π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος - Κυριακή Στ΄Ματθαίου

ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ 

θ΄.1-9

Αρχίστε να δουλεύετε πάνω στην καρδιά σας, στην βαθιά ηρεμία της καρδιάς στη βαθιά ησυχία που είναι αποτέλεσμα της πίστεως και της προσφοράς μας στο Θεό

Κήρυγμα του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου την Κυριακή 27ης Ιουλίου του 1997 σε mp3- εδώ 

Η Εκκλησία μας γιορτάζει σήμερα τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος του Ιαματικού, αλλά η περικοπή που ακούσαμε, παρόλο που δεν είναι η περικοπή που οι πατέρες έθεσαν για να αναγινώσκεται εις τιμήν του Αγίου, συνέπεσε η περικοπή αυτή, να ομιλεί για ίαμα και θεραπεία και έτσι τα γεγονότα συνδυάζονται και μπορούμε για λίγο να θεολογήσουμε πάνω στο θέμα της δυνατότητας της θεραπείας, που έχουμε ζώντας κοντά στην Εκκλησία και ακόμα περισσότερο να προσδιορίσουμε, αφού γιορτάζουμε σήμερα τον Άγιο Παντελεήμονα, τι σημαίνει η θεραπευτική ικανότητα και δύναμη που έχουν οι Άγιοι και προβαίνουν σε ιάματα κατά τα μέτρα που το επιτρέπει η αγάπη του Θεού. 

Να σας θυμίσω, μία αφετηριακή πρόταση πολύ σπουδαία και μετά να σταθούμε σε κάποιες πτυχές της Ευαγγελικής περικοπής και να δούμε, αυτόν τον πραγματικά πολύ σπουδαίο δρόμο, τι σημαίνει η θεραπεία μας. Να θυμάστε τα εξής αφετηριακά. Ότι ο άνθρωπος δεν ήταν φτιαγμένος για να αρρωσταίνει. Μέσα από το γενικό κλίμα της πτώσεως του, μπορεί και αρρωσταίνει άλλοτε υπεύθυνος ων και άλλοτε ανεύθυνος ων. Άλλη φορά η ασθένεια η σωματική, εκδηλούμενη, οφείλεται σε δική μας ευθύνη και άλλη φορά ανευθύνως αλλά ζώντας μέσα σε ένα κλίμα μεταπτωτικό αρρωστημένο, αρρωσταίνουμε. Αυτό σημαίνει πρώτα, πρώτα πως δεν μπορούμε μία αρρώστια να την ορίσουμε και να πούμε ότι είναι πάντοτε αποτέλεσμα της προσωπικής μας αμαρτίας, αλλά οπωσδήποτε είναι αποτέλεσμα της γενικής πτώσεως του ανθρώπινου γένους. Και έτσι δεν μπορούμε κάποιον άρρωστο να τον πούμε αμαρτωλό, αλλά όλοι όντας άνθρωποι που ζούμε μέσα στον κόσμο τον μεταπτωτικό μπορούμε υπευθύνως ή ανευθύνως να αρρωσταίνουμε. 

Αυτό είναι δεδομένο για να μην μπορούμε να κρίνουμε τίποτε για τη ζωή του άλλου. Εν τω κρυφώ και εν τη καρδία του κάθε ανθρώπου κρύβεται η αιτία της αρρώστιας του. Υπάρχει όμως η θεραπευτική της αρρώστιας, η οποία και αυτή έχει δύο δυνατότητες. Όπως λέμε είμαστε άρρωστοι και δεν ξέρουμε αν είμαστε υπεύθυνοι ή ανεύθυνοι γι’ αυτό, η θεραπευτική αυτή έχει δύο δυνατότητες. Η πρώτη δυνατότητα είναι να προβούμε σε μία σωματική θεραπεία. Αυτό κάνει ο κόσμος και καλά το κάνει και η δεύτερη περίπτωση είναι να κάνουμε μία ολοκληρωτική θεραπεία, η οποία ακουμπώντας τις βαθιές πτυχές της ψυχής μας, έρχεται να επεκταθεί και προς το σώμα. Οπότε, η θεραπεία που γίνεται από τα μέτρα του κόσμου η σωματική, έρχεται να έχει άλλες ρίζες, ρίζες που βρίσκονται στο κέντρο της ψυχής. Αφού θυμόμαστε αυτές τις βασικές προτάσεις, να δούμε και λίγες λέξεις, λίγες στιγμές της Ευαγγελικής περικοπής που πραγματικά προσδιορίζουν το βάθος της θεραπευτικής που κάνει η Εκκλησία, που κάνουν οι ιαματικοί Άγιοι, όπως ο σημερινός ο εορταζόμενος Άγιος Παντελεήμων και πώς το έκανε ο Χριστός μας. 

Ακούστε τις λέξεις που είπε ο Χριστός θεραπεύοντας αυτόν τον άρρωστο άνθρωπο που σήμερα ακούσαμε να τον γιατρεύει ο Χριστός στην περικοπή πριν από λίγο. 

Πρώτα πρώτα ο Χριστός προσδιορίζει το γεγονός και βλέπει ότι, αυτόν τον προσέφερον, έτσι λέει το Ευαγγέλιο. Προσέφερον αυτόν. Αυτό είναι πολύ σπουδαίο, δεν τον έφεραν απλώς τον «προσέφεραν» σημαίνει που αυτοί που τον έφερναν, η κοινότητα, το σώμα το ανθρώπινο που υπήρχε γύρω, είχε μία βαθιά εμπιστοσύνη στο Χριστό. Τον προσέφεραν, και όταν προσφέρω κάτι σημαίνει [πως το] προσφέρω. Δεν το προσφέρω με καμία προοπτική. Δηλαδή τον έφεραν εκεί και δεν είπανε: γιάτρεψε τον γιατί αν δεν τον γιατρέψεις εμείς δεν θα πιστεύουμε σε σένα. Τον έφεραν εκεί και είπαν: ό,τι και να γίνει, τον πήγαμε εκεί. Και να γιατρευτεί σωματικά και να μην γιατρευτεί, πήγε εκεί που πρέπει να πάει. Τα υπόλοιπα τα ξέρει Εκείνος. Αυτό είναι μία πολύ σπουδαία κίνηση, αυτή η κίνηση της προσφοράς, η αναγωγή μας στο Θεό, την ώρα τη δύσκολη, την οποιαδήποτε στιγμή της ζωής μας που αρχίζει αυτό να λειτουργεί θεραπευτικά. Αρκεί να είναι προσφορά και να μην είναι ήθος ανταλλακτικό. Οπότε προσεγγίζοντας το Χριστό ως προσφορά, δεν θέλεις τίποτα, προσεγγίζεις και δεν θέλεις καν τη θεραπεία σου τη σωματική. Θέλεις να φτάσεις Αυτόν και ξέρεις ότι πλησιάζοντας Αυτόν, επειδή θα γιατρευτείς μέσα σου, το άλλο πια είναι δευτερεύον. Εκείνος ξέρει αν πρέπει κάπου περισσότερο να κρατήσουν οι πόνοι ή να φύγουν οι πόνοι. Είναι πια δευτερεύον το θέμα της εξωτερικής θεραπείας. Γιατί η Εκκλησία κάνει ένα βαθύ κοίταγμα στη μέσα θεραπεία κι αν αυτή η μέσα θεραπεία μπορεί να εκδηλωθεί και πρέπει να εκδηλωθεί και ως εξωτερική, ας γίνει. Αρκεί να γίνει βαθιά θεραπεία και σε αυτό στοχεύει ο Χριστός και σε αυτό στοχεύει η Εκκλησία. Δηλαδή να κάνουμε πρώτα πρώτα την προσφορά μας, οπότε με την προσφορά και μόνο που κάνουμε επειδή πλησιάζουμε το Χριστό άδολα τότε ακριβώς επειδή δεν θέλει με τίποτα από Αυτόν, αρχίζουμε και θεραπευόμαστε. Για αυτό μετά από λίγο, Χριστός ομίλησε για την πίστη που είχε, ότι η πίστη μπορεί να θεραπεύσει. 

«Ιδών την πίστη αυτών». Επειδή είναι αποτέλεσμα αυτής της προσφοράς. Και όσες φορές αναμετριόμαστε πια με την πίστη και το κάνουμε με το μυαλό, κάνουμε λάθος, αν δεν κάνουμε πρώτα την προσφορά μας για να πιστέψουμε. Έτσι η πίστη πια, που είναι η πολύ βαθιά εμπιστοσύνη είναι θεραπευτική, αλλά έχει την προϋπόθεση της προσφοράς, της βαθιάς προσφοράς. Να λοιπόν δύο πρώτα σημεία, η προσφορά και η πίστη η οποία έρχεται να αρχίσει να γιατρεύει τα δεδομένα τα εσωτερικά της ψυχής του ανθρώπου. Τα πολύ βαθιά δεδομένα, που εμείς λίγο τα πιάνουμε αυτά και λίγο τα προσεγγίζουμε και μετά από κει πια αφού υπάρχουν αυτές οι δύο προϋποθέσεις ο Χριστός προβαίνει σε βαθύτερες αναλύσεις κοιτάζοντας τους ανθρώπους που είναι γύρω, κοιτάζοντας τον άρρωστο ομιλεί πια για κάτι πολύ πιο ουσιαστικό, ομιλεί για τις ενθυμήσεις και τα πονηρά τα οποία κρύβονται έν ταις καρδίες αυτών. Βλέπει τον κόσμο γύρω που δεν πιστεύει και γελάει πώς μπορεί αυτός να κάνει αυτό και ομιλεί για τις ενθυμήσεις για αυτό που έχουμε μέσα μας, το θυμικό σημαίνει το βάθος της ψυχής μας και ομιλεί για το πώς ακριβώς μπορούμε να πιστέψουμε, να έχουμε ένα θυμικό το οποίο δεν έρχεται να λειτουργεί καταστροφικά και με έναν τρόπο παλίνδρομο. Ομιλεί λοιπόν για τις ενθυμήσεις που έχουν μέσα στις καρδιές αυτών. Τι καρδιά έχεις δηλαδή, τι προσφορά έκανες, τι πίστη έχεις, επειδή μέσα σου θεραπεύτηκες αυτό μπορεί να εκδηλωθεί μετά και ως εξωτερική θεραπεία. Αλλά οπωσδήποτε μέσα σου θεραπεύτηκες. Αυτοί που είναι γύρω υγιείς, αλλά έχουν ενθυμήσεις και πονηρά έχουν εν ταις καρδιές αυτών, είναι αθεράπευτοι εκεί γύρω στο Χριστό. Ο άρρωστος και όλοι που είναι γύρω από τον άρρωστο, αυτοί είναι θεραπευμένοι, γιατί ακριβώς δεν έχουν πονηρά και ενθυμήσεις εν ταις καρδίες αυτών. 

Το μεγάλο παιχνίδι της θεραπείας μας πιά, παίζεται μες στην καρδιά μας. Και όποιος είναι άρρωστος σωματικά πρώτα εκεί πρέπει να ανατρέξει. Να κάνει μία κάθαρση καρδιάς για οποιαδήποτε αρρώστια μιλάμε, έχει δεν έχει ευθύνη. Να κάνει πρώτα μία κάθαρση καρδιάς, όπου η καρδιά αναπαύεται και αρχίζει και λειτουργεί βαθιά η θεραπεία μας και όποιος δεν είναι άρρωστος, ξέροντας πού ζει μέσα σε ένα κόσμο μεταπτωτικό και πάλι εκεί να ανατρέξει για να μπορεί να αρχίσει να το πούμε, μία προληπτική θεραπευτική για τα πιθανά αρρωστήματα που θα έρθουν πάνω του και για να μπορεί να τα γιατρέψει με ένα γρήγορο, αλλιώτικο ρυθμό. Αυτό το θέμα των ενθυμήσεων και των πονηρών των καρδιών ημών είναι ακριβώς το κέντρο, είναι το κύτταρο της θεραπευτικής του ανθρώπου και ο Χριστός, μόνο μέσα από κει θεραπεύει. 

Οι Άγιοι Ανάργυροι οι θεραπευτές, οι Άγιοι οι ιαματικοί, εκεί στοχεύουν και ποτέ δεν γιατρεύσαν άνθρωπο χωρίς ο ίδιος να το θέλει. Αυτό σημαίνει ακριβώς ότι στόχευαν στο κέντρο. Αφού το ξέρουμε αυτό και αφού το ξέρουμε αυτό και εμείς πια θα στοχεύουμε στο κέντρο και εκεί πια Ανοίγουμε το δρόμο της βαθιάς της οποιασδήποτε θεραπείας μας. Αν δεν είμαστε άρρωστοι, επιταχύνουμε το ρυθμό της θεραπευτικής μας, της ιάσεως μας γιατί η καρδιά μας δεν έχει μέσα [τις] διχασμούς. Ένας διχασμένος άνθρωπος μέσα του, πολύ δύσκολα μπορεί να γιατρευτεί και στα σωματικά μεγέθη γιατί ακριβώς παλινδρομεί η ψυχική του δύναμη. Εδώ λοιπόν πια στην καρδιά κρύβεται η θεραπευτική και ο Χριστός εκεί στόχευσε και Άγιοι Ανάργυροι εκεί στοχεύουν και όλα αυτά ακριβώς για να μπορούμε να να κάνουμε ένα άγγιγμα πάνω στον εαυτό μας και να βοηθήσουμε την ολοκληρωτική θεραπευτική μας. Ήρθαν συστήματα στον κόσμο τα οποία σήμερα στην εποχή μας μιλούν για μία ολιστική θεραπευτική. Αλλά αυτό το έχει μόνο η Εκκλησία. Αυτοί έπιασαν ότι πίσω από το σωματικό κρύβεται κάτι άλλο. Αλλά επειδή δεν διαθέτουν Χριστό για να θεραπεύσουν, λένε ότι υπάρχει κάτι παραπέρα από το σώμα Αλλά βάζουν πια δικές τους λανθασμένες πολλές φορές λανθασμένες δαιμονιώδεις, μηχανικές και μηχανισμούς για να θεραπεύσουν. Η Εκκλησία και μόνο έχει την ολιστική ιατρική στα χέρια της γιατί έχει όλον τον άνθρωπο στα χέρια της γιατί μόνο ο Χριστός μπορεί να μπει στις ενθυμήσεις και στις καρδιές των ανθρώπων. 

Προσεγγίστε και αυτά τα θέματα και αρχίστε να δουλεύετε πάνω στην καρδιά σας, στην βαθιά ηρεμία της καρδιάς στη βαθιά ησυχία που είναι αποτέλεσμα της πίστεως και της προσφοράς μας στο Θεό και τότε πια έχουμε στα χέρια μας την θεραπεία μας πέρα από την προσφορά την ουσιαστική άλλα δευτερεύουσα που θα κάνει η ιατρική του κόσμου και πρέπει να την κάνει και έχουμε πια την θεραπευτική στα χέρια μας και πέρα από το αν θα γιατρευτούμε σωματικά ή όχι. Και έτσι απλώς αν παραμείνει η αρρώστια παρόλη την προσφορά και την πίστη μας, σημαίνει πρώτα που πρέπει και πάλι από την αγάπη του Θεού να του κουβαλούμε πάνω μας κάποιο σκόλοπα τη σαρκί, που πιθανώς να είναι μία ενεργοποίηση πνευματική. Δεν ξέρω γιατί, το γιατί πια δεν το ξέρω όπως ο Απόστολος Παύλος μέσα στην αρρώστια του δεν το ήξερε. Αλλά και πάλι αν κάνω τη βαθιά ολιστική θεραπευτική της καρδιάς και παραμείνει η αρρώστια ξέρω [ότι] αυτό είναι για καλό μου και ξέρω τότε, το κάθε σημείο του πόνου μου το αντικρίζω  δοξολογώντας τον Θεό και κάθε κραυγή του πόνου γίνεται δοξολογία. Μόνο έτσι μπορεί η αρρώστια να γίνει δοξολογία μέσα από αυτή τη διαδικασία. 

Ας τα αφήσουμε αυτά στην καρδιά μας και ας παρακαλέσουμε και τον μεγάλο Άγιο Παντελεήμονα τον Ιαματικό, όχι απλώς να θεραπεύσει τις αρρώστιες μας -αυτό είναι δευτερεύον- να παρακαλεί τον Κύριο να ανοίξει ο νους μας και η καρδιά μας και να καταλαβαίνουμε όλη αυτή την ιστορία και τότε πια δεν θα λέμε στους Αγίους μας: "θεράπευσε με γιατί πονάω". Παρακάλεσε τον Κύριο όμως να καθαρίσει την καρδιά μας και μετά, ότι γίνει με τον πόνο μας, Εκείνος ξέρει τα υπόλοιπα. 

Εξεγειρόμενοι πρωί επισκέπτεσθε τους παρ’ υμίν ασθενείς. (Κανόνας του Μ. Αντωνίου)

Εξεγειρόμενοι πρωί επισκέπτεσθε τους παρ’ υμίν ασθενείς. 

(Κανόνας του Μ. Αντωνίου)

Την παλαιά εποχή οι ασκηταί συνήθιζαν να σηκώνωνται περί το μεσονύκτιο και να τελούν την νυκτερινή ακολουθία. Εν συνεχεία το πρωί, όταν πια είχε φέξει, τελούσαν την θεία λειτουργία. Και τώρα ακόμη σε πολλά μοναστήρια του Αγίου Ορούς η πρωινή ακολουθία, ιδιαίτερα η λειτουργία, προϋποθέτει φως. Ήδη στην τελευταία ευχή του όρθρου ο ιερεύς ευχαριστεί τον Θεόν για το ότι μας έφερε το φως του ήλιου. Εμείς έχομε ενώσει την νυκτερινή ακολουθία με τον όρθρο και την θεία λειτουργία.

Μόλις σηκωθήτε, λέγει ο άγιος, το πρώτο που έχετε να κάνετε είναι να επισκεφθήτε τους ασθενείς. Ο ασθενής, επειδή διέρχεται μία ιδιάζουσα κατάστασι, πιο εύκολα ρέπει προς την αμαρτία, προς τον πειρασμό, προς την στενοχώρια, προς τους λογισμούς. Η φύσις του είναι πιο αδύνατη, γι’ αυτό ζητάει παρηγοριά, ενίσχυσι. Όταν τον επισκεφθής το πρωί, παίρνει θάρρος και αλλοιώς αντιμετωπίζει την ήμερα του. Λέγοντας όμως ο άγιος, επισκέπτεστε τους παρ’ υμίν ασθενείς, δεν εννοεί να ψάχνετε πού υπάρχουν άρρωστοι, αλλά εννοεί αυτούς που είναι στο περιβάλλον σας. Δηλαδή δεν βάζει βραχνά, αλλά θέτει έναν περιορισμό,

Ο άγιος απευθύνει αυτόν τον κανόνα στους υγιείς και όχι στους ασθενείς, ώστε να περιμένουν να τους κάνουν πρωί-πρωί επίσκεψι. Ο άρρωστος πρέπει να θυμάται ότι η ασθένεια που του χαρίζει ο Θεός είναι μοναδική ευκαιρία για την τελείωσί του. Η ασθένεια αντικαθιστά την προσευχή, που δεν μπορούμε να κάνωμε, αντικαθιστά την λατρεία, στην οποία δεν μπορούμε να συμμετάσχωμε. αντικαθιστά τα κατορθώματα της πίστεως, των παλαισμάτων, την νηστεία, όταν πρέπει να φάμε. Όταν είμαστε άρρωστοι, με ελάχιστο αντίδωρο εξοφλούμε όλες μας τις υποχρεώσεις απέναντι του Θεού.

Ο σατανάς όμως μας τα παρουσιάζει ανάποδα και μας δημιουργεί απογοήτευσι. Αυτό δεν είναι σωστό. Η ασθένεια που μας δίνει ο Θεός είναι με το σταγονόμετρο ζυγισμένη για μας, που θέλομε να γίνωμε τέλειοι. Αποκλείεται να γίνωμε τέλειοι χωρίς την αρρώστια, και μάλιστα την απρόσμενη, την απρόοπτη, η οποία ενδεχομένως μας ταπεινώνει ενώπιον των άλλων με το να τους χρειαζόμαστε και να μην μπορούμε να ζήσωμε μόνοι μας.

Όταν λοιπόν ασθενούμε, ας γνωρίζωμε πως αυτό είναι το άθλημά μας, το μεταγωγικό μέσον μας για τον ουρανό, και ότι είναι ανάγκη να στομώνωμε τον εαυτό μας και όσο μπορούμε να μην έχωμε ανάγκη τους άλλους. Να μοιάζωμε του Κυρίου και τους αγίους, οι οποίοι ούτε παρηγοριές ζητούσαν, ούτε ελάφρυνσι του ζυγού της ασθενείας τους. Επίσης, ας είμαστε πραγματικοί αθληταί στην νηστεία. Ας μη ζητάμε εύκολα την κατάλυσι και τα πιο παράξενα φαγητά ή εκείνα που ποτέ δεν τα τρώγαμε. Χρειάζεται να είμαστε πολύ προσεκτικοί, μήπως, αντί να αγιάσωμε, πέσωμε σε βάραθρο και εξέλθουμε χωρίς στέφανο.

Τους παρ’ υμίν ασθενείς. Εάν διαβάσωμε την ζωή του αγίου, θα διαπιστώσουμε ότι με την λέξι ασθενείς εννοεί τους σωματικώς, αλλά προπάντων τους ψυχικώς και πνευματικώς ασθενείς, οι οποίοι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τον αγώνα τους και τα τρωτά της υγείας τους. Πνευματική ασθένεια είναι τα πάθη, τα αμαρτήματα, οι λογισμοί, οι φαντασιώσεις… Αλλά όποιος έχει λογισμούς, δεν έχει ισορροπημένη ψυχή, έχει ψυχικά νοσήματα. Και όποιος αμαρτάνει, δεν είναι σωματικώς υγιής. Γι’ αυτό οι ασθενείς είναι συνήθως τα πιο συμπαθή μέλη μιας αδελφότητος, είτε έχουν μια βαρειά ασθένεια, έναν καρκίνο, είτε έχουν έναν πονόδοντο. Ο ασθενής έχει ανάγκη από ειδική περιποίησι και δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτόν, διότι ο Θεός μας συγκληρωνει, μας παρέχει την ίδια κληρονομιά.

Δεν μπορεί να στηριχθή η αδελφότητα, όταν υπάρχη σκληρότητα, αδιαφορία προς τον ασθενή. Διότι ασθενής δεν είναι ο άλφα ή ο βήτα· στην πραγματικότητα όλοι είμεθα ασθενείς. Μπορεί να μη φαίνεται σήμερα η ασθένεια μας, θα φανή όμως αύριο ή μεθαύριο, όταν θα βρεθούμε σε μια δύσκολη στιγμή. Όλοι λοιπόν είμεθα ασθενείς και έχομε την χρεία ιατρού, όπως λέγει ο ίδιος ο Κύριος. Γι’ αυτό μία παλαιότατη, ωραιότατη μοναχική παράδοση, την οποία τιμούσαν και οι μεγάλοι Πατέρες, είναι το εξεγειρόμενοι πρωί εττισκέπτεσθε τους παρ’ υμίν ασθενείς.

Η επίσκεψις όμως των ασθενών δεν μπορεί να γίνεται χωρίς την γνώσι και την ευλογία του ειδικού προσώπου, του Γέροντος ή του νοσοκόμου. Διότι ο άρρωστος είναι δυνατόν να κουράζεται ή να βλάπτεται από τις πολλές επισκέψεις μας. Η ενότης της αδελφότητας, η διατήρησις του ενός σώματος είναι σημαντική. Ο ένας έχει την ανάγκη του άλλου, αλλά τόσο όσο για να συγκρατούμεθα και όχι να γινώμεθα χειρότεροι. Όταν συνηθίσωμε τον αδελφό μας να νοιώθη ως ανάγκη τις επισκέψεις μας, τον ρίχνομε στο βάραθρο και δεν τον βοηθούμε να αναστηθή. 

Αρχιμ. Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου. «Νηπτική ζωή και Ασκητικοί κανόνες», εκδ. Ίνδικτος- Αθήναι 2011, σ. 6-9

Η αγία Συγκλητική για τις αρρώστιες του σώματος

 

Η αγία Συγκλητική για τις αρρώστιες του σώματος

πηγή:εδώ 

Έλεγε η αγία Συγκλητική: Είναι πολλές οι παγίδες του διαβόλου. Δεν μπόρεσε να κλονίσει μια ψυχή με τη φτώχεια; Παρουσιάζει τον πλούτο ως δόλωμα. Δεν έκανε τίποτε με τους εξευτελισμούς και τους χλευασμούς; Προβάλλει επαίνους και δόξα. Νικήθηκε με την υγεία; Φέρνει αρρώστια στο σώμα· επειδή δηλαδή δεν μπόρεσε να εξαπατήσει την ψυχή με τις ηδονές, προσπαθεί με τους αθέλητους πόνους να την κάνει να παρεκτραπεί. Μας προξενεί λοιπόν, αφού ζητήσει την άδεια, κάποιες πολύ βαριές αρρώστιες (πρβ. Ιώβ 2:5-7), ώστε με την αδημονία να θολώσει την αγάπη μας προς τον Θεό.

Εσύ όμως, ακόμη και αν το σώμα σου σφάζεται από τους πόνους και φλέγεται από υψηλό πυρετό, ή και ψήνεται από άσβεστη δίψα, αν τα παθαίνεις αυτά, επειδή είσαι αμαρτωλός, θυμήσου την αιώνια κόλαση, την αιώνια φωτιά και τις αφόρητες τιμωρίες, και δεν θα κυριευτείς από αδημονία εξαιτίας όσων υποφέρεις τώρα. Να χαίρεσαι μάλιστα, γιατί σε επισκέφτηκε ο Θεός, και να έχεις διαρκώς στο στόμα σου το παρήγορο ρητό του προφήτη Δαβίδ: «Πολλές παιδαγωγικές δοκιμασίες μου έστειλε ο Κύριος, στον θάνατο όμως της αμαρτίας δεν με παρέδωσε» (Ψαλμ. 117:18).

Ήσουν σίδερο; Με τη φωτιά του πυρετού αποβάλλεις τη σκουριά. Αν πάλι είσαι άρρωστος, ενώ ήσουν ενάρετος, από τα μεγάλα προοδεύεις στα μεγαλύτερα. Είσαι χρυσάφι; Με τη φωτιά θα γίνεις χρυσάφι πιο καθαρό. Σου δόθηκε αρρώστια, υπηρέτης του σατανά, στο σώμα (Β’ Κορ. 12:7); Να χαίρεσαι πολύ. Δες με ποιον έγινες όμοιος: με τον μέγα Παύλο, που φώτισε την οικουμένη! Δοκιμάζεσαι από τον πυρετό και υποφέρεις από το ρίγος; Αφού λοιπόν περάσεις και εσύ από φωτιά και από νερό, θα βρεις να σε περιμένει η αναψυχή (Ψαλμ. 65:12). Όταν δηλαδή σε βρουν τα πρώτα, περίμενε και το επόμενο.

Μη λυπηθείς που λόγω της αρρώστιας του σώματος δεν μπορείς να σταθείς όρθιος στην προσευχή ή να ψάλλεις με φωνή. Όλα αυτά και τα παρόμοια τα κάναμε για να νικήσουμε τις σαρκικές επιθυμίες. Έτσι και η νηστεία και ο ύπνος καταγής έχουν νομοθετηθεί εναντίον των αισχρών ηδονών· αν όμως αυτές μειώθηκαν λόγω της αρρώστιας, εκείνα είναι περιττά. Και τι λέω περιττά; Η αρρώστια, ως ισχυρότερο και ανώτερο φάρμακο, βοηθά περισσότερο στο να ταπεινωθεί εντελώς το σαρκικό φρόνημα. Και αυτή είναι η μεγάλη άσκηση, το να υπομένουμε καρτερικά τις αρρώστιες και να ευχαριστούμε τον Θεό.

Τυφλώθηκαν από αρρώστια τα μάτια μας; Ας μη μας φανεί βαρύ. Τα όργανα της απληστίας χάσαμε, με τα εσωτερικά όμως μάτια βλέπουμε σαν σε καθρέφτη τη δόξα του Κυρίου (Β’ Κορ. 3:18). Κουφαθήκαμε; Ας ευχαριστήσουμε τον Θεό. Δεν θα ξανακούσουμε μάταια ακούσματα, με τα νοερά αυτιά όμως θα ακούμε πάντοτε τον λόγο του Κυρίου. Έπαθαν τα χέρια ή τα πόδια μας; Στερηθήκαμε, για την ωφέλειά μας, τα μέλη που κάνουν την αμαρτία· έχουμε όμως εσωτερικά χέρια και πόδια, με τα οποία θα κατατροπώσουμε τον εχθρό και θα βαδίσουμε με ασφάλεια τον δρόμο που οδηγεί στον ουρανό. Όλο το σώμα καταπονείται από την αρρώστια; Ο εσωτερικός όμως άνθρωπος αποκτά τέλεια υγεία.

Ας μη μας πιάνει λοιπόν αδημονία όταν αρρωσταίνουμε, αλλά ας ευχαριστήσουμε τον Θεό που όλα τα οικονομεί για το συμφέρον μας και συχνά, με την πρόσκαιρη αρρώστια του φθαρτού σώματος, χαρίζει στην αθάνατη ψυχή υγεία και σωτηρία αιώνια.

ΕΥΕΡΓΕΤΙΝΟΣ, τόμος Γ’, Υπόθεση ΙΗ’ (18), σελ. 146. Εκδόσεις Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 2006.

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΣΕ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΛΛΕΣ ΣΥΜΦΟΡΕΣ

 

Επιστολή Ι´

ΣΤΟΝ ΑΔΕΛΦΟ ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΣΕ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΛΛΕΣ ΣΥΜΦΟΡΕΣ 

Σε παρακαλώ, παιδί μου, να υπομένεις και να ευχαριστείς για τις συμφορές που σου συμβαίνουν εξαιτίας της αρρώστιας, σύμφωνα μ’ εκείνον που λέει: «Όλα όσα σου συμβαίνουν, να τα δέχεσαι σαν καλά», για να εκπληρωθεί σε σένα, παιδί μου, ο σκοπός της Θείας Προνοίας σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Παρε λοιπόν κουράγιο και δυνάμωσε, με τη Χάρη του Θεού και την «οικονομία» Του για σένα. Ο Θεός μαζί σου.

 «Αββά Δωροθέου Έργα Ασκητικά.», 

Εκδ. «ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ», Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Καρέας, 2000  

Οι λεπροί στο Άγιον Όρος

Οι λεπροί στο Άγιον Όρος 

Mε μια πολύ ελεύθερη μετάφραση, σας μεταφέρουμε τις ταξιδιωτικές εμπειρίες ενός Γάλλου περιηγητή, αλλά και γιατρού συνάμα το 19 αιωνα στο Άγιον Όρος…όπου μέσα από την ορθολογιστική προσέγγιση του θέματος ξεπηδά η “τρελή” για τα σημερινά δεδομένα αντιμετώπιση των ασθενών από τους υγιείς μοναχούς του Αγίου Όρους….μια αντιμετώπιση εντελώς Ορθόδοξη, Αγιορείτικη, με γνώμονα την παρηγοριά του αδελφού και ασπίδα για την ασθένεια το ” έχει ο καλός Θεός”…και βλέπουμε ότι κανείς από τους υπηρετούντες δεν ασθένησε… 

Σας το παραθέτουμε ζητώντας την επιείκεια σας για την μετάφραση.. 

Στις σελίδες 219-238 του εγγράφου αυτού, βρίσκουμε πληροφορίες του δέκατου ένατου αιώνα, από ένα Γάλλο γιατρό -δεν είχε απολύτως κανένα γιατρό ακόμη εκεί- στο νοσοκομείο λεπρών που ήταν κοντά στο μοναστήρι των Ιβήρων στο Άγιον Όρος. Θα δούμε ότι οι μοναχοί ενδιαφερόντουσαν και είχαν κοινή ζωή με αυτούς τους σοβαρά άρρωστους με μεγάλη πίστη -χωρίς καμία επιφύλαξη- τα τελευταία πενήντα χρόνια, οι μοναχοί της μονής Ιβήρων κατασκεύασαν ένα άσυλο για τους λεπρούς, οι οποίοι προηγουμένως ζητούσαν καταφύγιο στα δάση του Αγίου Όρους, και αυτό οδηγούσε σε μια ζωή άγρια με σίτιση από βότανα και ρίζες! 

Το λεπροκομείο είναι 10 λεπτά μακριά από το μοναστήρι. Βέβαια η κατάσταση του λεπροκομείου είναι μακριά από αυτά που υπήρχαν τότε στις πολιτισμένες χώρες, ωστόσο, το λεπροκομείο ήταν ένα πολύ καλό καταφύγιο για να βρουν μια στέγη, και η παρεχόμενη τροφή στους ασθενείς, που λόγω της ασθένειας τους δεν μπορούσαν να ζήσουν μόνοι, και τους εμπόδιζε να πεθαίνουν από την πείνας και τέλος, είχαν μια ιατρική φροντίδα απαραίτητη για τη κατάσταση τους. 

Το λεπροκομείο είναι υπό την προστασία των Αγίων Αναργύρων και το κόστος, λειτουργία του ήταν, έξι χιλιάδες φράγκα ετησίως. Βρίσκεται σε ένα γραφικό μικρό λόφο, περιτριγυρισμένο από αιωνόβια δέντρα τα οποία είναι ιδανικό καταφύγιο από τη υπερβολική ζέστη των ακτίνων του ήλιου το καλοκαίρι, με θέα στην εξοχή, όπου το θυμάρι δημιουργούσε ένα χαλί και υπήρχαν όλα τα είδη άγριων λουλουδιών με φωτεινά χρώματα και γλυκό άρωμα κατά τη διάρκεια της άνοιξης. 

Το ακίνητο αποτελείται από ισόγειο και επτά δωμάτια. Κάθε δωμάτιο έχει ένα παράθυρο και ένα τζάκι για τη θέρμανση το χειμώνα. Ένα θερμοκήπιο εξυπηρετεί τους ασθενείς που θέλουν να περπατήσουν όταν βρέχει. Υπάρχει και ένα μικρό εκκλησάκι ίδιας κατασκευής όπως και το υπόλοιπο κτήριο. Ο κήπος χωρίζεται σε δύο μέρη, ένα για την καλλιέργεια των λαχανικών και ένα για τα λουλούδια, ώστε να έχουν ευχάριστη απασχόληση οι ασθενείς.

Ο αριθμός των λεπρών που ζουν σε αυτό το λεπροκομείο ποικίλλει από 8 έως 20. Αυτά είναι όλα ωραία, αλλά αυτό που κάνει άσχημη εντύπωση, είναι η έλλειψη καθαριότητας του σώματος, τα είδη ένδυσης και διατροφής των εν λόγω δυστυχών ανθρώπων η βρωμιά τους σε όλα τα πράγματα είναι φοβερή, και η τροφή τους αποτελείται από παστά ψάρια και αποξηραμένα λαχανικά ή πρασινάδα – πάντα με ελαιόλαδο – οστρακοειδή, χταπόδι, κλπ.. Αυτή είναι πράγματι η διαιτητική διατροφή τους και ούτε αυγό ούτε γάλα διαθέτουν λόγω της απόλυτης απουσίας των ζώων που μπορούν να γεννήσουν τα αυγά ή να γεννήσουν τα ζώα. 

Καταλαβαίνουμε ότι σε αυτές τις αξιοθρήνητες συνθήκες υγιεινής οποιαδήποτε προσπάθεια, για τη θεραπεία αυτών των ασθενών, είναι αδύνατη. 

Αυτοί όμως οι λεπροί, δεν είναι απομονωμένοι, μολονότι παραμένουν σε ειδικό κτίριο. Μοναχοί και ασκητές τους επισκέπτονται συνεχώς. Συχνά για να περάσουν αρκετές ημέρες ανάμεσά τους, μοιράζονται τα γεύματα τους, τη στέγασης. Συχνά φορούν ρούχα των λεπρών, σεντόνια και φανέλες των τελευταίων, γεμάτα ξερό πύον από τις πληγές και έλκη. Μεταξύ αυτών υπάρχουν ασκητές που επιδίδονται σε αυτές τις πρακτικές εδώ και πολλά χρόνια χωρίς καμία επιφύλαξη. Κανείς τους όμως δεν κόλλησε τη ασθένεια της λέπρας, παρά την επιθυμία τους να ταπεινώσουν τη σάρκα με την απόκτηση μιας σκληρής και ανίατης ασθένειας, ως θυσία προς τον Κύριο που πονάει όποιον αγαπά. 

Ιερείς που συνδέονται με το άσυλο έχουν παραμείνει μεταξύ των λεπρών για δεκαπέντε ή και τριάντα χρόνια, συνεχώς τρώνε μαζί και διάγουν τη ζωή κοινά, όλοι όμως είναι σώοι και αβλαβείς. Άξια παρατήρησης που περιγράφονται στο τέλος αυτού του κεφαλαίου και παρατηρήθηκαν από το Δρ Phanouriadi πχ ο ασθενής αριθ. 8 είχε στη δική του υπηρεσία για εννέα χρόνια, ένα νεαρό υπάλληλο, ο οποίος διαμένει και κοιμάται στο ίδιο δωμάτιο, χρησιμοποιεί την ίδια σκεύη πίνει και στο ίδιο κύπελλο. Ένας δεύτερος νεαρός που συνδέονται με άλλο ασθενή για δεκατρία χρόνια έχοντας μια κοινή ζωή. Αλλά οι νέοι άνδρες όμως αυτοί είναι σώοι και σε μια υγιέστατη κατάσταση. 

Εν ολίγοις, είπε ο συνάδελφός μας ο Δρ Phanouriadi, παρατηρείται ότι τα τελευταία πέντε χρόνια σ΄ αυτή την ομάδα λεπρών, κανένας από τους πολλούς ανθρώπους που παρακολούθησαν τους λεπρούς που ζούσαν εκεί, όπως αποδείχθηκε ανωτέρω, δεν έχει κολλήσει λέπρα. 

Πριν από μερικά χρόνια αναφέρεται, ένας λεπρός πρόσφερε δείπνο σε ένα εφημέριο και το διάκονος του. Ο ασθενής λεπρός είχε έλκη στα χέρια του, αλλά έκανε αυτός όλες τις εργασίες του νοικοκυριού, όπως σέρβιρε στο τραπέζι…. και μερικές σταγόνες του πύον έσταξαν από τις πληγές αυτές μέσα στη σούπα. Η εφημέριος επέπληξε τον απρόσεκτο λεπρό, αλλά δεν αρνήθηκε να φάει τη σούπα με τα καρυκεύματα!!! 

Οι τρόφιμοι του ασύλου Ιβήρων προέρχονται από την Ιερισσό, τη Πελοπόννησο, τη Μυτιλήνη, το Βόλου, το νησί της Θάσου, τη Κάλυμνο, κλπ.. Ο Δρ Phanouriadi, γιατρός του Αγίου Όρους, μας είπε ότι η κληρονομικότητα είναι αποδεκτή από όλους εκεί.. Μερικές φορές είναι ο πατέρας, τις περισσότερες φορές η μητέρα, ή γιαγιά, ή ο παππούς που ήταν λεπροί. Όμως, ο αγαπητό συνάδελφός μας, μας παραθέτει στοιχεία που δείχνουν ότι οι λεπροί γονείς έχουν ενίοτε παιδιά υγιή και ελεύθερα μέχρι την ηλικία που τα συνάντησε. Οι περιπτώσεις που είναι πιο συχνές, έχουν το πατέρα λεπρό, και τη μητέρα υγιής. Τα πρώτα συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται εδώ 8-20 ετών Ο Δρ Phanouriadi δεν είχε γνωρίσει ποτέ μικρά παιδιά που πάσχουν από λέπρα. Λέπρα phymatode είναι η πιο συνηθισμένη μορφή. 

Με τη Λέπρα trophonévrosique μπορουν να ζήσουν και να γεράσουν. Υπήρχε σ ένα μοναστήρι ασθενής ηλικίας ογδόντα χρόνια και ήταν λεπρός από το τριακοστό έτος. Άλλοι που έχουν την ασθένεια αντιστάθηκαν για τριάντα πέντε, ακόμα και πενήντα πέντε χρόνια. 

Όλοι οι ασθενείς με λέπρα, χωρίς εξαίρεση, ανήκουν σε οικογένειες ναυτικών και αγροτών, που υποφέρουν, όπως λέει ο συνάδελφός μας, από την παιδική τους ηλικία από όλα τα είδη των στερήσεων. Άσχημα ντυμένοι, χωρίς θέρμανση το χειμώνα, είναι ευάλωτα στις αντιξοότητες του καιρού και υποφέρουν τα πιο άθλια φτώχεια. 

Στις χώρες καταγωγής των ασθενών της μονής Ιβήρων, η λέπρα θεωρείται μεταδοτική. Ο φόβος του πληθυσμού είναι τόσο μεγάλος αντικρίζοντας έναν λεπρό, που τους εξορίζουν, πάντα μακριά από τόπους όπου συχνάζει ο κόσμος. Τέτοιου είδους δολοφονίες διαπράχθηκαν όταν λεπροί, που τους είχαν αυστηρές συστάσεις απομόνωσης, παραβίασαν την εντολή και εισήρθαν σε χώρους όπου ζούσαν υγιείς. 

Ωστόσο αναφέρεται, υπάρχουν περιοχές που δεν είχαν απομονωθεί οι λεπροί και ζουν και λαμβάνουν τα γεύματά τους με τους υγιείς ανθρώπους χωρίς καμία προφύλαξη. Αλλά καμία γυναίκα δεν θέλει να παντρευτεί έναν λεπρό. Εάν, μετά το γάμο, ο ένας σύζυγος γίνει λεπρός, ο υγιής σύζυγος μπορεί να ζητήσει διαζύγιο. Αλλά πιο συχνά οικογένειες με λεπρούς εξακολουθούν να ζουν χωρίς καμία καταγγελία , και προσχωρούν και στην απόκτηση παιδιών. 

Όλοι οι λεπροί του Αγίου Όρους ξέρουν ότι η κακή διατροφή, ειδικά με χοιρινό κρέας, λάδι, παστά ψάρια, χέλια, τα οποία κάνουν κατάχρηση, είναι πολύ επιβλαβής για την υγεία τους. Φοβούνται, επίσης, το κρύο και την υγρασία, αφού επιδεινώνουν την κατάστασή τους πάντα. 

Πηγή:ΕΔΩ

Αυτός που προσεύχεται αναλαμβάνει εν μέρει εσωτερικά τα παθήματα εκείνου για τον οποίο προσεύχεται, και επιπλέον την ευθύνη για τον άνθρωπο αυτόν ενώπιον του Θεού. Το λέω αυτό, όχι για να αρνηθώ να προσευχηθώ για τη Ν., αλλά για να πω ότι εμείς ούτε και τον Θεό βάζουμε σε δύσκολη θέση.

 

Επιστολή 31

Η διαίσθηση, τα όνειρα και τα συμπεράσματα του λογικού μας.

Η αληθινή κρίση. Η προσευχή για τους ασθενείς.

The Old Rectory

12 Ιανουαρίου 1968

… Τις ευχές μου τις έστειλα νωρίτερα, πριν πάρω τις δικές σας. Έπειτα με παρέσυρε το ρεύμα της ζωής· με παρέσυρε και δεν μπόρεσα πια να σου γράψω πάλι.

Είναι φυσικό για μας τους χριστιανούς να αρχίζουμε την επαφή με τους οικείους μας με προσευχή και ευλογία. Και σε μένα δημιουργήθηκε η ανάγκη γι’ αυτό, κι έτσι κάθε γράμμα μου προς εκείνους για τους οποίους είμαι βέβαιος ότι θα δεχθούν την ευλογία μου, το αρχίζω με αυτή.

Τώρα που είσαι τόσο ανήσυχη, πρέπει να μην καθυστερήσω την απάντησή μου. Αλλά συγχώρησέ με. Θα σου πω ανοικτά ότι με έβαλες σε δύσκολη θέση. Εξηγώ γιατί.

Γράφεις: «Νωρίτερα ποτέ δεν με παραπλάνησε η διαίσθησή μου, και τώρα θα ήθελα να μάθω». Αν πω ότι αυτή τη φορά η διαίσθησή σου έσφαλε πραγματικά ή, όπως εσύ λες, «σε παραπλάνησε», τότε φοβούμαι ότι δεν θα είσαι με αυτό πραγματικά ικανοποιημένη και ευχαριστημένη. Ακόμη περισσότερο, διότι όσον αφορά εμένα και εκείνους που είναι εδώ δεν είναι ήδη πρώτη φορά που παραπλανάσαι.

Αν πάλι δεν πω τίποτε για το θέμα αυτό και καθυστερήσω το γράμμα, τότε θα πιστέψεις στη διαίσθησή σου, και το πράγμα θα είναι εντελώς ανώφερο. Σε σχέση με αυτό ας μιλήσουμε πριν από όλα και γι’ αυτό: Με πολλούς ανθρώπους έγινε και συμβαίνει έτσι, ώστε τα όνειρά τους συχνά να αποδεικνύονται κατά κάποιον τρόπο προφητικά. Και έτσι συνήθισαν αυτοί να «πιστεύουν» στα όνειρά τους. Αυτό όμως είναι άκρως επικίνδυνο, σύμφωνα με την ασκητική μας αντίληψη. Κατά παρόμοιον τρόπο σε πολλούς συμβαίνει το ίδιο και με τη διαίσθησή του … Όταν γίνεται λόγος για ασήμαντα πράγματα, τότε το σφάλμα δεν είναι και τόσο σπουδαίο. Αν όμως γίνεται λόγος για θέματα υψίστης σπουδαιότητος, τότε κάθε λάθος θα έχει ως αποτέλεσμά του την έσχατη καταστροφή. Κάτι λοιπόν παρόμοιο συμβαίνει διαρκώς στον κόσμο με πλήθος ανθρώπων.

Κάτι εξίσου σπουδαίο συμβαίνει επίσης με τη διαίσθησή μας, όταν υπερβαίνει τα όρια του δέοντος για τη λύση των προβλημάτων με τη λογική μας[1]. Στο βιβλίο μου γράφω γι’ αυτό πολύ σύντομα, μιλώντας για τα όρια της λογικής μας, δηλαδή της λογικής μας σκέψεως, για το ότι τα συμπεράσματα της λογικής μας ποτέ δεν είναι απολύτως ορθά[2]. Το ίδιο λοιπόν και με τις κρίσεις μας για τους ανθρώπους. Γι’ αυτό και δόθηκε η εντολή για εκείνους που ζητούν την Αλήθεια, «μη κρίνετε …»[3].

Ποια κρίση τέλος πάντων αναζητούμε; Αναμφίβολα την απόλυτα αληθινή, αν είμαστε πραγματικά «άνθρωποι» και όχι «υπάνθρωποι». Το ίδιο λοιπόν και στην αναζήτηση της γνώσεως, αγωνιζόμαστε με οριακή ένταση όλου του είναι μας για την απόλυτη γνώση της αλήθειας και τίποτε λιγότερο. Για κάθε φυσιολογικό άνθρωπο, που δημιουργήθηκε δηλαδή αληθινά κατ’ εικόνα Θεού, αυτό είναι εντελώς φυσικό και τίποτε άλλο δεν υπάρχει. Αλλά στη δική μας «λογική σκέψη» είναι αναπόφευκτο ελάττωμα η ανεπάρκεια γνώσεως.

Έτσι συνήθως ψυχολογικά παρουσιάζεται στους ανθρώπους η διέξοδος του λογικού τους ως ορθή μέχρις οφθαλμοφάνειας. Αλλά αν αυτοί είναι ικανοί για αυτοανάλυση, τότε με λογική επίσης πορεία θα μπορούσαν να οδηγηθούν στην αντίληψη ότι η οφθαλμοφάνεια αυτή είναι απατηλή. Δεν χρειάζεται όμως να επιμείνουμε περισσότερο σ’ αυτό.

Για να δικάσουμε ή να κρίνουμε με απόλυτη αλήθεια, είναι απαραίτητο να είμαστε φορείς μιας πείρας που αγκαλιάζει τα πάντα και μιας γνώσεως που εξαντλεί τα πάντα. Εμείς όμως γνωρίζουμε μόνο «εκ μέρους», όπως είπε ο Απόστολος Παύλος[4]. Βέβαια κι εσύ και κάθε άλλος θα πείτε: «Τότε όμως πώς είναι δυνατό να ζήσουμε, δηλαδή να ενεργήσουμε στην  καθημερινότητά μας»; Ναι, αυτό δεν είναι και εύκολο.

Η επιστήμη μας είναι υπερβολικά μεγάλη. Ο σκοπός που βρίσκεται μπροστά της είναι τόσο μεγαλειώδης, ώστε κάθε άλλη «επιστήμη», υπερήφανη για τον εαυτό της, δεν είναι τίποτε μπροστά της, όπως π.χ. η κίνηση των συγχρόνων «κατακτητών» της σελήνης και του Άρη δεν είναι τίποτε σε σύγκριση με την απεραντοσύνη του κόσμου. Ώ! Αναπόφευκτα στον κόσμο αυτό πάντοτε κατά κάποιον τρόπο πάσχουμε. Είναι φυσική για μας η ορμή προς το Άναρχο Όν και η αναζήτηση της ένωσης κάθε όντος με την Πρωταρχική Αρχή, αλλά στα όρια της γης και στο φαράγγι της σάρκας μας δεν κατορθώνουμε την τελειότητα. Γι’ αυτό και πάσχουμε. Ξεχνάμε τα «μικροπράγματα» του γήινου αυτού επιπέδου· παραχωρούμε χώρο ή μέρος σε κάθε όν· συχνά υπομένουμε ακόμη και τις προσβολές προκειμένου να πετύχουμε το ποθούμενο. Είμαστε ανίσχυροι, όχι γιατί πραγματικά συμβαίνει αυτό, αλλά διότι, εξαιτίας της αγάπης μας προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο, παραιτούμαστε και αποχωρούμε.

Συνεπώς από τα σύντομα αυτά λόγια, σε παρακαλώ, βγάλε το αντίστοιχο συμπέρασμα. Δηλαδή μετρίασε πρωτίστως την εμπιστοσύνη στη διαίσθησή σου, και τότε θα κάνεις λιγότερα λάθη. Τότε θα γίνει σημαντικά ευκολότερο να σε αγαπούν, και η ίδια θα είσαι πιο ελεύθερη στην αγάπη σου προς τους ανθρώπους. Πίστεψε ότι περισσότερες από μία φορές προσπέρασες ψυχρά την ειλικρινή αγάπη που σου έδειξαν. Γνωρίζοντας πόσο φλογερά αγωνίζεσαι για την αλήθεια και την τελειότητα, αποφασίζω να πω ότι, σύμφωνα με τον λόγο του ίδιου του Αποστόλου Παύλου, πρέπει να μην είμαστε οφειλέτες σε τίποτε άλλο, παρά μόνο στην αγάπη[5]. Θα μου πεις ότι αυτό είναι διασκευή των λόγων του Παύλου. Ναι, αυτό είναι διασκευή, για να υπογραμμίσω, όπως μου φαίνεται, το νόημα της διδαχής που περικλείεται στο ότι εμείς οφείλουμε να αγαπούμε τους άλλους σε κάθε περίπτωση όχι λιγότερο απ’ όσο αυτοί μας αγαπούν. Αλήθεια, η Ν. σε αγαπά, όχι όμως περισσότερο από μερικούς άλλους. Γι’ αυτό εξάλλου έκανε για σένα πολύ λιγότερα από μερικούς άλλους που ποτέ δεν παύουν να σκέφτονται τι ακόμη μπορούν να κάνουν, προκειμένου κάπως να σε χαροποιήσουν. Περισσότερο μην τους «κεντρίζεις».

Αυτές τις ημέρες πήρα γράμμα από τη Ν. Γράφει: «Ορίστε, ο Ν.Ν. είναι άνθρωπος με τον οποίο δεν μπορείς να σφάλλεις ούτε να έρχεσαι σε προστριβές». Τέτοιος ήταν και ο Γέροντας Σιλουανός. Και μολονότι δεν μοιάζουν όλοι με αυτούς τους ανθρώπους, ωστόσο ας προσπαθήσουμε κι εμείς να είμαστε λίγο πιο «καλοπροαίρετοι» …

Πολλές φορές έλεγα σε ανθρώπους ότι, αν δεν είναι διατεθειμένοι σε περίπτωση θεραπείας με την προσευχή να αλλάξουν ριζικά τη ζωή τους, τότε καλύτερα θα κάνουν να χρησιμοποιούν τους συνηθισμένους γιατρούς[6]. Οι τελευταίοι παίρνουν την αμοιβή τους, και το θέμα γι’ αυτούς λήγει. Οι ίδιοι οι γιατροί δεν αναλαμβάνουν περισσότερη ευθύνη, θεωρώντας το αυτό επιβεβλημένο για τους ίδιους. Αυτό εξαρτάται από τη λεπτότητα κάθε γιατρού.

Οι νόμοι του κράτους υπερασπίζονται τους «ειδικευμένους» γιατρούς από την ενοχοποίησή τους σε περίπτωση που αυτοί προκαλέσουν ουσιαστική βλάβη σε κάποιον από απροσεξία. Από την άποψη αυτή είναι δυνατά σχεδόν και εγκλήματα ακόμη εκ μέρους των ιατρών. Αλλά τέτοιου είδους απροσεξίες τις συνοδεύουν με την έκφραση: «Λάθος στη διάγνωση». Και δεν έχουν άλλες συνέπειες.

Εντελώς διαφορετικά γίνεται με τη χριστιανική προσευχή. Αυτός που προσεύχεται αναλαμβάνει εν μέρει εσωτερικά τα παθήματα εκείνου για τον οποίο προσεύχεται, και επιπλέον την ευθύνη για τον άνθρωπο αυτόν ενώπιον του Θεού. Το λέω αυτό, όχι για να αρνηθώ να προσευχηθώ για τη Ν., αλλά για να πω ότι εμείς ούτε και τον Θεό βάζουμε σε δύσκολη θέση. Αυτό χρειάζεται πολλή συζήτηση. Αλλά ούτως ή άλλως Τον οδηγήσαμε στον Σταυρό, Τον θανατώσαμε και τώρα δημιουργούμε «θεολογία» για τον «θάνατο του Θεού»[7]. Η σύγχρονη επιστήμη προχώρησε σημαντικά στον χώρο της κατακτήσεως των δυνάμεων της φύσεως. Αλλά με ποιο αποτέλεσμα; Κάθε φορά ο Δημιουργός της φύσεως εκτοπίζεται ολοένα και περισσότερο από τον κόσμο και την ανθρώπινη συνείδηση. Όσο βαθύτερα αποκαλύπτονται τα γνήσια «θαύματα» του κόσμου, τόσο λιγότερο ευαίσθητος στο θαύμα γίνεται ο άνθρωπος …[8].

---

[1] Στην πρωταρχική μορφή του γράμματός του ο Γέροντας Σωφρόνιος συνέχισε τη σκέψη του: «… Η λογική δραστηριότητα του εγκεφάλου έχει εσωτερικά για μας φοβερή πειστικότητα. Είναι δύσκολο να βρεις ανθρώπους που γνωρίζουν τα όριά τους (για να μην πω την αμάθειά τους), και γι’ αυτό είναι πολύ προσεκτικοί στα συμπεράσματά τους. Ήδη έγραψα για το θέμα αυτό με συντομία (όπως πάντοτε προσπαθώ να κάνω), ότι αυτοί σαφώς αντιλήφθηκαν ότι τα συμπεράσματα του λογικού μας ποτέ δεν συμβαίνει να είναι απολύτως σωστά, εφόσον αυτό θα μας έκανε αναγκαστικά αληθινούς παντογνώστες και ανθρώπους που αγκαλιάζουν τα πάντα, φέροντας μέσα μας όλη την κτίση και μένοντας πλήρως ενωμένοι με τον Δημιουργό του παντός …».

[2] Αρχιμ. Σωφρονίου, Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, σ. 206-7.

[3] Ματθ. 7,1.

[4] Α’ Κορ. 13,8.

[5] Ρωμ. 13,8.

[6] Ο Γέροντας Σωφρόνιος αναφέρεται σε αυτό το θέμα απαντώντας στο αίτημα της Μαρίας να προσευχηθεί για μια συγγενή τους. Στο γράμμα της από τις 2 Ιανουαρίου 1968 η Μαρία γράφει: «Δεν την βάφτισαν. Τώρα είναι θανάσιμα άρρωστη· έχει κληρονομική πάθηση. Περιστοιχίζεται από ανθρώπους που την αγαπούν και φροντίζουν πολύ γι’ αυτήν. Αλλά εγώ θα ήθελα εσύ να την μνημονεύεις κάποτε».

[7] Ο Γέροντας Σωφρόνιος έχει υπ’ όψιν του εδώ κάποιες μορφές ριζοσπαστικής θεολογίας της δεκαετίας του ’60. Η βασική ιδέα της θεολογίας για τον «θάνατο του Θεού» συνίσταται στο ότι η έννοια του Θεού, όπως και ο ίδιος ο Θεός, έχασαν κάποια σημασία για τη σύγχρονη Δύση, έτσι ώστε το είναι μπορεί να εξηγηθεί και χωρίς Αυτόν. Οι υποστηρικτές του ρεύματος αυτού, θεωρώντας τους εαυτούς τους οπαδούς του Χριστού, αποπειράθηκαν να αναθεωρήσουν ριζικά τον Χριστιανισμό κατά τις αντιλήψεις της σύγχρονης εκκοσμικευμένης κοινωνίας.

[8] Στο γράμμα αυτό ο Γέροντας Σωφρόνιος πρόσθεσε: «Αυτό το γράμμα δεν το έστειλα στη Μαρία, φοβούμενος μήπως της προκαλέσει πόνο, και τότε οι σχέσεις μας γίνουν ακόμη πιο “ευαίσθητες”». Στην παραλλαγή του γράμματος που αναφέρεται πιο πάνω πρόσθεσε ο Γέροντας μερικές αλλαγές στο αρχικό κείμενο. Στο γράμμα της 2^ας Ιανουαρίου 1968 που προηγήθηκε, η Μαρία απαντώντας στις χριστουγεννιάτικες ευχές του Γέροντα έγραψε: «Παράδοξο πράγμα, μολονότι στα λόγια δεν υπάρχει τίποτε που θα μπορούσε να προκαλέσει τη σκέψη ότι θύμωσες μαζί μου, είχα βέβαιη τη διαίσθηση, ότι το γράμμα προς εμένα γράφθηκε χωρίς κανένα θερμό αίσθημα και, ίσως ακόμη και με αίσθημα εκνευρισμού. Παλαιότερα η διαίσθησή μου ποτέ δεν με είχε παραπλανήσει. Τώρα όμως χάρηκα που είδα ότι έσφαλα».

ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

ΑΓΙΟΥ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΤΟΥ ΕΣΣΕΞ

Ο όσιος Ιωνάς σώζει μουσουλμανικό χωριό από χολέρα μετά από παράκληση μουσουλμάνου!

 

Ο όσιος Ιωνάς σώζει μουσουλμανικό χωριό από χολέρα μετά από παράκληση μουσουλμάνου!

Ο μουσουλμάνος Μεδζίντ Χαντζιμπίεβ γράφει στην εφημερίδα «Φως» το εξής: 

Κοντά στην πόλη Αικατερινοντάρ του Κουβάν (περιοχή στη νότιο Ρωσία) βρίσκεται το χωριό Τοχτομουκάι, όπου κατοικούν πάνω από δυο χιλιάδες καυκάσιοι μουσουλμάνοι.

Σ’ αυτό το χωριό εμφανίστηκε φοβερή επιδημία χολέρας. 

Κάθε μέρα πέθαιναν 20-25 άτομα. Ο πανικός ήταν απερίγραπτος. Όλες οι ελπίδες είχαν σβήσει, επειδή δεν υπήρχε ιατρική βοήθεια. 

Εγώ είμαι κάτοικος αυτού του χωριού και μουσσουλμάνος. Είχα ακούσει από μερικούς γνωστούς μου ρώσους, για την αγιότητα και τη δύναμη της προσευχής του ηγουμένου του μοναστηριούς της Αγίας Τριάδος στο Κίεβο του γέροντα Ιωνά και είχα δει με τα μάτια μου αρκετές περιπτώσεις θεραπείας στο Αικατερινοντάρ που έγιναν με την προσευχή του. 

Γι’ αυτό την 29η Ιουλίου έστειλα στο Κίεβο ένα τηλεγράφημα όπου περιέγραφα το δράμα μας, και ζήτησα από τον π. Ιωνά τις προσευχές του για τη σωτηρία μας απ’ τη χολέρα.

Έλαβα πολύ γρήγορα μια θερμή και παρηγορητική απάντηση, ότι αυτός δέχτηκε την παράκλησή μου και προσεύχεται προς το θρόνο του Θεού για τη σωτηρία του χωριού. 

Μετά το τηλεγράφημα επακολούθησε η ευλογία: 

Παρακολουθούσα προσεκτικά τα γεγονότα μέσα στο χωριό και καθημερινά μάθαινα όλες τις σχετικές εξελίξεις για την επιδημία της χολέρας. 

Γι’ αυτό είμαι σε θέση να βεβαιώσω θετικά ότι από την ημέρα που έστειλα το τηλεγράφημα, οι θάνατοι μειώθηκαν σημαντικά και η ασθένεια υποχώρησε. 

Από τον Αύγουστο μάλιστα δεν εμφανίστηκαν νέα κρούσματα της αρρώστιας, αλλά ούτε και μια περίπτωση θανάτου. 

Επιστολή στο περιοδικό «Ρώσος προσκυνητής», αριθμός 35, του 1892, η οποίοα αναδημοσιεύεται στο βιβλίο ο “Στάρετς Ιωνάς του Κιέβου, Μαθητής του οσίου Σεραφείμ το Σαρώφ”, έκδοση της Σταυροπηγιακής και Συνοδικής Ιεράς Μονής Αγίου Συμεών του Θεολόγου.

Να προτιμήσεις να υποφέρεις την αρρώστια, παρά να χάσεις την πίστη! ~ Ιερός Χρυσόστομος

 

Είναι προτιμότερο να μείνουμε άρρωστοι, παρά να πέσουμε στην ασέβεια, με την απαλλαγή μας από την αρρώστια.

Να προτιμήσεις πολύ περισσότερο να υποφέρεις την αρρώστια, παρά να χάσεις την πίστη και την σωτηρία της ψυχής σου.

Δεν σε αφήνει ο Θεός, όταν επιτρέπει να σε βρίσκουν στη ζωή πολλές αρρώστιες, αλλά αυτό το κάνει, γιατί θέλει να γίνεις λαμπρότερος.

Να υπομένεις λοιπόν με καρτερία και υπομονή.

 Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

ΠΗΓΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ   

Τίποτε δεν εμποδίζει να καλούμε γιατρούς όταν αρρωστήσουμε.

53. Τίποτε δεν εμποδίζει να καλούμε γιατρούς όταν αρρωστήσουμε. Επειδή έμελλε κάποτε από την πείρα του ανθρώπου να δημιουργηθεί η ιατρική, γι’ αυτό προϋπήρχαν τα φάρμακα. Αλλά δεν πρέπει να έχουμε σ’ αυτούς την ελπίδα της θεραπείας μας, αλλά στον αληθινό σωτήρα μας και γιατρό Ιησού Χριστό. Αυτά τα λέω για κείνους που ζουν σε κοινόβια ή ασκούνται στις πόλεις, επειδή εξαιτίας των περιστάσεων που τους συμβαίνουν δεν έχουν ακατάπαυστη την ενέργεια της πίστεως μέσω της αγάπης, αλλά και για να μη πέφτουν σε κενοδοξία και πειρασμό διαβόλου· γιατί μερικοί από αυτούς ισχυρίζονται ότι δεν έχουν ανάγκη από γιατρούς. Αν όμως κανείς ζει τον αναχωρητικό βίο σε πιο ερημικά μέρη μαζί με δύο ή τρεις ομόφρονες αδελφούς, αυτός ας προσφέρει τον εαυτό του με πίστη μόνο στον Κύριο που θεραπεύει κάθε αρρώστια και κάθε αδιαθεσία(Ματθ. 4, 23), οποιαδήποτε ασθένεια και αν έχει. Γιατί έχει αρκετή παρηγοριά στις ασθένειες, μετά τον Κύριο, την ερημία. Γι’ αυτό και ουδέποτε του λείπει η ενέργεια της πίστεως, επειδή δεν έχει και που να δείξει την αρετή της υπομονής, διαθέτοντας την ερημιά σαν καλό παραπέτασμα από την κενοδοξία. Γι’ αυτό ο Κύριος «κατοικίζει μονοτρόπους εν οίκω»(Ψαλμ. 67, 7) (δηλ. τους μεμονωμένους και απροστάτευτους τους προστατεύει και τους εγκαθιστά σε σπίτι με ευτυχία).

54. Όταν δυσανασχετούμε για τις σωματικές ασθένειες που μας συμβαίνουν, πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ψυχή μας είναι ακόμη υποδουλωμένη στις επιθυμίες του σώματος. Γι’ αυτό και επειδή επιθυμεί την υλική καλοπέραση, ούτε να φύγει θέλει από τα καλά της ζωής, αλλά και στενοχώρια μεγάλη νομίζει το να μη μπορεί, όταν αρρωστήσει, να απολαμβάνει τα ωραία πράγματα του βίου. Αν όμως δέχεται ευχαρίστως τις στενοχώριες της αρρώστιας, τότε φανερώνεται ότι δεν είναι μακριά από τα σύνορα της απάθειας. Γι’ αυτό και τον θάνατο τότε τον περιμένει με χαρά, ως αφορμή αληθινής ζωής.

55. Η ψυχή δεν μπορεί να επιθυμήσει να χωριστεί από το σώμα, αν η διάθεσή της δεν γίνει ανεξάρτητη από τον αέρα αυτό (δηλ. το σώμα). Όλες οι αισθήσεις του σώματος είναι αντίθετες στην πίστη, επειδή αναφέρονται στα παρόντα· ενώ η πίστη υπόσχεται τη μεγαλοπρέπεια των μελλόντων αγαθών. Δεν πρέπει λοιπόν εκείνος που αγωνίζεται για τη σωτηρία του να νοσταλγεί ποτέ δένδρα φουντωμένα και σκιερά, ή πηγές με καλά τρεχούμενα νερά, ή λιβάδια με άνθη, ή ωραία σπίτια, ή και συγγενικές συναναστροφές, ούτε να θυμάται επιδείξεις σε γιορταστικές, αν τύχει, συγκεντρώσεις· αλλά να χρησιμοποιεί τα αναγκαία της ζωής με ευχαριστία και να νομίζει τον βίο σαν κάποιο αλλόκοτο δρόμο, που δεν διαθέτει καμιά σαρκική απόλαυση. Έτσι μόνον περιορίζοντας τη διάνοιά μας, θα την κατευθύνουμε ολόκληρη στο δρόμο που οδηγεί στα αιώνια. 

Άγιος Διάδοχος επίσκοπος Φωτικής

Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, 

Τόμος Α΄

Νοσοῦντος Εὐχὴ πρὸς Χριστόν.

Νοσοῦντος Εὐχὴ πρὸς Χριστόν.

Χριστέ μου, στήριξέ με!

Πῶς ὁ λάτρης Σου παρέλυσε;

Ἡ γλῶσσά μου

ἡ πλασμένη νὰ Σὲ ὑμνῇ, ἀργεῖ.

Πῶς τ’ ἀνέχεσαι τοῦτο;

Ἀλλά, δυνάμωσέ με!

Τὸν ἱερέα Σου, μὴν παραπετάξεις!...

Ποθῶ καὶ πάλι νὰ σταθῶ

καὶ τῆς Σωτηρίας νὰ γίνω κήρυκας,

καὶ τὸν λαὸ μὲ τὰ μυστήρια ν’ ἁγνίσω.

Σύ, ποὺ ἡ δική μου εἶσαι δύναμη,

Σὲ ἱκετεύω· μὴ μ’ ἐγκαταλείψῃς!

Κι’ ἂν σὲ ζάλης στιγμὲς

Σ’ ἐπρόδωσα,

εἴθε ν’ ἀνορθωθῶ καὶ πάλι…

[ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Ἔπη ἱστορικά: Κ΄, Migne XXXVII, 1279 ]

Περί των φαρμάκων της ιατρικής (Μέγας Βασίλειος)

πηγή: εδώ

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 

55

Εάν είναι σύμφωνον με το ιδεώδες της ευσεβείας να χρησιμοποιούμεν τα φάρμακα της Ιατρικής.

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ

Κάθε τέχνη μας έχει δοθή από τον Θεόν ως βοήθεια προς την ασθενή φύσιν μας. Παραδείγματος χάριν, η γεωργία μας έχει δοθή, επειδή τα αυτοφυή δεν επαρκούν προς ικανοποίησην των αναγκών μας, η υφαντική, επειδή χρειαζόμεθα κατ’ ανάγκην σκεπάσματα, διά να είμεθα κόσμιοι και να μη προσβαλλώμεθα από τον αέρα, και η οικοδομική διά παρό­μοιον λόγον. Έτσι ακριβώς συμβαίνει και με την Ιατρικήν. Επειδή το σώμα μας, που υπόκειται εις την ασθένειαν, προσ­βάλλεται από διαφόρους βλάβας, προερχομένας από έξω και από μέσα (διά των τροφών), και καταπονείται και από την υπερβολήν και από τας ελλείψεις, η ιατρική παρεχωρήθη από τον Θεόν, που κανονίζει όλην την ζωήν μας, διά να μας υποδεικνύη, προτυπούσα την θεραπείαν της ψυχής, την απομάκρυνσιν του περιττού και την πρόσθεσιν του ελλείποντος.

Λέγομεν δε ότι παρεχωρήθη, διότι, όπως δεν θα είχαμεν ανάγκην της εφευρετικότητος και του μόχθου της γεωργίας, εάν παρεμέναμεν εις τον παράδεισον της τρυφής, κατά τον ίδιον τρόπον δεν θα εχρειαζόμεθα καθόλου την βοήθειαν τής ιατρικής προς παρηγοριάν, εάν παρεμέναμεν άτρωτοι από την ασθένειαν, σύμφωνα με το χάρισμα πού μάς εδόθη κατά την δημιουργίαν προ της παρακοής. Αλλ’ όπως μετά την εξορίαν εις τον τόπον τούτον και αφού ηκούσαμεν το «εν ιδρώτι τού προσώπου σου θα τρώγης τον άρτον σου», τότε, με την μακράν πείραν και την ταλαιπωρίαν εις την γην, επενοήσαμεν την τέχνην της γεωργίας προς μείωσιν των δυσχερείων αυτής της κατάρας, διότι ο Θεός μας εχάρισε την γνώσιν και κατανόησιν αυτής της τέχνης, έτσι, και επειδή διετάχθημεν να επιστρέψωμεν πάλιν εις την γην, από την οποίαν ελήφθημεν, και επειδή ηνώθημεν με την οδυνηράν σάρκα, που εξ αιτίας της αμαρτίας είναι καταδικασμένη εις θάνατον και υπόκειται διά τούτο εις τας ασθενείας αυτάς, μας εδόθη και η βοήθεια της ια­τρικής, μικρά ή μεγάλη, που προσφέρεται εις τους ασθενούντας.

Διότι τα βότανα, που είναι κατάλληλα διά κάθε ασθένειαν, δεν εβλάστησαν αυτομάτως από την γην, αλλ’ εφύτρωσαν βεβαίως με την θέλησιν τού Δημιουργού διά την ιδικήν μας ωφέλειαν. Αι φυσικαί δυνάμεις λοιπόν που ευρίσκονται εις τας ρίζας ή τα άνθη ή τα φύλλα ή τους καρπούς ή τους χυμούς, ή όσαι ευρέθησαν από μέταλλα ή από την θάλασσαν, κατάλλη­λοι διά την ανακούφισιν και θεραπείαν της σαρκός, είναι όμοιαι με εκείνα που ανεκαλύψαμεν διά να τρώγωμεν και να πίνωμεν. Ό,τι όμως επινοείται με επιπολαιότητα και είναι καρπός περιεργείας, απαιτεί δε πολλήν απασχόλησιν και στρέφει όλην σχεδόν την ζωήν μας εις την επιμέλειαν της σαρκός, πρέ­πει να αποφεύγεται από τούς Χριστιανούς.

Οφείλομεν δε να φροντίζωμεν να χρησιμοποιούμεν την ιατρικήν τέχνην, εάν ποτέ χρειασθή, έτσι, ώστε να μη αποδίδωμεν εις αυτήν κάθε αιτίαν υγείας ή ασθενείας, αλλά να δεχώμεθα την χρήσιν των αγαθών της ως προοριζομένην εις δόξαν Θεού και ως πρότυ­πον της επιμελείας των ψυχών.

Όταν όμως στερούμεθα της ιατρικής βοηθείας, να μη στηρίζωμεν όλην την ελπίδα μας διά την ανακούφισιν και θεραπείαν των ασθενειών εις την τέχνην αυτήν, αλλά να γνωρίζωμεν ότι ο Κύριος ή δεν θα μας αφήση να δοκιμασθώμεν περισσότερον από όσον δυνάμεθα να υποφέρωμεν, ή, όπως τότε ο Κύριος άλλοτε μεν έκαμνε πηλόν και επέχριε και επρόσταζε τον ασθενή να νιφθή εις την κολυμβήθραν του Σιλωάμ, άλλοτε δε ηρκείτο εις μόνην την θέλησίν του, λέγων «θέλω, καθαρίσθητι», άλλους δε τους άφησε να αγωνίζωνται προς τας ασθενείας των, διά να τους καταστήση δοκιμωτέρους διά του πειρασμού, έτσι συμβαίνει και με ημάς· άλλοτε μεν μας βοηθεί αοράτως και εκ του αφανούς, όταν γνωρίζη ότι τούτο συμφέρει εις τας ψυχάς μας, άλλοτε δε κρίνει καλόν να χρησιμοποιήση υλικήν βοήθειαν διά τα πάθη μας.

Έτσι, με την παράτασιν της ασθενείας, καθιστά ισχυράν και διαρκή την μνήμην της ευεργεσίας ή, ακόμη, όπως είπα, μας παρέχει ένα πρότυπον προς μίμησιν διά την επιμέλειαν της ψυχής. Όπως δηλαδή εις την περίπτωσιν της σαρκός είναι αναγκαία η απομάκρυνσις του ξένου στοιχείου και η πρόσθεσις του ελλείποντος, έτσι και εις την περίπτωσιν της ψυχής μας είναι ανάγκη να απομακρύνωμεν το ξένον και να δεχώμεθα ό,τι είναι σύμφωνον με την φύσιν μας. Διότι ο Θεός εδημιούργησε τον άνθρωπον όρθιον και έκτισεν ημάς δι’ έργα αγαθά, ώστε να περιπατήσωμεν εις αυτά.

Και όπως ακριβώς διά την θεραπείαν τού σώματος ανεχόμεθα εγχειρήσεις και καυτηριάσεις και την πόσιν πικρών φαρμάκων, έτσι και εις την περίπτωσίν μας πρέπει να δεχώμεθα διά την ψυχικήν μας θεραπείαν τον ελεχκτικόν λόγον, που τέμνει, και τα πικρά φάρμακα των επιτιμήσεων. Αυτό ακριβώς λέγει ο προφητικός λόγος κατά τρόπον επιτιμητικόν προς τους μη διορθωθέντας · «μήπως δεν υπάρχει βάλσαμον εν Γαλαάδ; ή δεν υπάρχει εκεί ιατρός; Διατί η θυγάτηρ τού λαού μου δεν ανέλαβε την υγείαν της;».

Αυτό δε που συμβαίνει με τας χρονίας ασθενείας, ότι δηλαδή αναμένομεν την θεραπείαν επί μακράν χρόνον και με μεθόδους αλγεινάς και ποικίλας, μας δι­δάσκει ότι και τα αμαρτήματα της ψυχής οφείλομεν να επανορθώνωμεν με κοπιώδη προσευχήν και πολυχρόνιον μετά­νοιαν και αυστηράν πειθαρχίαν, την οποίαν ο λόγος θα μας υποδείξη ως επαρκή διά την θεραπείαν.

Δεν πρέπει όμως, επειδή μερικοί δεν χρησιμοποιούν καλώς την ιατρικήν, να αποφεύγωμεν κάθε ωφέλειαν που προέρχε­ται από αυτήν. Ούτε βέβαια πρέπει να καταδικάζωμεν όλας μαζί τας τέχνας, επειδή οι ακρατείς εις τας ηδονάς χρησιμο­ποιούν την μαγειρικήν ή την αρτοποιίαν ή την υφαντικήν με σκοπόν την απόλαυσιν, υπερβαίνοντες τα όρια των αναγκαίων διά την ζωήν. Τουναντίον, διά της ορθής χρήσεώς των πρέπει να αποδεικνύωμεν την κακήν χρήσιν των από εκείνους.

Έτσι και εις την περίπτωσιν της ιατρικής δεν είναι ορθόν με την κακήν χρήσιν της να δυσφημούμεν την δωρεάν τού Θεού. Διότι και το να στηρίζωμεν την ελπίδα της υγείας μας εις τα χέρια των ιατρών είναι κτηνώδες, τούτο βλέπομεν να παθαί­νουν μερικοί δύστυχοι, που δεν διστάζουν να ονομάζουν τους ιατρούς και σωτήρας, και το να αποφεύγωμεν εντελώς τας ωφελείας, που μας παρέχει, φανερώνει ισχυρογνωμοσύνην. Αλλ’ όπως ο Εζεκίας δεν εθεώρησε τον ορμαθόν των σύκων ως κύριον αίτιον της αναρρώσεώς του ούτε απέδωσεν εις αυτόν την θεραπείαν τού σώματός του, αλλά προσέθεσεν εις την δοξολογίαν τού Θεού και την ευχαριστίαν διά την δημιουρ­γίαν των σύκων, έτσι κάμνομεν και ημείς· όταν δηλαδή δεχώμεθα τας πληγάς από τον Θεόν, πού διαχειρίζεται την ζωήν μας κατά τρόπον αγαθόν και σοφόν, ζητούμεν κατ’ αρχήν μεν να γνωρίσωμεν την αιτίαν, διά την οποίαν μας πλήττει με δοκιμασίας, έπειτα δε να απαλλαγώμεν από τα οδυνηρά και να έχωμεν υπομονήν, ώστε μαζί με τον πειρασμόν να φέρη και το τέλος του, διά να ημπορέσωμεν να τον υποφέρωμεν.

Δεχόμεθα με ευγνωμοσύνην την χάριν της ιάσεως που μας δίδεται ή διά του οίνου και του ελαίου, όπως εις την περίπτωσιν του εμπεσόντος εις τους ληστάς, ή διά των σύκων, όπως εις την περίπτωσιν του Εζεκίου. Και θα έχη την αυτήν αξίαν δι’ ημάς, είτε ο Θεός μας θεραπεύση κατά τρόπον αφανή, είτε ενεργήση με κάποιον υλικόν τρόπον. Διότι οι υλικοί τρόποι μας οδηγούν πολλάκις αποτελεσματικώτερα εις την συναίσθησιν της ευεργεσίας τού Κυρίου. Πολλάκις δε, επειδή ασθενούμεν προς τιμωρίαν μας, καταδικαζόμεθα να υποστώμεν σκλη­ράν και βαρείαν θεραπείαν ως μέρος της τιμωρίας.

Η κοινή λογική λοιπόν δεν μας υποδεικνύει να αποφεύγω­μεν ούτε τας εγχειρήσεις ούτε τας καυτηριάσεις ούτε τους πό­νους που προκαλούνται από δυνατά και επίπονα φάρμακα ούτε τας ασιτίας ούτε την αυστηράν δίαιταν ούτε την αποχήν από επιβλαβή πράγματα. Εις όλα δε αυτά πρέπει, επαναλαμβάνω, να σώζεται ο σκοπός της ωφελείας της ψυχής, ώστε να διδά­σκεται, έχουσα αυτόν ως πρότυπον, την επιμέλειαν του εαυτού της.

Υπάρχει δε μεγάλος κίνδυνος να πλανηθή η σκέψις μας, υποθέτουσα ότι κάθε ασθένεια χρειάζεται ιατρικήν βοήθειαν. Διότι όλαι αι ασθένειαι δεν προέρχονται εις ημάς από την φύσιν ούτε από την εσφαλμένην δίαιταν ή από άλλας σωματικάς αιτίας, όπου βλέπομεν ενίοτε ότι η ιατρική είναι χρήσιμος. Διότι πολλάκις αι ασθένειαι είναι και τιμωρίαι διά τα αμαρτήματά μας, έρχονται δε διά την επιστροφήν. Διότι η Γραφή λέγει· «αυτόν τον οποίον αγαπά ο Κύριος τον παιδεύει» και· «διά τούτο ανάμεσά σας πολλοί ασθενείς και άρρωστοι, και αποθνήσκουν αρκετοί. Διότι, εάν ανεκρίνομεν τους εαυτούς μας, δεν θα εκρινόμεθα. Κρινόμενοι δε υπό του Κυρίου, παιδευόμεθα, διά να μη κατακριθώμεν μετά του κόσμου». Διά τούτο οι άνθρωποι αυτού τού είδους, όταν αναγνωρίσωμεν τα παραπτώματά μας, οφείλουν να είναι ήσυχοι, να λησμονήσουν την ιατρικήν και να υπομένουν αυτά που έρχονται επ’ αυτών, σύμφωνα με τούς λόγους· «οργήν Κυρίου θα υποφέρω, διότι ημάρτησα εις αυτόν», και να δείξουν την διόρθωσίν των, δίδοντες καρπούς αξίους της μετανοίας, και να φέρουν εις την μνήμην των τον Κύριον, που είπεν «ίδε, έχεις γίνει υγιής, μηκέτι αμάρτανε, διά να μη γίνη εις σέ κάτι χειρότερον».

Ενίοτε όμως έρχονται ασθένειαι, επειδή το ζητεί ο πονη­ρός. Διότι δέχεται και αποστέλλει ο φιλάνθρωπος Δεσπότης εις τον αγώνα ένα μεγάλον ανταγωνιστήν τού διαβόλου και καθαιρεί την μεγαλαυχίαν του διά της καρτερικής υπομονής των δούλων του· τούτο δε εδιδάχθημεν ότι συνέβη εις την περίπτωσιν του Ιώβ.

Ή, αυτοί που ημπορούν να υποφέρουν με καρτερίαν μέχρι θανάτου τον πόνον, φέρονται από τον Θεόν και ως υπόδειγμα διά τους μη υπομονητικούς. Όπως ο Λάζαρος, διά τον οποίον, ενώ επιέζετο από τόσας πληγάς, πουθενά δεν αναφέρει η Γραφή ούτε ότι εζήτησε κάτι από τον πλούσιον ούτε ότι ήτο δυσηρέστημένος εξ αιτίας της καταστάσεώς του, διά τούτο δε εύρε την ανάπαυσιν εις τον κόλπον τού Αβραάμ, διότι απέλαβε τα κακά εις την ζωήν του.

Εύρομεν όμως ότι υπάρχει και άλλη αιτία διά τας ασθενείας των αγίων, όπως εις την περίπτωσιν τού αποστόλου. Διότι, διά να μη φανή ότι υπερβαίνει τα όρια της ανθρωπίνης φύσεως και διά να μη σκεφθή κανείς ότι εκ φύσεως έχει κάτι ασύνηθες επάνω του (πράγμα το οποίον έπαθον οι κάτοικοι της Λυκαονίας που του προσέφεραν στέμματα και ταύρους), ήτο διαρκώς άρρωστος προς απόδειξιν ότι η φύσις του ήτο πράγματι ανθρωπίνη.

Οι άνθρωποι λοιπόν αυτού του είδους τι κέρδος ημπορούν να έχουν από την ιατρικήν; Δεν διατρέχουν περισσότε­ρον κίνδυνον, καθώς αποκλίνουν από την ορθήν αντιμετώπισιν και ασχολούνται με την φροντίδα τού σώματος; Εκείνοι πάντως που ησθένησαν από κακήν δίαιταν πρέπει να χρη­σιμοποιήσουν την θεραπείαν τού σώματος ως τύπον και παρά­δειγμα διά την φροντίδα τής ψυχής, όπως ελέχθη πρωτύτερα. Διότι η αποχή από τα βλαβερά, σύμφωνα με τας αρχάς της ιατρικής, είναι ωφέλιμος και δι’ ημάς, ως και η εκλογή των ωφελίμων πραγμάτων και η τήρησις των προς θεραπείαν οδηγιών. Και αύτη δε η μεταβολή τού σώματος από την ασθένειαν προς την ευεξίαν ας μας ενθαρρύνη, ώστε να μη απογοητευώμεθα διά την ψυχήν μας, ότι δήθεν δεν ημπορεί να επανέλθη πάλιν διά της μετάνοιας από τα αμαρτήματα εις την προσήκουσαν ακεραιότητά της.

Ούτε πρέπει λοιπόν να αποφεύγωμεν παντελώς την ιατρικήν τέχνην ούτε αρμόζει να στηρίζωμεν εις αυτήν κάθε ελπίδα μας. Αλλ’ όπως χρησιμοποιούμεν μεν την γεωργικήν, ζητούμεν δε από τον Θεόν τους καρπούς, και όπως εμπιστευόμεθα το πηδάλιον εις τον κυβερνήτην, προσευχόμεθα δε εις τον Θεόν να διασωθώμεν από την θάλασσαν, έτσι, και όταν καλούμεν τον ιατρόν, εάν υπάρχη ανάγκη, δεν παύομεν να ελπίζωμεν εις τον Θεόν.

Μου φαίνεται δε ότι η Ιατρική συντελεί πολύ εις την εγκράτειαν. Διότι βλέπω ότι και τας ηδονάς αποκόπτει και τον χορτασμόν καταδικάζει και την ποικιλίαν της τροφής και την περίεργον επινόησιν καρυκευμάτων αποδοκιμάζει ως βλαβεράν. Με ένα λόγον δε, αποκαλεί η ιατρική την λιτότητα των αγαθών μητέρα της υγείας· ώστε και ως προς αυτό αι οδηγίαι της μας είναι ωφέλιμοι.

Είτε λοιπόν χρησιμοποιούμεν ενίοτε τας συστάσεις της ιατρικής είτε όχι, σύμφωνα με τους λόγους που εξεθέσαμεν, ας υπάρχη πάντοτε ο σκοπός της ευαρεστήσεως προς τον Θε­όν και ας εξασφαλίζεται η ωφέλεια της ψυχής μας και ας εφαρμόζεται το πρόσταγμα του αποστόλου · «είτε λοιπόν εσθίετε, είτε πίνετε, είτε τι ποιείτε, πάντα εις δόξαν Θεού ποιείτε».

(ΟΡΟΙ ΚΑΤΑ ΠΛΑΤΟΣ Β’ , ΕΠΕ 8, 394-408)

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ – ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: Ι. Ν. ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ)