ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΔΙΠΛΗΣ ΣΥΝΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩN KAI ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΩΝ 9/22 Απριλίου του 1980

 

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΔΙΠΛΗΣ ΣΥΝΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΩN KAI ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΩΝ 

Ἡ Ἔκτακτος Διπλή Ἱερά Σύναξις τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος τοῦ ῾Αγίου Ὄρους τῇ 9/22 ᾿Απριλίου 1980 θεωρούσα ὅτι τό ζήτημα τῶν σχέσεων τῆς Αγίας Ορθοδόξου Ἐκκλησίας μας μετά τῶν ἑτεροδόξων καί μάλιστα τό θέμα τοῦ διαλόγου μετά τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν εἶναι πολύ σοβαρόν καί κρίσιμον, ἀπεφάσισεν ὅπως καί δημοσίᾳ ἐκθέσῃ τό ἐν προκειμένῳ φρόνημα τῶν ῾Αγιορειτῶν Πατέρων.

1.Πιστεύομεν ὅτι ἡ ῾Αγία Ορθόδοξος Ἐκκλησία μας εἶναι ἡ Μία 'Αγία Καθολική καί ᾿Αποστολική Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἔχουσα τό πλήρωμα τῆς Χάριτος καί τῆς ᾿Αληθείας καί δι' αὐτό ἀδιάκοπον τήν ᾿Αποστολικήν Διαδοχήν. 

᾿Αντιθέτως αἱ «ἐκκλησίαι» καί «ὁμολογίαι» τῆς Δύσεως ἔχουσαι εἰς πολλά σημεῖα διαστρέψει τήν πίστιν τοῦ Εὐαγγελίου, τῶν ᾿Αποστόλων καί τῶν Πατέρων, στεροῦνται τῆς ἁγιαστικῆς Χάριτος, τῶν ἀληθῶν Μυστηρίων καί τῆς ᾿Αποστολικῆς Διαδοχῆς. Ως ὀρθῶς τονίζει καί ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Σταυρουπόλεως κ. Μάξιμος: «Η Ορθοδοξία δέν εἶναι μία Ἐκκλησία ἀλλά ἡ Ἐκκλησία. Αὕτη διετήρησε ἀκριβῆ καί αὐθεντικήν τήν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ εἰς τήν πρώτην αὐτῆς αἴγλην καί καθαρότητα. Εἰς αὐτήν ὑπάρχει, περισσότερον ἀπό μία ἁπλῆ καί ἀδιάκοπος ἱστορική συνέχεια καί συνέπεια, μία πνευματική καί ὀντολογική ταυτότης. Η αὐτή πίστις, τό αὐτό πνεῦμα, τό αὐτό ἦθος. Αὐτό ἀποτελεῖ τό διακριτικόν γνώρισμα τῆς Ορθο- δοξίας καί αὐτό δικαιοῖ τήν ἀξίωσιν αὐτῆς, ὅτι εἶναι καί 86 παραμένει ἡ Ἐκκλησία». (Επίσκεψις 227, 15-3-1980). 

2.Ὁ μετά τῶν ἑτεροδόξων διάλογος, ἐφ' ὅσον ἀποβλέπει νά πληροφορήσῃ αὐτούς περί τῆς. Ορθοδόξου Πίστεως, ὥστε ὅταν οὗτοι καταστοῦν δεκτικοί τοῦ Θείου φωτισμοῦ καί διανοιχθοῦν οἱ ὀφθαλμοί των νά ἐπανέλθουν εἰς τήν Ορθόδοξον Πίστιν, δέν εἶναι ἀπό ὀρθοδόξου ἀπόψεως καταδικαστέος. 

3.Ὁ Θεολογικός διάλογος οὐδόλως δέον νά συνοδεύεται ἀπό συμπροσευχάς, συμμετοχάς εἰς τάς λειτουργικάς καί λατρευτικάς συνάξεις έκατέρων καί λοιπάς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἐνδέχεται να δώσουν τήν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ ἡμετέρα Ορθόδοξος Ἐκκλησία δέχεται τούς Ρωμαιοκαθολικούς ὡς πλήρη Εκκλησίαν καί τόν πάπαν ὡς κανονικόν Ἐπίσκοπον Ρώμης. Τοιαῦται ἐνέργειαι παραπλανοῦν καί τό Ορθόδοξον πλήρωμα καί τούς Ρωμαιοκαθολικούς, δίδοντες εἰς αὐτούς έσφαλμένην ἐντύπωσιν περί τοῦ τί φρονεῖ περί αὐτῶν ἡ Ορθοδοξία. 

Τό "Αγιον Ὄρος ἀνησυχεῖ σοβαρῶς ἐκ τῆς τάσεως ώρισμένων ᾿Ορθοδόξων Ἱεραρχῶν προσκαλούντων εἰς συμμετοχήν εἰς τελετάς, πανηγύρεις, λιτανείας - μάλιστα ἐπί τῇ ἐπιστροφῇ ἱερῶν Λειψάνων - Ρωμαιοκαθολικούς κληρικούς. ᾿Αντιθέτως συγχαίρει εὐλαβῶς τούς Ἱεράρχας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καί δημοσίως ἐξέφρασαν τάς ἀνησυχίας τοῦ Ορθοδόξου πληρώματος. 

4.Εκφράζει τήν πλήρη ἐπιδοκιμασίαν του πρός τό ὑπό τοῦ Παναγιωτάτου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου λεχθέν κατά τήν ἐπίσκεψιν τοῦ πάπα ἐν Κωνσταντινουπόλει ὅτι ὑψώνονται μεταξύ τῶν ᾿Ορθοδόξων καί τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν διάφορα ἐμπόδια: «Ἐν πρώτοις ἔχομεν τά σοβαρά θεολογικά προβλήματα πού ἀφοροῦν εἰς οὐσιώδη κεφάλαια τῆς Χριστιανικῆς πίστεως» (Επίσκεψις 221, 1-12-79 σελ. 17). Αί διαφοραί αὐταί εἰς οὐσιώδη κεφάλαια τῆς χριστιανικῆς πίστεως ἐπιβάλλουν νά μή προχωρῶμεν εἰς κοινάς λειτουργικάς καί λατρευτικάς συμμετοχάς πρίν ἤ ἐπέλθη ἡ ἑνότης τῆς πίστεως. Ὁ Μυστηριακοῦ χαρακτῆρος ἀσπασμός ἐν τῇ θεία Εὐχαριστία προϋποθέτει πάντα τήν ὁμόνοιαν τῆς Πίστεως. «᾿Αγαπήσωμεν ἀλλήλους ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν». Δέν δυνάμεθα νά προσευχώμεθα ὁμοῦ καί μάλιστα ἐν τῇ Θείᾳ λειτουργία ὅταν δέν πιστεύωμεν τήν αὐτήν πίστιν καί ὅταν μᾶς χωρίζουν οὐσιώδη ζητήματα πίστεως. Μόνον μία ἀδιαφορία διά τήν πίστιν θά ἐπέτρεπε τοῦτο. 

Δέν δύναται ἐπίσης τό ῞Αγιον Ὄρος νά δεχθῇ τήν ἄποψιν τήν ἐκφραζομένην ἐν τῷ κοινῷ ἀνακοινωθέντι Πατριάρχου καί πάπα περί «καθάρσεως τῆς ἱστορικῆς μνήμης τῶν Ἐκκλησιῶν ἡμῶν» καί περί τῆς διά τοῦ διαλόγου τῆς ἀγάπης διανοίξεως τῆς ὁδοῦ πρός «νέας προσεγγίσεις θεολογικῆς ἐργασίας καί νέαν τοποθέτησιν ἔναντι τοῦ κοινοῦ παρελθόντος τῶν ἐκκλησιῶν ἡμῶν» (Επίσκεψις ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 19). Οἱ αἱρετικοί ὄντως πρέπει νά ἀποκαθάρουν τήν ἱστορικήν μνήμην αὐτῶν ἐξ ὅλων ἐκείνων τῶν ἱστορικῶς γνωστῶν παρεκκλίσεων πίστεως καί ἤθους ἀπό τήν ἀληθῆ Εὐαγγελικήν Ορθόδοξον Πίστιν. Ἡ ἱστορική ὅμως μνήμη τῶν Ορθοδόξων βασιζομένη εἰς τήν ἐπίπνοιαν τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος καί τήν συνεχῆ βίωσιν τῆς ᾿Αποστολικῆς Πίστεως ὑπό τῶν Θεοφόρων Πατέρων πρέπει ἐν μετανοίᾳ καί ταπεινώσει νά βιοῦται ἀπό ἡμᾶς καί νά μᾶς ὁδηγῇ εἰς τό παρόν καί τό μέλλον ἐάν θέλωμεν νά μήν ἐκπέσωμεν τῆς Πίστεως αὐτῆς. Ὡς ὀρθόδοξοι πρέπει νά καθαιρώμεθα ἀπό τήν ἱστορικήν μνήμην τῆς Ἐκκλησίας καί ὄχι μέ πνεῦμα ἐγωϊστικόν καί ἀνθρωποκεντρικόν «νά καθαίρωμεν» αὐτήν θέτοντες ἑαυτούς ὡς κριτάς τῆς Παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. 

5.Μετά πολλῆς ἀνησυχίας τό "Αγιον Ορος διαπιστοῖ ὅτι ἐνῶ ἀπό ᾿Ορθοδόξου πλευρᾶς γίνονται πολλαί παραχωρήσεις καί οἰκονομίαι πρός τούς Ρωμαιοκαθολικούς ἀντιθέτως οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ἐμμένουν εἰς τάς κακοδοξίας των, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀφορμή τοῦ σχίσματος ἀπό τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας καί ἐν συνεχείᾳ τῆς διασπάσεως τῶν Προτεσταντών. 

Οὕτως ὁ πάπας ἐν τῷ κέντρῳ τῆς Ορθοδοξίας, τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῷ Ναῷ, δέν ἐδίστασε να διακηρύξῃ ὅτι ἔρχεται εἰς Κωνσταντινούπολιν ὡς διάδοχος τοῦ Πέτρου ἔχων «ὡς πρῶτος τήν εὐθύνην νά ἐπαγρυπνῇ ἐπί τῆς ἑνότητος ὅλων, να διασφαλίζῃ τήν συμφωνίαν τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν ἐν τῇ πιστότητι, ἐν τῇ ἅπαξ παραδοθείση τοῖς ἁγίοις πίστει ('Ἰουδ. 3)» (Επίσκεψις, ἔνθ. ἀνωτ. σελ. 9). Ὑπεστήριξε δηλαδή τό ἀλάθητον καί τό πρωτεῖον, ὑπάρχουν δέ πολλαί ἐνέργειαι καί δηλώσεις τοῦ πάπα ὑπέρ τῆς οὐνίας. Ὑπενθυμίζομεν τήν σύναψιν διπλωματικῶν σχέσεων Έλληνικῆς Κυβερνήσεως καί Βατικανοῦ, ἡ ὁποία ἐνῷ δικαιοῖ τόν παπισμόν ἀδικεῖ καί πλήττει τήν τροφόν καί Μητέρα τοῦ Ἔθνους Ορθόδοξον Ἐκκλησίαν. 

6.Τό "Αγιον Ὄρος ἐκφράζει ἐπίσης τήν ἀνησυχίαν του διά τήν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ διαλόγου. Εἰς τήν Ρωμαιοκαθολικήν ἀντιπροσωπείαν συμμετέχουν καί οὐνῖται, πρᾶγμα τό ὁποῖον εἶναι πρόκλησις διά τούς Ορθοδόξους. Η ᾿Ορθόδοξος εὐαισθησία καί ἀξιοπρέπεια ἐπιβάλλει ὅπως πάραυτα ἀντικατασταθοῦν οἱ οὐνίται ἀπό τῆς ἀντιπροσωπείας, οὐδείς δέ Ορθόδοξος διαθέτων ὀρθόδοξον φρόνημα πρέπει νά συμμετάσχῃ εἰς ἐπιτροπήν, εἰς τήν ὁποίαν μετέχουν οὐνῖται. Τό "Αγιον Ὄρος ώσαύτως ἀνησυχεῖ διότι ἡ Ορθόδοξος ἐκπροσώπησις εἶναι ὅλως ἀσθενής καί ἀνεπαρκής. Οἱ διαπρεπέστεροι Ορθόδοξοι Θεολόγοι δέν συμμετέχουν εἰς αὐτήν. 

Τό "Αγιον Ορος ἐπίσης δέν ἐκπροσωπεῖται, ἐνῷ εἴναι τό μόνον Ορθόδοξον μοναστικόν κέντρον, τό ὁποῖον διατηρεῖ τήν Ορθόδοξον Πίστιν καί Πατερικήν Θεολογίαν μακράν τῶν ἐπιδράσεων τῆς ἐκκοσμικεύσεως καί τῆς σχολαστικῆς δυτικῆς Θεολογίας. 

7.Οὐδεμία ἀπό Ορθοδόξου πλευρᾶς δικαιολογεῖται αἰσιοδοξία διά τόν διάλογον καί δι' αὐτό οὐδεμία σπουδή πρέπει νά ἐπιδεικνεύεται δι' αὐτόν. Οἱ Ρωμαιοκαθολικοί ἐπείγονται διά τόν διάλογον ἐλπίζοντες ἐκ τῆς προσαρτήσεως εἰς αὐτούς τῆς Ορθοδοξίας νά ἐνισχυθοῦν ἀντιμετωπίζοντες, ὡς γνωστόν, ἰσχυρότατον ἐσωτερικόν κλονισμόν καί κρίσιν. Τούς ἀνησυχεῖ ἐπίσης ὁ αὐξάνων ἀριθμός προσελεύσεως πρώην Ρωμαιοκαθολικῶν εἰς τήν Ορθοδοξίαν.

Ἡ Ορθοδοξία ὅμως οὐδένα λόγον ἔχει νά ἐπείγεται πρός διάλογον ἐφ' ὅσον οἱ παπικοί μένουν τόσον σκληροί καί ἀμετακίνητοι εἰς τό ἀλάθητον, τό πρωτεῖον, τήν οὐνίαν καί τάς λοιπάς κακοδοξίας των. 

Ἡ ὑπ' αὐτάς τάς συνθήκας ἐπίσπευσις τοῦ διαλόγου ἰσοδυναμεῖ μέ πνευματικήν αὐτοκτονίαν τῆς Ορθοδοξίας. 

Ἐκ πολλῶν ἐνδείξεων δίδεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι οἱ Ρωμαιοκαθολικοί προετοιμάζουν μίαν ἕνωσιν οὐνιτικοῦ τύπου. "Αραγε οἱ Ορθόδοξοι, οἱ ὁποῖοι σπεύδουν εἰς τόν διάλογον ἔχουν ἀντιληφθῆ τοῦτο; 

Τό "Αγιον "Ορος διακηρύσσει ὅτι δέν πρόκειται νά δεχθῇ τετελεσμένα γεγονότα, χάριτι δέ Θεοῦ θά μείνῃ πιστόν, ὡς καί ὁ ᾿Ορθόδοξος τοῦ Κυρίου λαός, εἰς τήν Πίστιν τῶν ῾Αγίων ᾿Αποστόλων καί τῶν ῾Αγίων Πατέρων, ἐξ ἀγάπης καί πρός τούς ἑτεροδόξους, οἱ ὁποῖοι οὐσιαστικῶς βοηθοῦν- ται ὅταν οἱ Ορθόδοξοι διά συνεποῦς Ορθοδόξου στάσεως τούς ὑποδεικνύουν τό μέγεθος τῆς πνευματικῆς ἀσθε- νείας των καί τόν τρόπον τῆς θεραπείας αὐτῶν. 

Αἱ ἀποτυχοῦσαι ἀπόπειραι τοῦ παρελθόντος δι' ἕνωσιν πρέπει νά μᾶς διδάξουν ὅτι διά μίαν μόνιμον καί κατά τό θέλημα τοῦ Θεοῦ ἕνωσιν ἐν τῇ ᾿Αληθείᾳ τῆς Ἐκκλησίας προϋποτίθεται διάφορος προετοιμασία καί ὁδός ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἠκολουθήθησαν εἰς τό παρελθόν καί φαίνεται νά ἀκολουθῶνται σήμερον. 

"Απαντες οἱ ἐν τῇ Ἐκτάκτῳ Διπλῇ Ἱερᾷ Συνάξει ᾿Αντιπρόσωποι καί Προϊστάμενοι τῶν εἴκοσι Ἱερῶν καί Εὐαγῶν Μονῶν τοῦ ῾Αγίου Ορους "Αθω.