ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ
ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ
3ος ΤΟΜΟΣ
Προτιμώμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων που είναι σε μορφή djvu είναι το sumatrapdfreader
Προτιμώμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων που είναι σε μορφή djvu είναι το sumatrapdfreader
Ο άγιος Διονύσιος, πρώτος επίσκοπος ΠαρισίωνΣύμφωνα με την παράδοση που διασώζει ο άγιος Γρηγόριος της Τουρ, ο άγιος Διονύσιος [9 Οκτ.] ήταν ένας από τους επτά επισκόπους που έστειλε ο πάπας της Ρώμης στη Γαλατία, επί Δεκίου (περί το 250) για να προχωρήσει το ιεραποστολικό έργο, που μέχρι τότε ήταν αποσπασματικό και δεν είχε ολοκληρωθεί. Ο άγιος Γατιανός ορίσθηκε επίσκοπος Τουρ [18 Δεκ.], ο άγιος Τρόφιμος της Αρελάτης [29 Δεκ.], ο άγιος Παύλος της Ναρβώνης [22 Μαρτ.], ο άγιος Σατουρνίνος της Τουλούζης [29 Νοεμ.], ο άγιος Αυστρεμοΐνος της Αρβέρνης [1 Νοεμ.], ο άγιος Μαρτιάλης της Λιμόζ [30 Ιουν.], ενώ στον άγιο Διονύσιο ανατέθηκε η μικρή πόλη της Λουτετίας (σημ. Παρίσι).
Η πόλη αυτή ήταν η πιο απομακρυσμένη και επιπλέον, βρισκόταν σε μια περιοχή όπου κυριαρχούσαν οι πιο χυδαίες ειδωλολατρικές δεισιδαιμονίες. Απ’ όπου κι αν περνούσε, ο άγιος Διονύσιος, βοηθούμενος από τη συνοδεία του, δηλαδή τον Ρουστικό και τον Ελευθέριο, καταδείκνυε την αλήθεια της χριστιανικής πίστεως με μεγάλα θαύματα. Οδηγούσε τους ειδωλολάτρες στον δρόμο του Θεού και τους έπειθε να γκρεμίσουν τα είδωλα και τους ναούς τους. Φθάνοντας στη Λουτετία, εγκαταστάθηκε στο Μονμορανσύ, λίγο έξω από την πόλη, σε μια οικία που του παραχώρησε ένας χριστιανός άρχοντας, ώστε να μπορούν οι χριστιανοί να συγκεντρώνονται κρυφά.
Όταν όμως πέρασε από τη Γαλατία ο αυτοκράτορας της Ρώμης, οι νόμοι που διέτασσαν τον διωγμό των μαθητών του Χριστού εφαρμόσθηκαν με ιδιαίτερη ωμότητα· οι πιστοί διώκονταν, υφίσταντο βιαιοπραγίες και θανατώνονταν με φρικτά βασανιστήρια. Παρά την προχωρημένη του ηλικία, ο Διονύσιος δίχως να φοβάται τον κίνδυνο, επισκεπτόταν τους καταδικασθέντες για να τους εμψυχώσει ώστε να μείνουν ακλόνητοι στη χριστιανική πίστη. Τον κατήγγειλαν και τον συνέλαβαν μαζί με τους δύο μαθητές του, Ρουστικό και Ελευθέριο, και τους υπέβαλαν σε απάνθρωπα βασανιστήρια. Τον κάρφωσαν σε σταυρό, και εκείνος εξακολουθούσε να κηρύττει το μέγα μυστήριο των Παθών του Χριστού και της σωτηρίας του κόσμου.
Όταν τον ξαναπήγαν στη φυλακή του, ο άγιος επίσκοπος τέλεσε για τελευταία φορά τη θεία Λειτουργία για τους συντρόφους του στο μαρτύριο, εν μέσω ουρανίου φωτός. Στο τέλος, αποκεφάλισαν τον άγιο Διονύσιο μαζί με μεγάλο αριθμό άλλων μαρτύρων, στην κορυφή του λόφου που σήμερα ονομάζεται Μονμάρτρη (από το mons Martyrum, Λόφος Μαρτύρων). Αναφέρεται ότι μετά τον αποκεφαλισμό, ο άγιος έμεινε ορθός, και κρατώντας το κεφάλι του στα χέρια περπάτησε αρκετά χιλιόμετρα, μέχρι τον τόπο όπου αργότερα κτίσθηκε η βασιλική του Αγίου Διονυσίου και η ομώνυμη πόλη. Στην κρύπτη του ναού αυτού ενταφιάζονταν όλοι οι βασιλείς της Γαλλίας μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση.
Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, Τόμος 2ος, Οκτώβριος. Ίνδικτος.
Sevgi, merhamet, şefkat ve bu lütfu karşılıksız olarak sunmak söz konusu olduğunda, artık hiçbir hak iddia edemezsin.
Her şeyin, bütün ideallerin, büyük değerlerin ve insanlığın ortak evrensel değerlerinin dahi metalaştırıldığı, alınıp satıldığı bir çağda, bugün işittiğimiz İncil sözü bize bambaşka bir esinti, bambaşka bir dokunuş bırakıyor. Aynı zamanda Kilisemizin toplumsal bünyesinin karşı karşıya bulunduğu temel yıkıma, yani her şeyin bütünüyle metalaştırılmasına ve karşılıklı alışveriş mantığına indirgenmesine karşı farklı bir cevap sunuyor.
Mesih, biraz önce dinlediğimiz İncil pasajında üç alandan söz ediyor ve bunlara son derece sade bir şekilde yaklaşıyor. Karşılık beklememek konusunda üç durumu ortaya koyuyor ve elbette şu soruyu soruyor:
«Sizi sevenleri seviyorsanız, bunun ne lütfu vardır? Size iyilik yapanlara siz de iyilik yapıyorsanız, bunun ne lütfu vardır? Yalnızca size borç verenlere siz de borç veriyorsanız, bunun ne lütfu vardır?»
Bunlar üç temel sözcük etrafında şekilleniyor. Bu sözcüklerin üzerinde biraz durup düşündüğümüzde, insan hayatını ve insan ilişkilerini bütünüyle kuşatan metalaşmanın meydana getirdiği karanlığın içinde bize biraz ışık ve bir çıkış yolu gösterebilirler.
Öncelikle sevgiden söz etti.
Bizi sevmeyenlere karşı nasıl davrandığımıza bakarken, aynı zamanda Tanrı’nın Kendisini sevmeyenlere nasıl karşılık verdiğine bakalım.
Sevginin Kendisi olan Tanrı, Kendisini sevmeyenlere Haçıyla cevap verir. Tek ve bütüncül bir cevap verir. Çünkü Tanrı sadedir; bölünmüş değildir.
Peki, biz nasıl karşılık veriyoruz?
Biz çoğu zaman iki şekilde karşılık veriyoruz. Bunlardan biri edilgen, diğeri ise etkin tepkidir.
Birisi bizi sevmiyorsa, ya edilgen bir biçimde, hayal kırıklığına uğrayarak karşılık veriyoruz; üzülüyor ve düş kırıklığı yaşıyoruz. Ya da etkin bir biçimde, isyan ederek ve kesin bir protestoyla karşılık veriyoruz.
Oysa bu iki tutumun her ikisi de bölünmüş tepkilerdir ve içlerinde Mesih’in cevabını taşımamaktadır. Çünkü Mesih, Kendisini sevmeyenler uğruna Haç’a gerilmektedir.
Bu nedenle her iki tutum da önce kişisel düzeyimizde, ardından da bütün toplumda derin bir hastalığa yol açar.
İçinde bulunduğumuz bu bakış açısından, gerek kişisel ruhsal hastalıklarımızı gerekse toplumda ortaya çıkan ve giderek hastalıklı hâle gelen birçok olguyu daha iyi görebiliriz.
Şimdi ikinci düzeye, yani iyilik yapma konusuna geçelim.
Tanrı, Kendisi insanları sevdiği ve onlar için iyilik yaptığı hâlde, insanlar O’na iyilik yapmadığında nasıl karşılık veriyor? Bunu şöyle ifade edebiliriz:
O’nun cevabı uzun sabır ve bağışlamadır.
Bağışlar, sabreder; İncil pasajında söylendiği gibi, O merhametlidir.
Peki, bize iyilik yapılmadığında biz nasıl karşılık veriyoruz?
Yine iki farklı, bölünmüş biçimde karşılık veriyoruz: ya edilgen ya da etkin bir şekilde.
Edilgen olanı ruhsal gevşeklik, yani akediadır. Bir akedia hâline düşer, tembelleşir ve hiçbir şey yapmak istemeyiz. Hiçbir şey… hiçbir şey!
Etkin olan ise, bize iyilik yapılmadığında ortaya çıkan nefrettir.
Bunların her ikisi de bölünmüş tutumlardır: Biri edilgen, diğeri etkin bir tepkidir. Ve her ikisi de ruhun hastalıklarıdır.
Bu iki tutum, varlığımız üzerinde böyle ruhsal hastalıkların izlerini bırakır.
Şimdi üçüncü boyuta gelelim: Borç verdiğimizde ve karşılığını beklediğimizde ne olur?
Tanrı bize ne borç veriyor?
Bize her şeyi borç veriyor.
Var olmamız, yani mevcut oluşumuz bile bir borçtur. Hatta O’nun suretinde yaratılmış olmamız ve lütuf sayesinde tanrılar, yani azizler olacağımız gerçeği bile bir borçtur. Hem de çok temel ve gerçek bir borç!
Peki O, biz bu borca gerektiği şekilde karşılık vermediğimizde, içinde bulunduğumuz bu anormal duruma nasıl cevap veriyor? Olmamız gereken kişi olmaya çağrımıza karşılık vermekteki güçsüzlüğümüzün içine nasıl giriyor ve bize nasıl cevap veriyor?
Çok temel bir şey yapıyor:
Lütfunu daha da çoğaltıyor.
Bize, kutsal olmamız için verdiği bu «borca» karşılık vermediğimiz ölçüde, bize daha fazla lütuf veriyor!
Sanki birine borç para verdiniz; o kişi borcunu ödeyebilsin diye, borcunu kapatması ve sizin de paranızı geri alabilmeniz için ona bir miktar daha para veriyorsunuz.
Biz karşılık vermiyor muyuz?
O, daha fazla lütuf veriyor!
İşte bu yüzden İncil pasajı «lütuf» kelimesini üç kez tekrarladı.
Tanrı’nın tek ve benzersiz cevabı budur: Biz karşılık vermedikçe, O daha fazla lütuf verir!
Peki, başkaları kendilerine yaptığımız iyiliklere veya onlara verdiğimiz borçlara karşılık vermediğinde bizim tutumumuz ne oluyor?
Birincisi, karşımızdakine karşı kayıtsızlıktır; bu edilgen tutumdur.
İkincisi ise etkin tutumdur: kendimizi onlardan soyutlamak, içimize kapanmak, saklanmak ve başkalarından kaçınmak.
Bütün bunlar yine aramızdaki birlik ve beraberliğin parçalanmasına yol açar. Çünkü Tanrı’nın üzerimizde gerçekleştirdiği ve bize verdiği her şey parçalanmış olur.
Görüyorsunuz, bu üç düzeye bu şekilde yaklaşmamız, yani elimden geldiğince sade bir biçimde ele almaya çalıştığım bu yaklaşım, bir yandan Tanrı’nın cevabını ortaya koyuyor; ki bu cevap bizim de cevabımız olmalıdır. Öte yandan ise verdiğimiz bölünmüş, etkin veya edilgen tepkiler aracılığıyla kendi ruhsal hastalıklarımızı da ortaya çıkarıyor.
Üzerimizde taşıdığımız birçok psikolojik ve ruhsal rahatsızlık, tam da biraz önce çok basit bir şekilde ele almaya çalıştığım bu tür durumlardan kaynaklanmaktadır.
Sevmek; verdiğimiz şeyin karşılığını beklememektir. Başkası bize iyilik yapmadığında, biz ona iyilik yaptığımız hâlde hiçbir karşılık beklememektir.
İşte gerçek ve özlü cevaplar bunlardır.
Peki, başlangıçta söylediğim gibi, ticaretin ve her şeyin bütünüyle karşılıklı alışverişe dönüştüğü bu çağda, biz bu ölçülere ulaşabilir miyiz?
Bunu evimizde, ailemiz içinde, sokakta, iş yerinde, kısacası nerede bulunursak bulunalım, yaşayış biçimimize taşıyabilir miyiz?
Bütün bu ölçüleri aşabilir miyiz ki sonunda yalnızca bir tepkiye, bir isyana, bir protestoya ve nihayet bir hak talebine dönüşmeyelim?
Oysa gerçekte böyle haklar yoktur!
Sevgi, merhamet, şefkat ve bu lütfu karşılıksız olarak sunmak söz konusu olduğunda, artık hiçbir hak iddia edemezsin!
İşte Mesih’in üzerimizde bıraktığı büyük hayat budur.
Bugünkü İncil pasajının adımlarını dikkatle takip edin. Derinden inanıyorum ki, bunlardan çok büyük fayda göreceksiniz.
Böylece hayatımızda kendi bencilliğimizin değil, Tanrı’nın sevgisinin açığa çıkacağı bir yaşayışa ulaşabiliriz.
p.Konstantinos Stratigopoulos
ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΤΟΜΟΣ Β΄
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
Προτιμώμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων
που είναι σε μορφή djvu είναι το sumatrapdfreader
Παναγία Γοργοεπήκοος Ι.Μ. Δοχειαρίου Αγίου Όρους
Παράκληση Παναγίας Γοργοεπηκόου ΕΔΩ
Ιστορικό της θαυματουργής εικόνος στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου ΌρουςΈνα από τα πολλά ονόματα που προσδίδουμε στην Παναγία μας είναι «Γοργοεπήκοος» και η ομώνυμη θαυματουργή εικόνα της βρίσκεται στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους από το 1646. Εκεί, όπως αναφέρεται στο ιστορικό της Μονής, «λάμπει ως πολύφωτος σελήνη, σαν άριστος κυβερνήτης και σοφός οικονόμος το διακυβερνά», φυλάσσοντας από κάθε προσβολή και επήρρεια τους ασκουμένους σε αυτό οσίους πατέρες, αλλά και όσους προστρέχουν σ’ Εκείνην με πίστη, ζητώντας την βοήθεια Της. Και γενικά διαφυλάττει και γοργώς και προθύμως υπακούει και ελεεί όλους, όσους Την ευλαβούμαστε και Την επικαλούμαστε με πίστη.
Όπως αναφέρει στο Συναξάρι ο όσιος Νικόδημος, στη Μονή του Δοχειαρίου, στο δεξί μέρος της Τραπέζης του Μοναστηρίου, βρισκόταν μια παλαιά εικόνα της Παναγίας. Οι πατέρες της Μονής αναφέρουν ότι είχε αγιογραφηθεί από την εποχή του κτήτορος της Μονής Νεοφύτου, τον 11ο αιώνα. Το έτος 1646, που ήταν ένα έτος πολύ δύσκολο για την Ιερά Μονή, διότι δεν είχε τα απαραίτητα χρήματα για να πληρώσει τους καθορισμένους φόρους στους Τούρκους κατακτητές, ο τραπεζάριος του Μοναστηριού, περνούσε μπροστά από αυτήν την εικόνα συνεχώς, ακόμα και τη νύχτα βαστάζοντας στα χέρια του αναμμένα δαδιά.
Μια βραδυά, εκείνο το έτος, λοιπόν, καθώς περνούσε και πάλι μπροστά από την εικόνα της Θεοτόκου, ακούει φωνή να βγαίνει από την εικόνα και να του λέει: «Μην περνάς από εκεί και μαυρίζεις τον τόπο με καπνό». Ο μοναχός νομίζοντας ότι κάποιος άνθρωπος φώναξε, καταφρόνησε τη φωνή και δεν έδωσε σημασία. Μετά από λίγες ημέρες, κι ενώ εκείνος συνέχιζε να περνά μπροστά από την εικόνα με αναμμένα τα δαδιά, ακούει και πάλι τη φωνή να του λέει: «Ώ Μοναχέ αμόναχε, έως πότε θα συνεχίσεις να καπνίζεις τη μορφή μου και να με μαυρίζεις ατιμώντας με;».
Και συγχρόνως με τη φωνή έχασε ο ταλαίπωρος το φως του κι έμεινε τυφλός. Έτσι καταλαβαίνοντας το σφάλμα του, ότι δηλαδή καταφρόνησε την πρώτη φωνή και δεν υπάκουσε, κατασκεύασε ένα στασίδι μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και την παρακαλούσε συνεχώς να του συγχωρέσει αυτό το εξ απροσεξίας αμάρτημα και να του χαρίσει το φως του, ώστε βλέποντας την Αγία Εικόνα της να την δοξάζει και να την ευχαριστεί πάντοτε. Και η Παναγία μας, εισάκουσε την προσευχή του και του είπε: «Ιδού, από σήμερα σου χαρίζω το φως και πρόσεξε στο εξής να μην περάσεις με αναμμένα δαδιά, γιατί εγώ είμαι η Κυρία της Μονής αυτής και γοργά υπακούω σ’ εκείνους που με επικαλούνται και τους χαρίζω τα προς σωτηρία αιτήματά τους, διότι καλούμαι Γοργοεπήκοος».
Από τότε η Αγία αυτή εικόνα ονομάζεται Γοργοεπήκοος, γιατί πραγματικά με τα θαυμαστά έργα της συνεχώς αποδεικνύει ότι γρήγορα υπακούει σ’ εκείνους που προστρέχουν σ’ αυτήν με ευλάβεια και πίστη. Και πραγματικά η χάρη Της ενεργεί πάμπολλα θαύματα όχι μόνο στο Άγιον Όρος, αλλά και έξω από αυτό, σε πόλεις και χωριά, σε ολόκληρη την Ελλάδα, αλλά και σε άλλα μέρη, όπου την ευλαβούνται και την επικαλούνται. Η Παναγία η Γοργοεπήκοος είναι πολύ θαυματουργή, ιατρεύει διάφορες ασθένειες, χαρίζει παιδιά σε άτεκνα ζευγάρια, φανερώνει απολεσθέντα αντικείμενα, προστατεύει όσους κινδυνεύουν στη θάλασσα, λυτρώνει όσους αιχμαλωτίζονται, θεραπεύει από τον πονοκέφαλο και την κόπωση, ανορθεί τους παραλύτους, χαρίζει το φως στους τυφλούς, θεραπεύει από θανατηφόρες ασθένειες, διώκει τις ακρίδες από τα χωράφια και άλλα πολλά θαυμαστά που βρίσκονται γραμμένα στη Μονή Δοχειαρίου, ως θαυματουργές επεμβάσεις της Παναγίας της Γοργοεπηκόου.Όταν λοιπόν θεραπεύθηκε από την τύφλωση του ο τραπεζάρης Μοναχός, ονόματι Νείλος, οι πατέρες της Μονής έφτιαξαν στο χώρο αυτό ένα παρεκκλήσι προς τιμήν της Παναγίας της Γοργοϋπηκόου, αφού η ίδια η Παναγία χαρακτήρισε τον εαυτό της με το επίθετο αυτό. Εκεί τελείται δύο φορές την εβδομάδα η θεία Λειτουργία, εκεί γίνονται οι κουρές των μοναχών και καθημερινά, πρωί και βράδυ, ψάλλονται παρακλήσεις μπροστά στην ιερή εικόνα.
Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου ΌρουςΗ πρώτη αγιογραφηθείσα εικόνα της Παναγίας στη Μονή Δοχειαρίου, που έγινε το 1563, την αναφέρει ως Βρεφοκρατούσα, Φοβερά Προστασία και Γοργοεπήκοο. Πρέπει να επισημάνουμε λοιπόν, ότι η Παναγία όταν μίλησε στο μοναχό δεν χρησιμοποίησε για τον εαυτό της κανένα άλλο από τα ονόματα που ήταν γραμμένα στην τοιχογραφία, αλλά κράτησε το όνομα Γοργοεπήκοος, δηλώνοντας με τον τρόπο αυτό ότι υπακούει γρήγορα στις δεήσεις των πιστών και κατ’ επέκταση ότι η υπακοή παίζει το σημαντικότερο ρόλο στη σωτηρία των ανθρώπων.
Μετά το θαύμα στο μοναχό Νείλο, στον οποίο χάρισε πάλι το φως του, η Παναγία μας θέλησε να δείξει μια άλλη ιδιότητά της, ένα άλλο χάρισμα για τη σωτηρία και την πνευματική προκοπή των ανθρώπων κι έδωσε στον εαυτό της το όνομα Γοργοϋπήκοος, τονίζοντας το έργο της διακονίας. Όπως και ο Υιός της, έτσι κι εκείνη διακονεί με άπειρους τρόπους τη σωτηρία μας. Κι όπως με την υπακοή Της τότε στα λόγια του Αρχαγγέλου Γαβριήλ συνέβαλε στη σωτηρία μας, έτσι και τώρα, ως υπακούουσα στα αιτήματά μας, επαναλαμβάνει με ταπείνωση: «ιδού η δούλη Κυρίου». Έτσι βοηθάει και σώζει γρήγορα όσους με πίστη καταφεύγουν σ’ Εκείνη και Την επικαλούνται και Την τιμούν ως Γοργοεπήκοο.
Έκτοτε πολλές εικόνες, εκκλησίες, αλλά και μονές τιμούν την Παναγία την Γοργοεπήκοο, όπως άλλωστε κι εμείς που αποφασίσαμε με ευλάβεια να αφιερώσουμε το εσωτερικό παρεκκλήσιο του Μοναστηριού μας στο άγιο όνομά της. Γιατί πραγματικά αισθανόμαστε πόσο μεγάλη ανάγκη έχουμε από τις πρεσβείες, τις μεσιτείες και την μητρική προστασία Της στους δύσκολους καιρούς που ζούμε. Η Μητέρα του Κυρίου μας μεριμνά γοργά για τη σωτηρία όλων μας και αναδίδει χάρη σε όλους όσους την επικαλούνται με πίστη, ελπίδα και αγάπη. Ας την επικαλούμαστε πάντοτε, ας ψάλλουμε την παράκλησή της και ας την πανηγυρίζουμε την ημέρα της εορτής της, την 1η Οκτωβρίου.
ΜεγαλυνάριονΓοργοϋπηκόου τήν θαυμαστήν καί σεπτήν Εἰκόνα, προσκυνήσωμεν ἀδελφοί, θαύματα τελοῦσαν καί βρύουσαν ἰάσεις καί ταύτην μετά πόθου κατασπασώμεθα.