Τῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
δ΄ 12 - 17
δ΄ 12 - 17
Όποιος κάθεται μέσα στο σκοτάδι είναι σίγουρο ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι για τους άλλους. Όποιος κάθεται μέσα σε χώρα και σκιά θανάτου, αφού κουβαλάει πάνω του την οσμή του θανάτου, ό,τι κάνει το κάνει ημιτελώς, ατελώς· τέλος, αποτυχημένα. Έτσι και ο άνθρωπος, οτιδήποτε λειτουργήσει χωρίς τη συνεργό χάρη του Θεού, μέσα στην μεταπτωτική του πορεία, το κάνει ατελώς, ημιτελώς και αποτυχημένο. Και αν ακόμη το κάνει πετυχημένο, επειδή είναι μέσα στο σκοτάδι και δεν μπορεί να δει τίποτε πέρα από τον εαυτό του, μέσα από αυτό το επιτυχημένο προβάλλει τον εαυτό του, και πάλι απέτυχε. Και στο τέλος, επειδή όλα αποτυγχάνουν στο χώρο της σκιάς του θανάτου, κάποιοι ζητούν αλλαγές. Και αρχίζουν τα μοντέλα, τα υποδείγματα των αλλαγών, πώς θα γίνουν. Γρήγορα, βιαστικά και μερικές φορές περιφρονώντας οτιδήποτε, έστω στοιχειωδώς καλό, έγινε προηγουμένως.
Και έτσι εδώ το κείμενο αυτό, το καταπληκτικό κείμενο πραγματικά, το τόσο μεταβατικό, φαίνεται στην Αγία Γραφή μέσα στην Καινή Διαθήκη, αλλά τόσο καταπληκτικό κείμενο, και μας ανοίγει έναν δρόμο για τον τρόπο αυτό των βαθέων αλλαγών. Γιατί, αν καταλάβατε από το κείμενο, βρισκόμαστε στο μεταίχμιο ακριβώς του χώρου της Παλαιάς και της Καινής, και όπου γίνεται η μετάβαση του κηρύγματος του Ιωάννη προς τον Χριστό. Το ανθρώπινο αυτό του Ιωάννου από τον Θεό δοσμένο - Θεός ο Χριστός μας. Και γίνεται η μετάβαση και λέει πώς έγινε αυτή η μετάβαση. Προσέξτε λοιπόν τις προοπτικές αυτής μεταβάσεως, πως ο Χριστός, σεβόμενος πολύ βαθιά ακόμη και την ανθρώπινη ιστορία, την αλλαγή την κάνει με έναν τρόπο βαθιά ζυμωτικό, και όχι χυδαία ή βίαια επαναστατικό, όπως θα ήθελαν οι άνθρωποι να κάνουνε τις αλλαγές τους, περιφρονώντας και τους ανθρώπους και την ιστορία. Κοιτάξτε λοιπόν τις πτυχές οι οποίες ανοίγονται μπροστά μας. Ο Χριστός περιμένει να παραδοθεί ο Ιωάννης, και, όταν παραδόθηκε, κάνει την πρώτη του κίνηση. Ένας βαθύς σεβασμός και στο κήρυγμα του Ιωάννη· παρόλο που το δικό του είναι υπέρτερο, είναι θείο αποκαλυπτικό κήρυγμα!
Και κάνει μια μετάβαση και φεύγει προς τα έξω. Μεταβαίνει οδόν θαλάσσης, έξω από τα όρια, και μάλιστα στη «Γαλιλαία των Εθνών». Δηλαδή σε χώρους περιφερειακούς, όπου δεν μπορούν να γίνουν μεγάλες αλλαγές. Οι αλλαγές γίνονται στα κέντρα, και όποιος θέλει να κάνει αλλαγές, καταλαμβάνει τα κέντρα. Φεύγει πιο μακριά, οδόν θαλάσσης, όσο είναι να περάσεις μια μέρα από την θάλασσα· «Γαλιλαία των Εθνών», εκεί που είναι ο συμφυρμός των Εθνών, δεν είναι τα κέντρα πια της ιουδαϊκής εξουσίας. Αυτό είναι ένα πρώτο σπουδαίο στοιχείο. Δεν ξεκινάει πιάνοντας τα κέντρα. Γιατί η ιστορία δεν είναι να αλλάξει τα κέντρα των ανθρώπων. Η ιστορία είναι να αλλάξει το σκοτάδι και να γίνει φως. Όσο και να αλλάζουμε τους ανθρώπους, αν δεν καταυγασθούν από το φως, δεν γίνεται τίποτε. Και αυτό το φως λειτουργιέται με άλλον τρόπο.
Λειτουργιέται με έναν μυστικό, ησύχιο, ταπεινό τρόπο. Και ο Χριστός φεύγοντας έρχεται. Απομακρυνόμενος ανοίγει το δρόμο του φωτός Του. Και βλέπετε, το φως αποκαλύπτεται εκεί που υπάρχει ησυχία. Όταν ο νους μας είναι ταραγμένος, το φως δεν αποκαλύπτεται και αν ακόμα υπάρχει. Αυτή είναι μια πρώτη κίνηση ουσιαστική και ο Χριστός κάνει μια ανάδρομη κίνηση: αντί να πάει στα κέντρα - στο τέλος πάει στα κέντρα για να σταυρωθεί - πάει στην περιφέρεια, πάει στην Γαλιλαία των Εθνών.
Και εκεί μάλιστα πηγαίνοντας, προσέξτε, συνεχίζει το κήρυγμα του Ιωάννη. Το κείμενο που τι λέει; «Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Έχει πολλά άλλα να πει, πολλά περισσότερα να πει. Αλλά ο πρώτος του λόγος είναι συνδετικός με αυτά που λέει ο Ιωάννης. Δεν περιφρονεί ό, τι γινόταν μέχρι εκεί. Και από εκεί και μετά αρχίζει, να δώσει τη συνέχεια. Είναι αυτό το καταπληκτικό: που δίνει τη συνέχεια· ότι όποια αλλαγή και να γίνει πρέπει να στηριχτεί σε μια προηγούμενη έστω καλή έκφραση. Και από εκεί ο Χριστός ξεκινάει και εκεί ακριβώς αποκαλύπτεται ως φως πια και δεν έρχεται να αλλάξει με έναν αυταρχικό, βίαιο, χυδαίο τρόπο, που σας είπα, επαναστατικό τρόπο, την ιστορία του κόσμου.
Έρχεται να αποκαλυφθεί ως φως, σε αυτούς που κάθονται στη χώρα και τη σκιά θανάτου. Γιατί η ιστορία είναι αυτή. Τα έργα τους, τα αποτυχημένα, τα ημιτελή, τα ατελή ή τα εγωιστικά πετυχημένα να μπουν μέσα στο φως όπου τα πράγματα θα αποκαλυφθούν. Θα δουν και τον εαυτό τους, θα δουν και τα έργα τους. Και πια θα αναμετρηθούν μέσα από ένα φως που έχουν τα πράγματα και όχι μέσα σε ένα χώρο σκοταδιού. Έτσι κάνουμε πολλές φορές. Τα κάνουμε όλα μέσα στο σκοτάδι, χωρίς να αποκαλύπτεται στη ζωή μας ο Θεός και τότε και τα πετυχημένα είναι αποτυχημένα. Και αποκαλύπτεται πια με ένα μυστικό τρόπο, βλέπετε, σεβαστικό τρόπο, για την ιστορία, για τους ανθρώπους, για τις δομές του κόσμου, για τις εξουσίες του κόσμου. Τελείως μυστικά έρχεται ο Χριστός και αποκαλύπτεται το φως Του, όπου οι άλλοι να έχουν ευκαιρία να αναμετρηθούν με το φως. Και όχι με μια αντίπαλη δύναμη, ένα αντίπαλο δέος ή με μια άλλη δύναμη η οποία τους επιβουλεύεται, κάποια αρχική εξουσία. Και εδώ ακριβώς γίνονται οι αλλαγές οι μεγάλες, όπου έρχονται ως φως. Και πια το κείμενο μάς προκαλεί! Γιατί η απαίτηση για αλλαγή δεν είναι απλώς απαίτηση που λειτουργεί τα δομικά στοιχεία, ξέρω εγώ, πολιτευμάτων ή οικονομικών συστημάτων που απαιτούν τις αλλαγές. Εδώ χρειάζεται μια αλλαγή να γίνει βαθιά, ζυμωτικά. Και αυτό μπορεί να γίνει στα οποιαδήποτε περιβάλλοντα τα οποία ζούμε. Όπου γίνεται με έναν τελείως μυστικό τρόπο, ζυμωτικά, όπου έρχεται να αποκαλυφθεί πρώτα το φως και να αξιοποιηθεί και το στοιχειωδώς καλό που υπάρχει. Και εκεί πάνω δομείται η συνέχεια και το υπόλοιπο και τότε μπορεί αυτές οι αλλαγές να είναι μεταμορφωτικές και φωτεινές αλλαγές. Όλα τα άλλα απλώς είναι επαναστάσεις οι οποίες οδηγούνε σε μια χειρότερη ταραχή τον κόσμο.
Αυτό λοιπόν το ξεκίνημα του Χριστού δίνει ένα ουσιαστικό έναυσμα για τα οποιαδήποτε δικά μας ξεκινήματα. Οτιδήποτε καινούργιο αναλαμβάνουμε ή οτιδήποτε καινούργιο θέλουμε να κάνουμε ή οποιαδήποτε αποκατάσταση κάποιου φθαρμένου θέλουμε να κάνουμε στη ζωή - που είναι δεκάδες τα φθαρμένα, γύρω μας και τα δικά μας - απαιτείται πια να γίνουν έτσι, με αυτόν τον τρόπο. Ο τρόπος είναι πολύ βαθύς, είναι καμιά φορά χρονοβόρος, αλλά είναι ζυμωτικός, και ό,τι δεν είναι ζυμωτικό είναι ακριβώς πεθαμένο, λειτουργεί ακόμη το χώρο του θανάτου.
Και στη ζωή μας μέσα, εν μυστικώ τρόπω, λειτουργιέται η ζωή εν Τάφω και λειτουργιέται η Ανάσταση, με ένα μυστικό τρόπο. Και αυτό είναι που περιμένει ο Χριστός από μας για την βαθιά αλλαγή της υπάρξεώς μας και όλων μεταγενέστερα τον δομών του κόσμου. Κρατήστε, παρακαλώ, αυτό το λιτό, ταπεινό ευαγγελικό κείμενο, που αναγνώστηκε και ως «Ανάγνωσμα της Κυριακής μετά τα Φώτα», για να μπορείτε να κάνετε άλλες προσεγγίσεις στα πράγματα της ζωής σας και αλλιώς να λύνετε τα προβλήματά σας και αλλιώς να παρεμβαίνετε στα πράγματα του κόσμου: με πολύ σεβασμό, με πολύ βαθιά επίγνωση των γεγονότων και πάντοτε μέσα από το φως του Χριστού.
Φιλολογική επιμέλεια κειμένου
Ελένη Κονδύλη
※
Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα : www.floga.gr


