Προδρομικά στοιχεία, σ’ έρημους τόπους και σ’ έρημες περιοχές- π.Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος

Τῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ἐκ τοῦ κατὰ Μᾶρκον.

α΄ 1 - 8 

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  3 Ιανουαρίου του 1999

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Όλοι γνωρίζουν, όσοι ασχολούνται έστω στοιχειωδώς με τα της Εκκλησίας και τα του Ευαγγελίου, πως η είσοδος του Χριστού μας στον κόσμο για το δημόσιο έργο Του ξεκινάει από αυτό το κήρυγμα μετανοίας, που προαναγγέλλει ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής. Αλλά δεν ξέρω κατά πόσον συνειδητοποιήσαμε πως αυτή η εισαγωγική περπατησιά του Χριστού μας πάνω στη γη έχει μέσα της αυτό το φόντο και το πλαίσιο της μετανοίας. Και μάλιστα το κείμενο το σημερινό μίλησε για βάπτισμα μετανοίας.

Αν μπορούσαμε να προσδιορίσουμε τα πράγματα στον χώρο της βιβλικής θεολογίας, θα βλέπαμε πως στην Παλαιά Διαθήκη υπάρχει οπωσδήποτε το στοιχείο της μετανοίας, μόνο που είναι πάντοτε αποσπασματικό. Υπάρχει δηλαδή μια πτώση, κάπου αλλάζεις, κάπου αποκαθαίρεσαι, εκτελείς μια τυπική διάταξη στο ναό, και μετά αποκαθίστασαι. Σε αυτό το καίριο σημείο, το κομβικό, όπου έρχεται ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, εκεί τα πράγματα γίνονται όντως μετάνοια, δηλαδή ακόμη και η λέξη καταξιώνεται. Η λέξη έχει μέσα της έναν κρυφό κώδικα και ένα κρυφό μυστικό. Η ίδια λέξη λέει μετά-νοια, ο «νους» πάει «μετά», παραπέρα. Είναι δηλαδή ένα άλλο κοίταγμα. Δεν είναι μια απλώς αλλαγή επιμέρους. Ο νους πάει παραπέρα και όταν ο νους πάει παραπέρα, όλα τα βλέπουμε με άλλο τρόπο. Βλέπετε, αν κοιτάζετε τώρα την εκκλησία από μια γωνιά οπτική θα τη βλέπετε αλλιώς. Από μια οπτική γωνιά από το αεροδρόμιο, θα τη δείτε αλλιώς. Είναι ένα ολοκληρωτικό αλλαγμένο κοίταγμα. Και θέλοντας το Ευαγγέλιο το σημερινό, που μας ετοιμάζει για την εορτή των Θεοφανείων, να προσδιορίσει βαθύτερα αυτό το αλλαγμένο κοίταγμα και την ουσία της μετανοίας, λέει πράγματα απλά αλλά τόσο καταπληκτικά βαθιά. Κοιτάξτε πώς ορίζει αυτό το άλλο κοίταγμα, την αλλαγή του νου ολόκληρη, το «μετά-νου», πάει ο «νους» «μετά», με τις απλές αδρές λέξεις που χαράσσει ο Ευαγγελιστής Μάρκος, μέσα από εκείνα τα οποία αποδίδονται στον Πρόδρομο.

Είναι πρώτα-πρώτα λέει μία φωνή, είναι μία ετοιμασία των οδών, των τρίβων, του Κυρίου και είναι άγγελος προ προσώπου. Τρία πράγματα λέει γι’ αυτόν. Είναι μία φωνή ολόκληρη. «Φωνή βοώντος εν τη ερήμω», θαρρείς και ο Πρόδρομος δεν είχε τίποτα άλλο παρά να είναι φωνή! Εμείς θεωρούμε που φωνή μας είναι απλώς μία έκφραση της ζωής μας· και βιολογικά είναι μία έκφραση, δεν είμαστε ολόκληροι [μια]φωνή. Αλλά εδώ τον λέει «φωνή». Είναι όλος φωνή. Αν έλεγες «τι είναι ο Πρόδρομος;» είναι φωνή· και μάλιστα μία φωνή παράξενη, γιατί πρώτα-πρώτα φωνάζει κάπου όπου δεν υπάρχουν άνθρωποι να ακούσουνε, είναι  «ἐν τῇ ἐρήμῳ», κι όμως αυτός φωνάζει, και είναι ολόκληρος φωνή. Αυτό είναι ένα πρώτο χαρακτηριστικό για να καταλάβουμε αυτό το βάθος της μετανοίας. Την ώρα που βλέπεις τα πράγματα αλλιώτικα γίνεσαι μία φωνή πέρα από το ότι σε καταλαβαίνουν ή όχι, σε «πιάνουν» διανοητικά ή όχι. Γιατί αυτή η φωνή έχει κάτι να πει, έχει κάτι να αφήσει, έχει κάτι να χαράξει, έστω και στους κυματισμούς των ηχητικών κυμάτων πάνω, κάτι να αλλάξει στην ισορροπία του κόσμου. Είναι μία φωνή· και είναι ολόκληρος φωνή. Δηλαδή αυτή η φωνή πρέπει να ακουστεί παντού και γι’ αυτό καλλιεργείται ως φωνή. Και το κείμενο αναγιγνώσκεται φυσικά σήμερα όχι απλώς για να κατανοήσουμε τα ιδιώματα του Ιωάννου αλλά και για να μπούμε στην προοπτική και στη δική του περπατησιά. Και ουσιαστικά μας φωνάζει και λέει να γίνουμε μια φωνή, αλλά ουσιαστικά μια φωνή μετανοίας που να αλλάξουμε τη φωνή που έχουμε. Να δούμε αλλιώς τη φωνή μας. Να δούμε αλλιώς την έκφραση της ζωής μας. Να δούμε αλλιώς γιατί μιλούμε, γιατί φωνάζουμε. Ακόμη και αλλιώς γιατί σιωπούμε. Γιατί η σιωπή μας μπορεί να είναι μία αρνητική καταστρεπτική φωνή. Ακόμη και η σιωπή είναι φωνή. Πώς θα γίνει η φωνή μας; Να δούμε αλλιώς λοιπόν τη φωνή μας. Τι έχουμε να αφήσουμε;

Και επειδή η δική μας η φωνή, μέσα απ’ τα κενά των δικών της διαστημάτων, δεν έχει να αφήσει τίποτε, γίνεται μια φωνή του Κυρίου γίνεται. Και ας είναι ο τόπος γύρω έρημος. Προσέξτε πολλές φορές την απελπισία μας, την καχεξία μας και τη δυσκολία μας όταν οι άλλοι δεν μας καταλαβαίνουν, όταν οι άλλοι δεν μας ακούν, όταν δεν καταλαβαίνουμε που υπάρχουν. Εδώ λέει το κείμενο «ξεπέρασέ τα όλα αυτά», και αν δεν σε ακούν και αν δεν σε καταλαβαίνουν, γίνε φωνή. Και κάτι μετά μπορεί να γίνει, γιατί τα υπόλοιπα τα κάνει ο Χριστός. Αυτό είναι πολύ σπουδαίο στοιχείο μετανοίας. Να ξεκινήσεις από εκεί την αλλαγή της ζωής σου. Να μην σε πειράζει αν δεν σε ακούν – αυτό δεν περιφρόνηση του άλλου. Να είσαι αληθινός και να είσαι μια φωνή. Γιατί αυτή η φωνή είναι όχι για να σε ακούσουν. Είναι μια φωνή που θα δεις τον κόσμο και θα δει ο κόσμος τα πράγματα αλλιώτικα.

Και μετά είναι αυτός ο δρόμος. Να «ποιεῖτε», λέει, «εὐθείας τὰς τρίβους αὐτοῦ». Να ανοίγετε δρόμο στον Χριστό. Θαρρείς και ο Χριστός δεν θα μπορούσε να ανοίξει δρόμους… Και μπορεί να ανοίξει χίλιους δρόμους! Κι όμως Εκείνος παίρνει την πρώτη ύλη από εμάς. Και περιμένει εμείς να ανοίξουμε δρόμους. Και εμείς είμαστε αδύνατοι, είμαστε χαμένοι, εμείς δεν έχουμε δυνάμεις, εμείς μπορούμε λίγα, λίγα μπορούμε να κάνουμε, λίγα μπορούμε να καταφέρουμε. Και Εκείνος λέει, ό,τι και να είστε, ναι, πείτε που είστε αποτυχημένοι, πείτε το όπως θέλετε, εσείς θα ανοίξετε δρόμους! Και εμείς λέμε, ξέρεις, μπορούμε ένα χιλιοστό τον χρόνο, ένα χιλιοστό τον αιώνα. Και λέει ένα χιλιοστό τον αιώνα! Αλλά πρέπει εσείς να ανοίξετε δρόμο! Και τότε ξυπνάς. Και λες, ναι, εγώ μπορώ ένα χιλιοστό τον αιώνα. Και μετά λες, μπας και μπορώ κάτι παραπάνω; Και ο Χριστός τα πάει παραπάν! Βλέπετε τι λέει ο κόσμος. Είμαστε λέει στην καινούρια χιλιετία παρά ένα. Τι σημαίνει αυτό; Να αναμετρηθούμε κατά πόσον μπορούμε, σε μια χιλιετία μέσα, να χαράξουμε ένα χιλιοστό δρόμο για τον Χριστό. Και Εκείνος, λέει, εγώ θα περιμένω εσάς. Και δεν θα κάνω τίποτε παρά μόνο με εσάς. Και εδώ ξυπνάει κάτι άλλο μέσα σου. Και λες, μπας και μπορώ κάτι παραπάνω; Να γίνω φωνή και να γίνω δρόμος για τον Χριστό σε αυτό το λίγο που μπορώ· δεν ζητάει  τίποτε, παρά μόνο αυτό που μπορώ να κάνω.

Και τελικά εκείνο το στοιχείο, το πραγματικά κορυφαίο, ένα κρεσέντο σε αυτή την ιστορία είναι, που λέει, «τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου». Είναι, τον χαρακτηρίζει ως άγγελο. Ένας άνθρωπος σαν άγγελος· «αγγέλλει» δηλαδή. Όλη η ζωή του πια είναι ένα άγγελμα, ένα επάγγελμα, επάγγελμα ουσιαστικά που είναι δικό μας. Η ζωή μας είναι ένα άγγελμα πια. Είναι μια φωνή. Είναι ένας δρόμος που ανοίγει. Και αυτή είναι όλη η ζωή μας. Ό,τι και να κάνουμε δηλαδή, είσαι μοναχός, είσαι παντρεμένος, κάνεις αυτή τη δουλειά, την άλλη δουλειά, έχεις παιδιά, δεν έχεις παιδιά, είσαι αυτό, είσαι το άλλο, είσαι μόνο αυτό και τίποτα πέρα απ’ αυτό. Αν δεν είσαι αυτό και τίποτα πέρα απ’ αυτό, τότε δεν έχεις μετάνοια, τότε ο νους σου δεν πάει παραπέρα, τότε αφήνεις κάποια ποσοστά για αυτά και κάποια ποσοστά για την άλλη ζωή σου. Μα δεν υπάρχει άλλη ζωή, αλλά μόνο αυτή είναι η ζωή! Δεν μπορείς να λες εδώ είναι ο χώρος του Θεό και εδώ ο χώρος ο δικός μου, δεν κρίνεται με ποσοστά, είναι η ζωή και η ζωή δεν κομματιάζεται, δεν γίνεται ποσοστά, δεν γίνεται κλάσματα! Είναι ή δεν είναι! Και τότε έρχεται η μετάνοια πια, όχι πια σαν μια μίζερη κατάσταση που πιάνεις να παλεύεις με τις αδυναμίες σου και πώς θα τις ξεπεράσω και μπορώ ή δεν μπορώ. Αυτό είναι πολύ μίζερο – ο Θεός και αυτό το δέχεται γιατί τα δέχεται όλα – αλλά είναι πολύ μίζερο να λες θα το ξεπεράσω, δεν θα το ξεπεράσω· είναι φτωχό. Και να το ξέρεις: δεν θα το ξεπερνάς, θα σηκώνεσαι και θα πέφτεις. Και εδώ λέει μετάνοια, να πάει  ο νου σου αλλιώτικα, να γίνει κάτι άλλο, να γίνεις δρόμος, να γίνεις φωνή, να γίνεις άγγελος του Κυρίου προ προσώπου Του, τίποτα άλλο!

Και εδώ ακριβώς μπορεί να προσδιοριστεί το οτιδήποτε  έχει να δώσει ουσιαστικά στοιχεία στη μεταμόρφωση του κόσμου. Κοιτάξτε πόσες ευχές δώσαμε αυτές τις μέρες γιατί άλλαξε ο χρόνος. Πρέπει όλες οι ευχές να είχανε χαριτωμένο περιεχόμενο και να είχανε και ευγενή περιεχόμενο, για χαρά, αγάπη, ειρήνη, υγεία και όλα αυτά… Και να ήταν την ίδια ώρα ένα χαμένο στοιχείο, ένα φύρδην μίγδην, μια αποτυχία να ήταν οι ευχές μας, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αν δεν είχανε μέσα αυτό το στοιχείο το προσδιοριστικό, ο «νους» να πάει «μετά», τι σημαίνει αγάπη, τι σημαίνει ειρήνη, τι σημαίνει υγεία, τι σημαίνει φιλία, τι σημαίνει να περνάμε καλά; Όλα είναι όμορφα. Αλλά αν δεν βάλεις αυτό το στοιχείο, ο «νους» να τα δει «μετά», από κάπου αλλού, τότε όλα καταστράφηκαν! Και του χρόνου τα ίδια θα λέμε και δεν θα γίνεται τίποτε! Και έρχεται πια η γιορτή των Θεοφανείων. Και πριν από Αυτόν έρχεται ο Πρόδρομος, πριν από τον Χριστό, και ανοίγει τον δρόμο. Και εμείς είμαστε «προδρομικά» στοιχεία για τη ζωή του κόσμου, όπως και να το θέλουμε έτσι ή αλλιώς, είμαστε προδρομικά στοιχεία. 

Γι’ αυτό λοιπόν η Εκκλησία μας, τάσσοντας αυτήν την Κυριακή ως «Κυριακή προ των Φώτων», διαβάζει αυτό το κείμενο, για να συνταράξει και πάλι τα βαθέα της υπάρξεώς μας, για μια πολύ βαθιά αναδρομή: των δεδομένων του κόσμου, της ζωής μας, των παιδιών μας! Δηλαδή όλοι λέμε «κάτι πρέπει να γίνει» και όμως αυτό το κάτι που πρέπει να γίνει το αφήνουμε κάπου αλλού, το αφήνουμε στις προσδοκίες και στα ευχολόγια! Και δεν γινόμαστε τέτοια «προδρομικά», δυναμικά στοιχεία – πέρα από την έρημο που έχουμε γύρω μας, πέρα από το πόσοι μας ακούνε ή δεν μας ακούνε! Ευχή λοιπόν να γίνουμε «προδρομικά» στοιχεία και να είναι οι φωνές μας, έστω «εν την ερήμω»! Και ξέρετε, πίσω απ’ όλα και απ’ τις ερήμους, επειδή κρύβεται ο Θεός μας, στο τέλος αυτή η φωνή δεν θα είναι φωνή ερήμου αλλά είναι μέσα στην έρημο και φαίνεται. Ευχή λοιπόν, για την περίοδο που έρχεται των Θεοφανείων και την χρονιά που άρχισε, να αντέξουμε να γίνουμε προδρομικά στοιχεία, σ’ έρημους τόπους και σ’ έρημες περιοχές.

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

ΔΡΟΜΟΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. π.Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου

ΔΡΟΜΟΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία

τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 1ο, στίχοι 1 ἕως 8, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 2-1-2005.

Ἡ περικοπή πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο εἶναι ἡ ἔναρξη, ἡ ἀρχή τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου καί, ἀπ᾿ ὅ,τι φαίνεται, ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος ἐπέλεξε ἕναν πρωτότυπο τρόπο γιά νά δώσει στήν ἀρχή πολύ συνοπτικά (ἐξάλλου τό Εὐαγγέλιό του εἶναι τό μικρότερο, εἶναι πολύ λιτός ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος). Διάλεξε λοιπόν αὐτή τήν ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου -ὁ ἴδιος τό λέει «ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου»- νά τήν ὁρίσει στίς πρῶτες γραμμές μέ ἕναν τρόπο πού καθορίζει τό τί σημαίνει νά ζοῦμε κοντά στόν Χριστό. ῞Ολο του τό Εὐαγγέλιο εἶναι περιεκτικό σέ νοήματα, ἀλλά ἐδῶ ὁ Μᾶρκος εἶναι πραγματικά λιτός καί πολύ βαθιά περιεκτικός, καί ἐπέλεξε τή διήγηση αὐτή πού ἀφορᾶ τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο γιά νά κάνει αὐτό τό γεγονός. Οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι ἄλλες μεθόδους ἐπέλεξαν γιά τήν ἔναρξη τοῦ Εὐαγγελίου τους.

Νά δοῦμε λοιπόν τί χαράσσει μέ αὐτόν τόν λιτό καί ἁπλό τρόπο, σέ λίγες γραμμές μέσα, στήν καρδιά μας ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος καί χαράσσει οὐσιαστικά τό πῶς θά λειτουργήσει πάνω μας -προσέξτε, πάνω μας- προσωπικά τό Εὐαγγέλιο. Γι᾿ αὐτό, λίγο νά ξεφύγετε ἀπό τή διήγηση πού ἀφορᾶ τόν Πρόδρομο καί τή Βάπτιση, χωρίς νά φύγετε ἀπό αὐτήν, καί νά μπεῖτε σέ ἕνα ἀνθρωπολογικό περιεχόμενο: Τί σημαίνει γιά μᾶς, πέρα ἀπό τό ἱστορικό καί σωτηριολογικό γεγονός. Κοιτάξτε τά κείμενα πόσο λιτά ἔρχονται καί ἔρχονται μάλιστα μέ ἕναν τρόπο βομβαρδιστικό. Λέει: (χρησιμοποιώντας μιά προφητεία) «εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ». Οὐσιαστικά σημαίνει ἀνοῖξτε δρόμο στόν Θεό. Θά ᾿λεγε κάποιος: «τί σημαίνει αὐτό;», «πῶς θά ἀνοίξω δρόμο στόν Θεό;». Μάλιστα ὁ Χριστός εἶχε πεῖ: «ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς». Καί μόνο πού τό εἶπε ὁ Χριστός, ἐφόσον εἶναι ἡ ὁδός Ἐκεῖνος, ὅλοι ἐμεῖς κατά χάρη ἀποκτοῦμε τά χαρίσματά Του. Νά λοιπόν, γινόμαστε ἕνας δρόμος. Ἐκεῖνος εἶναι δρόμος καί ἐμεῖς, μετέχοντας στή ζωή Του, γινόμαστε δρόμοι.

Τί σημαίνει νά ἀνοίξουμε δρόμο στόν Θεό; Αὐτό σημαίνει νά ἀφήσουμε νά λειτουργήσει πάνω μας Ἐκεῖνος καί νά ἀφήσουμε δρόμο στούς ἄλλους νά ζήσουν γιά νά πᾶνε στόν Θεό. Μάλιστα ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος αὐτό τό περιγράφει, πῶς ἐμεῖς θά γίνουμε δρόμοι πού θά ἀνοίξουμε δρόμο στόν Θεό νά περάσει καί ταυτόχρονα νά ἀνοίξουμε δρόμο στούς ἄλλους γιά νά ζήσουν καί νά ὑπάρξουν. Κοιτάξτε τί κάνει ἐδῶ ὁ Πρόδρομος μέ τά λόγια τοῦ Μάρκου. Βαπτίζει καί κηρύττει. Νά ἕνα πρῶτο γεγονός οὐσιαστικό γιά νά γίνουμε δρόμοι. Εἶναι τά πρωτογενῆ μελήματά μας, δηλαδή ὁ λόγος μας, ἡ ὕπαρξή μας, ἡ παρουσία μας, ὁ λόγος (ἡ αἰτία) μας εἶναι ἀπό Ἐκεῖνον καί γιά Ἐκεῖνον. Ἀπό Ἐκεῖνον μιλᾶμε καί γιά Ἐκεῖνον μιλᾶμε καί διακονοῦμε μέ ἕναν ἔτσι ἤ ἄλλον τρόπο ἐκεῖνο πού εἶναι Ἐκεῖνος. Ὁ Πρόδρομος ἁπλῶς ὁμιλεῖ καί διακονεῖ βαπτίζοντας. Ἄλλος τό κάνει ἀλλιῶς. Ἀλλά ὁ λόγος, ἡ αἰτία μας, εἶναι Ἐκεῖνος καί ὁ λόγος μας εἶναι Ἐκεῖνος· καί γιά νά τό κάνεις αὐτό τό γεγονός, λέει ὁ Μᾶρκος σέ αὐτό τό λιτό καί συνοπτικό ἐναρκτήριο εὐαγγελικό του κήρυγμα, γιά νά τό κάνεις χρειάζονται οἱ ἑξῆς ἁπλές προϋποθέσεις:

Πιάστε καί πλησιάστε τή λέξη «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ». Τό κάνεις καί δέν περιμένεις τίποτε. Δέν περιμένεις ὁ ἄλλος νά ἀνταποκριθεῖ, νά σέ χειροκροτήσει, νά ἀνταποδώσει, νά πεῖ ὁτιδήποτε, ἀλλά τό κάνεις γιατί εἶναι ἀλήθεια, εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια. Θά τολμοῦσα νά πῶ ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια πού τήν κάνεις χωρίς νά περιμένεις τίποτε, γιατί εἶναι ἡ ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ. Δέν τήν ἔφτιαξες, δέν τήν δημιούργησες, δέν τήν καλλώπισες ἐσύ· εἶναι τοῦ Θεοῦ ἡ ἀλήθεια. Ὅλα τά ἄλλα γιά τά ὁποῖα κουραζόμαστε, τά φτιάχνουμε, τά τελειοποιοῦμε καί τά προσφέρουμε στόν ἄλλον, μᾶς δίνουν δῆθεν κάποια αἴγλη καταξιώσεως, θέλουμε κάτι ἀπό αὐτά. Τίποτε δέν θέλουμε, ἁπλῶς τό μεταδίδουμε. Ὁ Θεός ἔτσι τό ἐπέτρεψε. Λοιπόν, «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ». Δέν περιμένεις τίποτε.

Πέρα ἀπό αὐτό, γιά νά λειτουργήσει αὐτό τό γεγονός, ὑπάρχουν πάνω στόν ἄνθρωπο δύο προϋποθέσεις: Οἱ προϋποθέσεις οἱ σωματικές καί οἱ βαθιές πνευματικές, ψυχολογικές προϋποθέσεις τοῦ ἀνθρώπου. Οἱ μέν σωματικές προϋποθέσεις γιά νά γίνει αὐτό τό πράγμα, νά γίνεις δρόμος καί νά μπορεῖς νά εἶσαι αὐτό πού εἶσαι χωρίς νά περιμένεις τίποτε, εἶναι πρῶτα ἡ ἐξωτερική λιτότητα τῶν αἰσθήσεων. Τό ὅτι περιγράφει τό τί ἔτρωγε, τό πῶς ζοῦσε, τό τί ροῦχα φοροῦσε ὁ Πρόδρομος, εἶναι μιά προσέγγιση αὐτῆς τῆς λιτότητας. Τί κάνει ὁ Πρόδρομος; Ἀξιοποιεῖ τό περιβάλλον. Φοράει αὐτό πού ἔχει, φοράει τό δέρμα πού ἔχει γύρω του. Τρώει τό μέλι πού ἔχει γύρω του, τίποτε ἄλλο. Ἀξιοποιεῖ τό περιβάλλον, δέν ἔχει ἐξεζητημένες ἀναζητήσεις. Ζεῖ μέσα στά πράγματα τοῦ κόσμου, καλύπτει τίς αἰσθήσεις του, ἀλλά δέν ἐξαρτᾶται ἀπό αὐτές καί δέν κάνει ἄλλες ἀναζητήσεις. Εἶναι ἐλεύθερος ἀπό τόν χῶρο τῶν αἰσθήσεων, ἀπό τόν χῶρο τῶν σωματικῶν λειτουργιῶν, χωρίς νά παύει νά τίς λειτουργεῖ, χωρίς νά τίς ἀναιρέσει. Ταυτόχρονα εἶναι πολύ βαθιά μέσα του ψυχικά, πνευματικά ἐλεύθερος γιατί, λέει: «ὁ ἰσχυρότερός μου ἔρχεται» καί ξέρει ὅτι δέν εἶναι ἰσχυρότερος. Ἐκεῖνος πού λέει ὅτι ὑπάρχει ἐπάνω ἀπό αὐτόν ἰσχυρότερος καταλύει τόν πρωτογενῆ λόγο τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πτώσεως, καταλύει τόν ἐγωισμό. Νά λοιπόν, εἶναι ἐλεύθερος ἀπό τά πράγματα, εἶναι μέσα στά πράγματα καί εἶναι ἰσχυρότερος ὁ Χριστός καί ἐκεῖνος δέν εἶναι ἰσχυρότερος· καί τότε γίνεται δρόμος.

Ὅπως σᾶς εἶπα στήν ἀρχή, καί μόνο αὐτή ἡ ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου ὁρίζει τί εἶναι τό Εὐαγγέλιο. Διαβάστε το αὐτό τό κείμενο καί μελετῆστε το καί πάλι νά δεῖτε πού εἶναι ἡ ζωή μας ὁλόκληρη. Ἡ εὐχή, μέσα ἀπό αὐτή τήν πρόταση τοῦ Εὐαγγελίου καί τήν πρόκληση, εἶναι νά καταξιώσουμε τόν μοναδικό τρόπο τοῦ ζῆν. Γιά νά μποροῦμε νά ζοῦμε, πρέπει νά ἔχουμε αὐτή τή μοναδικότητα τοῦ ζῆν καί μέ αὐτή τή μοναδικότητα τοῦ ζῆν νά γίνουμε δρόμοι, μέ τόν τρόπο πού περιέγραψε ὁ Μᾶρκος καί ἀγγίζει τήν καρδιά μας ὁ λόγος του. Τότε μπορεῖ νά βροῦμε τήν πραγματική ἐλευθερία, τήν ὄντως ἐλευθερία, πού οἱ λαοί τῆς γῆς τήν ἀναζητοῦν τελείως σπασμωδικά μέ τελείως δαιμονιώδεις συμπλεγμένους τρόπους.

Ἀρχή, λοιπόν, τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ καί εἶναι μιά ἀρχή πού δέν τελειώνει ποτέ. Εἶναι μιά ἀρχή πού πάντα τελειώνεται, γίνεται δρόμοι. Θά μπεῖτε σέ μιά ἀρχή, σέ μιά βαθιά ἐλευθερία καί αὐτός ὁ δρόμος εἶναι δρόμος ἀτέλειωτος, γιατί πηγαίνει πάντοτε πρός τήν αἰωνιότητα.

(Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2004-5/200501020101.asp)

ΔΡΟΜΟΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

 

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία

τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου,

ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 1ο, στίχοι 1 ἕως 8, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 2-1-2005.

Ἡ περικοπή πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο εἶναι ἡ ἔναρξη, ἡ ἀρχή τοῦ κατά Μᾶρκον Εὐαγγελίου καί, ἀπ᾿ ὅ,τι φαίνεται, ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος ἐπέλεξε ἕναν πρωτότυπο τρόπο γιά νά δώσει στήν ἀρχή πολύ συνοπτικά (ἐξάλλου τό Εὐαγγέλιό του εἶναι τό μικρότερο, εἶναι πολύ λιτός ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος). Διάλεξε λοιπόν αὐτή τήν ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου -ὁ ἴδιος τό λέει «ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου»- νά τήν ὁρίσει στίς πρῶτες γραμμές μέ ἕναν τρόπο πού καθορίζει τό τί σημαίνει νά ζοῦμε κοντά στόν Χριστό. ῞Ολο του τό Εὐαγγέλιο εἶναι περιεκτικό σέ νοήματα, ἀλλά ἐδῶ ὁ Μᾶρκος εἶναι πραγματικά λιτός καί πολύ βαθιά περιεκτικός, καί ἐπέλεξε τή διήγηση αὐτή πού ἀφορᾶ τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο γιά νά κάνει αὐτό τό γεγονός. Οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι ἄλλες μεθόδους ἐπέλεξαν γιά τήν ἔναρξη τοῦ Εὐαγγελίου τους.

Νά δοῦμε λοιπόν τί χαράσσει μέ αὐτόν τόν λιτό καί ἁπλό τρόπο, σέ λίγες γραμμές μέσα, στήν καρδιά μας ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος καί χαράσσει οὐσιαστικά τό πῶς θά λειτουργήσει πάνω μας -προσέξτε, πάνω μας- προσωπικά τό Εὐαγγέλιο. Γι᾿ αὐτό, λίγο νά ξεφύγετε ἀπό τή διήγηση πού ἀφορᾶ τόν Πρόδρομο καί τή Βάπτιση, χωρίς νά φύγετε ἀπό αὐτήν, καί νά μπεῖτε σέ ἕνα ἀνθρωπολογικό περιεχόμενο: Τί σημαίνει γιά μᾶς, πέρα ἀπό τό ἱστορικό καί σωτηριολογικό γεγονός. Κοιτάξτε τά κείμενα πόσο λιτά ἔρχονται καί ἔρχονται μάλιστα μέ ἕναν τρόπο βομβαρδιστικό. Λέει: (χρησιμοποιώντας μιά προφητεία) «εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ». Οὐσιαστικά σημαίνει ἀνοῖξτε δρόμο στόν Θεό. Θά ᾿λεγε κάποιος:«τί σημαίνει αὐτό;», «πῶς θά ἀνοίξω δρόμο στόν Θεό;». Μάλιστα ὁ Χριστός εἶχε πεῖ: «ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς». Καί μόνο πού τό εἶπε ὁ Χριστός, ἐφόσον εἶναι ἡ ὁδός Ἐκεῖνος, ὅλοι ἐμεῖς κατά χάρη ἀποκτοῦμε τά χαρίσματά Του. Νά λοιπόν, γινόμαστε ἕνας δρόμος. Ἐκεῖνος εἶναι δρόμος καί ἐμεῖς, μετέχοντας στή ζωή Του, γινόμαστε δρόμοι.

Τί σημαίνει νά ἀνοίξουμε δρόμο στόν Θεό; Αὐτό σημαίνει νά ἀφήσουμε νά λειτουργήσει πάνω μας Ἐκεῖνος καί νά ἀφήσουμε δρόμο στούς ἄλλους νά ζήσουν γιά νά πᾶνε στόν Θεό. Μάλιστα ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος αὐτό τό περιγράφει, πῶς ἐμεῖς θά γίνουμε δρόμοι πού θά ἀνοίξουμε δρόμο στόν Θεό νά περάσει καί ταυτόχρονα νά ἀνοίξουμε δρόμο στούς ἄλλους γιά νά ζήσουν καί νά ὑπάρξουν. Κοιτάξτε τί κάνει ἐδῶ ὁ Πρόδρομος μέ τά λόγια τοῦ Μάρκου. Βαπτίζει καί κηρύττει. Νά ἕνα πρῶτο γεγονός οὐσιαστικό γιά νά γίνουμε δρόμοι. Εἶναι τά πρωτογενῆ μελήματά μας, δηλαδή ὁ λόγος μας, ἡ ὕπαρξή μας, ἡ παρουσία μας, ὁ λόγος (ἡ αἰτία) μας εἶναι ἀπό Ἐκεῖνον καί γιά Ἐκεῖνον. Ἀπό Ἐκεῖνον μιλᾶμε καί γιά Ἐκεῖνον μιλᾶμε καί διακονοῦμε μέ ἕναν ἔτσι ἤ ἄλλον τρόπο ἐκεῖνο πού εἶναι Ἐκεῖνος. Ὁ Πρόδρομος ἁπλῶς ὁμιλεῖ καί διακονεῖ βαπτίζοντας. Ἄλλος τό κάνει ἀλλιῶς. Ἀλλά ὁ λόγος, ἡ αἰτία μας, εἶναι Ἐκεῖνος καί ὁ λόγος μας εἶναι Ἐκεῖνος· καί γιά νά τό κάνεις αὐτό τό γεγονός, λέει ὁ Μᾶρκος σέ αὐτό τό λιτό καί συνοπτικό ἐναρκτήριο εὐαγγελικό του κήρυγμα, γιά νά τό κάνεις χρειάζονται οἱ ἑξῆς ἁπλές προϋποθέσεις:

Πιάστε καί πλησιάστε τή λέξη «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ». Τό κάνεις καί δέν περιμένεις τίποτε. Δέν περιμένεις ὁ ἄλλος νά ἀνταποκριθεῖ, νά σέ χειροκροτήσει, νά ἀνταποδώσει, νά πεῖ ὁτιδήποτε, ἀλλά τό κάνεις γιατί εἶναι ἀλήθεια, εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια. Θά τολμοῦσα νά πῶ ὅτι εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια πού τήν κάνεις χωρίς νά περιμένεις τίποτε, γιατί εἶναι ἡ ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ. Δέν τήν ἔφτιαξες, δέν τήν δημιούργησες, δέν τήν καλλώπισες ἐσύ· εἶναι τοῦ Θεοῦ ἡ ἀλήθεια. Ὅλα τά ἄλλα γιά τά ὁποῖα κουραζόμαστε, τά φτιάχνουμε, τά τελειοποιοῦμε καί τά προσφέρουμε στόν ἄλλον, μᾶς δίνουν δῆθεν κάποια αἴγλη καταξιώσεως, θέλουμε κάτι ἀπό αὐτά. Τίποτε δέν θέλουμε, ἁπλῶς τό μεταδίδουμε. Ὁ Θεός ἔτσι τό ἐπέτρεψε. Λοιπόν, «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ». Δέν περιμένεις τίποτε.

Πέρα ἀπό αὐτό, γιά νά λειτουργήσει αὐτό τό γεγονός, ὑπάρχουν πάνω στόν ἄνθρωπο δύο προϋποθέσεις: Οἱ προϋποθέσεις οἱ σωματικές καί οἱ βαθιές πνευματικές, ψυχολογικές προϋποθέσεις τοῦ ἀνθρώπου. Οἱ μέν σωματικές προϋποθέσεις γιά νά γίνει αὐτό τό πράγμα, νά γίνεις δρόμος καί νά μπορεῖς νά εἶσαι αὐτό πού εἶσαι χωρίς νά περιμένεις τίποτε, εἶναι πρῶτα ἡ ἐξωτερική λιτότητα τῶν αἰσθήσεων. Τό ὅτι περιγράφει τό τί ἔτρωγε, τό πῶς ζοῦσε, τό τί ροῦχα φοροῦσε ὁ Πρόδρομος, εἶναι μιά προσέγγιση αὐτῆς τῆς λιτότητας. Τί κάνει ὁ Πρόδρομος; Ἀξιοποιεῖ τό περιβάλλον. Φοράει αὐτό πού ἔχει, φοράει τό δέρμα πού ἔχει γύρω του. Τρώει τό μέλι πού ἔχει γύρω του, τίποτε ἄλλο. Ἀξιοποιεῖ τό περιβάλλον, δέν ἔχει ἐξεζητημένες ἀναζητήσεις. Ζεῖ μέσα στά πράγματα τοῦ κόσμου, καλύπτει τίς αἰσθήσεις του, ἀλλά δέν ἐξαρτᾶται ἀπό αὐτές καί δέν κάνει ἄλλες ἀναζητήσεις. Εἶναι ἐλεύθερος ἀπό τόν χῶρο τῶν αἰσθήσεων, ἀπό τόν χῶρο τῶν σωματικῶν λειτουργιῶν, χωρίς νά παύει νά τίς λειτουργεῖ, χωρίς νά τίς ἀναιρέσει. Ταυτόχρονα εἶναι πολύ βαθιά μέσα του ψυχικά, πνευματικά ἐλεύθερος γιατί, λέει: «ὁ ἰσχυρότερός μου ἔρχεται» καί ξέρει ὅτι δέν εἶναι ἰσχυρότερος. Ἐκεῖνος πού λέει ὅτι ὑπάρχει ἐπάνω ἀπό αὐτόν ἰσχυρότερος καταλύει τόν πρωτογενῆ λόγο τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πτώσεως, καταλύει τόν ἐγωισμό. Νά λοιπόν, εἶναι ἐλεύθερος ἀπό τά πράγματα, εἶναι μέσα στά πράγματα καί εἶναι ἰσχυρότερος ὁ Χριστός καί ἐκεῖνος δέν εἶναι ἰσχυρότερος· καί τότε γίνεται δρόμος.

Ὅπως σᾶς εἶπα στήν ἀρχή, καί μόνο αὐτή ἡ ἀρχή τοῦ Εὐαγγελίου ὁρίζει τί εἶναι τό Εὐαγγέλιο. Διαβάστε το αὐτό τό κείμενο καί μελετῆστε το καί πάλι νά δεῖτε πού εἶναι ἡ ζωή μας ὁλόκληρη. Ἡ εὐχή, μέσα ἀπό αὐτή τήν πρόταση τοῦ Εὐαγγελίου καί τήν πρόκληση, εἶναι νά καταξιώσουμε τόν μοναδικό τρόπο τοῦ ζῆν. Γιά νά μποροῦμε νά ζοῦμε, πρέπει νά ἔχουμε αὐτή τή μοναδικότητα τοῦ ζῆν καί μέ αὐτή τή μοναδικότητα τοῦ ζῆν νά γίνουμε δρόμοι, μέ τόν τρόπο πού περιέγραψε ὁ Μᾶρκος καί ἀγγίζει τήν καρδιά μας ὁ λόγος του. Τότε μπορεῖ νά βροῦμε τήν πραγματική ἐλευθερία, τήν ὄντως ἐλευθερία, πού οἱ λαοί τῆς γῆς τήν ἀναζητοῦν τελείως σπασμωδικά μέ τελείως δαιμονιώδεις συμπλεγμένους τρόπους.

Ἀρχή, λοιπόν, τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ καί εἶναι μιά ἀρχή πού δέν τελειώνει ποτέ. Εἶναι μιά ἀρχή πού πάντα τελειώνεται, γίνεται δρόμοι. Θά μπεῖτε σέ μιά ἀρχή, σέ μιά βαθιά ἐλευθερία καί αὐτός ὁ δρόμος εἶναι δρόμος ἀτέλειωτος, γιατί πηγαίνει πάντοτε πρός τήν αἰωνιότητα.

---

 (Πηγή: http://www.floga.gr/50/01/01/2004-5/200501020101.asp)