Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ

πηγή: ΤΟ ΕΙΛΗΤΑΡΙΟΝ 

Ο ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ

Πατήρ του Τιμίου Προδρόμου

Ο προφήτης Ζαχαρίας καταγόταν από τον οίκο του αρχιερέως Αβιά, απογόνου του Ααρών, και έμενε στα Ιεροσόλυμα με τη γυναίκα του την Ελισάβετ, απόγονο και αυτή του Ααρών. Και οι δύο ζούσαν σύμφωνα με τις θείες εντολές, ήταν δε δίκαιοι και άμεμπτοι ενώπιον του Θεού. Είχαν μείνει όμως άτεκνοι και η ηλικία τους είχε περάσει.

Την ημέρα της μεγάλης εορτής του Εξιλασμού (σημ.: ήταν η δέκατη ημέρα του έβδομου ιουδαϊκού μήνα Τιρσί, ο οποίος αντιστοιχεί προς τα μέσα περίπου Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου· βλ. Λευϊτ. 16, 29), όταν ο Ζαχαρίας εισήλθε μόνος ως εφημερεύων αρχιερεύς στον Ναό για να προσφέρει θυμίαμα, παρουσιάσθηκε στα δεξιά του Θυσιαστηρίου του θυμιαμάτος ο Αρχάγγελος Γαβριήλ. Εξαστράπτοντας από θείο φως, του ευαγγελίσθηκε ότι ο Θεός εισάκουσε τις προσευχές του και θα του δώσει στα γηρατειά του γιο, ο οποίος θα ονομασθεί Ιωάννης· πρόσθεσε δε και τα εξής: «Αυτός θα είναι γεμάτος με Πνεύμα Άγιο ήδη από την κοιλιά της μητέρας του και θα κάνει πολλούς Ισραηλίτες να επιστρέψουν στον Κύριο και Θεό τους. Θα προπορευτεί στο έργο Κυρίου και θα ετοιμάσει τον λαό για να υποδεχτεί τον Κύριο» (Λουκ. 1, 16-17). 

Ο Ζαχαρίας, έκθαμβος από την οπτασία, απόρησε και δυσπίστησε στο χαρμόσυνο μήνυμα και ο άγγελος του Κυρίου τον παιδαγώγησε με αφωνία μέχρι τη γέννηση και τα ονομαστήρια του Τιμίου Προδρόμου, για να τον διδάξει έμπρακτα να μην αμφιβάλλει ποτέ για τις θείες επαγγελίες.

 

Την όγδοη ημέρα από τη γέννηση του παιδιού, κατά την περιτομή και την ονοματοδοσία του, οι συγγενείς ρώτησαν τον πατέρα του πώς θα το ονομάσει. Ο Ζαχαρίας ζήτησε πλάκα και έγραψε: «Ιωάννης είναι το όνομά του». Αμέσως λύθηκε η γλώσσα του και πλήρης Πνεύματος Αγίου έψαλε με ιερή μέθεξη την προφητική ωδή: «Ας είναι ευλογημένος ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, γιατί μας επισκέφθηκε κι έφερε τη λύτρωση στο λαό Του! Για χάρη μας έστειλε έναν δυνατό Σωτήρα από τη γενιά του Δαβίδ, του δούλου Του… Κι εσύ, παιδί μου, θα ονομαστείς και θα γίνεις προφήτης του υψίστου Θεού, γιατί θα προπορευτείς πιο μπροστά από τον Κύριο για να ετοιμάσεις τον θρόνο Του, κάνοντας γνωστή τη σωτηρία στον λαό Του με τη συγχώρεση των αμαρτιών τους, γιατί ο Θεός μας είναι γεμάτος ευσπλαχνία. Έκανε ν’ ανατείλει ένα Φως από ψηλά, για να φωτίσει αυτούς που ζούνε μέσα στο σκοτάδι και κάτω από τη σκιά του θανάτου και να οδηγήσει τα βήματά μας στον δρόμο της ειρήνης» (Λουκ. 1, 5-20· 53-79).

Μετά τη Γέννηση του Χριστού, ο Ζαχαρίας, σύμφωνα με την παράδοση, κήρυττε με παρρησία ότι η Μαριάμ γέννησε όντως τον μόνο και αληθινό Θεό και ότι έμεινε μετά τον θείο και απόρρητο τοκετό πάλι Παρθένος. Μάλιστα, επειδή Της υπέδειξε, με σθένος θείας πληροφορίας, να στέκεται στον Ναό εκεί όπου στέκονταν οι παρθένοι, διήγειρε εναντίον του τη μανία και το μίσος των Εβραίων.

Έτσι, όταν κατά τη φρικτή βρεφοκτονία της Βηθλεέμ [29 Δεκ.] έκρυψε την Ελισάβετ μαζί με τον Ιωάννη -νήπιο τότε δυόμισι ετών- σε ένα σπήλαιο πέραν του Ιορδάνου, τον κατήγγειλαν στον θηριώδη Ηρώδη και τον κατεδίωξαν ως το εσωτερικό του Ναού. Εκεί, τον εφόνευσαν μεταξύ του Ναού και του Θυσιαστηρίου, στον τόπο όπου είχε ορίσει να παρίσταται η Παρθένος μετά την θεοτοκία της. Το αίμα του κύλησε ως το εσωτερικό του θυσιαστηρίου, μαρτυρώντας ενώπιον του Θεού τη μιαιφονία των Εβραίων. Κατόπιν οι ιερείς ενταφίασαν το μαρτυρικό σώμα του στον τάφο των πατέρων του, στα Ιεροσόλυμα.

Από το αποτρόπαιο γεγονός αυτό και εξής, μέσα στον Ναό των Ιεροσολύμων έλαβαν χώρα σημεία και τέρατα, που προμήνυαν προσεχώς την οριστική κατάργηση της λατρείας και του Νόμου. Το επιτίμιο του Θεού ήταν δριμύ και άμεσο: Οι ιερείς έπαυσαν να έχουν οπτασίες θεόπεμπτων αγγέλων· τους αφαιρέθηκε πια το χάρισμα της προφητείας και δεν μπορούσαν πλέον να δώσουν χρησμό από το Δαβίρ (το άδυτο του Ναού), ούτε και να τολμήσουν να επερωτήσουν στο Εφούδ (το άμφιο του Ααρών) και να διασαφηνίσουν στον πνευματικά άμοιρο λαό τα δυσνόητα σημεία των Γραφών και τα απροσπέλαστα μυστήρια του Θεού, για τους οποίους αυτά έγιναν κλειστά και επτασφράγιστα κεφάλαια.

Αυτή η αφήγηση του μαρτυρίου του Ζαχαρία, που αναφέρεται στους Συναξαριστές, βασίζεται στην απόκρυφη παράδοση και στη μαρτυρία αρκετών Πατέρων της Εκκλησίας, επιτρέπει δε την ταύτιση του πατρός του Προδρόμου με τον Ζαχαρία, τον γιο του Βαραχίου, που φονεύθηκε επίσης μεταξύ Ναού και Θυσιαστηρίου. Τούτον τον τελευταίο έφερε ο Χριστός μαζί με τον Άβελ ως παράδειγμα άμεμπτων Δικαίων, οι οποίοι υπήρξαν θύματα της αχαριστίας του λαού (Ματθ. 23, 35) Το πιθανότερο όμως είναι να έκανε εδώ ο Χριστός έναν υπαινιγμό στον Ζαχαρία –όπως ονομάζεται στο Εβραϊκό, ενώ στο κείμενο των Ο΄ αναφέρεται ως Αζαρίας– γιο του ιερέως Ιωδαέ, ο οποίος, επειδή καταδίκασε τις παραβάσεις του λαού, λιθοβολήθηκε με διαταγή του βασιλέως των Ιουδαίων Ιωάς (638-608 π.Χ.) στο προαύλιο του Ναού (Β΄ Παραλ. 24, 20-22).

«Μέγας Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»,

Τόμος 1ος (Σεπτέμβριος),

Εκδόσεις «Ίνδικτος»·

Ζαχαρίας Κεφ 11. Αλληγορία για τους δύο βοσκούς

 

Αλληγορία για τους δύο βοσκούς

 Ο Κύριος ο Θεός μου, μου είπε: «Φρόντι­σε τα πρόβατα που είναι για σφάξιμο, που οι ιδιοκτήτες τους τα σφάζουν χωρίς να νιώ­θουν καμιά ενοχή. Τα πουλάνε και λένε: “δόξα το Θεώ, τα οικονομήσαμε!” Κι ούτε οι βοσκοί τους δεν τα λυπούνται».

Ο Κύριος λέει: «Ούτε κι εγώ θα λυπηθώ πια τους κατοίκους της γης. θα παραδώσω τον καθένα στην αυθαιρεσία του γείτονά του και του βασιλιά του. Ας καταστρέψουν τη γη οι βασιλιάδες εγώ δεν πρόκειται να γλιτώ­σω τους λαούς από την εξουσία τους».

Ανέλαβα, λοιπόν, τη φροντίδα των προ­βάτων που οι ζωέμποροι τα είχανε για σφάξι­μο. Πήρα δυο γκλίτσες: τη μία την ονόμασα, «καλοσύνη» και την άλλη «ομόνοια», και φρόντισα μ’ αυτές τα πρόβατα. Εξαφάνισα τους τρεις κακούς βοσκούς τους σ’ ένα μήνα. Βαρέθηκα όμως τα πρόβατα, γιατί αυ­τά αδιαφορούσαν για μένα. Τότε είπα: «Δε σας φροντίζω πια! Όποιο είναι να πεθάνει ας πεθάνει' όποιο θέλει να χαθεί ας χαθεί και τα υπόλοιπα ας φάει το ένα το άλλο». Μετά πήρα τη γκλίτσα μου την «καλοσύνη» και την έσπασα, για να ακυρώσω την ανακωχή που ο Κύριος είχε κάνει για χάρη του Ισραήλ με ό­λους τους λαούς. Έτσι διαλύθηκε η ανακω­χή εκείνη την ημέρα, και οι ζωέμποροι που με παρατηρούσαν κατάλαβαν ότι είχα ενερ­γήσει έτσι με εντολή του Κυρίου.

Τότε τους είπα: «Αν σας φαίνεται καλό, δώστε μου το μισθό μου' αν όμως όχι, κρα­τήστε τον». Μου μέτρησαν λοιπόν το μισθό μου, τριάντα αργύρια.

Και μου είπε ο Κύ­ριος: «Εύγε! Ρίξ’ τα στο χυτήριο τόσο με ε­κτίμησαν».

Πήγα λοιπόν στο ναό και πέταξα τα τριάντα αργύρια στον άνθρωπο που λιώ­νει στο χυτήριο το χρυσάφι και το ασήμι του ναού.

Μετά έσπασα και την άλλη γκλίτσα μου, την «ομόνοια», για να διαλύσω τον α­δερφικό δεσμό ανάμεσα στο λαό του Ιούδα και στο λαό του Ισραήλ

 Επίσης ο Κύριος μου είπε: «Προετοιμά­σου πάλι να υποδυθείς τώρα τον κακό βο­σκό.

Πράγματι, εγώ θ' αναδείξω έναν άλλο βοσκό στη χώρα. Αυτός το χαμένο πρόβατο δεν θα το φροντίζει, το παραπλανημένο δεν θα το αναζητεί, το τραυματισμένο δεν θα το γιατρεύει και το άρρωστο δεν θα το φροντί­ζει. θα σκίζει μάλιστα το δίχειλο νύχι τους, για να μην μπορούν να φύγουν και τα καλύ­τερα απ’ αυτά θα τα τρώει ο ίδιος. Αλίμονο στον άχρηστο αυτό βοσκό, που εγκαταλείπει το κοπάδι! Να του κοπεί το χέρι με το ξίφος και να του βγει το μάτι το δεξί! Το χέρι του να ξεραθεί τελείως και το μάτι του να σβή­σει!»