Η Τελική Κρίση και οι θεραπευτικές αναγωγές της στο τώρα.

Τῌ ΚΥΡΙΑΚῌ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ
Ἐκ τοῦ κατὰ Ματθαῖον
κε΄ 31 - 46

 Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής  21 Φεβρουαρίου του 1999

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ 

[Τα ευαγγελικά κείμενα] είναι πάντοτε φωταγωγικά, μυσταγωγικά, και θεραπεύουν και ποτέ δεν είναι γραμμένα ούτε για να φοβίσουν, ούτε για να εξοντώσουν. Το προκείμενο κείμενο που αναγνώστηκε πιθανώς να δημιουργεί τέτοιες εντυπώσεις. Αλλά μέσα στην ορθόδοξη ερμηνευτική παράδοση, η οποία ακολουθεί αυτόν τον μυσταγωγικό και φωταγωγικό χαρακτήρα στην ερμηνεία, μπορείς να βρεις το πραγματικό βαθύ νόημα και να καταλάβεις πως η περικοπή σίγουρα σε αφορά (για το πρόσωπο που αναφέρεται). Για να μην έρθεις σε κρίση, έχει βάλει τα λόγια αυτά ο Χριστός στις ακοές μας· αλλά όλα αυτά για τη βαθιά σου θεραπεία και, όπως είπα πριν από λίγο, για μια βαθύτερη μυσταγωγία, πορευόμενος στο πρόσωπο του Χριστού μας, σε αντιδιαστολή με μια ερμηνεία που θα προσπαθούσε να συνεγείρει συνειδήσεις δια του φόβου και του τρόμου. 

Για να επιβεβαιώσουμε αυτό το οποίο τονίζουμε τώρα, δυο-τρία σημεία αυτής της περικοπής να πάρουμε και να τα δούμε κάτω από αυτό το φωταγωγικό και μυσταγωγικό χαρακτήρα, για να κατανοήσουμε πραγματικά αυτές τις θεραπευτικές προοπτικές της περικοπής. Κοιτάξτε πώς αποκαλύπτεται ο Χριστός. Έρχεται «ἐν δόξῃ» και μετά κάθεται, λέει, «ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ». Αυτός είναι ο Χριστός, δεν κάνει κάτι παραπάνω από ό, τι ήταν πάντοτε, αλλά τώρα απλώς αποκαλύπτεται όπως είναι: που σημαίνει, μας αγαπάει συνέχεια και, επειδή ξέρει πως δεν αντέχουμε να αντιμετωπίσουμε την άρρητη και ατέλειωτη δόξα Του, Εκείνος - συνεχώς ταπεινούμενος - κρύβεται. Και αυτό θα το προσλάβεις αγαπητικά, δηλαδή θα το προσλάβεις υπό την έννοια τού ότι ο Κύριός σου δεν σου επιβάλλεται. Αυτό είναι θεραπεία, σε μια εποχή που οι άνθρωποι, ομιλούντες για ελευθερία, προσπαθούν να αποτινάξουν από πάνω τους πάσης φύσεως δεσμούς. Εδώ ο Χριστός προλαμβάνει την οποιαδήποτε κουβέντα περί ελευθερίας και έρχεται ο Ίδιος και θεραπεύει την ίδια ελευθερία του ανθρώπου, αυτό που ψάχνει ο άνθρωπος και αυτό που τον κάνει όντως άνθρωπο. Εκεί όμως, σε εκείνα τα έσχατα - για αυτό είναι κρίση - αποκαλύπτεται όπως είναι, τίποτε παραπάνω. Αυτό είναι το πρώτο στοιχείο το πολύ σπουδαίο.

Το επόμενο στοιχείο είναι το ότι έρχεται μετά των αγγέλων Αυτού, είναι ο εν Τριάδι Θεός, μετέχει στην Αγία Τριάδα, και έρχεται μετά των αγγέλων αυτού. Σημαίνει ότι Εκείνος είναι η όντως κοινωνία! Και αυτό δεν είναι σήμερα το ζητούμενο; Η όντως κοινωνία. Αυτό το οποίο κάθε μέρα μας απογοητεύει, μας ταλαιπωρεί. Αποκαλύπτεται [ο Χριστός] λοιπόν ως κοινωνία. Ξεπερνάει τη μοναξιά. Δηλαδή προτείνει όχι τη μοναξιά, που αυτό είναι η τραγωδία μας, αυτό είναι η απελπισία μας. Και έρχεται λοιπόν και δείχνει που [Εκείνος] είναι κοινωνία. Και γι’ αυτό ακριβώς «συναχθήσονται πάντα τὰ ἔθνη». Βλέπετε, την ώρα της κρίσεως πραγματώνεται μια κοινωνία, συνάσσονται τα έθνη. Ο Χριστός τώρα εδώ πέρα μας λέει ότι εγώ σας θέλω μαζί, εγώ θέλω να είναι ο ένας πλάι στον άλλο, εγώ δεν θέλω να είστε μόνοι. Αυτή η σύναξη δεν γίνεται απλώς για να μας εξοντώσει και να μας «μπροστιάσει» δημόσια, αλλά γίνεται για να βρούμε αυτό που δεν βρήκαμε μέχρι τώρα, την όντως κοινωνία. Ένα άλλο, βλέπετε, βαθύ, θεραπευτικό στοιχείο. 

Και πίσω από αυτή την κοινωνία πια, κρίνεσαι μέσα από εκείνα τα στοιχεία: «ἐπείνασα», «ἐδίψησα», «ἐν φυλακῇ…» και τα λοιπά· κρίνεται κατά πόσο στη ζωή σου ήθελες η κοινωνία να γίνει κοινωνία. Κατά πόσο δηλαδή εσύ θεραπευόσουν. Όταν ανοίξεις τα μάτια σου και την καρδιά σου προς το πλάι, εσύ θεραπεύεσαι! Αν κάνεις την κοινωνία κοινωνία στο μικρό επίπεδο όπου βρίσκεσαι, εσύ θεραπεύεσαι. Είναι λοιπόν η περικοπή κριτικού φόβου ή θεραπευτικής αναγωγής; Και μάλιστα εκείνα τα ερωτήματα, τα οποία υποβάλλουν και οι δίκαιοι και οι κολασμένοι, «πότε σε είδαμε;», μας βάζουν στην ουσία τού πώς γίνεται η κοινωνία. Βλέπετε: το να βλέπεις! Τι να βλέπεις; Να βλέπεις πιο βαθιά από αυτό που βλέπεις. Να βλέπεις πέρα από αυτό που είναι μπροστά σου, πιο βαθιά. Πίσω από τον πεινασμένο, γυμνό, φυλακισμένο, στην περίπτωση το Ευαγγελίου, να βλέπεις κάτι παρακάτω. Γιατί εξωτερικά βλέπεις…, αλλά να βλέπεις κάτι παραπάνω! Τι να βλέπεις στο πρόσωπο του άλλου; την δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας! Το να βλέπεις τον Χριστό πίσω από όλα αυτά είναι η δυνατότητα της δική σου σωτηρίας! Το να βλέπεις, πίσω από τον φτωχό, τον Χριστό είναι η δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας! Και αν δεν μπορείς να το δεις, να βλέπεις τουλάχιστον πιο βαθιά τον άλλο, γιατί ο άλλος πια είναι η δυνατότητα της δικής σου σωτηρίας! 

Να λοιπόν η θεραπευτική, να το μυσταγωγικό! Και, την ώρα που το κάνεις, ανοίγεσαι, σπάει η μοναξιά, σπάει το σκοτάδι. Και δεν υπάρχει πια καμία έννοια κολάσεως! Και εις κρίσιν «οὐκ» έρχεσαι. Η κρίση πια είναι ξεπερασμένη. Είναι μια τελειωμένη κρίση.  Γι’ αυτό στο τέλος της περικοπής που ακούσαμε, βλέπετε, «ἀπελεύσονται» λέει, «ἀπελεύσονται»! Πάνε, δεν τους σπρώχνει κανείς με το ζόρι, «ἀπελεύσονται». Δεν αντέχουν αυτήν την κατάσταση ζωής, δεν μπορούν να τη «δούνε». Και επιλέγουν το δρόμο της μοναξιάς και του σκοταδιού, που είναι η οριστικοποίηση της κρίσεώς τους. Απέρχονται σε μια κατάσταση που τη διάλεξαν και την έφτιαξαν. Ένα άλλο θεραπευτικό στοιχείο που φωνάζει: κοίταξε πώς λειτουργείς πάνω σου τη ζωή σου! Γιατί, είναι η κρίση η τελική εκείνο το οποίο θα φτάσει τα πράγματα σε ένα αποκορύφωμα - αλλά τι γίνεται τ-ώ-ρ-α μαζί σου; Τι είναι αυτό που ζεις τώρα; Τι είναι η απελπισία που περνάς τώρα; Τι είναι το άγχος που περνάς τώρα; Τι είναι τα προβλήματα που σε πλακώνουνε τώρα; Όλα αυτά δεν είναι απλώς πτωχο- αναζητήσεις, «γιατί η ζωή είναι δύσκολη» και «γιατί ζούμε σε ένα δύσκολο κόσμο», όχι! Αυτά αποκαλύπτουνε το ότι εγώ δεν κάνω τίποτε για τη ζωή μου και για τη ζωή του κόσμου, ότι δεν κάνω τίποτα για να πάψει ο κόσμος να είναι «κρίσιμος»! Και, αντί να ζητώ αιτίες απ’ έξω, ψάχνω να βρω μέσα μου την κόλαση που φτιάχνω. Έτσι λοιπόν το κείμενο έρχεται, με αλλεπάλληλες τομές και προτάσεις, να οδηγήσει τα πράγματα σε θεραπευτικές και, όπως είπα,  μυσταγωγικές αναγωγές. 

Έτσι αξιοποιείστε το για να βρείτε, προσέξτε, απαντήσεις στο τώρα! Γιατί, αν το κείμενο δεν είχε απαντήσεις για το τώρα, ο Χριστός δεν θα το έλεγε! Θα το άφηνε να γίνει ξαφνικά. Και ο Χριστός θέλει από τώρα να αναμετρηθούμε με αυτά τα πράγματα. Όχι απλώς να τα ενθυμούμαστε και να τα φοβόμαστε, για το τότε που δεν το ξέρουμε πότε θα ’ναι, αλλά τώρα να τα πιάσουμε στα χέρια μας και να δούμε τα πράγματα σαν να είναι τ-ώ-ρ-α η κρίση, τώρα που δεν βλέπουμε, τώρα που δεν καταλαβαίνουμε, τώρα που δεν είμαστε κοινωνία, τώρα που δεν καταλαβαίνουμε την απόρρητη δόξα της ταπεινώσεώς Του. Βάλτε λοιπόν εκείνο το έσχατο «τότε» στο τώρα και πραγματικά αυτό θα θεραπεύσει τις δικές σας δυνατότητες ζωής. Και σίγουρα θα κάνετε, μέσα από τη δική σας ζωή, να ξεπεραστεί η κρίση του κόσμου στον χώρο που βρίσκεστε και στην γύρω περιφέρεια.

 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr  

Κυριακή Απόκρεω

 

† Κυριακή Απόκρεω

Συναξάρι Τριωδίου

 

Μετά από τις δύο παραβολές, του Τελώνου και Φαρισαίου και του Ασώτου, οι θειότατοι Πατέρες όρισαν να μνημονεύουμε την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, μήπως τυχόν κανείς, ακούγοντας σ’ εκείνες τις παραβολές για τη φιλανθρωπία του Θεού, πέσει σε αμέλεια, λέγοντας ότι ο Θεός είναι φιλάνθρωπος και όταν σταματήσω την αμαρτία, εύκολα θα τα κάνω όλα. Γι’ αυτό όρισαν εδώ αυτή τη φοβερή ημέρα, για να φοβίσουν τους αμελείς με τον θάνατο και με την προσδοκία των βασάνων και να τους επαναφέρουν στην αρετή, ώστε να μην προσβλέπουν μόνο στη φιλανθρωπία του Θεού και ξεθαρρεύουν, αλλά να σκέφτονται και ότι ο Θεός είναι δίκαιος κριτής και αποδίδει στον καθένα κατά τα έργα του.

Και για έναν ακόμη λόγο· επειδή προηγήθηκαν οι ψυχές, έπρεπε να έρθει και ο Κριτής. Και κατά κάποιο τρόπο η παρούσα εορτή τοποθετείται τώρα σαν το τέλος όλων, γιατί και αυτή θα είναι τελευταία απ’ όλα τα ανθρώπινα. Διότι πρέπει να σκεφτούμε ότι την ερχόμενη Κυριακή θα βάλουν την αρχή του κόσμου και την έξωση του Αδάμ από τον Παράδεισο, ενώ η σημερινή είναι το τέλος όλων των δικών μας ενεργειών και πράξεων και του κόσμου αυτού.

Έβαλαν δε τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου κατά την ημέρα της Απόκρεω, υποθέτω, για να καταστείλουν την τρυφή και την πολυφαγία με τον φόβο αυτής της εορτής και για να μας οδηγήσουν στη συμπόνια προς τους πλησίον μας.

Και για άλλο λόγο, επειδή για την απόλαυση (του καρπού) εξοριστήκαμε από την Εδέμ και βρεθήκαμε κάτω από καταδίκη και κατάρα, γι’ αυτό τοποθετήθηκε εδώ η παρούσα εορτή· και διότι πρόκειται κατά την ερχόμενη Κυριακή στο πρόσωπο του Αδάμ να διωχθούμε από την Εδέμ, ώσπου να έρθει ο Χριστός και μας επαναφέρει πάλι στον Παράδεισο.

Δευτέρα Παρουσία ονομάστηκε διότι και πρώτη φορά ήρθε ο Χριστός κοντά μας σωματικά, αλλά ήσυχα και χωρίς δόξα, τώρα όμως θα έρθει με υπερφυσικά θαύματα και με περιφανή λαμπρότητα από τον ουρανό και με το σώμα, για να γνωρίσουν όλοι ότι αυτός είναι που ήρθε και πρώτα και λύτρωσε το γένος των ανθρώπων, και πάλι πρόκειται να κρίνει τους ανθρώπους, αν φύλαξαν τις εντολές που τους δόθηκαν.

Πότε, όμως, θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία κανείς δεν γνωρίζει, διότι αυτό ο Κύριος το απέκρυψε και από τους αποστόλους. Ωστόσο φανέρωσε κάποια σημάδια που θα προηγηθούν, και τα οποία κάποιοι Άγιοι τα διευκρίνισαν περισσότερο. Λέγεται ακόμη ότι θα γίνει αφού περάσουν επτά χιλιάδες χρόνια. Πριν όμως από τη Δευτέρα Παρουσία θα έρθει ο Αντίχριστος, ο οποίος, όπως λέει ο άγιος Ιππόλυτος Ρώμης, θα γεννηθεί από γυναίκα πόρνη, φαινομενικά παρθένο, που θα είναι Εβραία, από τη φυλή του Δαν, γιού του πατριάρχη Ιακώβ. Και τάχα θα ζήσει την κατά Χριστόν ζωή και θα κάνει θαύματα, όσα έκανε ο Χριστός, και θα αναστήσει νεκρούς. Όμως όλα θα τα κάνει κατά φαντασία, και τη γέννηση και την ενσάρκωση και όλα τα υπόλοιπα, όπως λέει ο Απόστολος: «Και τότε θα φανερωθεί ο υιός της απωλείας, με κάθε δύναμη και σημεία και τέρατα ψεύτικα» (Β’ Θεσ. 2:3,9).

Ωστόσο δεν θα ενσαρκωθεί ο ίδιος ο διάβολος –λέει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός–, αλλά ένας άνθρωπος γεννημένος από πορνεία θα δεχτεί μέσα του όλη την ενέργεια του σατανά και θα παρουσιαστεί ξαφνικά. Στη συνέχεια θα φανεί τάχα καλός και πράος, και τότε θα γίνει μεγάλη πείνα και αυτός θα βοηθήσει τάχα τον λαό, και θα χρησιμοποιεί τις άγιες Γραφές και θα νηστεύει. Και οι άνθρωποι θα τον εξαναγκάσουν να γίνει βασιλιάς, και θα δείξει μεγάλη αγάπη στους Εβραίους και θα τους αποκαταστήσει στην Ιερουσαλήμ και θα οικοδομήσει τον ναό τους.

Επτά όμως χρόνια πριν, όπως λέει ο Δανιήλ, θα έρθουν ο Ενώχ και ο Ηλίας και θα κηρύττουν στον λαό να μη δεχτούν τον Αντίχριστο. Αυτός θα τους συλλάβει και θα τους βασανίσει, και τέλος θα τους αποκεφαλίσει. Όσοι θα θέλουν να μείνουν ευσεβείς, θα φύγουν μακριά, τους οποίους βρίσκοντάς τους στα βουνά, θα τους πειράξει με δαίμονες. Τα επτά όμως αυτά χρόνια θα ελαττωθούν για χάρη των εκλεκτών. Τότε θα γίνει και πολύ μεγάλη πείνα, και τα στοιχεία της φύσης θα μεταβληθούν, ώστε παρά λίγο να αφανιστούν όλοι.

Ύστερα απ’ όλα αυτά ξαφνικά θα γίνει η Παρουσία του Κυρίου σαν αστραπή από τον ουρανό. Και θα προπορεύεται ο Τίμιος Σταυρός και ένα ποτάμι φωτιάς κοχλάζοντας θα τρέχει μπροστά του και θα καθαρίζει όλη τη γη από τα μολύσματα.

Αμέσως θα συλληφθεί ο Αντίχριστος και οι υπηρέτες του και θα παραδοθούν στην αιώνια φωτιά.

Τότε θα σαλπίσουν οι Άγγελοι και όλο το ανθρώπινο γένος από τα πέρατα της γης και από όλα τα στοιχεία (1) θα συναθροισθεί μεμιάς στην Ιερουσαλήμ, γιατί αυτή είναι η μέση του κόσμου και εκεί στήθηκαν θρόνοι για την κρίση (Ψαλ. 121:5). Όλοι θα έχουν τα δικά τους σώματα και τις ψυχές, αλλά μεταστοιχειωμένα ώστε να είναι άφθαρτα, και όλοι θα έχουν μια μορφή. Και αυτά τα στοιχεία της φύσης θα μεταβληθούν προς το καλύτερο.

Τότε με ένα λόγο ο Κύριος θα χωρίσει τους δίκαιους από τους αμαρτωλούς, και όσοι έπραξαν τα αγαθά θα λάβουν την αιώνια ζωή, ενώ οι αμαρτωλοί την αιώνια τιμωρία, και αυτά ουδέποτε θα παύσουν.

Πρέπει μάλιστα να γνωρίζουμε ότι τότε ο Χριστός δεν θα ζητήσει νηστείες, σωματικές κακοπάθειες και θαύματα –που κι αυτά βέβαια είναι καλά–, αλλά τα πολύ ανώτερα από αυτά, που είναι η ελεημοσύνη και η συμπόνια. Διότι στους δίκαιους και στους αμαρτωλούς θα πει έξι πράγματα: «Πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και μου δώσατε να πιω, ξένος ήμουν και με φιλοξενήσατε, γυμνός και με ντύσατε, ασθενής και με επισκεφτήκατε, στην φυλακή ήμουν και ήρθατε κοντά μου. Εφόσον αυτά τα κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, σε μένα τα κάνατε» (Ματθ. 25:35-36,40). Και αυτά καθένας μπορεί να τα κάνει ανάλογα με τη δύναμή του.

Τότε, λοιπόν, κάθε γλώσσα θα ομολογήσει ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός για τη δόξα του Θεού Πατρός (Φιλιπ. 2:11).

Τα βάσανα τώρα που αναφέρει το ιερό Ευαγγέλιο είναι αυτά: «Εκεί θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών» (Ματθ. 8:12), «το σκουλήκι τους δεν θα σταματήσει και η φωτιά τους δεν θα σβήσει» (Μαρκ. 9:44) και «ρίξτε τον στο εξώτερο σκοτάδι» (Ματθ. 25:30).

Όλα αυτά η Εκκλησία του Θεού τα δέχεται πέρα για πέρα, και θεωρεί ότι απόλαυση και βασιλεία των ουρανών είναι το να βρίσκεται κανείς μαζί με τον Θεό και τους Αγίους και να βλέπει αδιάκοπα το θεϊκό φως και να ανεβαίνει παντοτινά, ενώ βάσανα και σκοτάδι και τα όμοια, θεωρεί την απομάκρυνση από τον Θεό και το κάψιμο των ψυχών από τις τύψεις της συνειδήσεως, διότι από την αμέλεια και την πρόσκαιρη ευχαρίστηση στερήθηκαν το θεϊκό φως.

Με την άπειρη φιλανθρωπία σου, Χριστέ ο Θεός, αξίωσέ μας να ακούσουμε την ποθητή φωνή σου και συναρίθμησέ μας με τα πρόβατα στα δεξιά σου και ελέησέ μας. Αμήν.

(1) Εννοεί τους νεκρούς από τα τέσσερα στοιχεία: γη, αέρα, νερό, φωτιά, από τα οποία πίστευαν οι αρχαίοι ότι αποτελείται ο φυσικός κόσμος.

Διασκευή για την Κ.Ο. του κειμένου του Τριωδίου με τη βοήθεια και της μετάφρασης του αγίου Αθανασίου του Παρίου που περιέχεται στο βιβλίο Νέον Λειμωνάριον, Βενετία 1819, σελ. 275

 

Θρηνῶ καὶ ὀδύρομαι...

 

Ἦχος πλ. δ´. 

Θρηνῶ καὶ ὀδύρομαι, ὅταν ἐννοήσω τὸν θάνατον, καὶ ἴδω ἐν τοῖς τάφοις κειμένην τὴν κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ, πλασθεῖσαν ἡμῖν ὡραιότητα, ἄμορφον, ἄδοξον, μὴ ἔχουσαν εἶδος. Ὢ τοῦ θαύματος! Τί τὸ περὶ ἡμᾶς τοῦτο γέγονε μυστήριον; Πῶς παρεδόθημεν τῇ φθορᾷ, καὶ συνεζεύχθημεν τῷ θανάτῳ; Ὄντως Θεοῦ προστάξει, ὡς γέγραπται, τοῦ παρέχοντος τοῖς μεταστᾶσι τὴν ἀνάπαυσιν.

Ἦχος πλ. δ´.

Θρηνῶ καὶ κλαίω ὅταν ἐννοήσω τὸν θάνατο καὶ δῶ στοὺς τάφους τὴν δική μας ὡραιότητα ποὺ πλάστηκε κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ, χωρὶς μορφή, χωρὶς δόξα, χωρὶς εἶδος. Πόσο μεγάλο θαῦμα. Διότι ἔγινε γιὰ ἐμᾶς αὐτὸ τὸ μυστήριο; Πῶς παραδοθήκαμε στὴν φθορὰ καὶ συζευχθήκαμε μὲ τὸν θάνατο. Ἀλήθεια αὐτὸ ἔγινε μὲ πρόσταγμα Θεοῦ, ὅπως λέγει ἡ Γραφή, ὁ ὁποῖος παρέχει στοὺς μεταστάντας τὴν ἀνάπαυση.

Τῷ Σαββάτῳ τῆς Ἀπόκρεω (Ψυχοσάββατον).

Τῷ Σαββάτῳ τῆς Ἀπόκρεω (Ψυχοσάββατον). 

Μνήμην ἐπιτελοῦμεν πάντων τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος κεκοιμημένων εὐσεβῶν πατέρων καὶ ἀδελφῶν ἡμῶν.

Ἀπολυτίκιον Νεκρώσιμον. 

Ἦχος πλ. δ´.

Ὁ βάθει σοφίας φιλανθρώπως πάντα οἰκονομῶν, καὶ τὸ συμφέρον πᾶσιν ἀπονέμων μόνε Δημιουργέ, ἀνάπαυσον Κύριε τὰς ψυχὰς τῶν δούλων σου· ἐν σοὶ γὰρ τὴν ἐλπίδα ἀνέθεντο, τῷ ποιητῇ καὶ πλάστῃ καὶ Θεῷ ἡμῶν.

Θεοτοκίον. 

Ἦχος ὁ αὐτός.

Σὲ καὶ τεῖχος, καὶ λιμένα ἔχομεν, καὶ πρέσβιν εὐπρόσδεκτον, πρὸς ὃν ἔτεκες Θεόν, Θεοτόκε ἀνύμφευτε, τῶν πιστῶν ἡ σωτηρία.

Κοντάκιον. 

Ἦχος πλ. δ´.

Μετὰ τῶν Ἁγίων ἀνάπαυσον Χριστέ, τὰς ψυχὰς τῶν δούλων σου, ἔνθα οὐκ ἔστι πόνος, οὐ λύπη, οὐ στεναγμός, ἀλλὰ ζωὴ ἀτελεύτητος.

Μεγαλυνάριον.

Ταῖς τῶν Ἀποστόλων σου προσευχαῖς, Προφητῶν Μαρτύρων, καὶ ἁγίων Ἱεραρχῶν, καὶ πάντων τῶν Ὁσίων, ψυχὰς ἃς προσελάβου, ἀνάπαυσον Οἰκτίρμον, ὡς ὑπεράγαθος.

Κυριακή της Αποκρέω αναγινώσκομεν μετά την Στιχολογία τον Περί Φιλοπτωχίας λόγο του Γρηγορίου του Θεολόγου

Κυριακή της Αποκρέω 

αναγινώσκομεν  

μετά την Στιχολογία  τον Περί Φιλοπτωχίας λόγο

του Γρηγορίου του Θεολόγου

Το Τυπικό του Αγίου Σάββα ορίζει ως πατερικό ανάγνωσμα του Όρθρου όχι κάποια ομιλία για την Τελική Κρίση, αλλά το Λόγο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου ΠΕΡΙ ΦΙΛΟΠΤΩΧΙΑΣ - εδώ

Ο όσιος Συμεών Νεμάνια ο Μυροβλύτης

Ο όσιος Συμεών Νεμάνια ο Μυροβλύτης 

13 Φεβρουαρίου 

 

Ο όσιος Στέφανος Νεμάνια γεννήθηκε το 1114 στην Ζέτα, το σημερινό Μαυροβούνιο, που βρισκόταν τότε υπό τον ζυγό των Λατίνων. Μόλις οι γονείς του μπόρεσαν να επιστρέψουν στην Σερβία φρόντισαν να λάβει το Βάπτισμα της Ορθοδόξου Εκκλησίας και τον ανέθρεψαν με την αγάπη προς την αληθινή πίστη και τις άγιες αρετές. 

Ο πατέρας του από νωρίς του εμπιστεύθηκε την κυβέρνηση μιας επαρχίας και χάρις στις μεγάλες διοικητικές ικανότητές του και στην αγάπη που του είχε ο λαός του, έγινε εν συνεχεία μέγας Ζουπάνος όλης της Σερβίας (1166), την οποία πέτυχε να ενώσει σε ένα και μόνο βασίλειο. Έγινε έτσι ιδρυτής της δυναστείας των Νεμάνια που θα κυβερνούσε τον σερβικό λαό επί διακόσια χρόνια (1172-1371) και θα έδινε στην Εκκλησία μεγάλο αριθμό αγίων. (*) 

Κατά την βασιλεία του χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τους αντίπαλους αδελφούς του και υπέστη φυλάκιση χάριν της Ορθοδοξίας. Εξ αιτίας της ακλόνητης πίστης του και της ορατής αρωγής του μεγαλομάρτυρος Γεωργίου μπόρεσε να επιβληθεί στους εχθρούς του. 

Συγκάλεσε τότε σύνοδο για να μπορέσει η χώρα του να απαλλαγεί από την αίρεση των βογομίλων. Με την βοήθεια της συζύγου του Άννας, έκτισε πλήθος ναών και μοναστηριών και έκανε πλούσιες δωρεές στα μεγάλα ιερά κέντρα της χριστιανοσύνης. 

Όταν εδραίωσε την ανεξαρτησία του κράτους του έναντι του Βυζαντίου και εξασφάλισε την καλή οργάνωση της Εκκλησίας, ακολούθησε το παράδειγμα του γιου του Ράστκο-Σάββα και ενεδύθη το μοναχικό Σχήμα στην Μονή Στουντένιτσα (1196) με το όνομα Συμεών, ενώ η σύζυγός του αποσύρθηκε σε γυναικείο μοναστήρι, παίρνοντας το όνομα Αναστασία. 

Δύο μόλις χρόνια αργότερα (Νοέμβριος 1197) πήγε να συναντήσει τον γιο του στο Άγιον Όρος, στην Μονή Βατοπαιδίου, και έγινε ο ταπεινός μαθητής του, μιμούμενος, όσο του επέτρεπε η ηλικία του, τον ζήλο του Σάββα για την προσευχή. 

Συνέβαλαν και οι δύο στον εξωραϊσμό της μονής· εν συνεχεία δε, αφού απέκτησαν το ερειπωμένο μονύδριο του Χιλανδαρίου, με χρυσόβουλο του Αλεξίου Γ’, ίδρυσαν εκεί το περικαλλές και μέγα τούτο μοναστήρι που έμελλε να καταστεί λίκνο του σερβικού πολιτισμού (1198). 

Οκτώ μήνες μόλις μετά την εγκατάστασή τους εκεί, ο Συμεών ασθένησε. Κάλεσε τον γιο του Σάββα, τον αποχαιρέτησε συγκινητικά και του ζήτησε να τον ντύσει στα νεκρικά του ενδύματα και να τον ξαπλώσει πάνω σε στάχτες, στο έδαφος, ακουμπώντας το κεφάλι του σε μια πέτρα. 

Κάλεσε έπειτα όλους τους μοναχούς, ζήτησε από αυτούς συγγνώμη και με τα μάτια στυλωμένα στην εικόνα της Θεοτόκου παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό, στις 13 Φεβρουαρίου 1199, με τα λόγια: «Πάσα πνοή αινεσάτω τον Κύριον!» (Ψαλμ. 150). 

Λίγο αργότερα το σώμα του άρχισε να αναδίδει θαυματουργό μύρο που επιτελούσε πολλά θαύματα. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Σερβία από τον άγιο Σάββα και συνέβαλαν στην συμφιλίωση των δύο άλλων αδελφών του: του Στεφάνου και του Βουκάν. 

Όταν ο πρίγκιπας Στέφανος θέλησε να απαρνηθεί την Ορθοδοξία για πολιτικούς λόγους (1216), το θαυματουργό μύρο έπαψε να τρέχει· όταν όμως διαβάστηκε μπροστά στον τάφο του μια επιστολή που έγραψε ο Σάββας προς στον κεκοιμημένο πατέρα του, ο άγιος φανέρωσε πάλι την εύνοια και προστασία του για τον λαό. 

Από τον κενό τάφο του αγίου Συμεών στην Μονή Χιλανδαρίου φύτρωσε θαυματουργικά ένα κλήμα και η σταφίδα που γίνεται από τις ρώγες του μοιράζεται μέχρι σήμερα σε όλο τον κόσμο για την ευλογία των άτεκνων ζευγαριών.

[1] Εκτός από τον άγιο Στέφανο-Συμεών, την σύζυγό του και τον γιο του Σάββα, ο άλλος γιος και διάδοχός του στον θρόνο, Στέφανος Β’ ο Πρωτοστεφής, εκάρη επίσης μοναχός και τιμάται ως άγιος [24 Σεπτ.], ενώ και ο γιος αυτού, Στέφανος Γ’, εκάρη επίσης μοναχός. 

※

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·

Τόμ. 6ος (Φεβρουάριος),

Εκδόσεις «Ίνδικτος».

※ 

ΑΚΥΛΑΣ ΚΑΙ ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ, ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ

ΑΚΥΛΑΣ ΚΑΙ ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ,

ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ

Εβραϊκής καταγωγής από τον Πόντο, ο Ακύλας ήταν εγκατεστημένος στη Ρώμη με τη σύζυγό του Πρίσκιλλα (ή Πρίσκα), όπου ασκούσε το επάγγελμα του σκηνοποιού. Πιθανόν να είχε ήδη ασπασθεί τον Χριστιανισμό, όταν ο αυτοκράτορας Κλαύδιος διέταξε την απέλαση όλων των εβραίων της πρωτεύουσας (49-50). Πήγαν να εγκατασταθούν στην Κόρινθο, λίγο πριν την άφιξη του αγίου Παύλου που ερχόταν από την Αθήνα (Πράξ. 18, 1-3). Ο Απόστολος έμενε στο σπίτι τους και εργαζόταν μαζί τους, γιατί δεν ήθελε να είναι βάρος σε κανέναν. Τους κατάρτισε στα μυστήρια της Πίστεως και, όπως λέγουν μερικοί, τους βάπτισε ο ίδιος. Αφοσιωμένοι ολόψυχα στον διδάσκαλό τους, ο Ακύλας και η γυναίκα του η Πρίσκιλλα, έκαναν το παν για να τον βοηθήσουν στο ουράνιο κήρυγμά του και φλέγονταν από διάπυρο ζήλο να μοιραστούν και να κουφίσουν τις πολλές δοκιμασίες του. Όσο για τον Απόστολο Παύλο, δεν έχανε ευκαιρία να τους δείχνει την ευγνωμοσύνη και την αγάπη του, στέλνοντάς τους χαιρετισμούς σε πολλές επιστολές του. Έγραφε, λόγου χάριν, στην «Προς Ρωμαίους»: «Χαιρετισμούς στην Πρίσκιλλα και στον Ακύλα, τους συνεργάτες μου στο έργο του Ιησού Χριστού. Διακινδύνεψαν τη ζωή τους για χάρη μου και τους ευχαριστώ, όχι μόνον εγώ, αλλά και όλες οι εκκλησίες του Θεού που είναι διάσπαρτες στα έθνη» (Ρωμ. 18, 3. Βλ. επίσης Α΄ Κορ. 16, 19· Β΄ Τιμ. 4, 19).

Όταν ο Απόστολος Παύλος άφησε την Αχαΐα για να επιστρέψει στην Ασία, η Πρίσκιλλα και ο Ακύλας τον ακολούθησαν πιστά και εγκαταστάθηκαν στην Έφεσο, όπου η μεγάλη οικία τους χρησίμευε ως τόπος σύναξης των χριστιανών για την κατήχηση των ψυχών τους και για την τέλεση της θείας Λειτουργίας. Εκεί, οι δύο αποστολικοί άγιοι, ολοκλήρωσαν την χριστιανική κατήχηση του Απολλώ [8 Δεκ.], ενός εβραίου της Αλεξάνδρειας, ανθρώπου με ευγλωττία και γνώση των ιερών Γραφών, ο οποίος δίδασκε μεν την οδό του Κυρίου, αλλά αγνοούσε το Βάπτισμα του Χριστού (Πράξ. 18, 26).

Από την Έφεσο επέστρεψαν στη Ρώμη, περί το 58, όπου προσέφεραν πάλι το σπίτι τους για να χρησιμεύσει ως εκκλησία αγίων. Έφυγαν ξανά για την Έφεσο, όπου και βρίσκονταν ακόμη, όταν ο Παύλος, φυλακισμένος και δέσμιος για τον Χριστό δεύτερη φορά, έγραφε από τη Ρώμη στον μαθητή του Τιμόθεο, επίσκοπο Εφέσου, και του ζητούσε να τους χαιρετήσει εκ μέρους του (Β΄ Τιμ. 4, 19). Κατά πάσα πιθανότητα οι άγιοι Ακύλας και Πρίσκιλλα ετελειώθησαν εκεί ενδόξως, αποκεφαλιζόμενοι από τους ειδωλολάτρες.

※

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·

Τόμ. 6ος (Φεβρουάριος),

Εκδόσεις «Ίνδικτος»·

※

ΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟΣ

ΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟΣ

Ο όσιος Μαρτινιανός γεννήθηκε στην Καισάρεια της Παλαιστίνης προς τα τέλη του 4ου αιώνος. Διαπνεόμενος από θείο πόθο εκ νεότητός του, απαρνήθηκε τον κόσμο σε ηλικία δεκαοχτώ ετών και μετέβη σε κάποιο όρος που ονομαζόταν «Κιβωτός», όπου ζούσαν και άλλοι ερημίτες για να διάγουν ασκητικό βίο. Επί είκοσι έξι χρόνια επιδόθηκε με τόσο ζήλο στους άθλους της αρετής, ώστε απέκτησε το χάρισμα της θαυματουργίας. Ο δαίμων, φθονώντας την πρόοδο αυτή, προσπαθούσε να τον περισπάσει από την αδιάλειπτη προσευχή του με κάθε είδους λογισμούς, ο άγιος όμως παρέμενε ατάραχος έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στη βοήθεια του Θεού.

Μία γυναίκα έκλυτων ηθών άκουσε να γίνεται λόγος για την αγγελική βιοτή του Μαρτινιανού, δήλωσε υποτιμητικά πως ο όσιος παρέμενε αγνός μόνο και μόνο γιατί του έλειπαν οι εφάμαρτες ευκαιρίες και ορκίστηκε ότι θα κατάφερνε να τον αποπλανήσει. Παρουσιάστηκε μπροστά στο κελί του ένα βράδυ που έβρεχε καταρρακτωδώς, ντυμένη με κουρέλια, ικετεύοντας τον ασκητή να της προσφέρει στέγη για τη νύκτα. Συμπονώντας την και φοβούμενος μην την κατασπαράξουν τα άγρια θηρία της ερήμου, ο άνθρωπος του Θεού τής άνοιξε την πόρτα, την έβαλε να ζεσταθεί δίπλα σε μια δυνατή φωτιά, την φίλεψε λίγους χουρμάδες και αποσύρθηκε στο εσωτερικό δωμάτιο, όπου πέρασε σχεδόν όλη τη νύχτα ψάλλοντας και προσευχόμενος πριν πλαγιάσει. Καθώς όμως δεχόταν την επίθεση βίαιων σαρκικών λογισμών για τη γυναίκα αυτή, σηκώθηκε μέσα στη νύχτα και κατευθύνθηκε προς το δωμάτιό της για να τη διώξει. Μόλις άνοιξε όμως την πόρτα, αντί για τη φτωχιά ζητιάνα, είδε να φανερώνεται μπροστά του η νέα γυναίκα πλούσια στολισμένη που με ένα δελεαστικό χαμόγελο τού θύμισε με περισσή πονηρία διάφορα παραδείγματα προφητών και αποστόλων που είχαν πάρει γυναίκα και κατάφερε να κλονίσει τη ψυχή του ασκητού που για τόσα χρόνια είχε αντισταθεί στους πειρασμούς των δαιμόνων. Ενδίδοντας στην πρότασή της, ζήτησε μόνο ένα λεπτό καιρό να δει έξω, μήπως υπήρχε φόβος να τους αιφνιδιάσει κάποιος επισκέπτης.

Καθώς κοίταζε τον ορίζοντα, ο Θεός σπλαχνίστηκε τον δούλο Του και ξύπνησε τη συνείδησή του με την ακτίνα της Χάριτός Του. Ο Μαρτινιανός, συναισθανόμενος τη φρίκη της αβύσσου στην οποία ετοιμαζόταν να πέσει, πήγε και μάζεψε κλαδιά, άναψε φωτιά στο εσωτερικό κελί του και μπήκε μέσα σ’ αυτή με γυμνά πόδια, λέγοντας: «Το αντέχεις, δύστυχε; Σκέψου πώς θα αντέξεις το αιώνιο πυρ, όπου θα βυθιστείς, αν πλησιάσεις αυτό το πλάσμα!». Βγήκε από τη φωτιά, αλλά σε λίγο ξαναμπήκε μέσα, φωνάζοντας: «Συγχώρεσέ με, Χριστέ μου! Εσένα μόνο αγαπώ και για Σένα παραδίνομαι στις φλόγες!». Ακούγοντας τις φωνές η πονηρή γυναίκα, έτρεξε και συγκλονισμένη μπροστά στο θέαμα της εθελούσιας θυσίας του Μαρτινιανού μεταστράφηκε ακαριαία, πέταξε στα στολίδια της στη φωτιά και πέφτοντας στα πόδια του αγίου με δάκρυα, τον ικέτευσε να της δείξει την οδό της μετανοίας. Ο Μαρτινιανός τη συγχώρεσε και την έστειλε στη γυναικεία Μονή της Οσίας Παύλας [26 Ιαν.], όπου έμεινε για δώδεκα χρόνια και για την αγιότητα του βίου της ο Θεός τής παραχώρησε τη χάρη να επιτελεί θαύματα.

Όσο για τον όσιο Μαρτινιανό, μετά από επτά μήνες, μόλις γιατρεύθηκε από τα εγκαύματα, έλαβε την απόφαση να αποσυρθεί σε ένα ξερονήσι μέσα στο πέλαγος, ελπίζοντας έτσι να ξεφύγει από κάθε πειρασμό. Πέρασε εκεί δέκα χρόνια, εκτεθειμένος νύκτα και μέρα σε όλους τους καιρούς, ζώντας από την εργασία των χεριών του και με λίγα τρόφιμα που του έφερνε κατά καιρούς ένας ναυτικός. Παρ’ όλες τις προφυλάξεις του για να εξασφαλίσει την ιερή του ησυχία, του έμενε να μάθει ακόμη ότι δεν υπάρχει τόπος στη γη, όπου θα μπορούσε κάποιος να είναι απόλυτα ασφαλής από τον πειρασμό. Μία νύκτα, την ώρα που περνούσε ένα καράβι εκεί κοντά, ο δαίμων σήκωσε τόσο βίαιη τρικυμία, ώστε το πλοίο βούλιαξε μέσα στα λυσσασμένα κύματα και μόνο μία ωραία κόρη κατάφερε να σωθεί πάνω σε μία σανίδα φθάνοντας κοντά στο βράχο. Βλέποντας τον άγιο, του φώναξε να τη βοηθήσει. Ο Μαρτινιανός διαβλέποντας ότι επρόκειτο για έναν νέο πειρασμό του πονηρού πνεύματος, οπλίσθηκε με την προσευχή και έβγαλε την κοπέλα από το νερό. Της είπε όμως αμέσως: «Δεν μπορούμε να μείνουμε εδώ μαζί. Να, ψωμί και νερό. Σε λίγες μέρες θα πιάσει εδώ ένας καπετάνιος που έχει συνήθειο να μου φέρνει τροφή. Πες του την ιστορία σου και θα σε πάει στην πατρίδα σου». Αφού τη νουθέτησε για την αρετή, έκανε το σημείο του Σταυρού και ρίχτηκε στη θάλασσα. Τη στιγμή εκείνη, δυο δελφίνια σταλμένα από τη θεία Πρόνοια τον πήραν στη ράχη τους και τον έβγαλαν σώο και αβλαβή στη στεριά. Δοξάζοντας τον Θεό, ο άγιος αποφάσισε να ζήσει σαν ξένος, περιπλανώμενος από τόπο σε τόπο, ζώντας από ελεημοσύνες, χωρίς να συνδέεται με κανέναν, για να γλυτώσει από τον πειρασμό. Έτσι, μέσα σε δύο χρόνια πέρασε από εκατό εξήντα τέσσερεις πόλεις και έφθασε τέλος στην Αθήνα, όπου ο Θεός τού αποκάλυψε πως είχε φθάσει η τελευταία του ώρα. Ο επίσκοπος μαθαίνοντάς το, επισκέφθηκε τον άνθρωπο του Θεού και του ζήτησε να προσευχηθεί για εκείνον και για το ποίμνιό του, όταν θα φθάσει στον Παράδεισο. Έτσι παρέδωσε ο Μαρτινιανός τη ψυχή του στον Κύριο για να λάβει τον στέφανο των οσίων αλλά και των μαρτύρων, διότι εθελούσια πέρασε ολόκληρη τη ζωή του «διά πυρός και ύδατος» (Ψαλμ. 65, 12), για να κρατήσει την αγνεία και την καθαρότητα της καρδιάς του. Όσο για τη νέα ναυαγό, που ονομαζόταν Φωτεινή, έμεινε με τη θέλησή της στον βράχο, κατά το παράδειγμα του Μαρτινιανού, για έξι χρόνια, τρεφόμενη από τον θαλασσινό επισκέπτη. Ντυμένη ως άνδρας, δουλεύοντας σκληρά με τα χέρια της και προσκαρτερώντας στην προσευχή, παρέδωσε την αγία ψυχή της στον Θεό σε ηλικία είκοσι πέντε χρονών και ενταφιάσθηκε στην Καισάρεια της Παλαιστίνης. 

※

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»·

Τόμ. 6ος (Φεβρουάριος),

Εκδόσεις «Ίνδικτος»·

※

Ἄλλος ὁ πλησίον μας ἄνθρωπος ποὺ ἐν Χριστῶ, μέσα στὴν Ἐκκλησία, παντρευόμαστε. Ἄλλος! Ἐκείνη ἡ γυναίκα καὶ αὐτὸς ὁ ἄνδρας. Καὶ ὅμως τὸν ἀγαπῶ ὡς ἑαυτόν μου.

Ἡ ἀνωτέρω ἀντίληψη μοῦ κατέστησε σαφὲς (ἐφ' ὅσον διὰ τὴν ἀναγραφὴ τῶν ὀνομάτων τῶν νεκρῶν ἐνεργεῖ ἄλλη χεὶρ ἀπὸ τὴ δική τους), ὄτι ἡ συγκρότηση τῆς ἑνότητος τῶ λογισμῶν μας δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ μόνου τοῦ ἑαυτοῦ μας. Χωρεῖ λοιπὸν ἕνα εἶδος παραιτήσεως καὶ ἐπιβάλεται να πεῖς, τὸ ἐγώ μου εἶν' ἕνας ἄλλος.  

Ἄλλος ὁ Χριστὸς καὶ ἡ Ἁγία αὐτοῦ Ἑκκλησία, ὅπου συνεχίζει ὑπάρχων. Ἄλλος ὁ πλησίον μας ἄνθρωπος ποὺ ἐν Χριστῶ, μέσα στὴν Ἐκκλησία, παντρευόμαστε. Ἄλλος! Ἐκείνη ἡ γυναίκα καὶ αὐτὸς ὁ ἄνδρας. Καὶ ὅμως τὸν ἀγαπῶ ὡς ἑαυτόν μου. Ἄλλος ὑπήρξε ὁ ἀνάδοχός μου ποὺ μ' ἔντυσε τὴ στολή τῆς πίστεως, ὅταν βαπτίστηκα ἐν Χριστῶι μωρὸ παιδὶ καὶ δὲν καταλάβαινα. Τόσοι ἄλλοι εἶμαι ἐγώ. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ σῶμα μου. Τὸ αἰσθάνθηκα στὴ Καβάλα προσφάτως καὶ τὸ διακηρύσσω. Ἀγαπῶ τὴν ὀρθόδοξο ἑλληνικὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. 

Ἐντὸς αὐτῆς, ἐπαναλαμβάνοντας τὰ νεκρώσιμα εὐλογητάρια καὶ ἰδιόμελα τοῦ μοναχοῦ Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, κατανοῶ πὼς ὁ χορὸς τῶν Ἁγίων εὖρε πηγὴν ζωῆς καὶ θύραν παραδείσου, ἐν τῶι Φωτῖ τοῦ προσώπου καὶ τῶι γλυκασμῶι τῆς ὡραιότητος τοῦ Χριστοῦ, τῆς ἀρρήτου δόξης τοῦ ὁποίου εἴμαστε εἰκών, παρὰ τὰ στίγματα τῶν πταισμάτων ποὺ σηκώνουμε. Μέσα στὸν κοινὸ χῶρο τῆς Ἐκκλησίας, ἡ εἰκὼν λαμβάνει ζωή. Ζοῦν οἱ προσφιλεὶς ὑπάρξεις, ποὺ καμιὰ λογικὴ ἀνάλυση καὶ ψυχολογία δὲν μπορεῖ νὰ τὶς ἀναστήσει.

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

Πρὸς Ἐκκλησιασμόν, Ἔρως τῆς Ἐκκλησίας

12η Φεβρουαρίου - Νέος Συναξαριστής

 

ΟΣΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ Ο ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ [1 Τόμος]

 Σειρά 

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ 

 

ΟΣΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ Ο ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ, ΟΣΙΟΣ ΦΙΛΟΘΕΟΣ Ο ΣΥΝΑΙΤΗΣ, ΑΓΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ο ΑΣΚΗΤΗΣ

17ος Τόμος  - εδώ 

 

Εκδότης 

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ 

ΠΑΤΕΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Προτιμώμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων που είναι σε μορφή djvu  είναι το sumatrapdfreader

11η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ-ΝΕΟΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ

 

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΒΛΑΣΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΒΛΑΣΙΟΣ

Ο άγιος Βλάσιος καταγόταν από την επαρχία της Αρμενίας και ήταν ιατρός, ο οποίος έμοιαζε πολύ στην πολιτεία του με τον Δίκαιο Ιώβ· ήταν λοιπόν κι αυτός «άμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής, που απείχε από κάθε πονηρό πράγμα» (Ιώβ 1, 1). Έχοντας κερδίσει με τις αρετές αυτές την αγάπη των συμπολιτών του, εξελέγη επίσκοπος Σεβαστείας. Κατά τον Μεγάλο Διωγμό, ομολόγησε με σθένος την Πίστη του Χριστού και ενεθάρρυνε τους αγίους Μάρτυρες να φέρουν εις πέρας τον «αγώνα τον καλό» (πρβλ. Β΄ Τιμ. 4, 7). Επισκέφθηκε τον άγιο Ευστράτιο [13 Δεκ.] στη φυλακή του, λίγο πριν το ένδοξο μαρτύριό του, και εκεί στον τόπο του εγκλεισμού του, τέλεσε ειδικά γι’ αυτόν τη θεία Λειτουργία, αργότερα δε, ανέλαβε να περισυλλέξει τα τίμια λείψανα των αγίων Πέντε Μαρτύρων [οι άγιοι: Ευστράτιος, Αυξέντιος, Ευγένιος, Μαρδάριος και Ορέστης· 13 Δεκ.] και να τα παραδώσει στον λαό για τιμητική προσκύνηση. Λίγο αργότερα, αποσύρθηκε στο όρος Αργαίος και κλείσθηκε σε σπήλαιο, για να αναπέμπει στον Θεό προσευχές καθαρές, χωρίς κανέναν περισπασμό. Η ευωδία των αρετών του, προσείλκυσε κοντά του, σαν ένας άλλος νέος Αδάμ της Χάριτος, τα άγρια θηρία τα οποία έρχονταν στην είσοδο του σπηλαίου και περίμεναν ειρηνικά να ολοκληρώσει την προσευχή του για να λάβουν κατόπιν την ευλογία του αλλά και τη θεραπεία των παθημάτων τους.

Επί βασιλείας του αυτοκράτορα Λικινίου (περί το 316), ο Αγρικόλαος, διοικητής της Καππαδοκίας, έφθασε στη Σεβάστεια με σκοπό να συλλάβει τους χριστιανούς. Σχεδιάζοντας να τους αναγκάσει να θηριομαχήσουν στο αμφιθέατρο, έστειλε ανθρώπους του στο βουνό να βρουν και να φέρουν άγρια θηρία. Φθάνοντας κοντά στο σπήλαιο του αγίου, οι στρατιώτες έμειναν έκπληκτοι βρίσκοντας εκεί πλήθος λέοντες, τίγρεις, αρκούδες, λύκους και άλλα αγρίμια να κρατούν γαλήνια συντροφιά στον Βλάσιο. Αμέσως πληροφόρησαν γι’ αυτό τον διοικητή ο οποίος τους διέταξε να τον συλλάβουν. Ο άγιος τούς υποδέχθηκε με προσήνεια, αναγγέλλοντάς τους ότι είχε ειδοποιηθεί για τον ερχομό τους από ένα όραμα και τους ακολούθησε δίχως να προβάλει την παραμικρή αντίσταση.

Στον δρόμο, πολλοί ειδωλολάτρες μεταστράφηκαν στον Χριστό βλέποντας τη γαλήνη και την άφατη γλυκύτητα που διαχέονταν από τον άγιο και, στο πέρασμά του, ασθενείς άνθρωποι και άρρωστα ζώα βρήκαν την υγεία τους. Μάλιστα, μία γυναίκα με δάκρυα στα μάτια τού παρουσίασε το παιδί της που είχε πεθάνει από ασφυξία όταν κατάπιε ένα ψαροκόκαλο. Ο άγιος βύθισε το χέρι του στον λαιμό του και παρακάλεσε τον Θεό να λυτρώσει το παιδί και όσους στο μέλλον πάσχοντας από το ίδιο κακό θα επικαλούνται τη μεσιτεία του και, αμέσως, παρέδωσε το παιδί σώο και αβλαβές στη μητέρα του.

Φθάνοντας στη Σεβάστεια, οδηγήθηκε ενώπιον του δικαστηρίου. Ο Βλάσιος απάντησε με σθένος στις ερωτήσεις του Αγρικόλαου, καταδικάζοντας τη ματαιότητα της λατρείας των άψυχων ειδώλων. Υπέστη με χαρά τους ραβδισμούς και φυλακίσθηκε. Μετά από καινούργια βασανιστήρια δήλωσε στον διοικητή: «Δεν φοβάμαι τους πόνους γιατί αποβλέπω στα μελλοντικά αγαθά», και τον έριξαν ξανά αιμόφυρτο στη φυλακή του.

Επτά γυναίκες τον ακολουθούσαν μαζεύοντας σταγόνες από το αίμα του που χύθηκε στο χώμα, σαν να επρόκειτο για το πολυτιμότερο των αρωμάτων. Συνελήφθηκαν αμέσως και οδηγήθηκαν στον διοικητή που τις απείλησε με τρομερά βασανιστήρια αν αρνιούνταν να θυσιάσουν στα είδωλα. Υποκρινόμενες ότι δέχονταν την πρόταση, ζήτησαν να τους φέρουν αγάλματα στην όχθη της λίμνης - της ίδιας αυτής λίμνης που λίγο αργότερα κατέστη θέατρο του ένδοξου αγώνα των αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων [9 Μαρτ.] - για να μπορέσουν να τα πλύνουν πριν τους προσφέρουν επάξια θυσία. Μόλις τους έφεραν τα αγάλματα, τα πέταξαν στα βάθη της λίμνης. Μαθαίνοντας το νέο ο Αγρικόλαος, έξαλλος διέταξε να ετοιμάσουν μεγάλη φωτιά, χυτό μολύβι και σιδερένια χτένια, και ζήτησε από τις γυναίκες να διαλέξουν μεταξύ των βασανιστηρίων και των πλουσίων φορεμάτων και κοσμημάτων που διέταξε να τοποθετηθούν εκεί κοντά. Μία από τις γυναίκες, μητέρα δύο παιδιών, έτρεξε και πέταξε το λαμπρό φόρεμα στην φωτιά, ενθαρρυμένη από τα παιδιά της που φώναζαν: «Μη μας εγκαταλείπεις! Όπως μας έθρεψες με το μητρικό σου γάλα, άσε μας να σε ακολουθήσουμε για να κληρονομήσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών!». Ο τύραννος είπε τότε να δέσουν τις άγιες γυναίκες σε έναν πάσσαλο και διέταξε να τους ξεσκίσουν το σώμα με τα σιδερένια χτένια. Αυτές όμως έμεναν θαυματουργικά άθικτες, ακόμη κι όταν τις έριξαν στις φλόγες. Τέλος τις αποκεφάλισαν, ενώ εκείνες ανέπεμπαν θερμές ευχαριστίες στον Θεό και στον δούλο Του Βλάσιο.

Οι προσπάθειες του Αργικόλαου να κάμψει την αποφασιστικότητα του αγίου Βλασίου έμειναν μάταιες· τέλος, τον καταδίκασε σε θάνατο διά πνιγμού στη λίμνη. Όταν ο δήμιος τον οδήγησε στην όχθη, ο άγιος έκανε το σημείο του Σταυρού και άρχισε να βαδίζει πάνω στα νερά, μιμούμενος τον Κύριό του (βλ. Ματθ. 14, 22–34). Φθάνοντας στη μέση της λίμνης, κάλεσε τους ειδωλολάτρες να έλθουν να τον συναντήσουν, αν και εφόσον πίστευαν ότι μπορούσαν να εμπιστευθούν τους εαυτούς τους στους θεούς τους. Εξήντα οκτώ από αυτούς προχώρησαν και αμέσως πνίγηκαν, ενώ ένας λαμπρός Άγγελος Κυρίου εμφανίσθηκε καλώντας τον άγιο Βλάσιο να έλθει προς την όχθη για να λάβει τον καλλίνικο στέφανο του μαρτυρίου.

Καταδικάσθηκε σε αποκεφαλισμό, μαζί με τα δύο τολμηρά παιδιά και, ακτινοβολώντας θείο φως, ο άγιος Βλάσιος ανέπεμψε προσευχή υπέρ όλων αυτών που θα επικαλούνταν τη βοήθειά του στις αρρώστιες και τις δοκιμασίες. Τότε του φανερώθηκε ο Κύριος μέσα σε πλήρη δόξα, λέγοντάς του: «Άκουσα την προσευχή σου και ό,τι Μου ζήτησες εκπληρώθηκε!».

Τα σώματα των αγίων μαρτύρων τα ενταφίασαν ευλαβικά και έγιναν αργότερα πηγή ευλογίας για όλους όσοι συγκεντρώνονταν κάθε χρόνο στους τόπους αυτούς για να εορτάσουν τη μνήμη τους. Ο άγιος Βλάσιος είναι ένας από τους πλέον τιμώμενους ιαματικούς αγίους, τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση. Η τίμια κάρα του διατηρείται στη Μονή Κωνσταμονίτου στο Άγιον Όρος.

※

«Νέος Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας».

Τόμ. 6ος, Φεβρουάριος,

Εκδόσεις «Ίνδικτος».

 Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου:

«Συναξαριστής

των ΙΒ΄ μηνών του ενιαυτού»,

Τόμ. Β΄, 

Εκδόσεις «Δόμος»,

 Ματθαίου Λαγγή:

«Μέγας Συναξαριστής

της Ορθοδόξου Εκκλησίας»,

Τόμ. Β΄,

※

ΠΗΓΗ:ΕΔΩ 

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

 

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΓΕΡΟΝΤΩΝ 

 Τόμος 1ος -  εδώ 

Προτεινόμενο πρόγραμμα για την ανάγνωση των αρχείων που είναι σε μορφή djvu είναι το sumatrapdfreader

 ※

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ 

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ 

(ΠΑΤΕΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ) 

※

Μαθητεία στην αγαπητική εξουσία του Θεού Πατέρα

ΚΥΡΙΑΚῌ ΔΕΚΑΤῌ ΕΒΔΟΜῌ

ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν

ιε΄ 11 - 32 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 

Τὸ ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - σε mp3 εδώ

Η κοινωνικότητα του ανθρώπου, αυτή η κατεξοχήν δυνατότητά του για να ζήσει - γιατί, αν δεν έχει κοινωνικότητα, δεν ζει, δεν μπορεί να αντέξει να ζει - [η κοινωνικότητα] εκφράζεται με έναν διπλό τρόπο: με το να μάθει να εξουσιάζεται και να εξουσιάζει. Τα σημερινά δύο κείμενα που ακούσαμε πριν από λίγο, και το Αποστολικό και το Ευαγγελικό, κρύβουν μέσα τους στον γενετικό τους κώδικα θα έλεγα, τον ερμηνευτικό, αυτή τη δυνατότητα. Ο μεν Απόστολος Παύλος άρχισε την περικοπή λέγοντας: «Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ’ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος». Και μετά και το κείμενο του Ευαγγελίου και το Αποστολικό ωμίλησαν για μια λαθεμένη προσκόλληση. «Ἐκολλήθη» ο Άσωτος κάπου· «κολλᾶται», κατά τον Παύλο, και ένας ο οποίος πορνεύει, «τῇ πόρνῃ». Και μιλούν για μια λάθος εξουσιαστική κίνηση. 

Να το δούμε λίγο, για να καταλάβουμε πολύ βαθιά την ερμηνεία και του κειμένου του Ασώτου αλλά και της προκλήσεως που κάνει ο Απόστολος Παύλος. Κοιτάξτε, ζούμε κοντά σε άλλους. Κάποιοι μας εξουσιάζουν και κάποια πράγματα εξουσιάζουμε. Ο Θεός το έφτιαξε έτσι, για να μπορούμε να κάνουμε τα πράγματα του κόσμου σωστά, και να τα λειτουργήσουμε και να τα πάμε εκεί που πρέπει, δηλαδή, να τα πάμε στον Θεό, να γίνουμε πραγματικοί άρχοντες και βασιλιάδες πάνω στη γη, να έχουμε μια άσκηση εξουσίας, να ξέρουμε πώς θα εξουσιάσουμε τα πράγματα. Αυτό, δεν μπορεί να γίνει αν δεν μάθουμε να εξουσιαζώμεθα - αλλά από πού και από τι έχει σημασία. Αν λείπει η αγωγή του σωστού και ευλογημένου τρόπου ανοχής μιας εξουσίας, δεν μπορούμε και εμείς να εξουσιάσουμε. Έρχεται μια διαστροφή, η οποία καταστρέφει όλον τον κόσμο και φέρνει αναταραχή, γιατί εμείς, που έχουμε τη δυνατότητα να εξουσιάζουμε, δεν ξέρουμε πώς, γιατί δεν μάθαμε πώς. 

Γιατί συμβαίνει αυτό; Το πρότυπο της δυνατότητας να εξουσιαζώμεθα είναι ο Πατέρας-Θεός. Γιατί Αυτός μόνο μπορεί να εξουσιάζει; Γιατί έχει αγάπη, συγκατάβαση, ταπείνωση και αντοχή στις δικές μας ενέργειες. Το πρότυπο του ανθρώπου που μαθαίνει να εξουσιάζει είναι αυτό του Πατέρα -Θεού. Είναι το πρότυπο που κρύβεται πίσω από τον πατέρα του Ασώτου. Ο Άσωτος αυτό δεν το καταλαβαίνει και πηγαίνει και «ἐκολλήθη», λέει, στην γη εκείνη κάπου. «Ἐκολλήθη» πού; Πήρε δυνατότητες δηλαδή από έναν χώρο που δεν ήξερε να εξουσιάζει· αυτό είναι το «ἐκολλήθη». Δεν ήξεραν να έχουν αγάπη, ταπείνωση, αντοχή και συγκατάβαση. Απλώς «ἐκολλήθη» κάπου για να ζήσει. Και τότε τον εξουσίασαν και τότε τον κατέστρεψαν. Όταν «κολλάσαι» κάπου, παίρνεις τις δυνατότητες αυτού του χώρου στον οποίο «κολλάσαι»· γι’ αυτό και το παράδειγμα του Αποστόλου Παύλου, του «κολλωμένου τῇ πόρνῃ», στη σημερινή Επιστολή. 

Έτσι, λοιπόν, μη έχοντας δυνατότητα να μάθουμε να εξουσιαζώμεθα από την μοναδική δυνατότητα που έχουμε - πάνω σε αυτή τη γη, μόνο αν μάθουμε από τον Πατέρα-Θεό να εξουσιαζώμεθα, θα μάθουμε να κυβερνούμε τα πράγματα του κόσμου· γιατί εκεί θα μάθουμε την αγάπη, τη συγκατάβαση και την ταπείνωση. Και τότε, επειδή αυτό μας ανέπαυσε, τότε και εμείς πραγματικά θα μπορούμε να αναπαύουμε τον κόσμο και να τον λειτουργήσουμε σωστά. 

Αν η ασωτία μας λειτουργήσει ως άρνηση του Πατέρα, όχι απλώς σαν μια πατρική εξουσία, αλλά σαν μια δυνατότητα να μάθουμε να κυριαρχούμε στα πράγματα. Αν μάθουμε ότι μας αγαπάνε, μας αντέχουνε, ταπεινώνονται για μας, σωπαίνουνε για μας, όπως το κάνει - και μόνο Αυτός το κάνει - ο Θεός-Πατέρας, τότε αυτό είναι ευεργετικό, τότε αυτό είναι θεραπευτικό, τότε κοντά σε αυτή τη ζωή αναπαύεσαι. Και μόνο εκεί το βρίσκεις. Και τότε, επειδή γαληνεύουν όλες οι εσωτερικές σου ισορροπίες, δεν μπορείς να πας να «κολληθείς» πουθενά αλλού. Δεν μπορείς δηλαδή να καταστρέψεις τις δυνατότητές σου, που είναι να εξουσιάζεις και εσύ τα πράγματα. Τότε, αν δεν το κάνεις αυτό, είσαι παραλελυμένος και παίρνεις τα πράγματα του κόσμου και δεν ξέρεις τι να τα κάνεις, πού να τα πας, πώς να τα λειτουργήσεις. Και αρχίζει η καταστροφή του κόσμου. Και καταστρέφεις τότε και αυτούς που είναι από κάτω σου και τους διαστρέφεις. Και αυτοί δεν μαθαίνουν τι σημαίνει εξουσία. Και πρέπει να λειτουργήσει η Χάρη του Θεού επάνω τους, κάτι να τους φωτίσει, και να πάνε να βρουν τον Έναν και μοναδικό Πατέρα και να μάθουνε τι σημαίνει εξουσία. Και τότε και αυτοί να αναπαυθούν και να θεραπευτούν. Και ώσπου να το κάνουνε, μπορεί να λειτουργήσουνε και αυτοί τραυματισμένα και να κουβαλούν πάνω τους δεκάδες τραύματα και δεκάδες αρρώστιες. 

Ο Άσωτος, όταν φεύγει, δεν είχε καταλάβει ποτέ αυτή η αγάπη του Πατέρα, που λειτουργούσε ως μάθημα εξουσίας που του μάθαινε να ζει. Γι’ αυτό «ἐκολλήθη» σε εκείνη τη χώρα και γι’ αυτό έζησε κατεστραμμένα. Και την ώρα που γυρνάει ο Άσωτος πια, γυρνάει έχοντας την εμπειρία αυτής της ελλείπουσας αγάπης, αυτής της ελλείπουσας εξουσίας. Αυτό το πράγματα ψάχνει! Είναι εκείνο που λείπει. Γιατί μόνο εκεί, κοντά στον Πατέρα μπορεί να το μάθει και επειδή ο Πατέρας αενάως και αμεταβλήτως αυτό το δίνει, έτσι τον δέχεται όπως θα είναι πάντα. Και εκεί ο Άσωτος γιατρεύεται, γιατί βρίσκει τον χαμένο εξουσιαστή. Βλέπετε πόσο σκληρή φαίνεται αυτή η λέξη; Αν το πω σε έναν νέο άνθρωπο, θα πει: «μα εγώ δεν θέλω εξουσιαστή». Καλά κάνει και δεν θέλει! Αλλά πρέπει να θέλει, αρκεί αυτό να το βρει στο πρόσωπο του Πατέρα- Θεού που τον γιατρεύει. Και εκεί γιατρεύεται. Και εκεί πραγματικά γίνεται και αυτός πια πατέρας. Γι’ αυτό μπορεί πια να αντιμετωπίσει τον άλλο αδελφό σαν πατέρα. Ωσάν πατέρας, έχει τη δυνατότητα να εξουσιάσει τα πράγματα. Τότε μπορεί να αγαπήσει να έχει απαντοχή, να έχει συγκατάβαση. Και είναι το μοναδικό κριτήριο ζωής και το μοναδικό κριτήριο κοινωνικότητας. Η κοινωνικότητά μας λοιπόν κρίνεται από το πόσο θα μάθουμε να εξουσιαζώμεθα και να εξουσιάζουμε. 

Και εκεί είναι η μοναδική πτυχή αυτής της ιστορίας. Ειδάλλως «προσκολλώμεθα» και αυτή η προσκόλληση μάς διαλύει και μας καταστρέφει. Έτσι λοιπόν, προσέχοντας τον Πατέρα, αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε τι κάνει πάνω μας. Και αν δεν το καταλαβαίνουμε, πρέπει πριν να πάρουμε το δρόμο της ασωτίας, να σταθούμε και να πούμε: «θέλουμε να καταλάβουμε πώς μας εξουσιάζεις»· και Εκείνος θα το κάνει πάνω μας. και να δεχθούμε Εκείνον μόνο εξουσιαστή και τίποτα άλλο! Γιατί αυτό είναι θεραπεία! Γιατί αυτό είναι Ανάσταση! Γιατί αυτό είναι ανάταση! Και τότε πια, επειδή έχουμε θεραπευτεί, δεν μπορεί παρά έτσι να λειτουργήσουμε τα πράγματα του κόσμου. Εκεί είναι το μυστικό της αγωγής, της παιδαγωγίας, όλων των πραγμάτων του κόσμου, της διευθύνσεως, της κυβερνήσεως, της κυβερνητικής, της πολιτικής, ό,τι πάρετε πάνω στη ζωή, έχει αυτό το κρυμμένο μυστικό. 

Ας το πάρουμε, όπως είπα στην αρχή, σαν γενετικό κριτήριο και να μπορούμε να το αντέξουμε να εξουσιαστούμε από τον Πατέρα Θεό, να τύχουμε της ευεργετικής αυτής θεραπευτικής λειτουργίας της δικής Του εξουσίας, να αναπαυθούμε κοντά Του και τότε πια, ως αδιάπτωτοι κοντά σε αυτόν τον τρόπο ζωής, θα μπορούμε πραγματικά να πάρουμε τα πράγματα του κόσμου, τους φίλους μας γύρω μας, τον άνδρα μας, τη γυναίκα μας, τα παιδιά μας και να τα εξουσιάσουμε αγαπητικά, όπως Εκείνος. Και τότε όλα τα γιατρεύουμε και γινόμαστε θεραπευτές των πραγμάτων και ποτέ δεν τα καταστρέφουμε. 

Να το κρυμμένο μυστικό, ο γενετικός κώδικας της σημερινής περικοπής του Ασώτου, που ερμηνεύεται βοηθητικά από τον Απόστολο Παύλο. Και είναι το γενετικό υλικό που κρίνει την καθημερινότητα της ζωής μας και την κοινωνικότητά μας. Ευχή πραγματικά να μην τα χάσουμε και να μην τα απωλέσουμε, γιατί θα είμαστε υπεύθυνοι για την κόλαση που φτιάχνουμε στη ζωή μας. 

Φιλολογική επιμέλεια κειμένου

Ελένη Κονδύλη

※

Περισσότερες ομιλίες του πατρός Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα :  www.floga.gr