ΚΥΡΙΑΚῌ ΔΕΚΑΤῌ ΤΡΙΤῌ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλίατου π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής
Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - εδώΗ παραβολή αυτή του αμπελώνος, που εδόθη από τον Κύριο σε κάποιους εργάτες και δεν απέδιδαν καρπούς, στις ερμηνευτικές της προσεγγίσεις θα τολμούσα να πω που είναι διττώς συγκλονιστική. Οι προσεγγίσεις αυτές είναι διττές, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν ως δύο πλευρές ενός νομίσματος. Και έτσι και εμείς θα προσεγγίσουμε την περικοπή διττώς, όπως το απαιτεί η ερμηνευτική προοπτική του κειμένου· εκκλησιολογικώς μεν και θεραπευτικώς ταυτόχρονα.
Τι εννοώ με αυτό το διπλό στοιχείο: εκκλησιολογικώς και ταυτόχρονα θεραπευτικώς. Κοιτάξτε, αυτός «ο αμπελώνας» είναι η Εκκλησία που παραδόθηκε από τον Κύριο σε εμάς. Ο Κύριος ο ίδιος δεν είναι Εκείνος που είναι το αμπέλι και εμείς είμαστε τα κλήματα; Είναι λοιπόν στο κέντρο της Εκκλησίας του Χριστού ο «αμπελώνας». Και σε αυτόν τον αμπελώνα η Εκκλησία πρώτα-πρώτα έβαλε όρια, βλέπετε «φραγμόν περιέθηκε»: όρια αληθείας, όρια δογματικά, οικοδόμησε πύργο όπου παρατηρούμε μη γίνουν αποκλίσεις από την αλήθεια του Χριστού, που είναι στη σωτηριολογική. Και ταυτόχρονα ο Κύριος αυτός έβαλε μέσα στον αμπελώνα και «ληνόν», που σημαίνει το πατητήρι, ο χώρος που γίνεται η ζύμωση· η ζύμωση η αγιοπνευματική που γίνεται μέσα στην Εκκλησία και αναδεικνύει τους αγίους και αυξάνει την παράδοσή μας. Είναι λοιπόν πρωτογενώς αυτό το κείμενο, όταν το βλέπουμε, είναι καθαρά εκκλησιολογικό το κείμενο. Και φυσικά είναι εμφανέστατο πως εμείς, που μας εδόθη η Εκκλησία σαν δώρο, απορρίπτουμε και τον «Κύριο του αμπελώνος», αυτόν που έχει το αμπέλι, απορρίπτουμε και τα όρια της Εκκλησίας και καταλήγουμε την Εκκλησία (και να πούμε ότι ζούμε κοντά της) να τη χρησιμοποιούμε όπως θέλουμε. Αυτή είναι η πρώτη προοπτική η εκκλησιολογική.
Ταυτόχρονα όμως είναι και προσωπικά θεραπευτική, αν προσεγγίσουμε το κοίταγμα το οποίο κάνει σε αυτό το κείμενο ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, ο οποίος παρουσιάζει τον άνθρωπο, που είναι και αυτός μία μικρογραφία της Εκκλησίας: Στο κέντρο της ύπαρξής του είναι ο αμπελώνας, είναι ο Χριστός, είναι απάνω που έχει τα κλίματα, είναι το αμπέλι, και ο άνθρωπος λειτουργεί πρώτα-πρώτα τον «ληνόν», το πατητήρι όπου ζυμώνει τη ζωή του, την αναπτύσσει τη ζωή του, είναι ο χώρος της καρδιάς του ανθρώπου όπου γίνονται οι διεργασίες οι βαθιές, οι πνευματικές, οι αγιοπνευματικές και όπου ο άνθρωπος αγιάζει, είναι ο «ληνός», είναι το πατητήρι, είναι η ζύμωση. Ταυτόχρονα ο άνθρωπος έχει νου, που είναι ο «φραγμός» όπου ελέγχει τα κριτήρια και τα στοιχεία που του έρχονται απ’ έξω, μήπως πέσει σε πλάνη, και αυτά τα στοιχεία τα οποία τον κάνουν να ζει είναι τα δογματικά στοιχεία της Εκκλησίας μας τα οποία τον προστατεύουν από τις πτώσεις και από την πλάνη. Και ταυτόχρονα ο ίδιος ο άνθρωπος έχει αυτό που είπε το κείμενο «πύργον»· έχει την εγρήγορση δια των αισθήσεων να παρατηρεί τους επερχόμενους πειρασμούς και να αξιοποιεί δεόντως αυτό το οποίο έχει να κάνει.
Έτσι λοιπόν το κείμενο, πέρα από την ουσιαστική και πολύ μεγάλη εκκλησιολογική του προοπτική, έχει μέσα του και κρύβει αυτό που αφορά και εμάς προσωπικά για τη πνευματική μας ζωή, αυτό το στοιχείο όπου και εμείς λειτουργούμε σαν Εκκλησία. Μέσα μας ο Χριστός, «το αμπέλι» , η καρδιά μας όπου γίνεται η «ζύμωση», ο νους μας που είναι ο «φραγμός» και οι αισθήσεις μας που είναι ο «πύργος» για να επιβλέπουμε. Αν από όλα αυτά βγάλουμε «το αμπέλι», βγάλουμε τον «Κύριο του αμπελώνος», εδώ βλέπετε στο κείμενο «εδολοφόνησαν τον Υιόν του Κυρίου», και αποδοκιμάσουμε τον «λίθον», όπως είπε το τέλος του κειμένου, που είναι ο Χριστός, τον «λίθον» που όλοι τον αποδοκιμάζουν και είναι ο «ακρογωνιαίος» λίθος, τότε παραμένουμε κενοί, παραμένουμε άνθρωποι συ-σχηματισμένοι, απλώς βιολογικά ζώντες, χωρίς να μπορούμε να έχουμε έρμα σ' αυτή τη ζωή. Και τότε η κάθε δυσκολία, μικρή ή μεγάλη, που έρχεται, η κάθε ταραχή του κόσμου, θα μας παίρνει σαν το φτερό στον άνεμο και θα μας πετάει από εδώ και από εκεί, γιατί καταστρέψαμε αυτά τα στοιχεία: τον «αμπελώνα», «τον ληνό» (το πατητήρι), τον «φραγμό», που είναι τα όρια, και τον «πύργο». Και η ζωή μας εκεί πάνω οικοδομείται. Και εκεί ακριβώς, έχοντας σαν κέντρο τον Χριστό, αν αυτό ολόκληρο το γεγονός, που αναπτύχθηκε εκκλησιολογικά και θεραπευτικά στην περικοπή την προηγούμενη, το αξιοποιήσουμε πραγματικά πνευματικά, τότε έχουμε καλύψει, τολμώ να πω, όλα τα θέματα της ζωής μας, από όπου και να υπάρχει το κοίταγμά τους, όποιο θέμα και να είναι, όποια προοπτική και να είναι.
Γι’ αυτό λοιπόν το κείμενο, όπως σας είπα, είναι βαθιά εκκλησιολογικό, πρώτον μεν για να μην συ-σχηματιστεί η Εκκλησία και γίνει κοσμικό γεγονός, και ταυτόχρονα είναι βαθιά θεραπευτικό για να μην συ-σχηματιστούμε εμείς, και γίνουμε άνθρωποι βιολογικά ζώντες δηλαδή κοσμικά όντα που δεν έχουμε προοπτικές αλλιώτικες, γιατί δεν οικοδομούμεθα πάνω στον Χριστό. Αξιοποιήστε παρακαλώ το κείμενο πλεοναζόντως, γιατί έχει, μέσα σε λίγες και λιτές γραμμές, πολλά έχει να μας δώσει, και δίνει τα όρια της ζωής, της υπάρξεώς μας ή της αποτυχίας μας.
※
Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα : www.floga.gr
.jpg)
