Η πολεμική προπαγάνδα αλλάζει μορφή
του Τιερί Μεϊσάν
Εάν ο ρωσικός στρατός κέρδισε τον πόλεμο κατά των μπαντεριστών στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ κέρδισε τον γνωστικό πόλεμο εναντίον των ιδίων των πολιτών του στη Δύση. Η Ατλαντική Συμμαχία έχει αναπτύξει μια νέα μορφή προπαγάνδας που βασίζεται σε αυτό που κατάγγελλε λίγο πριν: τα Fake News, δηλαδή όχι ψευδείς πληροφορίες, αλλά μεροληπτικές πληροφορίες. Πώς να προστατευτείτε από αυτά;
Στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, η πολεμική προπαγάνδα σχεδιάζεται σαν μια παράσταση θαυματοποιού: να αποσπάσει την προσοχή του κοινού έτσι ώστε να του κρύψει ό, τι πρέπει να αγνοήσει.
«Το να υποτάξεις τον εχθρό με τη βία δεν είναι το αποκορύφωμα της τέχνης του πολέμου, το αποκορύφωμα αυτής της τέχνης είναι να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς να χύσεις ούτε μια σταγόνα αίματος».
Σουν Τζου, Η Τέχνη του Πολέμου.
Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΑΤΟ
Ο Γάλλος στρατηγός Philippe Lavigne της «Συμμαχικής Διοίκησης Μετασχηματισμού» (Allied Command Transformation - ACT) του ΝΑΤΟ επιβλέπει την έρευνα για νέες μεθόδους προπαγάνδας.
Η διοίκηση του διαθέτει 21 κέντρα αριστείας, συμπεριλαμβανομένου ενός για την προπαγάνδα, του Κέντρου Αριστείας Στρατηγικών Επικοινωνιών (STRATCOM) στη Ρίγα της Λετονίας [1]. Δημιούργησε το NATO Innovation Hub (iHub) υπό τη διεύθυνση του Γάλλου François du Cluzel, πρώην καθηγητή στο Στρατιωτικό Κολέγιο Συνδυασμένων Όπλων Coëtquidan. Χρηματοδοτεί έρευνες του Πανεπιστήμιου Johns Hopkins και του Imperial College του Λονδίνου σχετικά με τις γνωστικές ικανότητες. Αυτά καλύπτουν ολόκληρο τον γνωστικό τομέα με ποικίλες εφαρμογές που κυμαίνονται από υους βιονικούς στρατιώτες έως την προπαγάνδα πολέμου.
Έκθεση του ΝΑΤΟ που παρουσιάζει τον γνωστικό πόλεμο (Νοέμβριος 2020). Κάντε κλικ στην εικόνα για να κατεβάσετε το έγγραφο.
Η γενική ιδέα του ΝΑΤΟ είναι να προσθέσει στους πέντε συνήθεις τομείς επέμβασης (αέρας, γη, θάλασσα, διάστημα και κυβερνητική), έναν έκτο: τον ανθρώπινο εγκέφαλο. «Ενώ οι ενέργειες που διεξάγονται στους πέντε τομείς εκτελούνται για να έχουν επίδραση στον ανθρώπινο τομέα, ο στόχος του γνωστικού πολέμου είναι να είναι ο καθείς ένα όπλο», γράφει ο François du Cluzel.
Αν η πολεμική προπαγάνδα βασιζόταν, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, σε ψευδείς πληροφορίες που διαδόθηκαν από μεγάλους συγγραφείς· στη συνέχεια στην επανάληψη των μηνυμάτων που επιλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου· σήμερα σχεδιάζεται σαν μια παράσταση θαυματοποιού [2]. Θέλουν να συγκινήσουν τους ανθρώπους για να αποσπάσουν την προσοχή τους και να τους κρύψουν αυτά που δεν πρέπει να δουν. Κρίνουν αυτό που βλέπουν με τις άσχετες πληροφορίες που τους τροφοδοτούν. Με αυτόν τον τρόπο καταφέρνουν, χωρίς να τους λέμε ψέματα, να τους ρίξουν στάχτη στα μάτια.
Βιώνουμε ζωντανά την πρώτη εφαρμογή αυτής της τεχνικής, με την ευκαιρία του πολέμου στην Ουκρανία.
Για να γίνω κατανοητός, θα παρουσιάσω πρώτα κάποιες πληροφορίες που πρέπει να αγνοηθούν και μετά θα επανέλθω για την αντιμετώπιση του πολέμου από τη γαλλική κρατική τηλεόραση. Το ίδιο αποτέλεσμα θα ήταν αν είχα χρησιμοποιήσει γερμανικό, βρετανικό ή αμερικανικό παράδειγμα.
Αριθμός εκρήξεων που καταγράφηκαν στο Donbass (14-22 Φεβρουαρίου 2022)
Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΔΥΤΙΚΩΝ ΗΓΕΤΩΝ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ
Στη Δύση, η αφήγηση του πολέμου στην Ουκρανία τοποθετεί όλη την ευθύνη αποκλειστικά στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, και, δευτερευόντως, στα πολιτικά και οικονομικά πρόσωπα του καθεστώτος του. Ωστόσο, αυτή η εκδοχή είναι προδήλως ψευδής αν αναλογιστεί κανείς τις καθημερινές εκθέσεις των παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Επιβεβαιώνουν ότι άκουσαν επίθεση από το Ντονμπάς (ακόμη ουκρανικό) από τις δυνάμεις του Κιέβου το απόγευμα της 17ης Φεβρουαρίου. Όλα τα πρακτορεία Τύπου ανέφεραν τότε τη φυγή τουλάχιστον 100.000 αμάχων προς το εσωτερικό του Ντονμπάς ή προς τη Ρωσία. Περαιτέρω, οι κυριότεροι πολιτικοί ηγέτες του ΝΑΤΟ άκουσαν τον Ουκρανό πρόεδρο Volodymyr Zelenskyy να τους λέει, κατά τη συνεδρίαση της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ότι σκόπευε να αποκτήσει πυρηνικά όπλα κατά της Ρωσίας. Είναι σαφές ότι δεν ήταν η Μόσχα, αλλά το Κίεβο που πυροδότησε τις εχθροπραξίες.
Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι το Κίεβο ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο εναντίον ενός πολύ ανώτερου εχθρού χωρίς να λάβει πρώτα διαβεβαιώσεις από συμμάχους που προφανώς ήταν ικανοί να υπερασπιστούν τη χώρα ενάντια στη Ρωσία. Δεν μπορεί να πρόκειται παρά μόνο για το ΝΑΤΟ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες και, ενδεχομένως, τις άλλες δύο πυρηνικές δυνάμεις, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η πρώτη συνάντηση όπου αυτός ο πόλεμος παρουσιάστηκε ως επιθυμητός πραγματοποιήθηκε, εξ όσων γνωρίζουμε, στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 5 Σεπτεμβρίου 2019. Διοργανώθηκε από την Rand Corporation, το think tank του αμερικανικού στρατιωτικού-βιομηχανικού λόμπι. Περιλάμβανε την παρουσίαση στους βουλευτές δύο εκθέσεων, «Να εκνευριστεί και να αποστασιοποιηθεί η Ρωσία» (Overextending and Unbalancing Russia) και «Επέκταση της Ρωσίας: Ανταγωνισμός από πλεονεκτικό έδαφος» (Extending Russia : Competing from Advantageous Ground) [3]. Η κύρια ιδέα είναι να χρησιμοποιηθεί εναντίον της, η ιδιαιτερότητα στην οποία η Ρωσία στηρίζει την Άμυνα της. Εφόσον πρόκειται για ένα γιγάντιο έδαφος το οποίο οι Ρώσοι υπερασπίζονται μετακομίζοντας εκεί και εφαρμόζοντας τη «στρατηγική της καμένης γης», αρκεί να τους αναγκάσουμε να μετακινηθούν στο εξωτερικό για να τους εξουθενώσουμε.
Τη σημασία αυτού του γεγονότος μας δείχνει το περιστατικό που έπληξε τον συνεργάτη μας, τον Ιταλό γεωγράφο Manlio Dinucci. Το άρθρο του για το θέμα λογοκρίθηκε από την εφημερίδα του, Il Manifesto , την οποία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει [4].
Τρία γεγονότα πιστοποιούν τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας στη μυστική προετοιμασία του πολέμου.
Κατόπιν αιτήματος του υπουργικού συμβουλίου του Μπόρις Τζόνσον, το πλήρες βίντεο του Μπεν Γουάλας που διαβεβαίωνε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είχε στείλει κρυφά στρατιωτικούς εκπαιδευτές στην Ουκρανία για αρκετά χρόνια δεν είναι πλέον διαθέσιμο στο YouTube και δεν αναφέρεται πλέον από τις δυτικές μηχανές αναζήτησης.
Στις 24 Μαρτίου 2022, κυκλοφόρησε ένα βίντεο μιας τηλεφωνικής συνομιλίας διάρκειας 22 λεπτών μεταξύ του Βρετανού υπουργού Άμυνας Μπεν Γουάλας και των Ρώσων κωμικών Βλαντιμίρ (Βόβαν) Κουζνέτσοφ και Αλεξέι (Λέξους) Στολιάροφ. Ένας από τους Ρώσους υποδύθηκε τον πρωθυπουργό της Ουκρανίας Denys Shmyhal, τον οποίο ο Wallace δεν έχει γνωρίσει ποτέ.
• Όταν ρωτήθηκε εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θα βοηθούσε το Κίεβο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ο πολύ Αξιότιμος Γουάλας απάντησε ότι πρέπει να συμβουλευτεί τον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον και ότι «Η αρχή είναι ότι θα υποστηρίξουμε την Ουκρανία ως φίλη σε όποια επιλογή κι αν κάνετε». Με μια φράση, σάρωνε επομένως τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
• Για τους αντιαρματικούς πυραύλους Next generation Light Anti-tank Weapon (NLAW) που μόλις έστειλε το Ηνωμένο Βασίλειο στον ουκρανικό στρατό, ο Ben Wallace παραδέχτηκε ότι δεν λειτουργούσαν καλά και ότι είχαν σταλεί και ανταλλακτικά.
• Αλλά προπαντός για όλα αφορούσαν το ΝΑΤΟ η γλώσσα του Μπεν Γουάλας ήταν πολύ παραγωγική. Ο Βρετανός υπουργός κάλεσε πράγματι για άλλη μια φορά την Ουκρανία να ενταχθεί στην Ατλαντική Συμμαχία. Παρεμπιπτόντως, αποκάλυψε άθελά του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είχε στείλει στρατιωτικούς εκπαιδευτές για αρκετά χρόνια για να προετοιμάσει τον ουκρανικό στρατό.
Η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον έχει χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στην κατοχή της για να κρύψει ή μάλλον να ελαχιστοποιήσει αυτές τις δηλώσεις. Ισχυρίστηκε ότι η συνέντευξη διήρκεσε μόνο 10 λεπτά και απαγόρευσε στο YouTube/Google να εμφανίσει ολόκληρο το σκετς. Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης κλήθηκαν να μιλήσουν για την γκάφα του σχετικά με την ατομική βόμβα και να αποκρύπτουν τα άλλα δύο σημεία. Πάντα έτσι προβούν οι Βρετανοί: όχι να αρνούνται ευθέως, αλλά να εξαλείφουν τα πιο επικίνδυνα σημεία.
Στις 25 Μαρτίου 2022, ο πρόεδρος Μπάιντεν μπήκε στο εστιατόριο της 82ης Μεραρχίας Αλεξιπτωτιστών στο Rzeszów. Θα μιλήσει εκεί χωρίς περιορισμούς, συγχαίροντας αυτούς τους στρατιώτες για τη σκιά της μυστικής παρουσίας τους για χρόνια στην Ουκρανία.
Στις 25 Μαρτίου 2022, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν πήγε στο Συνεδριακό Κέντρο του Rzeszów (Πολωνία). Τον συνόδευαν η διευθύντρια της USAID, Samantha Power (πρώην πρέσβης στον ΟΗΕ) και ο Πολωνός πρόεδρος, Andrej Duda. Θα πρέπει να σημειωθεί παρεμπιπτόντως ότι ο Andrej Duda ζήτησε από το κοινοβούλιο του να εγκρίνει έναν νόμο που αρνείται τον ρόλο του πολωνικού κράτους στα ναζιστικά εγκλήματα και επιτρέπει νομικές διαδικασίες εναντίον οποιουδήποτε τα αναφέρει. Ο Τζο Μπάιντεν μίλησε με διάφορες ΜΚΟ για να χαιρετίσει τη βοήθειά τους στους Ουκρανούς πρόσφυγες. Αφού έγινε αυτό, εκφώνησε λόγο ενώπιον των στρατιωτών του της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας, που στάθμευε εκεί [5]. Περαιτέρω, πήγε να τους επισκεφτεί στο εστιατόριο και τους μίλησε χωρίς τηλεϋποβολέα και κάμερες. Όπως πάντα τέτοιες στιγμές, ο ηλικιωμένος άνθρωπος (79 ετών) αποκάλυψε κρατικά μυστικά. Σύμφωνα με τους μάρτυρες, τους ευχαρίστησε για την εμπλοκή τους στην Ουκρανία για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ επίσημα δεν υπήρξαν ποτέ Αμερικανοί στρατιώτες σε αυτή τη χώρα.
Ο στρατηγός Éric Vidaud δεν απολύθηκε επειδή υποτίθεται ότι διέπραξε σφάλμα, αλλά επειδή η μυστική αποστολή που είχε στείλει στην Ουκρανία στο πλευρό του συντάγματος Αζόφ δεν κατάφερε να περιγράψει την κατάσταση. Οι προκάτοχοί του του έδειξαν την υποστήριξή τους.
Στις 29 Μαρτίου 2022, ο στρατηγός Éric Vidaud, Διευθυντής των Γαλλικών Στρατιωτικών Πληροφοριών, απολύθηκε. Δεν δόθηκε επίσημη εξήγηση. Φαίνεται ότι στην πραγματικότητα, ο στρατηγός Viaud είχε αναπτύξει άνδρες κατόπιν άμεσης εντολής από το ειδικό επιτελείο του προέδρου Μακρόν, το 2021 όταν ήταν διοικητής των ειδικών επιχειρήσεων, για να πλαισιώνουν το μπαντεριστικό σύνταγμα Αζόφ. Αμέσως, πέντε ουκρανικά ελικόπτερα προσπάθησαν να διαφύγουν από τη Μαριούπολη, το προπύργιο του συντάγματος Αζόφ. Δύο καταρρίφτηκαν στις 30 Μαρτίου. Οι επιζώντες αιχμαλωτίστηκαν από τον ρωσικό στρατό. Αμέσως μίλησαν. Οι στρατιώτες της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων τίθενται για όλα τα υλικοτεχνικά ζητήματα υπό τις διαταγές του Αρχηγού του Επιτελείου Άμυνας, Στρατηγού Τιερί Μπουργκάρντ, αλλά λαμβάνουν τις εντολές τους απευθείας από τον Αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Οι σχέσεις μεταξύ των προέδρων Μακρόν και Πούτιν ψυχράνθηκαν απότομα.
ΠΩΣ Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΡΥΒΕΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Στη Γαλλία, το κράτος διαθέτει τη France-Télévision για τον δικό του πληθυσμό, το France-2 είναι το κανάλι με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση και το France Médias Monde για το εξωτερικό. Αυτή η τελευταία ομάδα εξαρτάται άμεσα από το Υπουργείο Εξωτερικών και εκπέμπει το France-24 σε πολλές γλώσσες.
Η Anne-Sophie Lapix παίρνει συνέντευξη από τον Andriy Sadovy για το κανάλι France 2 χωρίς να προσέχει ότι είναι μπαντεριστής ολιγάρχης, είναι λίγο πολύ σαν να είχε πάρει συνέντευξη από τον υπουργό Προπαγάνδας του Τρίτου Ράιχ, Joseph Goebbels, χωρίς να προσέξει ότι ήταν Ναζί.
Καταρχάς, το France 2 πρόσφερε ένα ζωντανό δελτίο ειδήσεων από το Lviv (Ουκρανία) που παρουσίασε η σταρ του, η Anne-Sophie Lapix, στις 14 Μαρτίου 2022 [6]. Αυτή το δελτίο είδησης συγκεντρώνει καθημερινά λίγο περισσότερο από το 20% του κοινού. Η νεαρή γυναίκα έδειξε πολλές καταστροφές και ψυχικά τραυματισμένους πρόσφυγες. Περιπλανήθηκε στην πόλη, αλλά δεν παρατήρησε το επιβλητικό μνημείο που είχε στηθεί στη μνήμη του Στέπαν Μπαντέρα, αρχηγού των Ουκρανών συνεργατών των Ναζί. Επίσης, πήρε συνέντευξη από τον δήμαρχο του Lviv, Andriy Sadovy, χωρίς να εξηγήσει ότι είναι ένας από τους βασικούς ολιγάρχες της χώρας. Δεν τον ρώτησε για την ομάδα του των μέσων ενημέρωσης, της οποίας διευθύντρια είναι η σύζυγός του. Ως εκ τούτου, δεν τον ρώτησε σχετικά με τα σχόλια που έγιναν στο κανάλι του, 24 Канал, τα οποία ζητούσαν τη δολοφονία όλων των Ρώσων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών, σύμφωνα με τη μέθοδο που πρότεινε ο SS Adolf Eichman [7]. Ουδέποτε διευκρινίστηκε ότι αυτή η εκπομπή ήταν πρωτοβουλία του μπαντεριστή ολιγάρχη Andriy Sadovy και της συζύγου του, και αμφότεροι πρώην πελάτες του πρακτορείου Publicis του Arthur Sadoun, συζύγου της Anne-Sophie Lapix.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της Κωνσταντινούπολης, η Ρωσία έθεσε μεταξύ των πολεμικών της στόχων την καταστροφή του μνημείου του Lviv προς δόξα του Stepan Bandera, του ηγέτη των Ουκρανών συνεργατών των Ναζί.
Ο θεατής που αγνοεί τα ουκρανικά αφιερώματα στους Ναζί και τις προτροπές να ακολουθήσει το παράδειγμά τους δεν μπορεί παρά να κλάψει για τη συσσώρευση των πόνων που τους έδειξαν. Δεν μπορεί να αμφιβάλλει ότι οι Ρώσοι είναι ψεύτες και εγκληματίες και ότι οι Ουκρανοί γενικά είναι αθώα θύματα.
Ο Τατάρος δημοσιογράφος Fakhrudin Sharafmal απευθύνεται στους Ρώσους στις 13 Μαρτίου 2022, στο κανάλι του δημάρχου του Lviv: «Είστε σκουπίδια που πρέπει να σκουπιστούν από πρόσωπο γης. Αν ένας Ουκρανός έχει την τύχη να συνθλίψει τα κόκκαλα σας, να σας κόψει τον λαιμό, να πνίξει Ρώσους (Ruskof), ελπίζω να πάρει την ευκαιρία να συνεισφέρει στην υπόθεση και ότι θα σκοτώσει τουλάχιστον έναν από εσάς».
Στις 25 Μαρτίου, το France 24 στα αγγλικά, στην ενότητα Truth or Fake (Αλήθεια ή Ψευδές) , ανέφερε τη συνέντευξη του Βρετανού υπουργού Άμυνας Μπεν Γουάλας από Ρώσους κωμικούς. Ακολουθώντας τις οδηγίες του υπουργικού συμβουλίου του Μπόρις Τζόνσον, το τηλεοπτικό κανάλι του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών χλεύασε τις δηλώσεις του για την ατομική βόμβα για να κρύψει καλύτερα αυτές για την αναποτελεσματικότητα των αντιαρματικών όπλων του και ιδιαίτερα εκείνες για την παρουσία Βρετανών στρατιωτικών εκπαιδευτών στην Ουκρανία για αρκετά χρόνια. Η δημοσιογράφος παρουσίασε τους κωμικούς ως youtubers, ενώ εργάζονται για το κανάλι NTV, γεγονός που της επέτρεψε να μην αναφέρει ότι λογοκρίνονται στο YouTube στη χώρα της 1ης τροπολογίας και της ελευθερίας της έκφρασης. Αυτή η ενότητα δημιουργήθηκε από την δημοσιογράφο Catalina Marchant de Abreu, ειδική στην απομυθοποίηση των μεροληπτικών πληροφοριών (debunking of fake news) (sic).
Η κορύφωση έφτασε στις 31 Μαρτίου με το δελτίο είδησης του καναλιού France 2 [8]. Η France-Television, η οποία μέχρι τώρα αρνιόταν τον ιδεολογικό χαρακτήρα του συντάγματος Αζόφ, μετέδωσε ρεπορτάζ για αυτόν τον σχηματισμό. Η κρατική τηλεόραση παραδέχτηκε ότι είχε διεισδύσει από νεοναζιστικά στοιχεία το 2014, επικαλούμενη έναν από τους ιδρυτές της, τον Andriy Biletsky, αλλά διαβεβαίωσε ότι από τότε είχε αλλάξει για να γίνει μια αξιοσέβαστη αμυντική δύναμη. Το France-2 δεν ανέφερε έναν από τους άλλους ιδρυτές του, τον Dmytro Yarosh, πράκτορα του ΝΑΤΟ και πρώην συντονιστή των Ευρωπαίων νεοναζί και τζιχαντιστών της Μέσης Ανατολής κατά της Ρωσίας [9], ο οποίος έγινε ειδικός σύμβουλος του γενικού διοικητή των ουκρανικών στρατών [10].
Το France 2 αναφέρει τον νεοναζί Andriy Biletsky ως επικεφαλής του τάγματος Αζόφ το 2014. Ο δημοσιογράφος, Arnaud Comte, αναπληρωτής αρχισυντάκτης του καναλιού, δεν έχει χρόνο να διευκρινίσει ότι ο Biletsky, γνωστός και ως «Λευκός Φύρερ», ανυψώθηκε στο βαθμό του αντισυνταγματάρχη και παρασημοφορήθηκε από τον πρόεδρο Πέδρο Ποροσένκο, στη συνέχεια ίδρυσε ένα πολιτικό κόμμα (το "Εθνικό Σώμα") που κηρύττει την εθνοκάθαρση της Κεντρικής Ευρώπης και εξελέγη νεοναζί βουλευτής στην Verkhovna Rada (Εθνοσυνέλευση).
Το France-2 επικαλέστηκε μια παλιά έκθεση των Ηνωμένων Εθνών που ανέφερε τα βασανιστήρια, αλλά ούτε την ανακάλυψη των ειδικών φυλακών του από τον ρωσικό στρατό [11], ούτε τις πρόσφατες διακηρύξεις του ΟΗΕ για αυτό το θέμα. Το ρεπορτάζ δεν εξηγούσε ούτε ποιοι είναι οι μπαντεριστές στην ιστορία της Ουκρανίας και μείωσε την σημασία των νεοναζί στο γεγονός ότι απλά φορούν τη σβάστικα. Έχοντας αποσιωπήσει το πρόβλημα, το κανάλι υπολόγισε τον κίνδυνο μεταξύ 3.000 και 5.000 ανδρών, ενώ το πρακτορείο Reuters μας διαβεβαιώνει ότι οι Μπαντεριστικοί παραστρατιωτικοί αντιπροσωπεύουν σήμερα 102.000 άνδρες διανεμημένους σε πολυάριθμες πολιτοφυλακές που είναι ενσωματωμένες στην Εδαφική Άμυνα [12].
Μετάφραση
[3] Overextending and Unbalancing Russia, James Dobbins, Raphael S. Cohen, Nathan Chandler, Bryan Frederick, Edward Geist, Paul DeLuca, Forrest E. Morgan, Howard J. Shatz & Brent Williams, Rand Corporation, April 2019. Voir aussi les détails du plan dans Extending Russia : Competing from Advantageous Ground, Raphael S. Cohen, Nathan Chandler, Bryan Frederick, Edward Geist, Paul DeLuca, Forrest E. Morgan, Howard J. Shatz & Brent Williams, Rand Corporation, May 25, 2019.
[12] Το άρθρο τροποποιήθηκε στον ιστότοπο του Reuters . Μπορούμε ωστόσο να συμβουλευτούμε το«On the edge of war», Prasanta Kumar Dutta, Samuel Granados & Michael Ovaska, 26 Ιανουαρίου 2022. Μπορούμε να διαβάσουμε εκεί ότι οι «παραστρατιωτικοί» είναι 102.000, ήτοι το 40% των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων
