Μήν Μάρτιος

 

Μήν Μάρτιος

ἔχων ἡμέρας τριάκοντα μίαν

Ἡ ἡμέρα ἔχει ὥρας 12 καὶ ἡ νὺξ ὥρας 12

Οἱ Ἅγιοι Νεομάρτυρες ἀκολουθοῦν καί συνεχίζουν τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ στή ζωή τους. Πέτυχαν μέ τόν θάνατο τή ζωή, μεταφέροντας σ᾽ ἐμάς τήν εὐλογία τοῦ ἀγωνοθέτη Χριστοῦ πού τούς στεφάνωσε μέ τά εὐώδη ἄνθη τοῦ παραδείσου, γεμίζοντας μέ φῶς καί ἀρώματα ὅλον τόν κόσμο. 

Οἱ Ἅγιοι Νεομάρτυρες, νέοι, νέες ἀκόμη καί παιδιά καί μεγαλύτεροι, ἁπλοί ἄνθρωποι καί αὐτοί ἀκόμα πού ἀρνήθηκαν καί μετανόησαν εἶναι ἡ δόξα τοῦ Χριστοῦ, τά μυρίπνοα ἄνθη τοῦ παραδείσου μέσα στά σκοτεινᾶ χρόνια τῆς δουλείας. Εἶναι αὐτοί πού μάς ἔδωσαν μέ τό ζήλο τῆς πίστεώς τους τό παράδειγμα μένοντας σταθεροί στήν Ἁγία Ὀρθοδοξία καί ὅταν κλήθηκαν νά τήν ἀρνηθοῦν, αὐτοί χάρηκαν γιατί θά πέθαιναν γιά τόν Χριστό. 

Ἐγκατέλειψαν τά πάντα, τίς δουλειές τους, τά ἀξιώματά τους, τήν κατά κόσμον πτωχεία τους καί ὅπως λέγει ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός «Κράτησαν ἕνα, τόν Χριστό, καί πλούτισαν μέ θησαυρό πού δέν μποροῦσε κανεῖς νά τούς τόν πάρει». 

Οἱ Ἅγιοι Νεομάρτυρες τοῦ Μαρτίου: 

1. Δι᾽ ἀγχόνης ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Παρασκευᾶς, εἰς τήν Τραπεζούντα κατά τό ἔτος 1659. 

3. Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Γεώργιος ὁ ἐκ Ραψάνης τοῦ Ὀλύμπου, ἐμαρτύρησεν πολλά παθών, κατά τό ἔτος 1818, τήν κεφαλήν ἀποτμηθείς. 

5. Κατά τό 1784 ἔτος, ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Ἰωάννης ὁ Βούλγαρης, ἐμαρτύρησεν διά ξίφους ἔξωθεν τῆς Ἁγίας Σοφίας καί ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

5. Ὁ Ἅγιος νέος Ἱερομάρτυς Παρθένιος, ἐπίσκοπος Διδυμοτείχου, ἐμαρτύρησεν κατά τό 1805 ἔτος, τελειωθείς ἐν ταῖς βασάνοις. 

9. Οἱ Ἅγιοι Νεομάρτυρες παπα - Χρῖστος ὁ ἐξ Ἀνδραβίδας καί Πανάγος ὁ ἐκ Γαστούνης τῆς Πελοποννήσου, ἐμαρτύρησαν ὑπέρ Χριστοῦ κατά τό 1716 ἔτος διά ξίφους. 

15. Κατά τό 1792 ἔτος, ἐμαρτύρησεν ἐν Χίῳ ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Μανουήλ ὁ Κρής, ξίφει σφαγιασθείς. 

16. Ὁ Ἅγιος νέος Ὁσιομάρτυς Μαλαχίας ὁ Λίνδιος, ἐμαρτύρησεν ἐν Ἱεροσολύμοις κατά τό ἔτος 1500, δι᾽ ἵππου συρόμενος, ἕξω δέ τῆς Ἁγίας Πόλεως ἀνασκολοπισθείς, λαβών τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

19. Κατά τό 1568 ἔτος, ἐμαρτύρησεν ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Δημήτριος ὁ Τορναρᾶς, δαρείς καί ἀνηλεώς βασανισθείς καί τήν κεφαλήν ἀποτμηθείς, ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

19. Κατά τό 1657 ἔτος, ἐμαρτύρησεν ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Νικόλαος ὁ Καραμάνος ἐν Σμύρνῃ, βασανισθείς διά πολλῶν παιδευτηρίων, κρεμασθείς δέ συνηριθμήθη εἰς τόν χορόν τῶν Μαρτύρων. 

20. Κατά τό 1793 ἔτος, ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Μύρων ὁ Κρής, ἐτελειώθει ἐν Κρήτῃ δι᾽ἀγχόνης. 

21. Κατά τό 1544 ἔτος ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Μιχαήλ ὁ Μαυρουδῆς, ὁ ἐκ Γρανίτζης τῶν Ἀγράφων, ἐμαρτύρησεν ἐν Θεσσαλονίκη διά πυρός, λαβών τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

22. Ὁ Ἅγιος νεός Ὁσιομάρτυς Εὐθύμιος, ὁ ἐκ Δημητζάνης τῆς Πελοποννήσου, ἤθλησε ὑπέρ Χριστοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει τήν Κυριακή τῶν Βαΐων, διά ξίφους δεχθείς τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον, ἐν ἔτει 1814. 

23. Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Λουκᾶς ὁ Ἀνδριανουπολίτης, κατά τό ἔτος 1802 ἐμαρτύρησεν ὑπέρ Χριστοῦ ἐν τῇ νήσῳ Μυτιλήνη δι᾽ἀγχόνης καί ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

24. Κατά τό 1657 ἔτος, τό Σάββατόν τοῦ Λαζάρου, ἐμαρτύρησεν ὁ Ἅγιος Νεοϊερομάρτυς Παρθένιος ὁ Γ´, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, δι᾽ἀγχόνης. 

26. Ὁ Ἁγιος Νεομάρτυς Γεώργιος ὁ ἐκ Σόφιας τῆς Βουλγαρίας, ἐμαρτύρησεν εἰς Ἀδριανούπολιν κατά τό ἔτος 1437 διά πυρός, λαβών τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

30. Κατά τό 1684 ἔτος, τήν Γ´ Κυριακήν τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἐμαρτύρησεν εἰς Κόρινθον, ὁ Ἅγιος Νεοϊερομάρτυς Ζαχαρίας, ἐπίσκοπος Κορίνθου, τήν κεφαλήν ἀποτμηθείς, λαβών τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον. 

«Νεομάρτυρες», 

Ἱερομόναχος Ἀναστάσιος , Ἐκδόσεις Ἑρμηνεία - Ἅγιον Ὄρος

ΑΒΒΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ - ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ pdf

 

ΑΒΒΑΣ ΚΑΣΣΙΑΝΟΣ

ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ - ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ

ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ - ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ 

Εκδότης: 

ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ  

Ι. Μ. ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΡΕΑ

Α΄ Κυριακή των Νηστειών (Ορθοδοξίας) Συναξάρι Τριωδίου

 

Α΄ Κυριακή των Νηστειών (Ορθοδοξίας) 

Συναξάρι Τριωδίου

Την πρώτη Κυριακή των Νηστειών τελούμε την ανάμνηση της αναστήλωσης των αγίων και σεπτών εικόνων, η οποία έγινε από τους αείμνηστους αυτοκράτορες Κωνσταντινουπόλεως Μιχαήλ και Θεοδώρα, τη μητέρα του, επί πατριαρχίας του αγίου Μεθοδίου του ομολογητή. 

* * *

Ο Λέων ο Ίσαυρος, από εκεί που ήταν ονηλάτης και χωρικός, με παραχώρηση Θεού έγινε βασιλιάς. Αμέσως κάλεσε τον άγιο Γερμανό, που μόλις είχε γίνει πατριάρχης και του είπε: «Όπως εγώ νομίζω, δέσποτα, οι άγιες Εικόνες δεν διαφέρουν καθόλου από τα είδωλα. Πρόσταξε, λοιπόν, να τις απομακρύνουν το γρηγορότερο. Αν πάλι είναι αληθινές οι μορφές των Αγίων, ας κρεμαστούν ψηλά, για να μη τις μολύνουμε προσκυνώντας τες, καθώς είμαστε πάντοτε μέσα στις αμαρτίες».

Ο πατριάρχης προσπάθησε να τον αποτρέψει από τέτοιο ανόσιο έργο λέγοντάς του: «Μη το κάνεις αυτό, βασιλιά μου. Γιατί έχουμε ακούσει πως κάποιος πρόκειται κάποτε να λυσσάξει εναντίον των αγίων Εικόνων, και θα τον λένε Κόνωνα». Και εκείνος αποκρίθηκε: «Μα εγώ μικρός έτσι λεγόμουν».

Επειδή λοιπόν ο πατριάρχης δεν πειθόταν να συμφωνήσει, ο βασιλιάς τον εξόρισε και τον αντικατέστησε με τον ομόφρονά του Αναστάσιο. Και έτσι ξεκίνησε φανερά τον πόλεμο εναντίον των αγίων Εικόνων. Λένε μάλιστα ότι πρώτα κάποιοι Εβραίοι του υπέδειξαν αυτό το ανόσιο έργο, καθώς με κάποια μαγική τέχνη τού προείπαν ότι θα γίνει βασιλιάς, όταν αυτός ήταν φτωχός και για να ζει εργαζόταν μαζί τους ως ονηλάτης.

Όταν ο Λέων πέθανε με κακό τρόπο, ο γιός του Κωνσταντίνος ο Κοπρώνυμος, που ήταν πιο ωμός από τον πατέρα του, τον διαδέχτηκε όχι μόνο στη βασιλεία αλλά πολύ περισσότερο στη λύσσα εναντίον των αγίων Εικόνων. Αλλά και εκείνος είχε χειρότερο τέλος, και έγινε βασιλιάς ο γιός του από τη Χαζάρα σύζυγο (ο Λέων ο Δ’ ). Όταν και αυτός πέθανε με άθλιο τρόπο, κληρονόμησαν τη βασιλεία η σύζυγός του Ειρήνη και ο γιός του Κωνσταντίνος. Αυτοί, καθοδηγούμενοι από τον αγιότατο πατριάρχη Ταράσιο, συνεκάλεσαν την έβδομη Οικουμενική Σύνοδο και η Εκκλησία του Χριστού έλαβε πάλι τις άγιες Εικόνες.

Ύστερα απ’ αυτούς ανέβηκε στον θρόνο ο Νικηφόρος, που προηγουμένως είχε το αξίωμα του Γενικού, έπειτα ο γιός του Σταυράκιος, και μετά απ’ αυτόν ο Μιχαήλ ο Ραγκαβές, που όλοι τους σέβονταν τις άγιες Εικόνες.

Τον Μιχαήλ τον διαδέχτηκε ο θηριώδης Λέων ο Αρμένιος, ο οποίος, αφού απατήθηκε δολερά από κάποιον αιρετικό έγκλειστο μοναχό, ξεκίνησε τη δεύτερη Εικονομαχία, και η Εκκλησία του Θεού πάλι απογυμνώθηκε από τον στολισμό της.

Αυτόν τον διαδέχτηκε ο Αμοραίος Μιχαήλ (Μιχαήλ Β’ ο Τραυλός), και αυτόν ο γιός του Θεόφιλος, ο οποίος τους ξεπέρασε όλους στη μανία κατά των Εικόνων.

Αυτός λοιπόν ο Θεόφιλος βασάνισε πολλούς από τους αγίους πατέρες με ποινές και τιμωρίες ποικίλες για χάρη των σεπτών Εικόνων, όμως ιστορείται ότι και τη δικαιοσύνη αγαπούσε πολύ, ώστε κάποια μέρα θέλησε να μάθει αν υπάρχει κανείς μέσα στην πόλη που να ενοχλεί τον πλησίον του, και αφού αυτή η αναζήτηση κράτησε για πολλές μέρες, δεν βρέθηκε κανείς.

Όταν, μετά από δώδεκα χρόνια βασιλείας, αρρώστησε από δυσεντερία και έμελλε να πεθάνει, το στόμα του άνοιξε τόσο πολύ, ώστε φαινόταν και αυτά τα εντόσθια του. Από το γεγονός αυτό πόνεσε πολύ η βασίλισσα Θεοδώρα. Και μόλις την πήρε λίγο ο ύπνος, είδε σε όνειρο την άχραντη Θεοτόκο με το προαιώνιο βρέφος στην αγκαλιά της, περικυκλωμένη από λαμπρούς αγγέλους, οι οποίοι έδερναν και μάλωναν τον Θεόφιλο, τον σύζυγό της.

Όταν αυτή ξύπνησε, συνήλθε λίγο και ο Θεόφιλος και φώναξε: «Αλίμονό μου τον άθλιο, για τις άγιες Εικόνες με δέρνουν». Αμέσως η βασίλισσα έβαλε πάνω του την εικόνα της Θεοτόκου και την παρακαλούσε με δάκρυα. Ο Θεόφιλος, αν και ήταν σε τέτοια κατάσταση, βλέποντας έναν από τους παρευρισκόμενους να έχει στον λαιμό του ένα εγκόλπιο, άπλωσε το χέρι του, το άρπαξε και το καταφιλούσε. Αμέσως το στόμα του που είχε λυσσάξει εναντίον των αγίων Εικόνων και ο ορθάνοιχτος λάρυγγας γύρισαν στη φυσική τους κατάσταση, και αυτός, απαλλαγμένος από το φοβερό βάσανό του, αποκοιμήθηκε ομολογώντας πως πρέπει να τιμούμε και να σεβόμαστε τις άγιες Εικόνες. Η βασίλισσα λοιπόν έβγαλε τις σεπτές και άγιες Εικόνες από εκεί που τις έκρυβε και έκανε τον Θεόφιλο να τις τιμά και να τις ασπάζεται με όλη του την ψυχή.

Μετά από λίγο πέθανε ο Θεόφιλος, και η Θεοδώρα ανακάλεσε όλους, όσοι ήταν σε εξορία ή στις φυλακές, και διέταξε να ζουν ανενόχλητοι. Ταυτόχρονα γκρεμίστηκε από τον πατριαρχικό θρόνο ο Ιωάννης, ο λεγόμενος και Ιαννής (όνομα ενός από τους μάγους του Φαραώ), και ήταν μάλλον μαντιάρχης και δαιμονιάρχης παρά πατριάρχης. Και στον θρόνο ανέβηκε ο ομολογητής του Χριστού Μεθόδιος, ο οποίος προηγουμένως έπαθε πολλά και φυλακίστηκε ζωντανός σε τάφο.

Ενώ τα πράγματα στην βασιλεύουσα ήταν έτσι, έγινε θεία επίσκεψη στον μέγα Ιωαννίκιο, που ασκήτευε στον Όλυμπο (της Βιθυνίας). Ήλθε δηλαδή σ’ αυτόν ο μέγας ασκητής Αρσαάκιος και του είπε: «Ο Θεός μ’ έστειλε σε σένα, για να πάμε μαζί στον οσιότατο Ησαΐα που ζει έγκλειστος στη Νικομήδεια, και να μάθουμε απ’ αυτόν το θέλημα του Θεού και το συμφέρον της Εκκλησίας».

Όταν πήγαν στον οσιότατο Ησαΐα, αυτός τους είπε: «Αυτά λέει ο Κύριος: Ιδού, έφτασε το τέλος των εχθρών της εικόνας μου. Εσείς λοιπόν να πάτε στη βασίλισσα Θεοδώρα, αλλά και στον πατριάρχη Μεθόδιο, και να του πείτε: «Να παύσεις όλους τους ανίερους (τους εικονομάχους κληρικούς) και έτσι μαζί με τους αγγέλους να μου προσφέρεις θυσία, σεβόμενος την εικόνα της μορφής μου και του Σταυρού»».

Αφού άκουσαν αυτά τα λόγια, αμέσως πήγαν στην Κωνσταντινούπολη και τα φανέρωσαν στον πατριάρχη Μεθόδιο και σε όλους τους εκλεκτούς. Και αυτοί πήγαν όλοι μαζί στη βασίλισσα και την βρήκαν πρόθυμη σε όλα, γιατί από μικρή ήταν ευσεβής και φιλόθεη. Αμέσως η βασίλισσα έβγαλε την εικόνα της Θεοτόκου που είχε κρεμασμένη στον λαιμό της και ενώπιον όλων άρχισε να την ασπάζεται λέγοντας: «Όποιος δεν προσκυνεί τις Εικόνες και δεν τις ασπάζεται με πόθο, τιμητικά και όχι λατρευτικά, όχι ως θεούς αλλά ως απεικονίσεις των αρχετύπων, αυτός ας έχει το ανάθεμα». Και όλοι χάρηκαν πάρα πολύ.

Τους ζήτησε τότε και αυτή να κάνουν δέηση για τον Θεόφιλο τον άνδρα της. Εκείνοι, αν και δεν ήθελαν, όμως βλέποντας την πίστη της πείσθηκαν. Και ο άγιος Μεθόδιος συγκέντρωσε στην Μεγάλη Εκκλησία όλο τον λαό, όλο τον κλήρο και τους αρχιερείς, και πήγε εκεί και ο ίδιος. Μεταξύ των άλλων ήταν και οι διακεκριμένοι αυτοί γέροντες από τον Όλυμπο, δηλαδή ο μέγας Ιωαννίκιος και ο Αρσάακιος, όπως επίσης και ο Ναυκράτιος, οι μαθητές του Θεοδώρου του Στουδίτου, οι ομολογητές Θεοφάνης του Μεγάλου Αγρού και Θεόδωρος οι λεγόμενοι Γραπτοί, ο σύγκελλος Μιχαήλ ο Αγιοπολίτης και πολλοί άλλοι.

Όλοι αυτοί έκαναν ολονύχτια δέηση προς τον Θεό για την ψυχή τού Θεοφίλου και όλοι προσεύχονταν με δάκρυα και θέρμη. Και αυτό το έκαναν όλη την πρώτη εβδομάδα των Νηστειών, ενώ και η ίδια η βασίλισσα Θεοδώρα έκανε το ίδιο με τις γυναίκες της αυλής και τον υπόλοιπο λαό.

Ενώ γίνονταν αυτά, η βασίλισσα Θεοδώρα κατά το χάραμα της Παρασκευής αποκοιμήθηκε για λίγο, και της φάνηκε πως βρέθηκε κοντά στην κολόνα του Σταυρού και ότι από εκεί περνούσαν με θόρυβο κάποιοι που είχαν διάφορα όργανα βασανισμού, και ανάμεσά τους είδε τον βασιλιά Θεόφιλο να τον σέρνουν με τα χέρια δεμένα πίσω. Τους ακολούθησε και αυτή, και όταν έφτασαν στην Χαλκή Πύλη είδε κάποιον με υπερφυσική όψη που καθόταν μπροστά στην εικόνα του Χριστού, και μπροστά του έστησαν τον Θεόφιλο.

Η βασίλισσα έπεσε τότε στα πόδια του και παρακαλούσε για τον βασιλιά. Αυτός κάποια στιγμή της είπε: «Γυναίκα, μεγάλη η πίστη σου! Να ξέρεις ότι για τα δάκρυά σου και την πίστη σου, αλλά και για τις δεήσεις και ικεσίες των δούλων μου και των ιερέων μου, συγχωρώ τον Θεόφιλο τον άνδρα σου». Έπειτα είπε στους φρουρούς: «Λύστε τον και δώστε τον στη γυναίκα του». Εκείνη τον πήρε και έφυγε χαρούμενη, και αμέσως ξύπνησε.

Αυτά είδε η βασίλισσα Θεοδώρα. Ο δε πατριάρχης Μεθόδιος, τον καιρό που γίνονταν οι δεήσεις και οι προσευχές για τον Θεόφιλο, πήρε ένα λευκό χαρτί και έγραψε τα ονόματα όλων των αιρετικών βασιλέων, όπως και του Θεοφίλου, και έβαλε το χαρτί κάτω από την αγία Τράπεζα. Κατά την Παρασκευή βλέπει και αυτός έναν φοβερό άγγελο να μπαίνει μέσα στη Μεγάλη Εκκλησία, να τον πλησιάζει και να του λέει: «Η δέησή του εισακούστηκε, επίσκοπε, και ο βασιλιάς Θεόφιλος συγχωρήθηκε. Πάψε πλέον να ενοχλείς τον Θεό γι’ αυτόν».

Ο πατριάρχης, θέλοντας να δει αν το όραμα ήταν αληθινό, κατέβηκε από το θρόνο και πήρε το χαρτί, το ξεδίπλωσε και -ω τα ακατάληπτα κρίματα του Θεού!- βρήκε σβησμένο εντελώς το όνομα του Θεοφίλου με θεϊκό τρόπο. Όταν το έμαθε αυτό η βασίλισσα χάρηκε πάρα πολύ και μήνυσε στον πατριάρχη να συγκεντρώσει όλο τον λαό με τους τιμίους Σταυρούς και τις άγιες Εικόνες στη Μεγάλη Εκκλησία, ώστε να αποδοθεί σε αυτή ο στολισμός των αγίων Εικόνων και να γίνει γνωστό σε όλους το μεγάλο και παράδοξο θαύμα.

Και αφού όλοι σχεδόν συγκεντρώθηκαν στην Εκκλησία με κεριά, ήλθε και η βασίλισσα με τον γιό της. Έκαναν τότε λιτανεία με τις άγιες Εικόνες και με τα θεία και σεβάσμια ξύλα του Σταυρού και με το ιερό και θείο Ευαγγέλιο και έφθασαν μέχρι το λεγόμενο Μίλιο, κράζοντας το Κύριε ελέησον.

Στη συνέχεια επέστρεψαν στην Εκκλησία και τέλεσαν τη θεία Λειτουργία, αφού πρώτα οι άγιοι άνδρες αναστήλωσαν τις άγιες και σεβάσμιες Εικόνες, και έγινε τιμητική ανακήρυξη των ευσεβών και ορθόδοξων, ενώ οι αντίθετοι ασεβείς που απέρριπταν την τιμή των αγίων Εικόνων αποκηρύχθηκαν και παραδόθηκαν στο ανάθεμα.

Και από τότε οι άγιοι εκείνοι ομολογητές όρισαν να γίνεται κάθε χρόνο αυτή η ιερή πανήγυρη, για να μην τύχει να πέσουμε πάλι σε μια τέτοια ασέβεια.

Κύριε, απαράλλακτη εικόνα του Πατέρα, ελέησέ μας με τις πρεσβείες των αγίων σου ομολογητών. Αμήν.

ΠΗΓΗ: ΕΔΩ  

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου με τη βοήθεια και της μετάφρασης του αγίου Αθανασίου του Παρίου που περιέχεται στο βιβλίο Νέον Λειμωνάριον, Βενετία 1819, σελ. 281

Περί αγίων εικόνων.

 

ΤΟΜΟΣ ΣΤ 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄ 

Περί αγίων εικόνων. 

Από τον πς΄ κανόνα της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου. 

Ο πς΄ (86ος) κανόνας της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου ορίζει: Το να ζωγραφίζουμε τους τύπους (τις προτυπώσεις) με χρώματα, ενώ τα πρωτότυπα έχουν ήδη έρθει, θα ήταν άκομψο και περιττό. Γι' αυτό, ορίζει να μη ζωγραφίζεται ο αμνός (το αρνί) ως τύπος, με το αίμα του οποίου ο μέγας Μωυσής παλαιότερα, αλείφοντας τις παραστάδες των θυρών, εμπόδιζε την είσοδο στον εξολοθρευτή δαίμονα. Ούτε ο Βαπτιστής να ζωγραφίζεται να δείχνει με το δάχτυλο τον αμνό και να φωνάζει στους λαούς: «Ιδού ο αμνός του Θεού». Αντίθετα, οι γραφές των τύπων πρέπει να παραμερίζονται και να αναστηλώνεται σε εικόνες ο ανθρώπινος χαρακτήρας του Θεού Λόγου. Βλέποντας και προσκυνώντας αυτή την εικόνα, συλλογιζόμαστε, όσο είναι δυνατόν, το απόρρητο μυστήριο της συγκατάβασής Του, την ακατανόητη ταπείνωσή Του, τη ζωή Του μέσα στη σάρκα, τα πάθη Του, τον θάνατο που έγινε πρόξενος ζωής, και όλα όσα μας έσωσαν. Διότι, αν και οι τύποι είναι σεπτοί, πρέπει να τιμάται περισσότερο η αλήθεια, η οποία μας χάρισε και αυτά (τους τύπους). Από αυτό φαίνεται ότι δεν είναι πρέπον να απελευθερώνουμε περιστέρια στις εκκλησίες αντί του Αγίου Πνεύματος, ή να ανάβουμε κερί αντί του αστέρα, ή να τοποθετούμε ομοίωμα βρέφους και κούνιας αντί της άρρητης Γέννησης. 

Φωτίου Πατριάρχου και Θεοδώρου του Στουδίτου.

Η λέξη «εικών» προέρχεται από το «εοικέναι» (μοιάζω). Άλλο πράγμα είναι η φυσική εικόνα και άλλο η μιμητική. Η φυσική εικόνα δεν έχει φυσική διαφορά από την αιτία της, αλλά υποστατική, όπως ο υιός ως προς τον πατέρα. Διότι η φύση τους είναι μία, αλλά οι υποστάσεις δύο. Αντίθετα, η μιμητική εικόνα δεν έχει υποστατική διαφορά από το αρχέτυπο, αλλά φυσική, όπως η εικόνα του Χριστού ως προς τον Χριστό. Διότι η υπόστασή τους είναι μία, αλλά οι φύσεις δύο: άλλη είναι η φύση της υλογραφίας (της ζωγραφικής πάνω σε υλικό) και άλλη η φύση του Χριστού κατά την ανθρώπινη φύση Του, σύμφωνα με την οποία περιγράφεται και γίνεται αρχέτυπο της εικόνας. Όταν προσκυνείται η εικόνα, προσκυνείται ο Χριστός, του οποίου είναι ομοίωση, και όχι η ύλη που δέχτηκε την ομοίωση, όπως συμβαίνει με την εικόνα που φαίνεται στον καθρέφτη. Αγγίζοντας την εικόνα στον καθρέφτη, δεν αγκαλιάζουμε την ύλη, αλλά την εικόνα. Και όταν εξαφανιστεί το είδωλο, για το οποίο γινόταν η προσκύνηση, η ύλη παραμένει απροσκύνητη, χωρίς να έχει καμία σχέση με το ομοίωμα. Αλλά και η σφραγίδα στο δαχτυλίδι, αν και νοητικά διαχωρίζεται από την ύλη, στην πραγματικότητα δεν έχει τίποτα κοινό με την ύλη, παρόλο που η σφραγίδα της εικόνας υπάρχει πάνω στην ύλη. 

Σε κάθε τι που εικονίζεται μιμητικά, δεν εικονίζεται η φύση, αλλά η υπόσταση. Γι' αυτό, η εικόνα ταυτίζεται με το αρχέτυπο, όχι ως προς τη φύση, αλλά ως προς την υπόσταση, δηλαδή ως προς τη μίμηση της υπόστασης. 

Αναστηλώνουμε τις ιερές εικόνες, ώστε βλέποντάς τες, να νομίζουμε ότι μέσω αυτών βλέπουμε τα αρχέτυπά τους, και να γίνονται για εμάς υπομνήματα και παρηγοριά της επιθυμίας μας για τα πρωτότυπά τους. Διότι όσο πιο συχνά βλέπονται οι εικόνες, τόσο περισσότερο αυτοί που τις βλέπουν διεγείρονται προς τη μνήμη και την επιθυμία των αρχετύπων. 

Η λατρεία «εν πνεύματι και αληθεία» απονέμεται από τους ορθοδόξους στην Αγία Τριάδα. Στις άγιες εικόνες όμως δεν απονέμεται λατρεία, αλλά προσκύνηση, ασπασμός και τιμή. Διότι, αν και η τιμή της εικόνας μεταβαίνει στο πρωτότυπο, η λατρεία ανήκει μόνο στην Αγία Τριάδα και όχι στις σεπτές εικόνες, για να μη θεωρηθούμε κτισματολάτρες και υλολάτρες. 

Στον ίδιο τον Χριστό, η προσκύνηση είναι λατρευτική και φυσική. Διότι όποιος προσκυνά Αυτόν, συμπροσκυνά και τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, τη μία φύση εν Τριάδι, που αποτελεί την τριαδική προσκύνηση και λατρεία. Στην εικόνα του Χριστού όμως, η προσκύνηση είναι σχετική και ομώνυμη. Διότι όποιος προσκυνά την εικόνα, δεν συμπροσκυνά τον Πατέρα και τον Υιό (ενν. το Άγιο Πνεύμα), αλλά μόνο τον Χριστό που απεικονίζεται σε αυτήν, ο οποίος εικονίζεται λόγω της σάρκωσής Του σύμφωνα με τη σωματική Του όψη. Αυτή είναι η σχετική και υποστατική προσκύνηση. 

Ο Χριστός φαίνεται στην εικόνα Του, και αυτή (η εικόνα) υπάρχει μέσα σε Αυτόν, όπως η σκιά στο σώμα, από το οποίο είναι αδύνατο να χωριστεί, ακόμα κι αν δεν φαίνεται πάντα. Αλλά όπως η σκιά φαίνεται με τη λάμψη του ήλιου, έτσι και η εικόνα του Χριστού φαίνεται με τη διατύπωση στην ύλη. 

Δεν προσκυνούμε τις εικόνες ως θεούς, ούτε έχουμε σε αυτές τις ελπίδες της σωτηρίας μας, ούτε τους απονέμουμε θεία λατρεία, όπως οι ειδωλολάτρες, αλλά μόνο εκδηλώνουμε τη σχέση και την αγάπη της ψυχής μας, την οποία έχουμε προς τα πρωτότυπα, μέσω αυτής της προσκύνησης. Γι' αυτό, αν καταστραφεί η μορφή, καίμε την πρώην εικόνα σαν άχρηστο ξύλο. 

Περί σταυρού. 

Όταν σχηματίζουμε τον τύπο του σταυρού ενώνοντας δύο ξύλα, αν κάποιος από τους απίστους μας κατηγορήσει ότι προσκυνούμε ξύλο, μπορούμε, χωρίζοντας τα δύο ξύλα και διαλύοντας τον τύπο του σταυρού, να τα θεωρήσουμε άχρηστα ξύλα και να αποστομώσουμε τον άπιστο, δείχνοντας ότι δεν σεβόμαστε το ξύλο, αλλά τον τύπο του σταυρού. Πρέπει να προσερχόμαστε με φόβο και αλήθεια και να προσκυνούμε τις άγιες εικόνες, και να πιστεύουμε ότι θεία χάρη επιφοιτά σε αυτές, μεταδίδοντας αγιασμό. 

Διαφορά των σεπτών εικόνων από τα είδωλα. 

Η σεβάσμια εικόνα έχει την εξής διαφορά από το βδελυρό είδωλο: Τα πρωτότυπα των ειδώλων είναι ψεύτικα. Διότι, ενώ λέγονται ότι είναι ομοιώματα θεών, δεν είναι θεών αλλά δαιμόνων, όπως λέει ο προφήτης: «όλοι οι θεοί των εθνών είναι δαιμόνια». Αντίθετα, τα αρχέτυπα των τιμίων εικόνων είναι όλα αληθινά: της μίας είναι ο Χριστός, της άλλης η Θεομήτωρ, της άλλης ο Πρόδρομος, και καθεμιάς ο αντίστοιχος άγιος. Αυτών των οποίων τα πρωτότυπα είναι ψεύτικα, ούτε εικόνες ούτε είδωλα θα μπορούσαν να ονομαστούν δικαίως, αλλά απλώς μάταια και άχρηστα έργα ανθρώπινων χεριών και άψυχη ύλη της γης. Στις εικόνες φαίνονται οι μορφές των πρωτοτύπων, ενώ στα είδωλα καθόλου. Για παράδειγμα, το πρωτότυπο του ειδώλου του Δία είναι ο αιθέρας, της Ήρας ο αέρας, του Ποσειδώνα το νερό, της Δήμητρας η γη, του Απόλλωνα ο ήλιος, της Άρτεμης η σελήνη, του Άρη ο θυμός, του Διονύσου η μέθη, της Αφροδίτης η λαγνεία, και των άλλων ομοίως, και μάλιστα των δώδεκα παλαιότερων. Τα είδωλα όλων αυτών είναι ανθρωπόμορφα, ενώ τα λεγόμενα πρωτότυπα αυτών των ειδώλων είναι είτε ετερόμορφα (δηλαδή τα στοιχεία της φύσης) είτε εντελώς άμορφα (δηλαδή τα πάθη), και όλα είναι άψυχα και αναίσθητα.

Σάββατο της πρώτης εβδομάδας των Νηστειών

 

Σάββατο της πρώτης εβδομάδας των Νηστειών

Συναξάρι Τριωδίου

Την ημέρα αυτή εορτάζουμε το παράδοξο θαύμα με τα κόλλυβα του αγίου και ενδόξου μεγαλομάρτυρα Θεοδώρου του Τήρωνος.

Μετά τον Κωνστάντιο, τον γιο του μεγάλου Κωνσταντίνου, έγινε αυτοκράτορας ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, ο οποίος άφησε τον Χριστό, στράφηκε στην ειδωλολατρία και ξεσήκωσε μεγάλο διωγμό εναντίον των Χριστιανών, και φανερά και κρυφά.

Κουράστηκε όμως ο ασεβής να τιμωρεί σκληρά και συγχρόνως πολύ απάνθρωπα να βάζει σε δοκιμασία τους Χριστιανούς, και καθώς ντρεπόταν και φοβόταν μήπως προστεθούν περισσότεροι, σκέφτηκε ο δόλιος και ανόσιος να τους μολύνει κρυφά. Βλέποντας λοιπόν ότι οι Χριστιανοί κατά την πρώτη βδομάδα των αγίων νηστειών εξαγνίζονται με τη νηστεία και την εκτενή προσευχή προς τον Θεό, κάλεσε τον έπαρχο της Πόλης και τον διέταξε να πάρουν από την αγορά όλα τα συνηθισμένα τρόφιμα και στη θέση τους να βάλουν άλλα, δηλαδή ψωμιά και ποτά τα οποία είχε προηγουμένως αναμείξει με το αίμα των θυσιών που έκανε και τα είχε μολύνει. Έτσι οι Χριστιανοί, καθώς θα τα αγόραζαν σε περίοδο νηστείας, περισσότερο θα μολύνονταν στην προσπάθειά τους να εξαγνιστούν.

Αμέσως λοιπόν ο έπαρχος εκτέλεσε τη διαταγή και έβαλε σε όλη την αγορά τα μολυσμένα από τις θυσίες του τρόφιμα και ποτά.

Αλλά το μάτι του Θεού που όλα τα βλέπει και πιάνει τους σοφούς στην ίδια τους την πανουργία (Α’ Κορ. 3:19) και πάντοτε φροντίζει για εμάς τους δούλους Του, διέλυσε το βρομερό τέχνασμα του Παραβάτη. Έστειλε δηλαδή στον πατριάρχη Ευδόξιο, που μάλιστα δεν ήταν ορθόδοξος κατά την πίστη, τον μεγάλο αθλοφόρο Θεόδωρο που πήρε το όνομα Τήρων επειδή ανήκε στο τηρωνικό τάγμα (τάγμα νεοσυλλέκτων), ο οποίος και παρουσιάστηκε φανερά και όχι σε όραμα και είπε προς αυτόν: «Σήκω όσο πιο γρήγορα μπορείς, συνάθροισε το ποίμνιο του Χριστού και δώσε εντολή κανείς να μην αγοράσει τίποτε από αυτά που υπάρχουν στην αγορά, γιατί έχουν μολυνθεί με αίματα θυσιών από τον ασεβέστατο βασιλιά».

Και όταν ο πατριάρχης απόρησε και ρώτησε: «Και πως είναι δυνατόν, όσοι δεν έχουν τρόφιμα στο σπίτι τους, να μην αγοράσουν απ’ αυτά που υπάρχουν στην αγορά;», ο άγιος είπε: «Να τους δώσεις κόλλυβα για να ανακουφίσεις την ανάγκη τους».

Επειδή όμως ο πατριάρχης απορούσε και δεν ήξερε, ρώτησε τι ήταν αυτά τα κόλλυβα, και ο μέγας Θεόδωρος του είπε: «Το βρασμένο σιτάρι, διότι έτσι συνηθίζαμε εμείς να το λέμε στα Ευχάϊτα».

Ρώτησε τότε ο πατριάρχης ποιος ήταν αυτός που φρόντιζε για τον λαό του Χριστού, και ο άγιος απάντησε: «Είμαι ο μάρτυρας του Χριστού Θεόδωρος, που στάλθηκα τώρα από Αυτόν για να σας βοηθήσω».

Ο πατριάρχης σηκώθηκε αμέσως και ανήγγειλε στο πλήθος αυτά που είχε δει και με τον τρόπο αυτό διατήρησε αμόλυντο το ποίμνιο του Χριστού από το τέχνασμα του εχθρού, του Παραβάτη, ο οποίος, βλέποντας ότι αποκαλύφθηκε το τέχνασμά του και δεν έκανε τίποτε, ντράπηκε πολύ και διέταξε να επανέλθουν στην αγορά τα συνηθισμένα τρόφιμα.

Ο λαός λοιπόν του Χριστού, όταν πλέον η εβδομάδα συμπληρώθηκε, θέλοντας να ευχαριστήσουν τον ευεργέτη και μάρτυρα, τέλεσαν χαρούμενοι τη μνήμη του με κόλλυβα. Και από τότε οι πιστοί μέχρι και σήμερα ανανεώνουμε το θαύμα, για να μη λησμονηθεί με το χρόνο το μεγάλο αυτό έργο του μάρτυρα, και τιμούμε τον μέγα Θεόδωρο με κόλλυβα.

Αυτόν τον μέγα Θεόδωρο τον οδήγησε στο μαρτύριο ο ασεβής Βρίγγας επί αυτοκράτορος Μαξιμίνου, αφού πρώτα τον βασάνισε. Στη συνέχεια ο άγιος πυρπόλησε τον ναό της θεάς τους και τα πολύτιμα σκεύη του τα μοίρασε στους φτωχούς. Κάποιους μάλιστα που του μίλησαν θέλοντας να τον κάνουν να αλλάξει γνώμη και τον συμβούλευαν σχετικά, ούτε που τους άκουσε.

Αφού λοιπόν του έκαναν πολλά βασανιστήρια, άναψαν ένα μεγάλο καμίνι και τον πέταξαν μέσα, ούτε όμως από αυτό έπαθε τίποτε, αλλά μέσα σ’ αυτό παρέδωσε το πνεύμα του στον Θεό.

Με τις πρεσβείες του Αγίου, Θεέ μας, ελέησε και σώσε μας. Αμήν.

ΠΗΓΗ: koinoniaorthodoxias.org 

Μετάφραση για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου με τη βοήθεια και της μετάφρασης του αγίου Αθανασίου του Παρίου που περιέχεται στο βιβλίο Νέον Λειμωνάριον, Βενετία 1819

 

Ἡ Ἁγία Τεσσαρακοστή - πορεία πρὸς τὸν Γολγοθᾶ

Ἡ Ἁγία Τεσσαρακοστή 

πορεία πρὸς τὸν Γολγοθᾶ 

Άγιος Παΐσιος

Καλὴ Σαρακοστὴ καὶ καλὸ Τριήμερο[1]. Πιστεύω αὐτὴν τὴν Σαρακοστὴ νὰ μὴν ἔχετε πολλὲς δουλειὲς καὶ νὰ συμμετάσχετε ψυχικὰ στὸ Πάθος τοῦ Κυρίου, δουλεύοντας περισσότερο πνευματικά. Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ἀρχίζει τὸ Τριώδιο[2], πρέπει νὰ ἀρχίζη κανεὶς νὰ ὁδεύη πρὸς τὸν Γολγοθᾶ. Καί, ἂν ἀξιοποιήση πνευματικὰ αὐτὴν τὴν περίοδο, ὅταν πεθάνη, θὰ ὁδεύση ἡ ψυχή του πρὸς τὰ ἄνω, χωρὶς νὰ ἐμποδίζεται ἀπὸ «διόδια» καὶ τελώνια[3]. Κάθε χρόνο ἔρχονται αὐτὲς οἱ ἅγιες ἡμέρες, ἀλλὰ καὶ κάθε χρόνο μᾶς φεύγει καὶ ἕνας χρόνος· καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Τὸν ἀξιοποιήσαμε πνευματικὰ ἢ τὸν σπαταλήσαμε στὰ ὑλικά; Μαζὶ μὲ ὅλες τὶς ἄλλες κοσμικὲς ἀλλοιώσεις τῆς ἐποχῆς μας, ἔχει χάσει τὴν ἔννοιά του καὶ τὸ Τριήμερο, γιατὶ οἱ κοσμικοὶ κάθε ἑβδομάδα ἔχουν τριήμερο - Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακὴ - μὲ ζωὴ κοσμική. Εὐτυχῶς ποὺ διατηρεῖται καὶ ἡ πραγματικὴ πνευματικὴ ἔννοια τοῦ Τριημέρου στὰ μοναστήρια καὶ σὲ λίγες χριστιανικὲς οἰκογένειες στὸν κόσμο, καὶ ἔτσι κρατιέται ὁ κόσμος. Ἡ πολλὴ προσευχὴ καὶ ἡ νηστεία ποὺ γίνεται κάθε χρόνο σ’ αὐτὸ τὸ Τριήμερο, στὴν ἀρχὴ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, φρενάρει τὸν κόσμο ἀπὸ πολλὰ πνευματικὰ ὀλισθήματα, ποὺ γίνονται συνήθως στὰ κοσμικὰ τριήμερα. 

- Γέροντα, ποιό εἶναι τὸ νόημα τοῦ Τριημέρου; 

-Τὸ Τριήμερο τῆς Σαρακοστῆς ἔχει περισσότερο τὸ νόημα νὰ συνηθίση κανεὶς στὴν νηστεία, στὴν ἐγκράτεια. Ὕστερα, ὅταν θὰ κάνη κάθε μέρα ἐνάτη[4], θὰ τὸ θεωρῆ πανηγύρι. Στὸ Κοινόβιο μετὰ τὸ Τριήμερο τρώγαμε μιὰ σούπα νερόβραστη στὶς τέσσερις τὸ ἀπόγευμα καὶ τὸ θεωρούσαμε μεγάλη εὐλογία. Μετὰ τὸ Τριήμερο τί εὐλογία νὰ τρῶμε κάθε μέρα! Βοηθάει τὸ Τριήμερο στὴν ἀρχή, γιὰ νὰ νηστέψη κανεὶς ὅλη τὴν Σαρακοστή. Ἂν ὅμως κάποιος δὲν μπορῆ νὰ κρατήση τὸ Τριήμερο, ἂς φάη λίγο παξιμάδι τὸ βράδυ ἢ ἂς κρατήση ἐνάτη. Εἶναι καλύτερα νὰ οἰκονομηθῆ, γιατί, ἂν ζαλίζεται καὶ δὲν μπορῆ νὰ κάνη τίποτε ἀπὸ πνευματικά, τί πνευματικὸ κέρδος βγάζει μετά; Μιὰ Καθαρὰ Τρίτη ὁ Γερο‐Βαρλαάμ, ἀπὸ τὴν Καλύβη τῶν Ὁσίων Βαρλαὰμ καὶ Ἰωάσαφ, πῆγε σὲ ἕνα Κελλί, ὅπου μόλις εἶχαν ἐγκατασταθῆ δύο γνωστοί του νέοι μοναχοί. Χτυπάει τὴν πόρτα· τίποτε. Ἀνοίγει καὶ τοὺς βρίσκει καὶ τοὺς δύο ξαπλωμένους. «Τί γίνεται; λέει, ἄρρωστοι εἶστε;». «Κάνουμε Τριήμερο!», λένε. «Ἄντε σηκωθῆτε ἐπάνω, τοὺς λέει. Κάντε ἕνα τσάι, βάλτε δυὸ κουταλιὲς ζάχαρη, φᾶτε καὶ κανένα παξιμάδι, γιὰ νὰ πῆτε καμμιὰ εὐχή, νὰ κάνετε κανένα κομποσχοίνι. Τριήμερο εἶναι αὐτό; Τί βγάζετε ἀπὸ αὐτό;». 

-Γέροντα, πῶς θὰ μπορέσω τὴν Σαρακοστὴ νὰ ἀγωνισθῶ περισσότερο στὴν ἐγκράτεια;

-Οἱ κοσμικοὶ τώρα τὴν Σαρακοστὴ προσέχουν κατὰ κάποιον τρόπο τὴν ἐγκράτεια, ἐνῶ ἐμεῖς οἱ μοναχοὶ πάντα πρέπει νὰ προσέχουμε. Τὸ κυριώτερο ὅμως ποὺ πρέπει νὰ προσέξη κανεὶς εἶναι τὰ ψυχικὰ πάθη καὶ μετὰ τὰ σωματικά. Γιατί, ἂν δώση προτεραιότητα στὴν σωματικὴ ἄσκηση καὶ δὲν κάνη ἀγώνα, γιὰ νὰ ξερριζωθοῦν τὰ ψυχικὰ πάθη, τίποτε δὲν κάνει. Πῆγε μιὰ φορὰ σὲ ἕνα μοναστήρι ἕνας λαϊκὸς στὴν ἀρχὴ τῆς Σαρακοστῆς καὶ κάποιος μοναχὸς τοῦ φέρθηκε ἀπότομα, σκληρά. Ἐκεῖνος ὅμως ὁ καημένος εἶχε καλὸ λογισμὸ καὶ τὸν δικαιολόγησε. Ἦρθε μετὰ καὶ μοῦ εἶπε: «Δὲν τὸν παρεξηγῶ, Πάτερ· ἦταν, βλέπεις, ἀπὸ τὸ τριημέρι!». Ἂν τὸ τριημέρι ποὺ ἔκανε ἦταν πνευματικό, θὰ εἶχε μιὰ γλυκύτητα πνευματικὴ καὶ θὰ μιλοῦσε στὸν ἄλλον μὲ λίγη καλωσύνη. Ἀλλὰ αὐτὸς ζόριζε ἐγωιστικὰ τὸν ἑαυτό του νὰ κάνη Τριήμερο, καὶ γι’ αὐτὸ ὅλα τοῦ ἔφταιγαν. 

 -Γέροντα, τί νὰ σκέφτωμαι τὴν Σαρακοστή; 

-Τὸ Πάθος, τὴν θυσία τοῦ Χριστοῦ νὰ σκέφτεσαι. Ἂν καὶ ἐμεῖς οἱ μοναχοὶ πρέπει συνέχεια νὰ ζοῦμε τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ, γιατὶ μᾶς βοηθοῦν σ’ αὐτὸ κάθε μέρα τὰ διάφορα τροπάρια, ὅλες οἱ Ἀκολουθίες. Τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ μᾶς δίνεται ἡ μεγαλύτερη εὐκαιρία γιὰ νὰ ἀγωνισθοῦμε καὶ νὰ συμμετέχουμε ἐντονώτερα στὸ σωτήριο Πάθος τοῦ Κυρίου μας, μὲ μετάνοια καὶ μὲ μετάνοιες, μὲ ἐκκοπὴ τῶν παθῶν καὶ μὲ ἐλάττωση τῶν τροφῶν, ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστό. Ἂς ἀξιοποιήσουμε, ὅσο μποροῦμε, τὸ πνευματικὸ αὐτὸ στάδιο μὲ τὶς πολλὲς προϋποθέσεις καὶ δυνατότητες ποὺ μᾶς δίνονται, γιὰ νὰ πλησιάσουμε περισσότερο στὸν Ἐσταυρωμένο Χριστό, γιὰ νὰ βοηθηθοῦμε ἀπὸ Αὐτὸν καὶ νὰ χαροῦμε τὴν Ἁγία Ἀνάσταση ἀλλοιωμένοι πνευματικά, ἀφοῦ θὰ ἔχουμε ζήσει πνευματικώτερα τὴν Μεγάλη Σαρακοστή.  Εὔχομαι καλὴ δύναμη τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, γιὰ νὰ ἀνεβῆτε στὸν Γολγοθᾶ κοντὰ στὸν Χριστό, μαζὶ μὲ τὴν Παναγία καὶ τὸν Προστάτη σας Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Θεολόγο, καὶ νὰ συμμετάσχετε στὸ φρικτὸ Πάθος τοῦ Κυρίου μας. Ἀμήν.

[1] Τριήμερο: Τρεῖς ἡμέρες ἀποχὴ ἀπὸ τροφὴ καὶ νερό· συνήθως γίνεται τὶς τρεῖς πρῶτες ἡμέρες τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. 

[2] Τριώδιο: Ἐκκλησιαστικὴ περίοδος ποὺ ξεκινάει τὴν Κυριακὴ Τελώνου καὶ Φαρισαίου καὶ τελειώνει τὸ Μέγα Σάββατο. 

[3] Βλ. Γρηγορίου μοναχοῦ, μαθητῆ Ἁγ. Βασιλείου τοῦ Νέου, Ὁ τελωνισμὸς τῶν ψυχῶν κατὰ τὴν ὥρα τοῦ θανάτου: Τὰ εἴκοσι τρία βασικὰ τελώνια, Ἱ. Ἡσυχαστήριον Ἁγ. Ἀθανασίου τοῦ Μεγάλου καὶ Ἁγ. Νεομαρτύρων Ἀκυλίνης, Κυράννης καὶ Ἀργυρῆς, Γαλήνη Ὄσσης Λαγκαδᾶ. 

[4] Κάνω ἐνάτη: Τρώω νηστήσιμη τροφὴ μετὰ τὴν ἐνάτη βυζαντινὴ ὥρα, δηλαδὴ μετὰ τὶς 3 μ.μ.

 

Ἁγ. Παϊσίου Ἁγιορείτου: 

ΛΟΓΟΙ ΣΤ’ 

«Περί Προσευχής» 

 ΣΕ PDF ΕΔΩ

Να κατανοήσεις το λογισμό του [άλλου] μέσα στο πνεύμα της ελευθερίας και του σεβασμού προς το πρόσωπο του.

 

503

Ερώτηση

Αδελφός που έμενε στο ίδιο κελλί με ένα Γέροντα ρώτησε τον αββά Ιωάννη σχετικά με τη δίαιτα και τον ύπνο. Επίσης για την ταραχή που του συμβαίνει από όσα του φαίνονται πως δεν κάνει σωστά ο Γέροντας.

Απόκριση Ιωάννου

Οι Γέροντες λένε ότι το να αναπαύει κάποιος τον πλησίον του είναι μεγάλη αρετή και μάλιστα όταν δεν το κάνει από υποχωρητικότητα η εμπάθεια. Να έχεις ως στόχο σου να τρως τόσο όσο είναι αρκετό για τη σωματική σου υγεία και τότε, έστω και αν τρως τρεις φορές την ήμερα, δεν βλάπτεσαι. Διότι τι σημασία έχει αν φάει ο άνθρωπος μία φορά την ημέρα ακατάσχετα; Τί τον ωφελεί; Προσπάθησε να κατανοήσεις το λογισμό του Γέροντα μέσα στο πνεύμα της ελευθερίας και του σεβασμού προς το πρόσωπο του. Αφού ζείτε από κοινού, κατά Θεό, είναι υποχρεωμένος και εκείνος να χρησιμοποιεί την ελευθερία κατά φόβο Θεού. Πάντως εσύ εκείνο πού λέει πώς τον αναπαύει, αυτό να κάνεις· και να ξέρεις πώς αυτό είναι το θέλημα τού Θεού. 

Ο ύπνος έχει δύο αιτίες. Υπάρχει περίπτωση να βαρυνθεί το σώμα από πολυφαγία και να επιζητεί ύπνο και υπάρχει περίπτωση να μη μπορεί να λειτουργήσει από αδυναμία και έτσι πάλι να πέφτει σέ ύπνο. Την πολυφαγία την ακολουθεί ο πόλεμος της πορνείας, η οποία πολεμάει τον αγωνιστή στον ύπνο, για να μολύνει το σώμα του. Λοιπόν αυτός που θέλει να διακρίνει σωστά τα πράγματα, παρακολουθεί από πού και πώς του έρχεται ο ύπνος. Από μας απαιτείται να καταθέσουμε τη δύναμή μας και τίποτε περισσότερο. Η σκέπη δε του Θεού και το έλεος είναι εκείνο που ενισχύει την αδυναμία μας σ’ αυτό τον αγώνα. Σ’ αυτόν ανήκει ή δόξα στους αιώνες. Αμήν. 

Εύχου για μένα, αδελφέ, και ενέργησε την αγάπη όταν μιλάς με τον πλησίον. Διάκρινε, και αν πρόκειται να μιλήσεις με ταπείνωση, σεβασμό και χωρίς ταραχή, μίλησε. Αν όμως βλέπεις ότι δεν υπάρχει μέσα σου κάτι άπ’ αυτά, πνίξε το λογισμό σου, εξουθένωσε τον και θα σταματήσει. Και μην ταραχθείς αν κάνει κάτι ο Γέροντας (πού δεν το θεωρείς σωστό), σκεπτόμενος: Ο Θεός γνωρίζει το συμφέρον και τότε θα αναπαύεσαι. Μπορείς να του υπενθυμίσεις κάτι με ταπείνωση πάνω σ’ αυτό πού κάνει, αλλά άφησε τον να ενεργήσει όπως θέλει. Προσευχήσου για μένα, αδελφέ εντιμότατε.

Βαρσανουφίου και Ιωάννου

κείμενα διακριτικά και ησυχαστικά

(ερωταποκρίσεις) τόμος Β΄,

εκδόσεις “ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ”

※

Ἀπὸ τὸν Ἑσπερινό της Συγχωρήσεως στὸν Ἑσπερινὸ τῆς Ἀγάπης

Ἀπὸ τὸν Ἑσπερινό της Συγχωρήσεως

στὸν Ἑσπερινὸ τῆς Ἀγάπης

Καλὸ Στάδιο

Ἦχος πλ. δ'

Ὑγρὰν διοδεύσας 

Ὁ τῆς ἐγκρατείας θεῖος καιρός, ἐπέλαμψε πᾶσι, μετανοίας τὸν φωτισμόν, τὸ σκότος ἐξαίρων τῶν πταισμάτων, τοῦτον προθύμῳ καρδίᾳ δεξώμεθα. 

Ἰδοὺ μετανοίας ἡ καλλονή, ψυχὰς μεταπλάττει, τῆς νηστείας προσαγωγή· ταύτῃ νηφαλέως εἰσελθόντες, καὶ τῶν πταισμάτων πιστοὶ λύσιν λάβωμεν. 

Ἀρχαὶ Ἐξουσίαι καὶ Χερουβίμ, καὶ πᾶσαι δυνάμεις, δυσωπήσατε τὸν καιρόν, ἡμᾶς τῆς νηστείας ἐκτελέσαι, ἐν μετανοίᾳ καὶ πάσῃ σεμνότητι. 

Θεοτοκίον

Ἁγία Παρθένε ἡ τῶν πιστῶν, ἀντίληψις μόνη τὴν πρεσβείαν σου συνεργόν, καιρῷ τῆς νηστείας πᾶσι δίδου, τοῖς Θεοτόκον ἁγνήν σε γινώσκουσι.

Τῌ ΠΑΡΑΣΚΕΥῌ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ

ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΡΘΡΟΝ

εδώ

Από το Συναξάρι – Αγία Γοργονία: Ένας πρότυπος βίος για όλες τις γυναίκες

ΠΗΓΗ: Η ΑΛΛΗ ΟΨΙC

Η μακαρία Γοργονία [23 Φεβ.] ήταν αδελφή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου (*) [25 Ιαν.] και θυγατέρα του Γρηγορίου Ναζιανζηνου του Πρεσβυτέρου [1η Ιαν.] και της αγίας Νόννας [5 Αυγ.]. Από το υποδειγμα­τικό αυτό ζευγάρι δεν έλαβε μόνο την ύπαρξη, άλλα και τον ζήλο για την πίστη. Μεγάλωσε στην Ναζιανζό, αλλά πάντα θεωρούσε ως αληθινή πατρίδα της την ουράνια Ιερουσαλήμ και ότι η πραγματική ευγένειά της ήταν εκείνη της εικόνος του Θεού που από νεαρή ηλικία προσπαθούσε να καλλύνει με τα στολίδια των αρετών, ιδιαιτέρως δε την αγνεία στην οποία διέπρεπε. Νυμφευμένη με έναν κάτοικο του Ικονίου, τον Αλύπιο, με τον οποίο έκανε τρεις κόρες, επεδείκνυε στον γάμο την διάθεση των παρθένων αποκλειστικά προς τον Θεό και συμπαρέσυρε πίσω της τον σύ­ζυγό της ως συναθλητή στους αγώνες της αρετής. Διαφυλάσσοντας το βλέμμα της από κάθε άσεμνο θέαμα, κλείνοντας τα αυτιά της στις μάταιες συζητήσεις ώστε να ακούν μονάχα τα θεία και σωτήρια λόγια, έλεγχε τα ανάρμοστα γέλια μεταμορφώνοντάς τα σε ένα χαμόγελο που φώτιζε ειρηνικά την όψη της και γνώριζε, όπως κανείς άλλος, να συγκρατεί την γλώσσα της και να νοστιμεύει με άλας τα λόγια της ώστε να αποτελούν αίνους στον Κύριο. Αντίθετα με τόσες άλλες γυναίκες, δεν έχανε τον καιρό της σε επιπολαιότητες, ούτε αντενεργούσε στην φυσική τάξη των πραγμάτων που θέλησε ο Θεός, φροντί­ζοντας για ενδύματα και στολίδια και παραμορφώνοντας το πρόσωπο της, εικόνα του Θεού, με πούδρες και ψιμύθια. Ένα καλλώπισμα μόνο γνώριζε, εκείνο της ψυχής από τις άγιες αρετές και το μόνο κοκκινάδι που έβαζε στο ωχρό από την νηστεία πρόσωπο της ήταν το ερυθρίασμα της αιδημοσύνης. Πρότυπο χριστιανής συζύγου, με την σοφία και την ευλάβειά της, ήταν για τους συγγενείς της, τους συμπολίτες αλλά και πολλούς ξένους, σύμβουλος εμβριθής σε πολλά λεπτά ζητήματα που αφορούν την συμ­περιφορά των χριστιανών στον κόσμο. Κανείς άλλος τα χρόνια εκείνα δεν μεριμνούσε τόσο για τους ναούς του Θεού, κανείς δεν απέτινε τόση τιμή στους ιερείς και στους κληρικούς, έχοντας πάντα γι’ αυτούς ορθάνοιχτη την θύρα της κατοικίας της. Δεν είχε εξάλλου τον όμοιό της στις ελεη­μοσύνες και στην συμπόνια για τους τεθλιμμένους, σε σημείο μάλιστα που θα μπορούσε να πει κανείς ότι ήταν σαν τον δίκαιο Ιώβ: «οφθαλ­μός τυφλών, πους χωλών, η μητέρα των ορφανών...» (πρβλ. Ιώβ 29, 15). Μοίραζε όλα τα αγαθά της σε ελεημοσύνες κι έτσι όταν εξεδήμησε από την ζωή αυτή δεν άφησε πίσω της παρά μόνο το σώμα της· φρόν­τιζε, ωστόσο, πάντοτε να κρατά μυστικές τις αγαθοεργίες της. Μία ημέρα είχε ένα τρομερό ατύχημα: ανατράπηκε η άμαξά της που την έσυρε στο χώμα για πολύ μεγάλη απόσταση· παρά ταύτα η αγία αρνήθηκε από αιδώ να δείξει το καταμωλωπισμένο σώμα της στον για­τρό, εναποθέτοντας την ελπίδα της στον Θεό ο οποίος την θεράπευσε τότε θαυματουργικώς. Μιαν άλλη φορά που υπέφερε από μια αρρώστια μπροστά στην οποία οι γιατροί έμεναν ανίσχυροι, σηκώθηκε την νύχτα και πήγε στην εκκλη­σία να προσπέσει στην αγία Τράπεζα, υπενθυμίζοντας στον Θεό τα προη­γούμενα θαύματά Του προς όφελος των δούλων Του. Σαν την γυναίκα του Ευαγγελίου που έλουσε με τα δάκρυα της τα πόδια του Κυρίου, η Γοργονία πότισε με τα δικά της δάκρυα το ιερό θυσιαστήριο και βρήκε την ιατρειά της. Όταν έλαβε όψιμα, όπως συνηθιζόταν τα χρόνια εκείνα, το άγιο Βά­πτισμα, τίποτε πια δεν την κρατούσε στην ζωή αυτή και παρακαλούσε για νύκτες τον Χριστό να πορευθεί προς συνάντησή Του χωρίς άλλη χρο­νοτριβή. Κατά την διάρκεια μιας τέτοιας αγρυπνίας της αποκαλύφθηκε η ημέρα του θανάτου της και το μόνο που της απέμενε πια ήταν να φροντίσει να βαπτισθεί ο σύζυγός της, έτσι ώστε να ολοκληρωθεί το έργο της ως μαθήτριας του Χριστού και εφάμιλλης των αγίων Αποστόλων. Όταν έφθασε η ημέρα, έπεσε άρρωστη και αφού συγκέντρωσε γύρω της συγγενείς και φίλους για να τους μεταδώσει την τελευταία διδαχή της για την αιώνια ζωή, εξεδήμησε προς τον χορό των αγίων ψιθυρίζοντας ανεπαίσθητα σχεδόν τον στίχο του ψαλμού: Εν ειρήνη επί το αυτό κοιμηθήσομαι και υπνώσω (Ψαλμ. 4, 9).  

“Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας”, Τόμος 6ος Φεβρουάριος, Εκδόσεις Ορμύλια

(*) Συνοψίζεται εδώ ο Εις Γοργονίαν επιτάφιος, που εξεφώνησε ο άγιος Γρηγόριος προς τιμήν της αδελφής του· Λόγος 8, ΕΠΕ 6, Θεσσαλονίκη 1980, 346-381. 

Σχόλιο «Αλ. Όψ.»: Αφορμή για την προβολή του βίου της Αγίας ήταν η ακρόαση μιας ομιλίας του π. Κων/νου Στρατηγόπουλου. Τον ευχαριστούμε από καρδίας.

Η μυσταγωγία της κοινωνίας ως πηγή σωτηρίας

Τῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ

Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον

στ΄ 14 - 21 

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  22 Φεβρουαρίου του 2004

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ 

Η περικοπή που ακούστηκε πριν από λίγο επελέγη από τους αγίους και θεοφόρους Πατέρες που έταξαν αυτά να αναγιγνώσκονται όταν πρέπει. Επελέγη με πολύ βαθιές προοπτικές, και παρόλο που είναι μια λιτή περικοπή, εύκολα κατανοητή στον ακροατή μέσα από τις εξωτερικές δομές της, ουσιαστικά χαράσσει μια πολύ βαθιά προοπτική της ορθόδοξης θεραπευτικής τής ψυχής του ανθρώπου, που οδηγείται από την κατάσταση την έξω-παραδείσια προς τον χώρο των αναστημένων του Χριστού και του παραδείσου.

Είναι μια ολόκληρη πορεία η πορεία της Σαρακοστής, όπου συμβολικά μέσα στην πορεία των ημερών αυτών οδηγούμεθα από την εμπειρία του χαμένου παραδείσου στην εμπειρία του Χριστού και, δια του Χριστού, [στην εμπειρία] του παραδείσου. Αυτό χρειάζεται μια βαθιά θεραπευτική και μια πορεία θεραπευτικής, όπως γίνεται σε κάθε θεραπεία των δεδομένων του ανθρωπίνου σώματος. Εδώ λοιπόν το κείμενο αυτό, με δύο ουσιαστικές προτάσεις και μια προσθήκη τρίτη, που αφορά ακριβώς την έκφραση της εμπειρίας αυτής της θεραπευτικής, αυτό το αναλύει.

Κοιτάξτε, οι προτάσεις που ακούσαμε φαίνονται μάλιστα ανεξάρτητες και ασυναρτήτως τοποθετημένες· είναι σπουδαίες αρετές μεν, αλλά φαίνεται που είναι η μια κολλημένη πάνω στην άλλη. Πρώτα μιλούσε για το αν αφήνουμε τα παραπτώματα των άλλων - μεγάλη αρετή, αν συγχωρούμε. Μετά μιλούσε αν πρέπει να φαινόμαστε ή να μη φαινόμαστε που νηστεύουμε -  μεγάλη αρετή, αλλά τι σχέση έχουμε με το άλλο; Και μετά λέει «μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς» - μεγάλη αρετή, αλλά τι σχέση το ένα με το άλλο;

Γιατί συμπιληματικά το ένα έρχεται να ακολουθεί το άλλο. Και επειδή είναι λόγος του Χριστού μας, τίποτε δεν είναι τυχαίο και όλα έχουν μια βαθιά εσωτερική σοφία. Κοιτάξτε λοιπόν το κάλλος αυτών των δεδομένων, των προτάσεων, και τι σχέση έχουν μεταξύ τους, δηλαδή πώς είναι πορεία θεραπευτική.

Το πρώτο μέγεθος ήτανε να αφήνετε τα παραπτώματα των άλλων. Για να μπορείς να αφήσεις τα παραπτώματα των άλλων πρέπει να κάνεις μια έξοδο. Και είναι πραγματικά, στα ανθρώπινα μέτρα, ειδικά τα μεταπτωτικά, πολύ δύσκολο, έτσι να το πω απλά. να συγχωρήσεις αυτόν που σε αδίκησε ή έκανε κάτι κακό για σένα. Γιατί η πτώση ακριβώς, επειδή κλείνει τον άνθρωπο στο εγώ και στον εαυτό του, για να ξεπεραστεί η πτώση έχει μια πολύ σκληρή δουλειά. Είναι ακριβώς αυτή η έξοδος από τα κλεισμένα δικαιώματά μας, από τις απαιτήσεις μας, που είναι και δίκαια κατά τα μέτρα του κόσμου. Και όπου και να το πούμε θα βρούμε το δίκαιό μας. Αλλά εδώ είναι μια άλλη ιστορία: είναι η καρδιά που κλείνεται και ό, τι κλείνεται πεθαίνει. Και ό,τι κλείνεται δεν μπορεί να ζήσει. Και ό, τι κλείνεται δεν μπορεί να ανασάνει. Δεν είναι πια το δίκαιο όπως το αξιολογεί ο κόσμος, με λογικές εκφράσεις και δίκαιες εκφράσεις. Αλλά είναι τι αρρώστια λειτουργεί μέσα μου μέσα από αυτή την αδικία. Όπου κλείνομαι εγώ και δεν μπορώ πια να αφήσω να κάνω αυτή την έξοδο. Να λοιπόν αυτό το άνοιγμα, αυτό το ότι αφήνω, πέρα από άλλο κόστος, πέρα από αυτό που λέμε ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τα λοιπά. Αυτά σπάζουν όλα. Γιατί στο βάθος κρύβεται η θεραπευτική της καρδιάς. Αν σταθώ στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στην καταξίωση των εξωτερικών κανόνων του δικαίου, θα βρω το δίκαιό μου και θα είμαι δικαιωμένος και θα έχω πρόσωπο στην κοινωνία. Αλλά μέσα μου θα είμαι κατεστραμμένος. Αυτό το «ἀφίημι», είναι μια πολύ βαθιά τομή. Αλλά δεν σκέφτομαι το οτιδήποτε λέγεται «αξιοπρεπές» κατά την ηθική του κόσμου. Αλλά σκέφτομαι πώς θεραπεύομαι και ταυτόχρονα θεραπεύω. Προσέξτε, ποτέ δεν είναι εγωκεντρική η θεραπευτική της ορθοδοξίας, «να θεραπευτώ εγώ». Είναι πάντοτε κοινοτική, είναι πάντοτε κοινωνική. Και θεραπεύομαι εγώ εν Χριστώ και μετά, δια της τεθεραπευμένης παρουσίας μου, όλη η κοινότητα θεραπεύεται. Αυτό είναι το πρώτο μέγεθος. Είναι το μέγεθος του ανοίγματος, της εξόδου. 

Το δεύτερο μέγεθος έχει μια άλλη, αντίστροφη πορεία, προτείνει σε κλείσιμο. Λέει να μην φαινόμαστε και λέει  «ἵνα μή φανῶσι» τα πρόσωπα αυτών. Είναι μια άλλη θεραπευτική, είναι το μέγεθος που, ενώ κλεινόμαστε και δεν συγχωρούμε, ανοιγόμαστε για να προβληθούμε. Κάνουμε αυτοπροβολή, φαινόμαστε - είναι το λάθος άνοιγμα, η λάθος έξοδος εδώ. Και έρχεται ο Χριστός να ανατρέψει τώρα την πορεία του. Πριν ανοιγόμαστε για να θεραπευτούμε. Εδώ κλεινόμαστε για να θεραπευτούμε: «ἵνα μή φανῶσι» τα πρόσωπα αυτών. Γιατί είναι υποκριταί κατά τα άλλα. Και βλέπετε την ισορροπία. Η ισορροπία του ανθρώπου. Το άνοιγμα προς τον άλλο. Και η βαθιά δουλειά που γίνεται μέσα στην καρδιά, «ἵνα μή φανῶσι». Και αυτή η μη φανέρωση πια αναπαύει τον άλλο πρώτα πρώτα. Επειδή ακριβώς με ένα διογκωτικό τρόπο και εγωκεντρικό τρόπο καθυποβάλλω τον άλλο (με οποιεσδήποτε δικές μου, έστω διαφημιστικές ή καθηλωτικές εκφράσεις). Αυτό το φαινομενικό κλείσιμο είναι θεραπευτικό προς τον άλλο. Ακόμη και η σιωπή της προβολής είναι θεραπευτική για τον άλλο. Και βλέπετε δύο τομές ουσιαστικές. Ενώ εμείς και τα δύο τα κάνουμε ανάποδα. Ανοιγόμαστε λάθος και κλεινόμαστε λάθος.

Και ο Χριστός ανατρέπει. Και πια, ως καρπός αυτής της ισορροπίας, αυτού του ανθρώπου του θεραπευμένου - όχι του ισορροπημένου, ο χριστιανός δεν είναι ισορροπημένος, είναι χριστοειδής, αυτή η λέξη αφορά μονάχα τα ανθρώπινα μεγέθη, είναι χριστοειδής, είναι μια άλλη ισορροπία που δεν πιάνεται, είναι μυστήριο· αλλά ούτε την διαγράφουμε σε δυο γραμμές - και ως αποτέλεσμα αυτής της χριστοειδούς, της χριστολογικής ισορροπίας πια, ο άνθρωπος, όχι δεν θησαυρίζει επί της γης, δεν μ-π-ο-ρ-ε-ί να θησαυρίζει επί της γης! Γιατί, επειδή γίνεται ακριβώς χριστοειδής και ακριβώς επειδή από τον Χριστό εξαρτάται και στον Χριστό προσκολλάται, δεν μπορεί να προσκολληθεί σε τίποτε. Είναι αποτέλεσμα αυτής της ισορροπίας εξόδου και μαζέματος προς τα έξω και προς τα μέσα. Και τότε πια αν, παρόλη αυτή την πορεία, αρχίσεις και προσκολληθείς σε άλλα πράγματα, όλα τα άλλα καταστράφηκαν.

Και βλέπετε, αυτή η τομή, το «μὴ θησαυρίζετε» δεν  είναι απλώς μια πρόταση μη κεφαλαιοκρατίας ή κεφαλαιοκρατίας, ξεπερνάει και την αξιολόγηση των κοσμικών συστημάτων· γιατί και οι δύο  απόψεις μπορεί να οδηγήσουν στην καταστροφή τον άνθρωπο. Εδώ γίνεται μια έξοδος και από τα δύο συστήματα. Και ταυτόχρονα ο άνθρωπος, επειδή είναι προς τον Χριστό στραμμένος, δεν μπορεί να είναι σε τίποτε  άλλο στραμμένος. Και αυτή είναι ουσιαστικά η τελική έκφραση και ο τελικός βηματισμός αυτής της θεραπευτικής του ανθρώπου· που έχασε τον παράδεισο, γιατί ακριβώς έκανε λάθος πορεία των πράγματων και πορεύεται πια προς τον παράδεισο, αλλά όχι «στον παράδεισο», πορεύεται στον Χριστό για να βρει τον παράδεισο. Δεν υπάρχουν άλλοι παράδεισοι, χωρίς να υπάρχει ο Χριστός. Αλλά εμείς, ζώντες χριστοειδώς και εξασφαλίζοντας αυτές τις θεραπευτικές ισορροπίες και τελικά μη προσκολλώμενοι σε τίποτε αλλά σεβόμενοι και τιμώντας τα πάντα, οδηγούμεθα στον Χριστό.

Αυτή είναι η πορεία της Σαρακοστής που αρχίζει. Οι πενήντα μέρες που θα ακολουθήσουν είναι πολύ λίγες για να γίνει η μεταμόρφωση της καρδιάς. Αλλά ταυτόχρονα οι πενήντα μέρες είναι και πάρα πολλές για να γίνει η μεταμόρφωση της καρδιάς. Εξαρτάται από το άλμα που κάνεις και από την τόλμη που έχεις. Και εξαρτάται από το πόσο εμπιστεύεσαι τον Χριστό. Αν δεν Τον εμπιστεύεσαι, μπορεί να χρειαστούν πενήντα χρόνια και καθόλου να μην γίνει τίποτα. Αν Τον εμπιστεύεσαι μπορεί να χρειαστούν και πέντε ώρες.

Καλή Σαρακοστή λοιπόν! 

 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

ΠΑΤΕΡΙΚΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ ΤΗΣ Α΄ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

 

ΠΑΤΕΡΙΚΑ  ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ  

ΤΗΣ Α΄ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 

 

ΚΥΡΙΑΚΗ:  

Όρθρος:  

Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου Α΄ βιβλίο της Εξαημέρου,  Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου Εις την πληγή της χαλάζης 

Α΄Ωρα:  

Κατήχηση Μικρά (53) Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου 

ΔΕΥΤΕΡΑ:  

Όρθρος:  

Εφραίμ του Σύρου κατανυκτικοί Λόγοι, Παλλαδίου Επισκόπου Ελενουπόλεως Λαυσαϊκό, Ανάγνωση εις το Συναξάρι του Μηναίου της Ημέρας,   

Α΄Ωρα:  

Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου Κατήχηση Μικρά 

Γ΄Ώρα: 

Αγίου Ιωάννου της Κλίμακας, Κλίμακα 

Στ΄Ώρα: 

Αγίου Ιωάννου της Κλίμακας, Κλίμακα, 

Θ΄Ώρα: 

Αγίου Ιωάννου της Κλίμακας, Κλίμακα 

ΤΕΤΑΡΤΗ:  

Όρθρος:  

Παλλαδίου Επισκόπου Ελενουπόλεως Λαυσαϊκό 

Α΄Ωρα:  

Κατήχηση Μικρά (54η) Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου  

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ: 

Α΄Ωρα: 

Κατήχηση Μικρά (55η) Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου 

ΣΑΒΒΑΤΟ:  

Όρθρος:  

Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Εγκώμιο εις τον Άγιο Θεόδωρο