἀνασχόμενος.
Τόν Πανοικτίρμονα Κύριον, ὑπέρ ἡμῶν έκδυσώπησον, ῥύσασθαι τάς ψυχάς ἡμῶν, ἐκ πάσης παγίδος τοῦ ὅφἐῷς.

ᾨδή ζ’. Κάμινον παῖδες.
Σῶσαι τόν κόσμον, ἐκ σου ὁ Δεσπότης, δί οἰκτιρμόν παραγέγονε• Θεοκυήτορ, διό ἱκετεύουσα, μή ἐλλιπής πάντοτε, ὑπέρ πάντων ἡμῶν τῶν ὑμνούντων σε.

Πρᾶξις ἀρίστη ἐνάρετος πέλει, ἡ κεκρυμμένη καί ἄγνωστος· ἤν καί Θεός ἀοράτως προσέχεται, ταύτης με άξίωσον, κοινωνόν χρηματίσαι Παντευλόγητε.

Ἁμαρτιῶν μου τό βάρος Παρθένε, καί τό φορτίον ἐλαφρῦνον ὡς ἀγαθή τῷ υίώ σου κραυγάζοντα· ὅ ὑπερυψούμενος, τῶν Πατέρων Θεός καί ὑπερένδοξος.

Ῥώνυται πᾶσα ψυχή τῇ νηστείᾳ, καί τῷ ἐλαίω πιαίνεται· καί τοῖς δακρύοις Ἁγνῇ καταρδεύεται· διό ἱκετεύω σε, δί αὑτῶν τήν ψυχήν μου καταφαίδρυνον.

ᾨδή ἡ’. Ἄφλεκτος πυρί.
Ἄμεμπτος οὐδείς, τῶν ἀνθρώπων Θεοτόκε, κἄν ἄρα τούτου πέφυκεν, ἡμέρα μία ἐν τῷ βίω ζωή· ἐγώ δέ γεγηρακώς, ἔν ἁμαρτίαις οὐδαμῶς, μεμίσηκα πᾶσαν κακίαν διό οικτείρησόν με, καί τῇ μετανοίᾳ, σωφρόνισον καί σῶσον.

Δάκρυα μοι δός, κατανύξεως Παρθένε, ὥσπερ χρυσοῦν ἡλάριον, ἔν τῇ ἄθλια μου βαλοῦσα ψυχή• ἤν ἔχω διηνεκῶς, μνήμην καί πόνον τῶν κακῶν· λόγων καί πράξεων· σύ γάρ ὑπάρχεις, λιμήν χειμαζομένων, καί ἀπηλπισμένων, ἐλπίς καί προστασίᾳ.

Ῥῦσαι ἕξ ἐχθρῶν, ὁρατῶν καί ἀοράτων, ἐμέ τόν ταλαίπωρον, καί πανάθλιον οἰκέτην σου Ἁγνῇ, κινδύνων καί συμφορῶν, καί πειρασμῶν παντοδαπῶν, καί νόσων ψάλλοντα· πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε• καί καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

Ἄβυσσον παθών, τῶν έμών Θεοκυήτορ, πώς ξηρανεῖ μετάνοια; εΐ μή βληθῇ μοι καί τό πῦρ νοερῶς, ὁ βάλλειν οἵδε Χριστός, ὁ σός υἱός ἐν ταῖς ψυχαῖς πάντοτε, τοῦτον δυσώπει, μερίδος ἀξιώσαι, τῆς τῶν σῳζομένων τήν ταπεινήν ψυχήν μου.

Ὁ Εἱρμός.
Ἄφλεκτος πυρί, ἔν Σινά προσομιλούσα, βάτος Θεόν ἐγνώρισε, τῷ βραδυγλώσσω καί δυσήχῳ Μώσῃ• καί παῖδας ζῆλος Θεοῦ, τρεῖς άναλώτους τῷ πυρί, ύμνωδοΰς ἔδειξε• πάντα τά ἔργα τόν Κύριον ὑμνεῖτε, καί καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

ᾨδὴ θ’. Μή τῆς φθορᾶς.
Μή τῆς εἰκόνος φυλάξας αδιαλώβητον, ὁ πάσης άνάπλεως γεγέννημαι κακίας· ἤ μόνη διά λόγου, τόν Κτίστην δεξαμένη καί τεκούσα άφθόρως σῶσον με.

Ὧ συμβουλίας ἐχθίστης! ὧ παραινέσεως, τοῦ δυσμενοῦς ἤν ὑπέστην Θεογεννήτρια! ὧ τῶν ἀμέτρων μου κακῶν! δί ὤν ἐπείσθην, ἀφρόνως καί ὑπήχθην, σαρκός φιληδονίαις, καί κατήντησα εἰς ἀπώλειαν.

Ὧ ποιός φόβος καί τρόμος Ἁγνή γενήσεται, ὅταν ὁ Κτίστης καθίσῃ κρίναι τά σύμπαντα! ᾤω πως κατίδω μου, τάς πράξεις τάς ἀτόπους, πικρῶς κατηγορούσας, ἀθλίως τῆς ψυχῆς μου! πρίν οὖν φθάσῃ τό τέλος σῶσον με.

Ὥσπερ ἐξ ὕπνου καί μέθης πολλῆς, άνάνηψον, τῆς ἀμελείας ψυχή μου καί ῥαθυμίας μου καί τήν νωθρότητα, αποσκευασαμένη, καί πάντα βαρύν ὄκνον, ἀποτιναξαμένῃ, κἄν ὀψέ γοῦν σαυτήν βελτίωσον.

Προσόμοια. Σήμερον γρηγορεῖ.
Χαῖρε οὐρανέ περικοσμίου, χώρου άγνή τιμιώτερε, φαιδραῖς λαμπηδόσιν, ἀρετῶν Παρθένε, καί Θείων χαρίτων, κατάστερος πέλων ἕξ οὐ δικαιοσύνης· ἡμῖν ἀνέτειλεν ἥλιος, καί ἡμέραν ἄδυτον, φωτί ἀπειργάσατο, εἵς σωτηρίαν πάντων, τῶν ἀνθρώπων Θεοχαρίτωτε.

Χαῖρε Μήτηρ ἄνανδρε σύ μόνη, ἡ ἐν μητράσιν ἁγνεύουσα, καί τά τῶν μητέρων, κατά τάς παρθένους, ἔχουσα καί φύσιν• τό θαυμάτων πάντων, καινότατον θαῦμα· Χαῖρε Παρθένε μόνη ἄφθορε, ἡ ἔν παρθένοις τοκεύουσα, καί τά παρθένων φέρουσα, κατά μητέρας, τό περάτων πάντων, φρικωδέστατον λάλημα.

Χαῖρε στακτή ἤ ευωδέστατη· Χαῖρε κιννάμωμον τίμιον· θυμίαμα χαῖρε, τό ἐκ Παραδείσου, νοητοῦ Παρθένε, ἀεί ἀποστάζον· Χαῖρε θεία νάρδος, ἡ ἐκ βαλσαμουργίας σου, μυριπνόου τέξασα, μύρον μυριότιμον, Χριστόν ἀφ’ οὐ κέχρισται, τό βασίλειον Ἱεράτευμα.

Κλῖνον μοι τό φιλάγαθον οὕς σου, δεομένω Πανάμωμε· καί μή ἀπορρίψῃς, τοῦ σοῦ με προσώπου, μηδέ πόρρω πέμψῃς, τῆς σής βοηθείας· δόλῳ γάρ ὁ δόλιος σπουδάζει ἀπολέσαι με, παραλόγοις πάθεσι, κινῶν τήν καρδίαν μου· σύ δε με συντήρησον ὅλον τῆς αὑτοῦ βλάβης ἀμέτοχον.

Το ήθος των ήχων

Το ήθος των ήχων

Στην Οκτώηχο, σώζονται οι παρακάτω στίχοι που εκφράζουν το ήθος του ήχου:

Ήχος Α΄

Τέχνη μελουργός σους αγασθείσα κρότους,

Πρώτην νέμοι σοι τάξιν ω της αξίας!

Ηχος ο πρώτος Μουσική κληθείς τέχνη,

Πρώτος παρ΄ ημών ευλογείσθω τοις λόγοις.

Τα πρώτα πρώτε των καλών λαχών φέρεις.

Πρωτεία νίκης πανταχού πάντων έχεις.

Η ερμηνεία των παραπάνω στίχων έχει ως εξής: Η τέχνη της μουσικής, επειδή θαύμασε τους ζωηρούς σου ήχους, σε τοποθετεί πρώτο στην τάξη των ήχων. Ω, πόση η αξία σου είναι! Ο ήχος που ονομάστηκε πρώτος στην τέχνη της μουσικής, ας επαινείται πρώτος από εμάς με τους λόγους μας. Σε σένα πρώτε, έλαχε η τιμή να παρουσιάζεις πρωτεύοντα ρόλο σε ωραιότατα μέλη. Και συ πανταχού απ΄ όλους τους ήχους κρατάς τα πρωτεία της νίκης.

Ήχος Β΄

Καν δευτέραν είληφας εν τάξει θέσιν,

αλλ΄ ηδονή πρώτη σοι τω μελιρρύτω.

Το σον μελιχρόν και γλυκύτατον μέλος

οστά πιαίνει, καρδίας τ΄ ενηδύνει.

Σειρήνες ήδον δευτέρου πάντως μέλη.

Ούτω πράως σοι ρει μελισταγές μέλος.

Δηλαδή: Αν και έλαβες τη δεύτερη θέση στην τάξη των ήχων, εντούτοις περισσότερη ηδονή υπάρχει σε σένα τον μελίρρυτον. Το μέλος σου, ως μέλι ευχάριστο και γλυκύτατο, μαλακώνει και τα οστά των ανθρώπων και τις καρδιές ευχαριστεί και τέρπει. Ασφαλώς οι Σειρήνες έψαλλαν μέλη του δεύτερου ήχου. Τόσο ήρεμα εκχύνεται το μέλος σου, όμοιο με μέλι που στάζει.

Ήχος Γ΄

Ει και τρίτος ει, πλην προς ανδρικούς πόνους

σύνεγγυς ει πως του προάρχοντος, Τρίτε.

Άκομψος, απλούς, ανδρικός πάνυ, Τρίτε,

πέφυνας όντως, και σε τιμώμεν , Τρίτε.

Πλήθους κατάρχων ισαρίθμου σοι, Τρίτε,

πλήθει προσήκεις προσφυώς ηρμοσμένω.

Δηλαδή: Αν και είσαι τρίτος στην τάξη των ήχων, εν τούτοις Τρίτε βρίσκεσαι κάπως κοντά στον Πρώτο, για να εκφράσεις τους ανδρικούς πόνους. Δεν έχεις κομψότητα Τρίτε, αλλά είσαι πράγματι απλός στο μέλος και πολύ ανδροπρεπής και γι΄ αυτό το λόγο σε τιμάμε. Από σένα Τρίτε αρχίζει πλήθος μελών σε τόσα είδη όσα δείχνει ο αριθμός σου, αρμόζεις δε σε πλήθος πρεπόντως οργανωμένου.

Ήχος Δ΄

Πανηγυριστής και χορευτής ων φέρεις

τέταρτον εύχος μουσικωτάτη κρίσει.

Συ τους χορευτάς δεξιούμενος πλάττεις,

φωνάς βραβεύεις, και κροτών εν κυμβάλοις.

Σε τον τέταρτον ήχον ως ευφωνίας

πλήρη, χορευτών ευλογούσι τα στίφη.

Δηλαδή: Σύ, ο τέταρτος ήχος, που έχεις ύφος πανηγυρικό και χορευτικό, διεκδικείς όμοιο καύχημα, τέταρτο κατά σειρά, συμφώνως με εκτίμηση και κρίση μουσικοτάτη. Σύ, παραλαμβάνεις τους χορευτές και συνοδευόμενος με ζωηρούς ήχους οργάνων, μορφώνεις και διαπλάτεις αυτούς με τη μουσική σου και χαρίζεις βραβεία σε φωνές που ψάλλουν τις μελωδίες σου. Εσένα τον τέταρτο ήχο, επειδή είσαι πλούσιος σε μελωδικές γραμμές, επαινούν και εγκωμιάζουν τα πλήθη των χορευτών.

Ήχος πλάγιος του Α΄

Θρηνωδός ει συ και φιλοικτίρμων άγαν,

αλλ΄ εις τα πολλά και χορεύεις ευρύθμως.

Ο μουσικός νους, ον εγνώρισεν τέχνη,

τίς η παρεκκλίνουσα κλίσις πλαγίων;

Πέμπτον σε τάξις, αλλά πρώτον του μόνου

έχει σε και λέγει σε, πρώτε πλαγίων.

Δηλαδή: Είναι πολλές οι μελωδίες σου, που ομοιάζουν με θρήνο ή εκφράζουν συναισθήματα συμπάθειας, ενώ άλλα είναι πανηγυρικά και θυμίζουν ρυθμικό χορό.

Όποιος έχει αντίληψη μουσική και τον γνωρίζει η τέχνη της μουσικής, αυτός είναι σε θέση να πει ποιά είναι η αξία αυτού του ήχου, ο οποίος παρεκλίνει από τον πρώτο και είναι ο πλάγιός του. Και η μεν τάξη των οκτώ ήχων σε απαριθμεί πέμπτο κατά σειρά, σε έχει όμως ονομάσει πρώτο μεταξύ των πλαγίων, επειδή κατάγεσαι από τον Πρώτο και μοναδικό μεταξύ όλων των ήχων.

Ήχος πλάγιος του Δευτέρου.

Έκτος μελωδός, αλλ΄ υπέρπρωτος πέλεις,

ο δεύτερος συ των μελών δευτερεύων.

Τας ηδονάς συ διπλοσυνθέτους φέρεις,

του δευτέρου πως δευτερεύων δευτέρως.

Σε τον μελιχρόν, τον γλυκύν, τον τέττιγα,

τον εν πλαγίοις δεύτερον τίς ου φιλεί;

Δηλαδή: Έκτος μελωδός είσαι στη σειρά των οκτώ ήχων. Εν τούτοις, κατά την αξίαν είσαι περισσότερο παρά πρώτος, μολονότι είσαι δεύτερος μεταξύ των πλαγίων κι έχεις δευτερεύοντα μέλη, επειδή αρχικός σου ήχος είναι ο δεύτερος. Εσύ με τις διπλές μελωδίες σου, τις στιχηραρικές και τις ειρμολογικές, που τις περισσότερες φορές είναι σύνθετες από χρωματικό και διατονικό γένος, διπλή προξενείς και την ευχαρίστηση, μολονότι έρχεσαι δεύτερη θέση κατά την τάξη από το δεύτερο. Εσένα τον ευχάριστο ως μέλι, τον γλυκύ, του οποίου η μελωδία θυμίζει τον τέττιγα, εσένα τον δεύτερο ήχο μεταξύ των πλαγίων, ποιός είναι δυνατόν να μην αγαπά;

Ήχος Βαρύς

Οπλιτικής φάλαγγος οικείον μέλος,

ο του βάρους συ κλήσιν ειληφώς φέρεις.

Ήχον τον απλούν, τον βάρους επώνυμον,

ο τους λογισμούς εν βοαίς μισών φιλεί.

Ανδρών δε άσμα δευτερότριτε βρέμεις.

Ων ποικίλος δε, τους απλούς έχεις φίλους.

Δηλαδή: Εσύ που φέρεις την ονομασία του βάρους, έχεις μέλη που θυμίζουν στρατιωτική φάλαγγα. Αυτόν τον ήχο τον απλό, τον επονομαζόμενο βαρύ, ιδιαίτερα αγαπούν όσοι αποστρέφονται τις σκέψεις και έννοιες, που εκφέρονται με φωνές και κραυγές. Άσμα σοβαρό, που αρμόζει σε άνδρες αποδίδεις εσύ με σοβαρότητα, ο δεύτερος εναρμόνιος ήχος μετά τον τρίτο. Κι ενώ έχεις μέλη διάφορα, και εναρμόνια αλλά και διατονικά, εντούτοις φίλοι σου είναι οι απλοί άνθρωποι, που αγαπούν την απλότητα στο μέλος.

Ήχος πλάγιος του Δ΄

Ήχων σφραγίς τέταρτε συ των πλαγίων,

ως εν σεαυτώ παν καλόν μέλος φέρων.

Ανευρύνεις συ τους κροτούς των ασμάτων

ήχων κορωνίς ως υπάρχων και τέλος.

Ως άκρον εν φθόγγοις τε και φωνών στάσει

άκρον σε φωνής δις σε καλώ και τέλος.

Δηλαδή: Εσύ ο τέταρτος μεταξύ των πλαγίων, είσαι το επισφράγισμα όλων των ήχων, γιατί στις μελωδίες σου περιλαμβάνεις κάθε τι το ωραίο. Εσύ δίνεις έκταση και ευρύτητα στις ζωηρές φωνές των ασμάτων και είσαι η κορωνίδα και το τέλος όλων των ήχων. Και επειδή κατέχεις τα άκρα σε ό,τι αφορά τους υψηλούς τόνους, αλλά και τις καταλήξεις και τη στάση της φωνής, για το λόγο αυτό σε ονομάζω δυό φορές άκρο της φωνής και τέλος των ήχων.

ΠΗΓΗ:ΕΔΩ