ΟΙ ΔΙΔΑΧΕΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΝΑΖΑΡΙΟΥ
ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟ
ΠΗΓΗ: ΕΔΩ
Αφού φύγεις απ’ τον πνευματικό σου πατέρα και φτάσεις στο κελλί σου, κλείσε την πόρτα και πρώτ’ απ’ όλα ευχαρίστησε με όλη την καρδιά σου τον Θεό που σε αξίωσε να εξομολογηθείς καθαρά και ν’ αποκτήσεις την ειρήνη της ψυχής σου.
Αν είναι χειμώνας και δε θέλεις να κοιμηθείς, κάνε λίγη προσευχή, διάβασε και ασχολήσου με κάποιο εργόχειρο. Όταν εργάζεσαι με τα χέρια δεν πρέπει να λείπει απ’ τα χείλη και τον νου σου η προσευχή. Πρόσεχε με κάθε τρόπο να μη μείνει ο νους σου αργός.
Όταν έρθει η ώρα για το Απόδειπνο, πήγαινε στην εκκλησία απ’ την αρχή, όπως σου έχω προαναφέρει. Αφού μπεις στην εκκλησία στάσου με φόβο, πρόσεχε τον εαυτό σου, προσευχήσου θερμά στον Θεό και σε όλα γενικά να συμπεριφέρεσαι όπως προαναφέραμε για τον τρόπο που πρέπει να στέκεται κανείς στην εκκλησία.
Αν μπορείς να εγκρατεύεσαι, ώστε να τρως μια φορά την ημέρα, μετά τη δύση του ήλιου, κάνε το. Πήγαινε στο μάγειρα και ζήτησε φαγητό, όχι σαν μοναχός ή δόκιμος αλλά σαν προσκυνητής, όχι σαν να ’χεις νηστέψει αλλά σαν να ’χεις ήδη φάει και ζητάς περισσότερο φαγητό.
Πρόσεχε επίσης ώστε όταν ζητάς φαγητό να μη νομίζεις ότι το δικαιούσαι επειδή δούλεψες και ίδρωσες. Σκέψου μάλλον ότι είσαι ανάξιος, αλλά ο Θεός θα πληροφορήσει τον αδελφό να σου δώσει κάτι να φας. Πρέπει να ταπεινώνεις τον εαυτό σου με όλη σου την ψυχή και να τον κατηγορείς για ανυπομονησία και αδυναμία. Αν έχεις τέτοια διάθεση ευχαρίστησε τον Θεό και ενίσχυσε την αδυναμία σου με το λίγο ψωμί και νερό που θα σου δώσουν.
Αν δεν μπορείς να εγκρατευτείς, κάθισε με τους αδελφούς στην τράπεζα και φάε μαζί τους. Πρόσεχε μόνο να μη φας υπερβολικά.
Όταν στο μοναστήρι, μετά τον εσπερινό ή το δείπνο, υπάρχει κάποια ειδική ακολουθία στην εκκλησία, να μην απουσιάσεις απ’ την εκκλησιαστική αυτή σύναξη χωρίς ιδιαίτερο λόγο αλλά να συμμετάσχεις με ευλάβεια και ζήλο, όπως και στις άλλες ακολουθίες.
Μετά προσευχήσου λίγο για τους άρχοντες, για τους πνευματικούς πατέρες, για την αδελφότητα, για τα μοναστήρια, για τους συγγενείς, για τους φίλους, για τους ευεργέτες και για όλο τον κόσμο, όπως το πρωί. Μετά πάρε κάποιο ψυχωφελές βιβλίο και διάβασε προσεκτικά όσο μπορείς.
Μετά την ανάγνωση συγκέντρωσε τον νου και τις σκέψεις σου και προσευχήσου πάλι. Προσήλωσε τον νου και την καρδιά σου στον Θεό και συνειδητοποίησε όσο μπορείς με τη λογική σου σε ποιον και για ποιον προσεύχεσαι. Προσπάθησε ν’ αποφύγεις το διασκορπισμό των σκέψεων σου και μην αφήσεις τον νου σου ν’ ασχοληθεί με οτιδήποτε σ’ αυτό τον κόσμο.
Έτσι, με ήρεμο και ατάραχο νου, σκύψε το κεφάλι σου, βάλε τα χέρια σου στο στήθος, ένωσε τα πόδια σου, κλείσε τα μάτια σου για να μη βλέπεις τίποτα το εγκόσμιο, ένωσε την καρδιά με τον νου σου και σκέψου ότι βλέπεις τον Θεό καθισμένο στο θρόνο Του, Κριτή, περιβαλλόμενο από αρχαγγέλους και αγγέλους, τα χερουβείμ και τα σεραφείμ και όλες τις ουράνιες δυνάμεις. Σκέψου ότι βλέπεις τον σατανά και τα τάρταρα, στα οποία ο Θεός μπορεί να σε καταδικάσει.
Προσευχήσου νοερά, σύντριψε την καρδιά σου, κλάψε, αναστέναξε, κατάκρινε τον εαυτό σου, κατηγόρησε την ψυχή σου γιατί έχεις παροργίσει τον Δημιουργό και Λυτρωτή σου με τις πολλές αμαρτίες σου. Πρόσεχε μήπως με τη φαντασία σου παρατηρείς τις αμαρτίες των άλλων. Γιατί με τέτοιες εφάμαρτες φαντασίες η εσωτερική θέρμη και τα εγκάρδια αισθήματα που πρέπει οπωσδήποτε να διατηρείς μέσα σου, αποχωρούν και εξαφανίζονται.
Παράμενε σε συντριβή και μετάνοια και ζήτα το έλεος του Θεού για να σου συγχωρήσει τις αμαρτίες που έχεις διαπράξει, να σε εντάξει στο χορό των μετανοούντων και να σε σώσει από αιώνια βάσανα.
Πρόσεξε ποιοι είναι οι ψαλμοί εκείνοι που σου προκαλούν καρδιακή συντριβή και δάκρυα για να τους μελετάς ιδιαίτερα, σύμφωνα με τις πνευματικές σου ανάγκες.
Η χρήση των ψαλμών, η μορφή και ο τρόπος προσευχής, όμως, πρέπει να καθοριστούν απ’ τον πνευματικό σου πατέρα, ανάλογα με τη δύναμη σου. Δηλαδή πρέπει να διαπιστώσεις τη δύναμη και την αντοχή σου και σύμφωνα μ’ αυτές να προσδιορίσεις, με την ευλογία του πνευματικού σου, πόσο πρέπει να μελετάς τους ψαλμούς, πόσο να ψάλεις, πόσες μικρές και μεγάλες μετάνοιες να κάνεις και πόσο ν’ ασχολείσαι με τη νοερά προσευχή.
Μόνο πρόσεχε, ώστε σ’ όλες αυτές τις ενασχολήσεις να υπάρχει θερμός ζήλος και καρτερική επιθυμία, ώστε η προσευχή να γίνεται απ’ τα βάθη της ψυχής και της καρδιάς σου, χωρίς γογγυσμό.
Προσπάθησε όχι μόνο να μην παραλείψεις τίποτα απ’ όσα σου έχει υποδείξει ο πνευματικός σου, αλλά να προσθέτεις κάθε μέρα και κάτι για να μη σ’ ελέγξει η συνείδηση σου ότι είχες δύναμη και αντοχή να προσευχηθείς και να μετανοήσεις περισσότερο για τις αμαρτίες σου και δεν το έκανες.
Αν όμως υπάρχει μεγάλη ανάγκη, όπως για παράδειγμα να εξυπηρετήσεις τον αδελφό σου για χάρη της αγάπης του Θεού, μπορείς να μειώσεις λίγο τον χρόνο της προσευχής χωρίς να σ’ ελέγξει η συνείδηση σου.
Να ξέρεις ότι τα ορισμένα και απαραίτητα διακονήματα που γίνονται με μετριοφροσύνη και χωρίς γογγυσμό αξίζουν περισσότερο απ’ τις θεσπισμένες ακολουθίες, όπως για παράδειγμα όταν σ’ έχουν στείλει σε υπακοή και δεν είναι δυνατό να τις παρακολουθήσεις.
Επίσης δεν πρέπει να καταδικάσεις τον εαυτό σου αν δεν εκτελείς τον ατομικό σου κανόνα προσευχής, επειδή είσαι άρρωστος ή γέρος και δεν έχεις την απαιτούμενη αντοχή. Σ’ αυτή την περίπτωση μπορείς, καθισμένος ή ξαπλωμένος, να λυπάσαι ή και να ελεεινολογείς τον εαυτό σου λέγοντας: ‘‘Για δες πόσο αδύνατος είμαι, εσχατόγερος, και δεν μπορώ ούτε καν να προσευχηθώ στον Θεό και να τον ευχαριστήσω για το ανέκφραστο έλεος και τις μεγάλες δωρεές Του προς εμένα τον ανάξιο και ανίκανο’’.
Να τηρείς πάντα θεάρεστη τάξη και να κάνεις τον ατομικό κανόνα της προσευχής σου μετά από κάθε εκκλησιαστική ακολουθία (μετά το μεσονυκτικό, τον όρθρο, τη λειτουργία, τις ώρες και τον εσπερινό) όσο μπορείς περισσότερο, ανάλογα με την αντοχή σου. Επίσης για λίγο να διαβάζεις ένα βιβλίο και να κάνεις κάποιο εργόχειρο.
Μετά σήκω επάνω, μετανόησε και ζήτα συγχώρεση από τον Θεό, κάνε το σημείο του σταυρού, σταύρωσε και το χώρο που θα ξαπλώσεις για ν’ αναπαυτείς απ’ τους κόπους σου, ξάπλωσε και μέχρι να σε πάρει ο ύπνος μην αφήσεις απ’ τα χείλη, τον νου και την καρδιά σου την προσευχή του Ιησού. Έτσι ο ύπνος θα έρθει ειρηνικά και θα σου χαρίσει γλυκιά ξεκούραση και ο φύλακας άγγελος θα σε προφυλάξει από κάθε δαιμονική φαντασία.
Αν ξυπνήσεις πριν την ώρα σου μην κάθεσαι αργός αλλά σήκω και προσευχήσου για λίγο στον Θεό και το φύλακα άγγελο που σε ξύπνησε γι’ αυτό τον σκοπό. Προσευχήσου για να μη τον στενοχωρήσεις και απομακρυνθεί από σένα και μετά ξάπλωσε πάλι και κάνε προσευχή μέχρι να σε πάρει ο ύπνος.
Φιλοκαλία των Ρώσων Νηπτικών.Β΄ Αββάς Ναζάριος.Μετάφραση - επιμέλεια: Πέτρου Μπότση.Αθήνα 1990, έκδοση Β΄
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου