Τῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
κε΄ 31 - 46
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 21 Φεβρουαρίου του 1999
[Τα ευαγγελικά κείμενα] είναι πάντοτε φωταγωγικά, μυσταγωγικά, και θεραπεύουν και ποτέ δεν είναι γραμμένα ούτε για να φοβίσουν, ούτε για να εξοντώσουν. Το προκείμενο κείμενο που αναγνώστηκε πιθανώς να δημιουργεί τέτοιες εντυπώσεις. Αλλά μέσα στην ορθόδοξη ερμηνευτική παράδοση, η οποία ακολουθεί αυτόν τον μυσταγωγικό και φωταγωγικό χαρακτήρα στην ερμηνεία, μπορείς να βρεις το πραγματικό βαθύ νόημα και να καταλάβεις πως η περικοπή σίγουρα σε αφορά (για το πρόσωπο που αναφέρεται). Για να μην έρθεις σε κρίση, έχει βάλει τα λόγια αυτά ο Χριστός στις ακοές μας· αλλά όλα αυτά για τη βαθιά σου θεραπεία και, όπως είπα πριν από λίγο, για μια βαθύτερη μυσταγωγία, πορευόμενος στο πρόσωπο του Χριστού μας, σε αντιδιαστολή με μια ερμηνεία που θα προσπαθούσε να συνεγείρει συνειδήσεις δια του φόβου και του τρόμου.
Για να επιβεβαιώσουμε αυτό το οποίο τονίζουμε τώρα, δυο-τρία σημεία αυτής της περικοπής να πάρουμε και να τα δούμε κάτω από αυτό το φωταγωγικό και μυσταγωγικό χαρακτήρα, για να κατανοήσουμε πραγματικά αυτές τις θεραπευτικές προοπτικές της περικοπής. Κοιτάξτε πώς αποκαλύπτεται ο Χριστός. Έρχεται «ἐν δόξῃ» και μετά κάθεται, λέει, «ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ». Αυτός είναι ο Χριστός, δεν κάνει κάτι παραπάνω από ό, τι ήταν πάντοτε, αλλά τώρα απλώς αποκαλύπτεται όπως είναι: που σημαίνει, μας αγαπάει συνέχεια και, επειδή ξέρει πως δεν αντέχουμε να αντιμετωπίσουμε την άρρητη και ατέλειωτη δόξα Του, Εκείνος - συνεχώς ταπεινούμενος - κρύβεται. Και αυτό θα το προσλάβεις αγαπητικά, δηλαδή θα το προσλάβεις υπό την έννοια τού ότι ο Κύριός σου δεν σου επιβάλλεται. Αυτό είναι θεραπεία, σε μια εποχή που οι άνθρωποι, ομιλούντες για ελευθερία, προσπαθούν να αποτινάξουν από πάνω τους πάσης φύσεως δεσμούς. Εδώ ο Χριστός προλαμβάνει την οποιαδήποτε κουβέντα περί ελευθερίας και έρχεται ο Ίδιος και θεραπεύει την ίδια ελευθερία του ανθρώπου, αυτό που ψάχνει ο άνθρωπος και αυτό που τον κάνει όντως άνθρωπο. Εκεί όμως, σε εκείνα τα έσχατα - για αυτό είναι κρίση - αποκαλύπτεται όπως είναι, τίποτε παραπάνω. Αυτό είναι το πρώτο στοιχείο το πολύ σπουδαίο.
Το επόμενο στοιχείο είναι το ότι έρχεται μετά των αγγέλων Αυτού, είναι ο εν Τριάδι Θεός, μετέχει στην Αγία Τριάδα, και έρχεται μετά των αγγέλων αυτού. Σημαίνει ότι Εκείνος είναι η όντως κοινωνία! Και αυτό δεν είναι σήμερα το ζητούμενο; Η όντως κοινωνία. Αυτό το οποίο κάθε μέρα μας απογοητεύει, μας ταλαιπωρεί. Αποκαλύπτεται [ο Χριστός] λοιπόν ως κοινωνία. Ξεπερνάει τη μοναξιά. Δηλαδή προτείνει όχι τη μοναξιά, που αυτό είναι η τραγωδία μας, αυτό είναι η απελπισία μας. Και έρχεται λοιπόν και δείχνει που [Εκείνος] είναι κοινωνία. Και γι’ αυτό ακριβώς «συναχθήσονται πάντα τὰ ἔθνη». Βλέπετε, την ώρα της κρίσεως πραγματώνεται μια κοινωνία, συνάσσονται τα έθνη. Ο Χριστός τώρα εδώ πέρα μας λέει ότι εγώ σας θέλω μαζί, εγώ θέλω να είναι ο ένας πλάι στον άλλο, εγώ δεν θέλω να είστε μόνοι. Αυτή η σύναξη δεν γίνεται απλώς για να μας εξοντώσει και να μας «μπροστιάσει» δημόσια, αλλά γίνεται για να βρούμε αυτό που δεν βρήκαμε μέχρι τώρα, την όντως κοινωνία. Ένα άλλο, βλέπετε, βαθύ, θεραπευτικό στοιχείο.
Και πίσω από αυτή την κοινωνία πια, κρίνεσαι μέσα από εκείνα τα στοιχεία: «ἐπείνασα», «ἐδίψησα», «ἐν φυλακῇ…» και τα λοιπά· κρίνεται κατά πόσο στη ζωή σου ήθελες η κοινωνία να γίνει κοινωνία. Κατά πόσο δηλαδή εσύ θεραπευόσουν. Όταν ανοίξεις τα μάτια σου και την καρδιά σου προς το πλάι, εσύ θεραπεύεσαι! Αν κάνεις την κοινωνία κοινωνία στο μικρό επίπεδο όπου βρίσκεσαι, εσύ θεραπεύεσαι. Είναι λοιπόν η περικοπή κριτικού φόβου ή θεραπευτικής αναγωγής; Και μάλιστα εκείνα τα ερωτήματα, τα οποία υποβάλλουν και οι δίκαιοι και οι κολασμένοι, «πότε σε είδαμε;», μας βάζουν στην ουσία τού πώς γίνεται η κοινωνία. Βλέπετε: το να βλέπεις! Τι να βλέπεις; Να βλέπεις πιο βαθιά από αυτό που βλέπεις. Να βλέπεις πέρα από αυτό που είναι μπροστά σου, πιο βαθιά. Πίσω από τον πεινασμένο, γυμνό, φυλακισμένο, στην περίπτωση το Ευαγγελίου, να βλέπεις κάτι παρακάτω. Γιατί εξωτερικά βλέπεις…, αλλά να βλέπεις κάτι παραπάνω! Τι να βλέπεις στο πρόσωπο του άλλου; την δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας! Το να βλέπεις τον Χριστό πίσω από όλα αυτά είναι η δυνατότητα της δική σου σωτηρίας! Το να βλέπεις, πίσω από τον φτωχό, τον Χριστό είναι η δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας! Και αν δεν μπορείς να το δεις, να βλέπεις τουλάχιστον πιο βαθιά τον άλλο, γιατί ο άλλος πια είναι η δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας!
Να λοιπόν η θεραπευτική, να το μυσταγωγικό! Και, την ώρα που το κάνεις, ανοίγεσαι, σπάει η μοναξιά, σπάει το σκοτάδι. Και δεν υπάρχει πια καμία έννοια κολάσεως! Και εις κρίσιν «οὐκ» έρχεσαι. Η κρίση πια είναι ξεπερασμένη. Είναι μια τελειωμένη κρίση. Γι’ αυτό στο τέλος της περικοπής που ακούσαμε, βλέπετε, «ἀπελεύσονται» λέει, «ἀπελεύσονται»! Πάνε, δεν τους σπρώχνει κανείς με το ζόρι, «ἀπελεύσονται». Δεν αντέχουν αυτήν την κατάσταση ζωής, δεν μπορούν να τη «δούνε». Και επιλέγουν το δρόμο της μοναξιάς και του σκοταδιού, που είναι η οριστικοποίηση της κρίσεώς τους. Απέρχονται σε μια κατάσταση που τη διάλεξαν και την έφτιαξαν. Ένα άλλο θεραπευτικό στοιχείο που φωνάζει: κοίταξε πώς λειτουργείς πάνω σου τη ζωή σου! Γιατί, είναι η κρίση η τελική εκείνο το οποίο θα φτάσει τα πράγματα σε ένα αποκορύφωμα - αλλά τι γίνεται τ-ώ-ρ-α μαζί σου; Τι είναι αυτό που ζεις τώρα; Τι είναι η απελπισία που περνάς τώρα; Τι είναι το άγχος που περνάς τώρα; Τι είναι τα προβλήματα που σε πλακώνουνε τώρα; Όλα αυτά δεν είναι απλώς πτωχο- αναζητήσεις, «γιατί η ζωή είναι δύσκολη» και «γιατί ζούμε σε ένα δύσκολο κόσμο», όχι! Αυτά αποκαλύπτουνε το ότι εγώ δεν κάνω τίποτε για τη ζωή μου και για τη ζωή του κόσμου, ότι δεν κάνω τίποτα για να πάψει ο κόσμος να είναι «κρίσιμος»! Και, αντί να ζητώ αιτίες απ’ έξω, ψάχνω να βρω μέσα μου την κόλαση που φτιάχνω. Έτσι λοιπόν το κείμενο έρχεται, με αλλεπάλληλες τομές και προτάσεις, να οδηγήσει τα πράγματα σε θεραπευτικές και, όπως είπα, μυσταγωγικές αναγωγές.
Έτσι αξιοποιείστε το για να βρείτε, προσέξτε, απαντήσεις στο τώρα! Γιατί, αν το κείμενο δεν είχε απαντήσεις για το τώρα, ο Χριστός δεν θα το έλεγε! Θα το άφηνε να γίνει ξαφνικά. Και ο Χριστός θέλει από τώρα να αναμετρηθούμε με αυτά τα πράγματα. Όχι απλώς να τα ενθυμούμαστε και να τα φοβόμαστε, για το τότε που δεν το ξέρουμε πότε θα ’ναι, αλλά τώρα να τα πιάσουμε στα χέρια μας και να δούμε τα πράγματα σαν να είναι τ-ώ-ρ-α η κρίση, τώρα που δεν βλέπουμε, τώρα που δεν καταλαβαίνουμε, τώρα που δεν είμαστε κοινωνία, τώρα που δεν καταλαβαίνουμε την απόρρητη δόξα της ταπεινώσεώς Του. Βάλτε λοιπόν εκείνο το έσχατο «τότε» στο τώρα και πραγματικά αυτό θα θεραπεύσει τις δικές σας δυνατότητες ζωής. Και σίγουρα θα κάνετε, μέσα από τη δική σας ζωή, να ξεπεραστεί η κρίση του κόσμου στον χώρο που βρίσκεστε και στην γύρω περιφέρεια.
※
Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα : www.floga.gr
