Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΟΣΦΡΗΣΗ

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΟΣΦΡΗΣΗ

Στον Λόγον του "Περί διακρίσεως" ο Άγιος Ιωάννης της "Κλίμακος" γράφει:

53. Εκείνοι πού έχουν καλή όσφρησι μπορούν να αντιληφθούν κάποιον πού έχει επάνω του κρυμμένα αρώματα. Ομοίως και μία καθαρή ψυχή, όταν πλησιάση κάποιον πού έχει την ευωδία πού και αυτή απέκτησε από τον Θεόν ή την δυσωδία πού και αυτήν κάποτε είχε αλλά τώρα ελευθερώθηκε τελείως, αμέσως τις αντιλαμβάνεται, την στιγμή που οι άλλοι γύρω δεν αισθάνονται τίποτε.

ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ 

ΟΥΡΑΝΟΔΡΟΜΟΣ ΚΛΙΜΑΞ 

ΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΣΤΟΣ ΕΚΤΟΣ

Περί διακρίσεως

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ

(Περί διακρίσεως λογισμών και παθών και αρετών)

-Όταν στη διάρκεια της προσευχής αισθάνεσαι κάτι ασυνήθιστο με μια από τις πέντε αισθήσεις σου και η ψυχή εκείνη την ώρα δεν αισθάνεται τίποτα, τότε μη δίνεις σημασία σε αυτό.

ΠΗΓΗ: ΕΔΩ  

Ο Γέροντας Ιωσήφ μάς (τους μαθητές του) έκανε τα εξής μαθήματα διορατικότητας: 

-Όταν στη διάρκεια της προσευχής αισθάνεσαι κάτι ασυνήθιστο με μια από τις πέντε αισθήσεις σου και η ψυχή εκείνη την ώρα δεν αισθάνεται τίποτα, τότε μη δίνεις σημασία σε αυτό. Ο Θεός είναι πάνω από τις πέντε αισθήσεις. Όμως, εάν έρχονται η χαρά και η ελπίδα στην ψυχή σου, όταν νιώθεις την ευωδία, βλέπεις το όραμα, ακούς και αισθάνεσαι κάτι άλλο, μην το δέχεσαι, όμως και να μην το αρνείσαι, αλλά αμέσως να το πεις στον πνευματικό σου. Εάν στην αρχή της προσευχής έχεις πίστη, ελπίδα και αγάπη, ας πούμε, στους δέκα βαθμούς, και μετά την προσευχή ο βαθμός τους έχει ανέβει στους 100, τότε αυτή είναι η μεταμόρφωση από τον Θεό. Ο εχθρός δεν είναι ικανός να σε γεμίζει με πίστη, ελπίδα και αγάπη, γιατί ο ίδιος δεν τα έχει. Εάν μετά την προσευχή νιώθεις ότι η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη έχουν αυξηθεί μέσα σου, να ξέρεις ότι η προσευχή σου έγινε δεκτή. Εάν εκείνα έχουν μείνει στο ίδιο επίπεδο, να ξέρεις ότι προσεύχεσαι σαν κοσμικός. Εάν εκείνα έχουν μειωθεί, τότε προσευχόσουν σαν μεθυσμένος. Και αν μετά την προσευχή νιώθεις κάποια σαρκική επιθυμία, άρα προσευχόσουν λάθος.

Ιερομόναχος Εφραίμ,

Σκήτη Οσίου Νείλου Σόρσκι, Αλάσκα

Μετάφραση από ρωσικά Κατερίνα Πολονέιτσικ

Pravoslavie.ru

Παράδειγμα ακριβείας του ελέγχου των λογισμών από τον Αγ.Σάββα τον ηγιασμένο.

Παράδειγμα ακριβείας του ελέγχου των λογισμών από τον Αγ.Σάββα τον ηγιασμένο.

Κάποτε περιπατούσε με ένα μαθητή του (Ο Αγ.Σάββας) στον δρόμο από την Ιεριχώ προς τον Ιορδάνη. Ο Άγιος τον παρακολουθούσε για να ιδή σε ποιό επίπεδο ευρίσκεται της φυλακής των αισθήσεων.

Στον δρόμο συνήντησαν μια ομάδα κοσμικών, μεταξύ των οποίων ήτο και μία νέα γυναίκα. Ο νέος μοναχός κοίταζε με περιέργεια. Τότε για να τον ελέγξη και να τον αναγκάση να πή την αλήθεια – διότι πολλές φορές από εντροπή κρύβει κανείς την αλήθεια και λέγει ψέμματα – έκανε το εξής μεθόδευμα. 

Του είπε: 

- Ποιά είναι αυτή η νέα κόρη, πού πέρασε και είναι μονόφθαλμη; 

Και ο αδελφός του είπε: 

-Όχι, Γέροντα, έχει και τα δυο της μάτια… 

Ο Γέροντας απάντησε: 

-Απατήθηκες, παιδί μου, μονόφθαλμη είναι. 

Εκείνος τον διαβεβαίωνε ότι γνωρίζει πολύ καλά, ότι όχι μόνο δεν είναι μονόφθαλμη αλλά αντίθετα ότι έχει και τα δυο της μάτια. 

Και είπε ο Γέροντας: 

-Από πού το γνωρίζεις τόσο καλά; 

Και αυτός απεκρίθη: 

-Εγώ Γέροντα, την πρόσεξα καλά και το είδα. 

Τότε ο Γέροντας του είπε: 

-Και πού έβαλες μέσα σου το παράγγελμα πού λέγει να μην αφήσης το βλέμμα σου να την περιεργασθή, και να μην συναρπασθούν τα μάτια σου; Ώστε λοιπόν, η έγνοια σου είναι να κοιτάς και να περιγράφης τα πρόσωπα και ιδίως των γυναικών; Αλλη φορά μαζί μου δεν θα έλθης, μέχρι να μάθης να συστέλλης τις αισθήσεις σου. 

Και τον έστειλε στο Καστέλλιο. Αυτό ήταν ένα άλλο μοναστήρι πού το είχαν για σωφρονιστήριο των μοναχών, μέχρις ότου μάθουν να μαζεύουν την γλώσσα τους, να μαζεύουν τα μάτια τους και ό,τι άλλο, είναι και λέγεται περιέργεια και απροσεξία. 

Βλέπετε πόση προσοχή είχαν οι Πατέρες σε αυτά; 

Από αυτά εξαρτάται η προκοπή ή η πτώσι. Όπως δεν γίνεται κάποια πράξι αν δεν προηγηθή νόημα, δεν υπάρχει και μεγάλη πτώσι αν δεν προηγηθή μικρή.

Γέροντος Ιωσήφ, 

Αθωνικά μηνύματα, Ψυχωφελή Βατοπαιδινά 

 Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, 

Να καταστώ αληθινά και συνεχώς να καθίσταμαι αληθής ακηλίδωτος καθρέπτης του Θεού και των ουρανίων....

Τίποτα δεν ποθούσα περισσότερο από το να κλείσω τη θύρα των αισθήσεων, να εξέλθω της σαρκός και του κόσμου, να συγκεντρωθώ εις εαυτόν, διακόπτοντας κάθε δεσμό με τα ανθρώπινα, πέρα από τα απολύτως αναγκαία, να συνδιαλεχθώ με τον εαυτό μου και μετά του Θεού, ώστε να ζήσω υπεράνω των ορατών, με τρόπο ώστε να φέρω επάνω μου τις θεϊκές εμφάσεις, χωρίς αλλοίωση ή ανάμειξη με τις παγιωμένες μορφές του ενθάδε. Να καταστώ αληθινά και συνεχώς να καθίσταμαι αληθής ακηλίδωτος καθρέπτης του Θεού και των ουρανίων, προσθέτοντας φως στο φως, υποκαθιστώντας την ασάφεια με την ευκρίνεια, απολαμβάνοντας ήδη από τον παρόντα βίο την ελπίδα των αγαθών της μέλλουσας ζωής, ώστε να συνοδοιπορήσω μετά των Αγγέλων, παραμένοντας στη γη, την οποία προηγουμένως άφησα και ανήλθα εις τα άνω διά του Αγίου Πνεύματος. Αν κάποιος από εσάς κατέχεται από αυτόν τον πόθο, γνωρίζει τι θέλω να πω και θα μου συγχωρήσει αυτό που ένιωσα τότε...»

(«Λόγοι» 2, 7· PG 35, 413C-416A· ΕΠΕ 1, 83).

Ζʹ. Οὐδὲν γὰρ ἐδόκει μοι τοιοῦτον οἷον μύσαντα τὰς αἰσθήσεις, ἔξω σαρκὸς καὶ κόσμου γενόμενον, εἰς ἑαυτὸν συστραφέντα, μηδενὸς τῶν ἀνθρωπίνων προσαπτόμενον, ὅτι μὴ πᾶσα ἀνάγκη, ἑαυτῷ προσλαλοῦντα καὶ τῷ Θεῷ, ζῇν ὑπὲρ τὰ ὁρώμενα, καὶ τὰς θείας ἐμφάσεις ἀεὶ καθαρὰς ἐν ἑαυτῷ φέρειν ἀμιγεῖς τῶν κάτω χαρακτήρων καὶ πλανωμένων, ὄντως ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον Θεοῦ καὶ τῶν θείων καὶ ὂν καὶ ἀεὶ  γινόμενον, φωτὶ προσλαμβάνοντα φῶς, καὶ ἀμαυροτέρῳ τρανότερον, ἤδη τὸ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος ἀγαθὸν ταῖς ἐλπίσι καρπούμενον, καὶ συμπεριπολεῖν ἀγγέλοις, ἔτι ὑπὲρ γῆς ὄντα καταλιπόντα τὴν γῆν, καὶ ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἄνω τιθέμενον. Εἴ τις ὑμῶν τούτῳ τῷ ἔρωτι κάτοχος, οἶδεν ὃ λέγω, καὶ τῷ τότε πάθει συγγνώσεται·

Το να αισθανθω την αγάπη του Θεού είναι θέμα καρδιας...

π.Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος 

Αν κατάλαβα καλά το ερώτημα σου, είναι σα να μου λες, δεν μου το είπες έτσι αλλά εγώ έτσι το πιάνω! Αν εγώ δε νιώθω την αγάπη του Θεού! Δεν θα καταλήγω τότε στο να ζητώ μια αγάπη που θα τη νιώθω άμεσα; Να θέλω άνθρωπο να με αγαπάει και να καλύπτει την αγάπη. 

Ξεκινάμε σε αυτά τα θέματα της κατανοήσεως, από τα πρωτογενή εξωτερικά μεγέθη και [μετά] πάμε στα βαθιά καρδιακά μεγέθη. Τα σκαλοπάτια της αναπτύξεως του ανθρώπου σε αυτά τα θέματα είναι τρία.

Α. Οι αισθήσεις οι εξωτερικές.  

Β. Ο νους, η σκέψη, η λογική και

Γ. Η καρδία. 

Ήδη αυτό που ρωτάς, να αισθάνομαι την αγάπη του Θεού είναι θέμα καρδιάς. Για να φθάσω όμως σε αυτό που αισθάνομαι όμως πρέπει να αρχίσω από τα προηγούμενα στάδια. Έτσι είναι, προσπαθώ να είμαι λιτός, δεν μπορώ να μιμηθώ τον Μέγα Βασίλειο. Αλλά λιτός προσπαθώ να είμαι. Άρα θα  ξεκινήσω το δρόμο της κατανοήσεως της αγάπης του Θεού που είναι καρδιακό μέγεθος  να το αισθάνομαι από τα πρώτα. Μη λες από το τρίτο. Το πώς το αισθάνεσαι στην καρδιά σου!  Από τα πρώτα. 

Ποια είναι τα πρώτα; Τα απλά πράγματα. Το ότι σήμερα έφαγες φαγητό και δεν πέθανες, το ότι ήπιες νερό, ανέπνευσες οξυγόνο, το ότι είδες το πράσινο. Αυτά δεν είναι αισθήσεις δωρεάς του Θεού; Είναι σκουπίδια αυτά; Αυτή είναι η πρωτογενής εξωτερική ανάλυση των αισθήσεων.  Η δοξολογική στάση είναι η αρχή για την βαθύτερη κατανόηση του Θεού. Αυτό μετά, αν καλλιεργηθεί και αρχίσεις να δοξολογείς το Θεό, «Δόξα σοι τω δείξαντι το φως». Και δεν είναι μόνο το φώς της αποκαλύψεως Του,  είναι και το φώς, είδαμε φώς σήμερα, πολύ απλά. Δεν δοξολογούμε το Θεό για αυτό που είδαμε κάθε μέρα;   Γιατί δεν μπορούμε να ζήσουμε  την ελευθερία που έχουν τα πουλάκια που αρκούνται σε ένα καρπό και σε μια στάλα νεράκι; Γιατί δεν τολμούμε να Τον δοξολογήσουμε; Γιατί έχουμε άλλες απαιτήσεις από τη ζωή! Γιατί θέλουμε να αρπάξουμε τη ζωή και να καταξιωθούμε! Άρα αντί να δοξολογούμε το Θεό. Για τα πρωτογενή να τον δοξολογήσουμε… χανόμαστε σε αυτά που δεν έχουμε και θεωρούμε αυτονόητα αυτά που έχουμε, αυτό είναι το πρώτο λάθος. Ήδη, αν δεν το κάνω αυτό κάθε μέρα, ήδη είναι πολύ μακριά ο δρόμος να πάω στην βαθιά κατανόηση και αφού εγώ νιώθω ότι είμαι πάντα μόνος μου θα ζητάω κάποιους να με  αγαπάνε, θα έχω και μια κοπέλα που θα με αγαπάει πάρα πολύ μέχρι να με βαρεθεί φυσικά λόγο της τρέλας μου έτσι, αυτό είναι δεδομένο σίγουρα. Και μετά θα ψάξω μια άλλη και μια άλλη και τα λοιπά και θα πάμε έτσι λέγοντας. 

Αν καταφέρω και είμαι δοξολογικός σε αυτό το σημείο πια δοξολογώ το Θεό για τα αυτονόητα που δεν είναι καθόλου αυτονόητα αλλά τα λέω αυτονόητα… όπου ο νους μου λίγο ελευθερώνεται και δεν εξαντλούμε στο τι θα φάμε και τι θα πιούμε, σε όλη αυτή την ιστορία. Ο νους μου ελευθερώνεται και έτσι αρχίζει η θεραπεία του νου. Και αρχίζει ο νους να κατανοεί το Θεό ως λογική. Νιώθεις που ο Θεός, τον νιώθεις μετά [ μέσα ]από άλλα πράγματα από την κατανόηση του ανθρώπου, ένας άνθρωπος που θα σου πει καλημέρα, μικρά πραγματάκια, έτσι που σου άνοιξε το δρόμο στο λεωφορείο να περάσεις, να μην περάσει πρώτος, τέτοια μικρά πραγματάκια, αρχίζεις μέσα από κινήσεις εξωτερικές των ανθρώπων να καταλαβαίνεις πως υπάρχει ένας στοιχειώδης σεβασμός και λες και αυτό ο Θεός το επέτρεψε. Και σέβεσαι τα μικρά πράγματα της ζωής σου, έτσι, πολύ απλά και ο νου σου αρχίζει να γεμίζει από το Θεό. 

Και τότε λες: Δεν στρέφομε λίγο παραπάνω στο Θεό και αρχίζει μετά η άσκηση σου, η εκοπή των παθών, η εκοπή του εγωισμού, η εκοπή των επιθυμιών των κακών, η  μεταστροφή στο Θεό και γεμίζεις από τη χάρη του Θεού. Και μετά στο τρίτο στάδιο επειδή γέμισα από τη χάρη του Θεού αυτό είναι μια αίσθηση ζωντανή και μια γεύση που δεν περιγράφεται γιατί είναι γεύση και όπως κάθε γεύση είναι προσωποπαγής και δεν περιγράφεται. 

Σου έδωσα τον δρόμο πολύ απλά για αυτό το οποίο ρώτησες. Αλλιώς θα μείνεις στα πρώτα στάδια γκρινιάζοντας και αγαπώντας και αγαπώμενος σε ψευτοέρωτες. Στο απεύχομαι .

 

περί συναισθήματος

....και να μην αφηνόμαστε, να μην αφήνουμε τις αισθήσεις μας να μας κατευθύνουν, ούτε την φαντασία και τις εντυπώσεις μας. Βλέπετε αυτά τα στιγμιαία γεγονότα, οι επί μέρους συναισθηματικές καταστάσεις. Ποτέ διαβάζοντας τα κείμενα της ορθοδοξίας μας, ειδικά των πατέρων της εκκλησίας και των νηπτικών πατέρων δεν συνάντησα πιστέψτε με ούτε μία φορά στο πρωτότυπο κείμενο, τη λέξη, συναίσθημα. Ούτε μία φορά. Ποτέ η ορθοδοξία δεν κινείται πίσω από συναισθηματικές καταστάσεις που είναι ακριβώς οι εντυπώσεις της στιγμής. Επειδή είμαστε όλο αισθήσεις, εντυπωσιαζόμαστε από τα αισθησιακά πράγματα και εκεί αποκτούμε ένα συναίσθημα, δηλαδή είναι μία πολύ εξωτερική έκφραση των εσωτερικών αισθημάτων που είναι δώρο που μας έδωσε ο Θεός. Επειδή ακριβώς δεν τα καλλιεργούμε βαθιά τα αισθήματα που μας έδωσε ο Θεός, την αγάπη, την καρτερία, την υπομονή, αυτά είναι πολύ βαθιά αισθήματα. Εμείς συναισθηματικά παίρνουμε κάτι απ αυτά κάποια στιγμή για λίγες στιγμές. Δηλαδή βλέπεις ένα πεινασμένο παιδάκι και θυμάσαι ότι πρέπει να αγαπήσεις, αυτό είναι ένα συναίσθημα, αυτό θα φύγει μετά από λίγο αν δεν το καλλιεργήσεις βαθιά με τα μέτρα που ήδη αναλύω αυτή την βραδιά. Δηλαδή υπάρχει μια διαρκής βαθιά καλλιέργεια του εσωτερικού ανθρώπου που δεν επηρεαζόμαστε πια απ τα συναισθήματα. Είμαστε ολόκληροι μια αίσθηση.

Κατ εξοχήν αίσθηση, βλέπετε και ο Χριστός μας το είπε: ΟΦΘΑΛΜΟΣ. Είναι ένα αισθητήριο ο οφθαλμός, αλλά υπάρχει το βαθύ αισθητήριο του οφθαλμού που βλέπει βαθιά τα πράγματα. Αλίμονο αν έβλεπες κάτι και επιρεαζόσουνα σχετικά από αυτά που βλέπεις. Ή θα χαιρόσουνα ή θα λυπόσουνα ή θα απογοητευόσουνα γιατί το βλέπεις έτσι και εκφράζει μόνο το συναίσθημα, δεν έχεις το βαθύ οφθαλμό να βλέπεις βαθιά τα πράγματα τι κρύβεται πίσω από αυτά και πέρα από αυτά. Δηλαδή βλέπεις κάποιον που σε βρίζει. Αν δεν λειτουργήσεις βαθιά την απαντοχή, την ταπείνωση, θα στεναχωρηθείς, θα διαμαρτυρηθείς γιατί έρχεται το συναίσθημα της αδικίας. Αλλά αυτό είναι συν-αίσθημα δεν είναι αίσθημα βαθύ. Αν έχεις ταπείνωση μέσα σου θα κάνεις μία ευχή γι αυτόν που σε βρίζει. Αυτό που έκανε ο Χριστός μας όταν τον σταύρωναν και όταν επάθαινε. Είναι άλλη έκφραση του συναισθήματος κ άλλη των αισθημάτων που έχουμε μέσα μας. Αυτά λοιπόν δεν τα καλλιεργήσαμε εμείς γι αυτό η ζωή μας είναι γεμάτη εντυπώσεις και εκφράσεις περιστασιακές. Αισθήσεις - φαντασία - εντυπώσεις...

(απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα ομιλίας του π.Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου )