Εδώ με σένα ζωγραφίζω την γλυκειά και φωτεινή μορφή της Εκκλησίας μου με το να παρέχω στο δεξί σου χέρι τη δύναμι, την οποία ακριβώς κατόπιν θα δώσω στα χέρια των φίλων μου και των ιερέων.

ιγ΄  

Ω βαπτιστά και εριστά, μη εις αντιλογίαν, αλλά προς λειτουργίαν συντόμως ευτρεπίζου· ιδού γαρ όψει α τελώ· ώδε ζωγραφώ σοι την τερπνήν και φαεινήν μορφήν της εκκλησίας μου νέμων τη δεξιά σου την δύναμιν, ήνπερ μετά ταύτα χορηγήσω ταις παλάμαις των φίλων μου και των ιερέων· δεικνύω σοι σαφώς το άγιον πνεύμα, την φωνήν δε του πατρός ακουτιώ σε γνήσιον υιόν δηλούσαν με και βοώσαν· ‘ούτος υπάρχει το φως το απρόσιτον.’

ιγ΄ 

Ω Βαπτιστή φιλόνικε, όχι γι’ αντιλογία μα προς υπηρεσία σύντομα να ’τοιμάζεσαι. Κοίταξε ’δω και σίγουρα θα

καταλάβης όσα κάμνω. Εδώ με σένα ζωγραφίζω την γλυκειά και φωτεινή

μορφή της Εκκλησίας μου με το να παρέχω στο δεξί σου χέρι τη δύναμι, την οποία

ακριβώς κατόπιν θα δώσω στα χέρια των φίλων μου και των ιερέων. Σου δείχνω καθαρά το Άγιο Πνεύμα, και του Πατέρα τη φωνή θα σε κάνω να ακούσης

που γνήσιο Γιό του με δηλώνει και λέει∙

‘Αυτός είναι το Φως το Απρόσιτο’.

 

 

Από το βιβλίο «Ύμνοι», Ρωμανού Μελωδού, απόδοση στα νέα ελληνικά: Αρχιμ. Ανανία Κουστένη, τόμος Πρώτος, Β΄ έκδοση, Εκδόσεις Χ. Μπούρας, Αθήνα.

Άγιος Γρηγόριος ο Δομέστικος

Άγιος Γρηγόριος ο Δομέστικος

Ο όσιος Γρηγόριος ήταν επίσης ψάλτης στην Μεγίστη Λαύρα την εποχή του Ιωάννη του Κουκουζέλη. Μία ημέρα, κατά την διάρκεια της θείας Λειτουργίας της παραμονής των Φώτων, ο Γρηγόριος από θεία έμπνευση έψαλε όχι το «Άξιον εστιν», αλλά το «Επί σοι χαίρει Κεχαριτωμένη», που ψάλλεται μετά την αγία Αναφορά, κάθε φορά που τελείται η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Φάνηκε τότε μπροστά του η Παναγία για να τον ευχαριστήσει και ως δείγμα της ευνοίας της του έδωσε, όπως και στον Ιωάννη τον Κουκουζέλη, ένα χρυσό φλουρί, το οποίο φυλάσσεται έκτοτε στην Μονή. Αφού έζησε θεάρεστα και τον υπόλοιπο βίο του, εκοιμήθη εν ειρήνη.

Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος 2ος, Οκτώβριος. Ίνδικτος, 

Άγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης

Άγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης

Ο όσιος πατήρ ημών Ιωάννης γεννήθηκε στο Δυρράχιο (Πρώτη Ιουστινιανή) της Ιλλυρίας στα τέλη του 13ου αιώνος κατά τους χρόνους των Κομνηνών. Επειδή έμεινε ορφανός από πατέρα, τον ανέθρεψε η μητέρα του και τον έστειλε στους καλύτερους διδασκάλους. Έτσι, ο Ιωάννης έλαβε εξαιρετική μόρφωση, σύντομα διακρίθηκε για την αγγελική φωνή του και έγινε ο καλύτερος ψάλτης της αυτοκρατορικής αυλής. Ο αυτοκράτορας τον αγαπούσε ιδιαίτερα και σκεπτόταν μάλιστα να τον νυμφεύσει με μία πλούσια κόρη. 

Ο νεαρός όμως Ιωάννης επιζητούσε με όλη την ψυχή του να εγκαταλείψει τον κόσμο και να αφιερωθεί στον μοναχικό βίο. Η ευκαιρία που του έστειλε ο Θεός ήταν μία επίσκεψη του ηγουμένου της Μεγίστης Λαύρας στο παλάτι. Η όψη του εντυπωσίασε τόσο πολύ τον Ιωάννη, ώστε αποφάσισε να εγκαταλείψει τα εγκόσμια· φόρεσε έναν άθλιο τρίχινο χιτώνα και πήγε στο Άγιον Όρος. Εκεί παρουσιάσθηκε ως άγνωστος στην πύλη της Μεγίστης Λαύρας. Μετά από σύντομη δοκιμασία έλαβε το αγγελικό Σχήμα και του ανατέθηκε να βόσκει τους τράγους στις βουνοπλαγιές. Μακριά από όλους, προσευχόταν αδιαλείπτως και ανέπεμπε προς τον Θεό τόσο γλυκύτατες και αρμονικές μελωδίες, που οι τράγοι στέκονταν και τον άκουγαν. Ακόμη και όλη η φύση έμοιαζε να διακόπτει κάθε κίνησή της για να μην τον ενοχλεί. 

Τον άκουσε ωστόσο ένας ερημίτης, ο οποίος ασκήτευε εκεί κοντά, και ένιωσε τέτοιο θαυμασμό και δέος που πήγε και το είπε στον ηγούμενο. Ο Ιωάννης αναγκάσθηκε τότε να φανερώσει την πραγματική του ταυτότητα. Αλλά, χάρη στην μεσολάβηση του ηγουμένου, ο αυτοκράτορας, που εν τω μεταξύ τον αναζητούσε και ανέθεσε σε ανθρώπους του να τον βρουν, συγκατατέθηκε να τον αφήσει να μονάσει στο Αγιώνυμο Όρος. Έτσι, ο Ιωάννης εγκαταστάθηκε κοντά στην Λαύρα, σε ένα Κελλί αφιερωμένο στους Αγίους Αρχαγγέλους. Τις έξι ημέρες της εβδομάδος ησύχαζε εκεί μόνος του και την Κυριακή πήγαινε στο Μοναστήρι για να ψάλλει στην εκκλησία προς αγαλλίαση των συμμοναστών του. 

Ένα Σάββατο του Ακαθίστου (πέμπτο Σάββατο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής), την ώρα που με επιμέλεια και κατάνυξη έψαλλε τον κανόνα της Θεοτόκου, παρουσιάσθηκε μπροστά του η Κυρία Θεοτόκος και του έδωσε ένα χρυσό νόμισμα, λέγοντάς του: «Χαίρε, Ιωάννη, τέκνο μου! Ψάλλε προς χάρη μου και δεν θα σε εγκαταλείψω!». Επίσης, με θαύμα της Παναγίας θεραπεύθηκε και η πληγή των ποδιών του, που είχε δημιουργηθεί από την πολύωρη ορθοστασία στο ψαλτήρι. 

Το υπόλοιπο του βίου του το πέρασε ο όσιος με νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή. Όταν προείδε την ημέρα του θανάτου του, συγκέντρωσε γύρω του όλους τους αδελφούς, συγχωρήθηκε με όλους και τους παρήγγειλε να τον ενταφιάσουν στο Κελλί των Ταξιαρχών (πριν από το 1341). 

Πάμπολλα και εξαίσια είναι τα μουσικά μέλη που αποδίδονται στον όσιο Ιωάννη τον Κουκουζέλη και αποτελούν καταλυτικό σταθμό στην εξέλιξη της βυζαντινής μουσικής.

Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος 2ος, Οκτώβριος. Ίνδικτος,