Κυριακή της Ορθοδοξίας. Μια πρόκληση για το λαό του Θεού.

Τῌ ΠΡΩΤῌ 

ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ

Ἐκ τοῦ κατὰ Ἰωάννην

α΄ 44 - 52

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  28 Φεβρουαρίου του 1999

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ 

Κυριακή της Ορθοδοξίας. Και αν ρωτούσε κάποιος πού θα μπορούσε απτά και ορατά να αγγίξει τα μεγέθη της Ορθοδοξίας, και έψαχνε, ας πούμε, στον χώρο όπου η Ορθοδοξία μάς ασκεί στην καρδιακή προσευχή· θα λέγαμε πως είναι και εκεί η Ορθοδοξία, αλλά, αν δεν υπήρχε ένα πιο βαθύ μέγεθος, μια ρίζα, αυτό μπορεί να ήταν μια κατάσταση προσωπικής προσπάθειας για να βρεις τον εαυτό σου. Αν κάποιος προσπαθούσε να εντοπίσει τα μεγέθη της Ορθοδοξίας στις πανέμορφες Ακολουθίες της, σίγουρα είναι και εκεί μέσα η Ορθοδοξία αλλά, αν έλειπε αυτή η ρίζα και το βάθος, μπορεί στο τέλος να κατέληγε σε ένα χώρο βαττολογίας. Αν το εντόπιζε στα μεγέθη της εγκρατείας και της νηστείας της, και έλειπε και πάλι αυτή η ρίζα και το βάθος, σίγουρα την Ορθοδοξία ακούμπησε, αλλά μπορεί να κατέληγε σε μια προσωπική κατά κόσμον άσκηση γυμναστικής. Αν το εντόπιζε μέσα στους όρους και τα μεγέθη του Πηδαλίου και των Κανόνων της Εκκλησίας μας, σίγουρα θα ήταν πλάι στην Ορθοδοξία και θα την ακουμπούσε αλλά, αν έλειπε αυτή η ρίζα, θα κατέληγε σε ένα γεγονός νομικό και πολλές φορές φαρισαϊκό. 

Το Ευαγγέλιο σήμερα ακριβώς προσδιόρισε τη ρίζα, για να μπορούν όλα τα άλλα να αναδείξουν πρακτικά και ορατά την Ορθοδοξία. Αν λείπει η ρίζα, όλα τα άλλα είναι ορθόδοξα μεγέθη αλλά, από τους έχοντας ελλιπή βίωση της ρίζας, βιώνονται ως ανορθόδοξα, «βαττολογικά», κενά μεγέθη.  Πού είναι η ρίζα; με τις απλές και αδρές λέξεις που διέγραψε το Ευαγγέλιο του Ιωάννη: για τον Χριστό μιλούσε. Είπε πρώτα πρώτα που «εξήλθε»· αυτή η τρομερή έξοδος που κάνει ο Χριστός και σπάζει όλα τα συμβατά μεγέθη των «κλεισιμάτων».  Είναι μια έξοδος η οποία δεν είναι απλώς για να βγούμε έξω, να ξεσκάσουμε, να βγούμε από τη μούχλα μας, να βγούμε για να κάνουμε κάτι άλλο. Εξέρχεται και βρίσκει τον άλλον· «εὑρίσκει», λέει, τον άλλον. Δεν είναι λοιπόν μια έξοδος για να διαμαρτυρηθείς, να φωνάξεις, να κάνεις το κέφι σου, είναι για να βρεις τον άλλο. Και όχι, απλώς, βρίσκεις τον άλλο για να κάνεις παρέα: και  «εἶδεν» αυτόν· και τον βλέπει πολύ βαθιά! Βλέπετε, τρία μεγέθη, μπορεί να τα ξεκινήσεις και κάπου να χαθείς. Τον βρίσκεις, τον βλέπεις. Κι ούτε αυτό είναι αρκετό γιατί μπορεί να φαίνεται που τον αγαπάς και τον κοιτάς βαθιά και τον γνωρίζεις και να του κάνεις ένα καθοριστικό ψυχολογικό κοίταγμα. 

Και λέει «ἀκολούθει μοι». Όλη αυτή η έξοδος έχει ένα αποκορύφωμα: όλα αυτά να πάνε - όχι για να βρει απλώς ο ένας τον άλλο, και να τον λατρέψει και να τον κάνει είδωλό του - να πάνε στον Χριστό. Και αν βρεις αυτή την έξοδο, αυτό το κοίταγμα και αυτό το στοιχείο της ακολουθίας του Χριστού, αρχίζεις όλα τα προηγούμενα να τα κάνεις πραγματικά ορθόδοξα. Γιατί τότε ανοίχτηκες - όχι για κέφι σου. Βρήκες τον άλλο - όχι για κέφι σου. Τον είδες βαθιά - όχι για κέφι σου. Και τα πήγατε όλα στον Χριστό! Και γι’ αυτό η μετέπειτα πορεία του Αποστόλου είναι: και «εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· ἔρχου καὶ ἴδε». Τον βγάζει και αυτόν σε μια έξοδο, αλλά όχι για να βρει τον ίδιο τον Φίλιππο, αλλά να πάνε μαζί στον Χριστό! 

Και τότε πια έρχεται η κατάληξη του Ευαγγελίου που ομιλεί για τον ουρανό, που, είναι γεγονός, τον «ἀνεῳγότα» ουρανό, λέει. Ανοίγουν οι ουρανοί, κάνει έξοδο ο ίδιος ο ουρανός! Και αφού ο ίδιος ουρανός είναι σε μια συνεχή έξοδο, η δική μας βαθιά θεραπευτική, η ανακάλυψη των μεγεθών της Ορθοδοξίας, κρύβεται σε αυτό το στοιχείο της εξόδου, που οριστικοποιείται και σφραγίζεται από την ακολουθία του Χριστού. Χωρίς αυτό, ο κόσμος θα φωνάζει, θα διαμαρτύρεται, θα κάνει κινήσεις, θα λέει πράγματα ανθρωπιστικά, φιλάνθρωπα, θα προσπαθεί να αγαπήσει, κι όμως δεν θα κάνει τίποτε. Θα προσπαθεί ο Χριστιανός να προσεύχεται, να νηστεύει, να εγκρατεύεται, και δεν θα κάνει τίποτε, γιατί θα λείπει η ρίζα. Όλα είναι Ορθοδοξία αλλά χωρίς αυτή τη ρίζα, θα είναι μια ορθόδοξη βαττολογία.

Κυριακή της Ορθοδοξίας. Μια πρόκληση για το λαό του Θεού. Για να γίνει η Ορθοδοξία κάτι πρακτικό, βιώσιμο, άμεσα κατά τις χρονικές απαιτήσεις, και να μπαίνει στο τώρα, να μπαίνει σε αυτή τη στιγμή. Και να γίνει η Ορθοδοξία όχι μια πανηγυριώτικη Κυριακή, όπου θα θυμηθούμε τον θρίαμβο και το φως της Ορθοδοξίας, αλλά θα το κάνουμε μια συγκλονιστική πράξη όχι μόνο για το πρόσωπό μας. Και για το πρόσωπό μας και για το πρόσωπο του άλλου και για το πρόσωπο της κοινότητας και, γιατί όχι; για το πρόσωπο ενός ολόκληρου λαού και έθνους.

 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr