21 Ιανουαρίου

 

«Η αλήθεια του Χριστού είναι πάντα εν δυνάμει επικίνδυνη» Ο άγιος Θεόδωρος (Κούζμιτς) του Τομσκ

«Η Εκκλησία φτιάχνει τρομο-κράτες»  

«Η αλήθεια του Χριστού είναι πάντα εν δυνάμει επικίνδυνη» 

 Ο βίος ενός μυστηριώδους αγίου από τον π. Κωνσταντίνο Στρατηγόπουλο.

 20 Ιανουαρίου 

Ο άγιος Θεόδωρος (Κούζμιτς) του Τομσκ -ΕΔΩ 

Ο άγιος Θεόδωρος (Κούζμιτς) του Τομσκ

20 Ιανουαρίου 

Ο άγιος Θεόδωρος (Κούζμιτς) του Τομσκ 

Το φθινόπωρο του 1836 ένας ξένος, που έμοιαζε πτωχός προσκυνητής ή περιπλανώμενος, συνελήφθη από την αστυνομία της Κρασνουφίμσκ στην διοικητική περιφέρεια του Περμ. Ο άνθρωπος, που δεν είχε άδεια μετακίνησης στο εσωτερικό της χώρας, δήλωσε ότι ονομάζεται Θεόδωρος Κούζμιτς, αρνήθηκε όμως να δώσει οποιαδήποτε άλλη πληροφορία για την ταυτότητά του. 

Το ευγενικό παρουσιαστικό ενέπνευσε την συμπάθεια των αστυνομικών που αρκέστηκαν να τον στείλουν με αστυνομική συνοδεία στην Ζέρκαλυ, στην διοικητική περιφέρεια του Τομσκ στην Σιβηρία. Ο Θεόδωρος εγκαταστάθηκε κοντά σε ένα αποστακτήριο και διήγε ασκητικό βίο ως το 1842. Μεταφέρθηκε τότε στο κοζάκικο χωριό Μπελοζάρσκ, όπου ένας εύπορος κοζάκος του έκτισε ένα κελλί. Ύστερα από λίγο καιρό ξαναγύρισε στην Ζέρκαλυ, στο κατάλυμα ενός εξόριστου, και αργότερα σε κελλί που του έφτιαξαν οι κάτοικοι του χωριού. 

Στο διάστημα αυτό ο ασκητής, που απέπνεε μια αριστοκρατικότητα, κατέστη πολύ αγαπητός. Ζούσε πολύ ταπεινά μη έχοντας στο κελλί του παρά ένα κρεβάτι, δυο-τρεις καρέκλες, ένα τραπέζι και μερικά εκκλησιαστικά βιβλία. Δεν έτρωγε παρά μονάχα ψωμί και νερό και όλο τον ελεύθερο χρόνο του προσευχόταν. Καθώς του απέδιδαν το διορατικό χάρισμα, πολλοί χριστιανοί προσέρχονταν σ’ αυτόν για να τον συμβουλευτούν. Τους δίδασκε απλά και καθαρά τις ευαγγελικές αρχές, χρησιμοποιώντας αλληγορίες και παραδείγματα από την καθημερινή ζωή και μάθαινε τα παιδιά γραφή και ανάγνωση, εμφυσώντας τους την αγάπη για τις ευαγγελικές αρετές. Αυτή όμως η φήμη προκάλεσε την σφοδρή αντίδραση ορισμένων κληρικών. Άλλοι διατύπωναν υποψίες ότι είναι αιρετικός, άλλοι ότι είναι δαιμονισμένος και άλλοι ότι πρόκειται για επίσκοπο που κρύβεται. Η περιοχή ολόκληρη πάντως μιλούσε γι’ αυτόν. 

Το 1857 γνωρίστηκε με τον Σεμέν Φεοφάνοβιτς Χρομώφ, πλούσιο έμπορο του Τομσκ, που τον κάλεσε να έλθει να ζήσει στην κατοικία του και έκτισε γι’ αυτόν ένα κελλί τέσσερα χιλιόμετρα από την πόλη. Το 1859 αρρώστησε βαριά και ύστερα από θερμή παράκληση του ευεργέτη του τού αποκάλυψε την αληθινή του ταυτότητα. Μόλις ανάρρωσε, ξανάρχισε την ασκητική βιοτή, καθώς όμως επισκεπτόταν έναν παλιό του φίλο στο χωριό Μπελοζάρσκ, ασθένησε εκ νέου, τον έφεραν στην Τομσκ και εκοιμήθη εκεί στις 20 Ιανουαρίου 1864. Το 1904 οικοδόμησαν παρεκκλήσιο στον τάφο του, ο οποίος είχε γίνει τόπος προσκυνήματος και πηγή θαυμάτων για τους πιστούς της περιοχής. 

Μετά τον θάνατό του, αποκαλύφθηκε ότι ο γέροντας δεχόταν κρυφά επισκέψεις υψηλά ισταμένων προσώπων της Αυλής και διατηρούσε αλληλογραφία με την Αγία Πετρούπολη και το Κίεβο. Το 1866 ο έμπορος Χρομώφ παρέδωσε στον αυτοκράτορα Αλέξανδρο Β’ έγγραφα που είχε φυλαγμένα ο στάρετς της Τομσκ. Έτσι διαδόθηκε η φήμη ότι ο τσάρος Αλέξανδρος Α’ δεν είχε πεθάνει όπως νόμιζαν στην Κριμαία το 1825, * αλλά ότι είχε λάβει την ευλογία του Μητροπολίτη Φιλάρετου να ζήσει ως ασκητής, ότι είχε επισκεφθεί τον άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ, και ότι μετά την κοίμηση του αγίου μετέβη στο Κρασνουφίμσκ και παρουσιάστηκε ως ο μυστηριώδης Θεόδωρος. Οι πληροφορίες αυτές όμως ποτέ δεν επιβεβαιώθηκαν με ακρίβεια. 

* Πράγματι, ο τσάρος πέθανε μέσα σε μυστήριες περιστάσεις και η σορός, που μεταφέρθηκε στην Κριμαία δυο μήνες μετά τον θάνατό του, δεν αναγνωρίσθηκε ως εκείνη του τσάρου.

※

Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου:

«Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας».

Τόμ. 5ος (Ιανουάριος), 

Εκδόσεις «Ίνδικτος»

※

Καθολικὴ Ἐκκλησία ἀποφάνθηκε ὁ Θεὸς τῶν ὅλων, ὅτι εἶναι ἡ ὀρθὴ καὶ Σωτήρια ὁμολογία σ' Αὐτόν, μακαρίζοντας τὸν Πέτρο γιὰ τὴν καλὴ ὁμολογία ποὺ τοῦ ἔκανε.

Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ στὸν μοναχὸ Ἀναστάσιο (μστ΄)

Χτὲς δεκαοκτὼ τοῦ μηνὸς ποὺ ἦταν τῆς Ἁγίας Πεντηκοστῆς, ὁ Πατριάρχης μὲ ἐρώτησε καὶ μοῦ εἶπε: 

Ποιᾶς Ἐκκλησίας εἶσαι τοῦ Βυζαντίου; Τῆς Ρώμης; Τῆς Ἀντιόχειας; Τῆς Αλεξάνδρειας; Τῶν Ἱεροσολύμων; Νά, ὅλες ἑνώθηκαν μαζὶ μὲ τὶς ἐπαρχίες τους. Ἄν λοιπὸν εἶσαι τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, νὰ ἑνωθεῖς, μήπως ἀνοίγοντας καὶ βαδίζοντας ἕνα νέο καὶ παράξενο δρόμος στὴ ζωῆς σου, πάθεις αὐτὸ ποὺ δὲν περιμένεις. 

Σὲ αὐτοὺς ἀπάντησα: 

Καθολικὴ Ἐκκλησία ἀποφάνθηκε ὁ Θεὸς τῶν ὅλων, ὅτι εἶναι ἡ ὀρθὴ καὶ Σωτήρια ὁμολογία σ' Αὐτόν, μακαρίζοντας τὸν Πέτρο γιὰ τὴν καλὴ ὁμολογία ποὺ τοῦ ἔκανε. Άς μάθω ὅμως τὴν ὁμολογία, μὲ βάση τὴν ὁποία ἔγινε ἡ ἕνωση ὅλων τῶν Ἐκκλησιῶν, καὶ δὲν χωρίζομαι ἀπὸ τὸ καλὸ ποὺ ἔγινε. 

Καὶ εἶπαν: 

Άν καὶ δὲν ἔχουμε ἐντολὴ γι' αὐτό, σοῦ λέμε ἐπειδὴ δὲν προβάλλεις προφάσεις. Ὁμολογοῦμε δύο ἐνέργειες ἐξαιτίας τῆς διαφορᾶς καὶ μία ἐξαιτίας τῆς ἕνωσης. 

Ἐγὼ παρατήρησα: 

Λέτε ὅτι οἱ δύο ἐξαιτίας τῆς ἕνωσης ἔγιναν μία, ἡ μία ἄλλη ἐκτὸς ἀπὸ αὐτές. 

Ὄχι βέβαια, εἶπαν, ἀλλὰ οἱ δύο ἔγιναν μία χάρη στὴν ἕνωση. 

Ἀπαλλαχθήκαμε ἐπιτέλους, εἶπα, ἀπὸ ἐνοχλήσεις πλάθοντας μία πιστὴ ἀνυπόστατη καὶ Θεὸ ἀνύπαρκτο. Ἄν δηλαδὴ συγχέομε τὶς δύο σὲ μία ἐξαιτίας τῆς ἕνωσης, καὶ πάλι τὴ διαιροῦμε σὲ δύο ἐξαιτίας τῆς διαφορᾶς, δὲν εἶναι οὔτε μονάδα ἐνεργειῶν, ποὺ πάντα ἀναιροῦνται αναμεταξύ τους καὶ κάνουν ἀνενεργὸ καὶ τελείως ἀνύπαρκτο σὲ ὅποιο ἀποδόθηκαν σὲ ὅποιον ἀποδόθηκαν. Γιατί, ὅποιο δὲν ἔχει καμία κίνηση ἀπὸ τὴ φύση του ἀναφαίρετη καὶ ποῦ μὲ κανένα λόγο τροπῆς δὲν ἀλλοιώνεται καὶ δὲν μεταπίπτει, εἶναι, σύμφωνα μέ τοὺς Πατέρες, στερημένο ἀπὸ κάθε οὐσία, καὶ δὲν ἔχει ἐνέργεια ποὺ νὰ τὸ χαρακτηρίζει ὡς πρὸς τὴν οὐσία. Αὐτὸ λοιπὸν δὲν μπορῶ νὰ τὸ πῶ, οὔτε διδάχθηκα ἀπὸ τοὺς ἅγιους Πατέρες νὰ τὸ ὁμολογῶ. Αὐτὸ ποὺ νομίζετε, ἔχετε τὴν ἐξουσία καὶ νὰ τὸ κάνετε. 

Ἄκουσε λοιπὸν εἶπαν: Ὁ Δεσπότης καὶ Πατριάρχης ἔκρινε καλὸ μὲ ἐπιστολὴ τοῦ Πάπα Ρώμης νὰ ἀναθεματιστεῖς, ἂν δὲν ὑπακούσεις, καὶ νὰ ὑποστεῖς τὸν θάνατο ποὺ θὰ σοῦ ὁρίσουν. 

Ὅ,τι ὅρισε ὁ Θεὸς γιὰ μένα πρὶν ἀπὸ τοὺς αἰῶνες, αὐτὸς ἂς ἐκπληρωθεῖ, ἀπάντησα σ' αὐτοὺς ὅταν τοὺς ἄκουσα. 

Καὶ γιὰ νὰ τὰ μάθεις καὶ νὰ προσθέσεις μία προσευχὴ στὸν Θεὸ καὶ δέηση, σοῦ φανέρωσα ὅσα μοῦ εἶπαν, παρακαλῶντας τὸν κύριο Θεῖο νὰ τὰ ἀνακοινώσει καὶ σὲ ὅσους εἶναι ἐκεῖ μαζί του ἁγίους Πατέρες γιὰ τὸν ἴδιο λόγο.

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΙΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ 

ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΛΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ

(Α΄-ΜΣΤ΄)

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ 

*** 

ΠΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΝ ΜΟΝΑΖΟΝΤΑ 

Χθὲς ὀκτωκαιδεκάτῃ τοῦ μηνός, ἥτις ἦν ἡ ἁγία Πεντηκοστή, ὁ πατριάρχης ἐδήλωσὲ μοι λέγων· Ποίας Ἐκκλησίας εἶ; Βυζαντίου; Ῥώμης; Ἀντιοχείας Ἀλεξανδρείας; Ἱεροσολύμων; Ἰδοὺ πᾶσαι μετὰ τῶν ὑπ᾿ αὐτὰς ἐπαρχιῶν ἡνώθησαν. Εἰ τοίνυν εἶ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἑνώθητι, μήπως ξένην ὁδὸν τῷ βίῳ καινοτομῶν, πάθῃς ὅπερ οὐ προσδοκᾷς. Πρὸς οὓς εἶπον· Καθολικὴν Ἐκκλησίαν, τὴν ὀρθὴν καὶ σωτήριον τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως ὁμολογίαν, Πέτρον μακαρίσας ἐφ᾿ οἷς αὐτὸν καλῶς ὡμολόγησεν, ὁ τῶν ὅλων εἶναι Θεὸς ἀπεφήνατο. Πλὴν μάθω τὴν ὁμολογίαν, ἐφ᾿ ἣν πασῶν τῶν Ἐκκλησιῶν γέγονεν ἡ ἕνωσις· καὶ τοῦ γενομένου καλῶς, οὐκ ἀλλοτριοῦμαι. Καὶ φασι· Κἂν οὐκ ἔχωμεν περὶ τούτου κέλευσιν, λέγομεν διὰ τὸ γενέσθαι σε πάντως ἀπροφάσιστον. Δύο λέγομεν ἐνεργείας διὰ τὴν διαφοράν, καὶ μίαν διὰ τὴν ἕνωσιν. -Τὰς δύο διὰ τὴν ἕνωσιν μίαν φατὲ γεγονέναι, ἢ παρὰ ταύτας, εἶπον, ἑτέραν -Οὐ, φασίν, ἀλλὰ τὰς δύο μίαν διὰ τὴν ἕνωσιν, -Ἀπηλλάγημεν πραγμάτων, ἔφην, ἑαυτοῖς ἀνυπόστατον πίστιν, καὶ Θεὸν ἀνύπαρκτον πλάσαντες. Εἰ γὰρ εἰς μίαν συγχέομεν τὰς δύο διὰ τὴν ἕνωσιν, καὶ πάλιν εἰς δύο διαιροῦμεν διὰ τὴν διαφοράν, οὐκ ἔσται μονὰς οὔτε δυὰς ἐνεργειῶν, ἀλλήλαις ἀναιρουμένων ἀεί, καὶ ποιουσῶν ἀνενέργητον ᾧ προσπέφηκαν, καὶ παντελῶς ἀνύπαρκτον. Τὸ γὰρ μηδεμίαν ἔχον ἐκ φύσεως ἀναφαίρετον, καὶ μηδενὶ λόγῳ τροπῆς ἀλλοιουμένην καὶ μεταπίπτουσαν κίνησιν, πάσης οὐσίας ἐστέρηται κατὰ τοὺς Πατέρας, οὐκ ἔχον ἐνέργειαν οὐσιωδῶς αὐτὸ χαρακτηρίζουσαν. Τοῦτο οὖν λέγειν οὐ δύναμαι, οὔτε ἐδιδάχθην παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ὁμολογεῖν. Τὸ δοκοῦν ὑμῖν, οὖσιν ἐξουσιασταῖς, ποιήσατε. - Οὐκοῦν ἄκουσον, ἔφησαν· ἔδοξε τῷ δεσπότῃ καὶ τῷ πατριάρχῃ, διὰ πραικέπτου τοῦ πάππα Ῥώμης, ἀναθεματισθῆναί σε μὴ πειθόμενον, καὶ τὸν ὁριζόμενον αὐτοῖς ἀπενέγκασθαι θάνατον. - Τὸ τῷ Θεῷ πρὸ παντὸς αἰῶνος ὁρισθὲν ἐν ἐμοὶ δέξοιτο πέρας, φέρον αὐτῷ δόξαν πρὸ παντὸς ἐγνωσμένην αἰῶνος, αὐτοῖς τοῦτο ἀκούσας ἀπεκρινάμην. -Καὶ πρὸς τὸ γνῶναί σε, καὶ προσθήκην εὐχῆς τῷ Θεῷ ποιήσασθαι καὶ δεήσεως, ἐμφανῆ σοι τὰ δηλωθέντα πεποίηκα, παρακαλῶν τῷ κυρίῳ Θείῳ, καὶ τοῖς ἐκεῖ σὺν αὐτῷ πατράσιν ἡμῶν ἁγίοις γνώριμα καταστῆσαι ταῦτα, τῆς αὐτῆς χάριν αἰτίας.

Άγιος Νεομάρτυς Ζαχαρίας εξ Άρτης.

Άγιος Νεομάρτυς Ζαχαρίας εξ Άρτης. 

 20 Ιανουαρίου 

Μαρτύρησε στην Πάτρα στις 20 Ιανουαρίου το 1782. 

Ο άγιος καταγόταν από την περιοχή της Άρτας και ήταν στο επάγγελμα γουναράς. Για κάποιο λόγο, τον οποίο δεν γνωρίζομε ,αρνήθηκε τον Χριστό και έγινε μουσουλμάνος. Έφυγε δε και εγκαταστάθηκε στην Πάτρα., όπου είχε εργαστήριο και συνέχιζε το επάγγελμά του. 

Παρά την άρνησή του είχε ένα βιβλίο το «Αμαρτωλών σωτηρία» και το διάβαζε κρυφά. Το αποτέλεσμα ήταν να έλθει σε άκρα μετάνοια και να κλαίει πικρά για το μεγάλο κακό που έπαθε. 

Παρακαλούσε δε θερμά τον Κύριο να τον αξιώσει να τύχει της σωτηρίας του. Ρώτησε ένα φίλο του Χριστιανό εάν γνωρίζει κάποιο καλό πνευματικό. Ο φίλος του του υπέδειξε ένα ενάρετο και έμπειρο πνευματικό, τον οποίο επισκέφτηκε νύχτα και εξωμολογήθηκε την αμαρτία του και τον σκοπό που είχε να ομολογήσει φανερά τον Χριστό. Ο πνευματικός άρχισε να τον νουθετεί λέγοντάς του ότι: καλός είναι μεν ο λογισμός σου αλλά δεν πρέπει να τον κάνουμε πράξη ευθύς αμέσως διότι πολλές φορές ο διάβολος πλανά τους ανθρώπους εκ δεξιών με καλούς λογισμούς. Ας δοκιμάσουμε λοιπόν τον λογισμό σου αν είναι εκ Θεού. Θα πας στο εργαστήριό σου και θα κλειστείς μέσα για σαράντα ημέρες νηστεύοντας, προσευχόμενος και διαβάζοντας το βιβλίο που έχεις. Θα κάνω κι εγώ στο κελί μου τα ίδια για την αγάπη σου και ύστερα έλα να τα ξαναπούμε πάλι. 

Με πολλή χαρά ο Ζαχαρίας δέχτηκε τη συμβουλή του πνευματικού, κλείστηκε στο εργαστήριό του και έκανε όπως του είπε. Δεν πέρασαν είκοσι ημέρες και άναψε μια φλόγα στην καρδιά του που του δημιούργησε τελεία αγάπη στον Χριστό και ακράτητη προθυμία να δώσει όχι μια ζωή αλλά και δέκα αν είχε για χάρη Του. 

Μη μπορώντας να αντέξει αυτή την κατάσταση, πηγαίνει στον πνευματικό και, πέφτοντας στα πόδια του με δάκρυα, του λέει: ευλόγησέ με πάτερ, να πάω στο μαρτύριο γιατί δεν μπορώ να υποφέρω τη φλόγα που άναψε στην καρδιά μου. 

Ο πνευματικός προσπαθούσε να τον αποτρέψει αλλά εκείνος επέμενε. Οπότε ο πνευματικός του ζήτησε να εξωμολογηθεί λεπτομερώς όλες του τις αμαρτίες. Στάθηκε τότε με σταυρωμένα τα χέρια και εξωμολογήθηκε με κατάνυξη όλες του τις πράξεις. Βρέθηκε τόσο καθαρός, εκτός από την άρνηση, που ήταν άξιος και για την ιερωσύνη. 

Ο πνευματικός, σαν έμπειρος που ήταν, τον υποβάλλει σε άλλη μια δοκιμασία. Αφού τον έβαλε να καθίσει του λέει: Σκέψου, παιδί μου, τι πας να κάνεις. Γιατί από τον καιρό του πολέμου που ήρθαν οι Αλβανοί στον Μωριά (εννοεί την κατάπνιξη των Ορλωφικών το 1770) έμαθαν τους ντόπιους Τούρκους τέτοια βασανιστήρια για να παιδεύουν τους Χριστιανούς, που τα μαρτύρια των πρώτων Χριστιανών δεν είναι τίποτε μπροστά σε αυτά. Μη νομίσεις πως ,αν παρουσιαστείς και ομολογήσεις, αμέσως θα διατάξουν να σου κόψουν το κεφάλι, το αντίθετο. Γι’ αυτό σου λέω, παιδί μου, να ξεχάσεις αυτόν τον λογισμό που έχεις, για να μη βάλεις τον εαυτό σου σε μεγαλύτερη ταλαιπωρία και εμάς σε πειρασμούς και κινδύνους. Σου υπόσχομαι να κανονίσουμε τη σωτηρία σου με σιγουρότερο τρόπο, ώστε πράγματι να σωθείς γιατί δεν υπάρχει αμαρτία που να νικά την ευσπλαχνία του Θεού. 

Ο άγιος στεκόταν και χαμογελούσε ενόσω έλεγε αυτά ο πνευματικός, κατόπιν σκυθρώπιασε για λίγο και αφού αναστέναξε από τα βάθη της καρδιάς του αποκρίθηκε: Θαυμάζω, πνευματικέ, με την τόση φρόνηση που έχεις ,να κάθεσαι και να μου λες λόγια ανόητων παιδιών. Εγώ έχω αφιερωμένο ολόκληρο τον εαυτό μου στον Χριστό, έχω τόση δίψα να βασανιστώ για τον Χριστό μου, που επιθυμώ να υπομείνω περισσότερα από εκείνα που μου λες των Αλβανών. 

Τότε ο πνευματικός, δοξάζοντας τον Θεό για την τόση χάρη που στάλαξε στην καρδιά του, του διάβασε την σχετική ευχή της Εκκλησίας, τον μύρωσε με το Άγιο Μύρο, τον κοινώνησε τα Άχραντα Μυστήρια και αφού έψαλαν μαζί την Παράκληση στην Υπεραγία Θεοτόκο, τον σταύρωσε και τον άφησε να φύγει λέγοντάς του να μην προσβάλει την θρησκεία των Τούρκων αλλά με σύντομα λόγια να αρνηθεί το Ισλάμ και να ομολογήσει τον Χριστό. 

Ο άγιος τότε φίλησε το χέρι του πνευματικού και γύρισε στο εργαστήριό του. Πούλησε όλα του τα υπάρχοντα και μοίρασε τα χρήματα στους φτωχούς κρατώντας μόνο ελάχιστα. Κατόπιν πήγε και παρέδωσε το κλειδί του εργαστηρίου μαζί με το ενοίκιο στον ιδιοκτήτη. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε στον δικαστή. Στο δρόμο ζητούσε συγχώρεση από τους Χριστιανούς που εύρισκε. Συνάντησε κι ένα φτωχό παιδί που δεν είχε ζωνάρι και του χάρισε το δικό του το μεταξωτό κι ένα παρά κι εκείνος ζώστηκε με λίγο σκοινί. Μπαίνοντας στο δικαστήριο χαιρέτησε τον δικαστή. Εκείνος μόλις τον είδε ( τον γνώριζε γιατί του έραβε τις γούνες ) του λέει: - Πού είναι το ζωνάρι σου, κακόμοιρε Μεεμέτη, έλα πάνω κάθισε, πες μου τι έπαθες; Ο άγιος τότε με πολύ θάρρος, χωρίς φόβο, του απάντησε: Εγώ δεν είμαι Μεεμέτης αλλά Ζαχαρίας. Αλλά επειδή γελάστηκα και αρνήθηκα τον Χριστό, τον αληθινό Θεό, τον οποίο πίστευα από τη γέννησή μου και δέχτηκα τη δική σας πίστη, τώρα ,που συναισθάνθηκα τι έκανα, ήρθα στο δικαστήριό σας να αρνηθώ την πίστη σας και να ενδυθώ τον Χριστό μου που αρνήθηκα. 

Γι’ αυτό λοιπόν, σε παρακαλώ, πάρε αυτά τα χρήματα για το χαράτσι και στείλτα με τον υπηρέτη σου στον φοροεισπράκτορα να μου φέρει ένα χαρατζοχάρτι για να είμαι κι εγώ ένας ραγιάς, όπως οι υπόλοιποι αδελφοί μου, οι Χριστιανοί. 

Παιδί μου, Μεεμέτ πασά, άρχισε ο δικαστής , αν σου συνέβη κάτι κι έχασες τα λογικά σου, είμαι έτοιμος να συνάξω τους αγάδες να σε βοηθήσω, μόνο άνοιξέ μου την καρδιά σου. 

Εγώ , αφέντη μου, πούλησα όλα μου τα υπάρχοντα και τα έδωσα ελεημοσύνη, δεν έχω ανάγκη από χρήματα. Δίχως άλλο θάσαι μεθυσμένος, λέει ο δικαστής. 

Πίστεψέ με , του απάντησε ο άγιος , έχω τρεις ημέρες που δεν έβαλα στο στόμα μου ούτε ψωμί ούτε νερό ούτε και καφέ. Άλλη αιτία δεν είναι απ’ αυτή που σου είπα , γι’ αυτό πάρε τα χρήματα και στείλε να μου φέρουν ένα χαρατζοχάρτι. 

Βλέποντας ο δικαστής την επιμονή του, τον έστειλε στον πασά της πόλης, γράφοντάς του την υπόθεση. Μπροστά στον πασά ο άγιος ομολόγησε και πάλι τον Χριστό. Ο πασάς τότε συγκέντρωσε τους αγάδες και τους ανακοίνωσε την υπόθεση. Αποφάσισαν να τον κλείσουν στη φυλακή, να τον βγάζουν τρεις φορές την ημέρα και να τον ραβδίζουν τόσο σκληρά ώστε ή να επιστρέψει στο Ισλάμ ή να ξεψυχήσει. Είπαν μάλιστα να μη χυθεί αίμα για να μην ορμήσουν οι Χριστιανοί να παίρνουν ματωμένα χώματα και γίνεται φασαρία. Τον ράβδιζαν αλύπητα, τον χτυπούσαν με πέτρες στο στήθος και την κοιλιά ,εκείνος στεκόταν ασάλευτος στην πίστη του Χριστού προσευχόμενος ακαταπαύστως μυστικά , Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησόν με τον αρνητή σου και βοήθησόν μοι. 

Μετά από μερικές ημέρες ο επικεφαλής των στρατιωτών που τον βασάνιζαν διέταξε τον δεσμοφύλακα να τον βασανίσει τη νύχτα τόσο πολύ ώστε να πεθάνει για να μη παιδεύονται κάθε μέρα να τον ραβδίζουν. Ο δεσμοφύλακας τότε τον έβαλε στο τιμωρητικό ξύλο, του τέντωσε πολύ τα πόδια και ανέβηκε για να δειπνήσει. Ο άγιος είπε σε κάποια στιγμή ωχ , επειδή πόνεσε πολύ . Τον άκουσε ο δεσμοφύλακας και του λέει : τώρα ,άπιστε, να πιω όλο το κρασί και να κατέβω, να σε κόψω κομμάτια. Και ο μάρτυρας τον προκάλεσε λέγοντάς του : αν είσαι παλικάρι μη λες μόνο λόγια αλλά να το κάνεις, να σου χρωστάω και χάρη. 

Κατέβηκε τότε ο δεσμοφύλακας και τέντωσε υπερβολικά τα πόδια του μάρτυρος και ανέβηκε να αποδειπνήσει . Κι όπως έκανε να σαλέψει ο άγιος σκίστηκαν τα σκέλη του. Ο άγιος τότε ,κάνοντας το σημείο του σταυρού σε όλο το σώμα του και λέγοντας Κύριε , εις χείρας Σου παρατίθημι το πνεύμα μου, ξεψύχησε. Αμέσως τότε η φυλακή γέμισε από μια απερίγραπτη ευωδία, τόση πολλή που ο φύλακας έφυγε κατησχυμένος και κοιμήθηκε αλλού. 

Το πρωί οι Χριστιανοί έμαθαν ότι ο άγιος τελείωσε το μαρτύριο και με μεγάλη χαρά δόξασαν τον Θεό. Ο Μητροπολίτης ζήτησε από τον πασά το άγιο λείψανο για να το ενταφιάσει. Εκείνος του απάντησε ότι αυτός δεν είναι ούτε από μας ούτε από σας, επειδή και τις δύο θρησκείες κορόιδεψε, γι’ αυτό δεν είναι άξιος ταφής. Διέταξε δυο στρατιώτες να δέσουν το άγιο λείψανο από τα πόδια και να το ρίξουν σ’ ένα ξεροπήγαδο. Ρίχνοντάς το μέσα ο άγιος έμεινε γονατιστός και το σώμα του όρθιο. Τη νύχτα φως ουράνιο έλαμπε πάνω στο ξεροπήγαδο και οι Χριστιανοί με φωνές έτρεχαν και προσκυνούσαν τον άγιο. Την άλλη μέρα οι Τούρκοι πήγαν και έριξαν χόρτα και χώματα κι έτσι ο άγιος έμεινε εκεί σφαλισμένος μέσα στο πηγάδι. 

Περιγραφή της Εικόνας του Αγίου.

Είναι έργο ανωνύνου αγιογράφου ,που έγινε το 1881 κατά παραγγελία του ηγουμένου Κωνστάντιου, όπως αναφέρει σχετική επιγραφή που υπάρχει στο πίσω μέρος της εικόνας. Ο Άγιος παριστάνεται ολόσωμος σε μετωπική στάση ,να κρατά στο δεξί του χέρι τον Σταυρό και στο αριστερό ανοικτό ειλητάριο όπου αναγράφεται το ψαλμικό « Κύριε εξέγυρον την δυναστεία σου και ελθέ εις το σώσαι ημάς».(Ψαλμ.79,3). Είναι ντυμένος με την παραδοσιακή ενδυμασία της εποχής του που φορούσαν αυτοί που ανήκαν στην ανώτερη τάξη και στους ευνοούμενους των Τούρκων (λογω του εξισλαμισμού του).Το πολύπτυχο σκούρο μακρύ αντερί φτάνει μέχρι τους αστραγάλους, στη μέση φορεί ζωνάρι και από πάνω από το αντερί φοράει πανωφόρι, ανοικτό μπροστά, με πλατιά μανίκια, που φέρνει στις παρυφές γούνα απόδειξη και του επαγγέλματός του και της καλής οικονομικής του κατάστασης. Στα πόδια του φορά τα «μέστια» (=δερμάτινη κάλτσα της εποχής). Το κεφάλι του καλύπτεται με ένα είδος καλογερικού σκούφου, φέρει πλούσια κόμη που φτάνει μέχρι στους ώμους του και κοντή πλούσια γενειάδα, χαρακτηριστικό των ιερέων ή των προυχόντων της εποχής. Το πρόσωπό του εκπέμπει μια χαρακτηριστική ηρεμία και γαλήνη και μας υπενθυμίζει στον Παύλειο λόγο. «Ζω δε ουκέτι εγώ ζεί δε εν εμοί Χριστός».

Ἀπολυτίκιο

Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Τῆς Ἄρτης ἀγλάισμα, καὶ Νεομάρτυς κλεινός, ἐν Πάτραις ὡς ἤθλησας, ὑπὲρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, ἐδείχθης μακάριε, οὐ γὰρ τὸν τρώσοντα σέ, καθελῶν δι’ ἀγώνων, γέρας ἐδέξω θεῖον, Ἀθλητὰ Ζαχαρία, πρεσβεύων ὑπὲρ πάντων ἠμῶν τῶν εὐφημούντων σε.

Ἀπολυτίκιο

Ήχος πλ. α’. Τον Συνάναρχον Λόγον.

Τον πανεύφημον μάρτυν Χριστού υμνήσωμεν, Ζαχαρίαν τον νέον, Άρτης το βλάστημα, ότι ενήθλησε στερρώς υπέρ της πίστεως Χριστού και ανόμων ταις χερσί, ραβδισθείς και τανυσθείς, μαρτύριον ανεδέχθη. Τελειωθείς δε εν Πάτραις Χριστώ πρεσβεύει του σωθήναι ημάς.

(Ποιηθέν υπό Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου την 19/01/1992 μ.Χ.).

20 Ιανουαρίου