μικρό ωρολόγιο: Το αποστολικό ήθος και η νηπιότητα της Καρδιάς

Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

Το αποστολικό ήθος και η νηπιότητα της Καρδιάς

Τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
ι΄ 16 - 21

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία

του π. Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, στα πλαίσια της ερμηνείας που έγινε στο κήρυγμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου του 2009

Το ηχητικό απόσπασμα από την ομιλία - εδώ

Η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε πριν από λίγο αναγιγνώσκεται τιμητικώς πως για την γιορτή του Αγίου και Αποστόλου Ευαγγελιστού Λουκά που γιορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. Πράγμα που σημαίνει ότι περιγράφει το ήθος το αποστολικό. Αλλά πρέπει να υπενθυμίσω – και έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις ερμηνευτικές δυνατότητες και προοπτικές αυτής της περικοπής – ότι την ίδια περικοπή διαβάζουμε στην εορτή των Αγίων Αρχαγγέλων. Αυτό υπάρχει σαν μια σπουδαία δυνατότητα κατανοήσεως και συσχετίσεως του αποστολικού ήθους με το ήθος των Αγγέλων.

Και έτσι θα καταλάβουμε την περικοπή. Είναι οι Άγγελοι είναι ουράνιες δυνάμεις που διακονούν και λειτουργούν τον Θεό. Τον διακονούν στέλνοντας σε εμάς τα μηνύματά Του και ταυτόχρονα Τον λειτουργούν. Πράγμα που σημαίνει ότι ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς το ίδιο πράγμα κάνουν ακριβώς: γίνονται η φωνή του Θεού και υπηρετούν τον Θεό. Και φυσικά η προοπτική του κειμένου που ανοίγεται μπροστά μας ανοίγει αυτόν το δρόμο που είναι το ήθος το αγγελικό και το αποστολικό στη ζωή του καθενός μας. Ακριβώς αυτό να δούμε γιατί η επέκταση πια του ήθους του αγγελικού και του αποστολικού στη ζωή του καθενός μας μας αφορά και μας ενδιαφέρει πάρα πολύ, γιατί και εμείς κατά αυτόν τον τρόπο πρέπει να λειτουργήσουμε.

Τι λέει ο Χριστός μας τώρα, ομιλώντας στους μαθητές Του; Ξεκινάει με μια φράση που δηλώνει την ενότητα που έχει μαζί τους και την ενότητα που έχει με τον Πατέρα Του. Λέει, όποιος ακούει εσάς, που εσείς τι ομιλείτε και λέτε; λέτε το λόγο μου, εμένα ακούει. Και όποιος δεν ακούει εμένα, δεν ακούει τον Πατέρα μου. Βλέπετε υπάρχει μια άμεση σχέση ενότητας. Ενότητας και υπακοής των Μαθητών (:«ακούω», «υπακούω») και ταυτόχρονα ενότητας και υπακοής του Υιού προς τον Πατέρα. Δηλαδή τα πάντα, όλα, ανάγονται μέσα στη ζωή της Αγίας Τριάδας. Εκεί υπάρχει ενότητα, υπάρχει αγάπη και, αφού υπάρχει αυτό εκεί, έτσι είναι ο Θεός. Αυτό ο Θεός το δίνει σε εμάς σαν δώρο και αποκτούμε με Εκείνον και όλοι μας αυτήν την ενότητα την Τριαδική. Υπάρχει αγάπη και ενότητα. Μέσα από αυτή την αγάπη και την ενότητα πια μπορούμε να λειτουργήσουμε το πρώτο βήμα το αποστολικό.

Και για να μπορέσεις να έχεις αυτή την ενότητα και την αγάπη πρέπει να ξεπεράσεις τα πάθη σου. Άρα δίνεις μια μάχη με τα πάθη σου. Και στέλνει ο Χριστός Αποστόλους Του, και εμάς όλους, για να μπορούμε να εκφράσουμε στη ζωή του κόσμου τη φωνή Του και το ήθος Του και το ό,τι είναι Εκείνος. Και αυτή είναι οφειλή μας μας και το καθήκον μας: όπως στέλνει τους Μαθητές Του και στέλνει και εμάς. Και πάνε οι Μαθητές Του και χαίρονται όταν βλέπουνε που τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς.

Και πάνε χαρούμενοι και λένε στον Χριστό: Ξέρεις, τα πνεύματα υποτάσσονται σε εμάς. Πολύ μεγάλη ιστορία. Σάμπως και έκαναν κάτι ιδιαίτερο οι Μαθητές; Απλώς αγάπησαν τον Χριστό και ακολούθησαν τις πρώτες διδαχές Του. Γιατί τα πνεύματα υποτάσσονται σε αυτούς; Και ο Χριστός απαντάει: Μη χαίρεστε για αυτό, λέει. Για αυτό να μη χαίρεστε. Να χαίρεστε γιατί τα ονόματά σας γράφτηκαν στον ουρανό. Νίκησαν τα δαιμόνια και τα δαιμόνια σε αυτούς υποτάσσονται, γιατί πρώτα νίκησαν τα πάθη τους. Και επειδή νίκησαν τα πάθη τους απέκτησαν ήθος χριστοειδές και θεοειδές πάνω στον κόσμο. Είναι σαν τον Θεό.

Και επειδή η αγάπη νικάει οτιδήποτε και επειδή ακριβώς και η κόλαση του διαβόλου είναι η παρουσία της αγάπης του Θεού, αυτή ακριβώς η νίκη πάνω στα πάθη τούς κάνει να νικήσουν και τα δαιμόνια! Δεν είναι ανεξάρτητο διακόνημα και ανεξάρτητο επίτευγμα να κάνουν αυτό το πράγμα. Όποιος στρέφεται στον Χριστό, όποιος αγαπάει, είναι Αγάπη, όποιος γίνεται σαν τον Χριστό, σαν την Αγία Τριάδα και έχει ενότητα, νικάει οτιδήποτε κακό. Δεν είναι μια ιδιαίτερη πάλη και μια αγωνία. Γι’ αυτό να χαίρεστε λοιπόν! Γιατί νικήσατε τα πάθη σας και, μέσα από τη νίκη των παθών, γράφονται τα ονόματα σας στον ουρανό.

Και φυσικά προσθέτει ο Χριστός μετά λέγοντας – στους Μαθητές Του το λέει, αλλά με το δικό Του τρόπο στρεφόμενος στον Πατέρα του – για να προσδιορίσει οριστικά αυτό το ήθος το αποστολικό, το οποίο περνάει στο πρόσωπό μας και στη ζωή μας. Κάνει μια σύντομη προσευχή στο τέλος και λέει: Σ’ ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί αυτά δεν τα έμαθες και δεν τα έδειξες στους σοφούς και τους συνετούς του κόσμου αυτού, δηλαδή αυτούς που είναι εγωιστές, και προσπαθούν τον κόσμο να τον κυβερνήσουνε όχι με την ενότητα, όχι με την αγάπη, όχι με το ήθος το τριαδολογικό, αλλά πάνε να νικήσουνε τα δαιμόνια με τα δαιμόνια, όντες δαίμονες. Και λέει: Ευχαριστώ, Πατέρα μου, γιατί σε αυτούς τους συνετούς και τους φρονίμους – δηλαδή τους εγωιστές του κόσμου – δεν τους τα έδειξες αυτά τα πράγματα. Και σε ποιους τα έδειξες; Στα νήπια, δηλαδή στους ταπεινούς. Και μας καλεί σε μια «νηπιότητα», σε μια κάθαρση στον παθών, μια αλλαγή της νοοτροπίας της ζωής μας. Όπου το κάθε τι δαιμονιώδες, το οποίο δεν εκφράζει αγάπη και ενότητα, καταλύει τον κόσμο και τον διαλύει. Και τότε γινόμαστε νήπιοι. Και τότε προσομοιάζουμε, κατά Χάριν, στην αγάπη του Θεού. Και τότε προσομοιάζουμε και στις Ουράνιες Δυνάμεις και στους Αποστόλους και στον σήμερα τιμώμενο Απόστολο.

Άρα το κείμενο που ακούσαμε είναι συγκλονιστικό, γιατί αφορά τον βηματισμό της ζωής μας. Και όχι μόνο αυτό· δεν είναι απλώς το ήθος του τι κάνουμε εμείς, είναι το τι αφήνουμε στα γύρω μας. Το τι πατήματα, το τι ίχνη αφήνουμε στο περιβάλλον μας. Μπαίνει ένα ήθος αποστολικό, αγαπητικό, ενότητας, νίκης κατά των δαιμόνων (που σημαίνει νίκη κατά των παθών); Ή μπαίνουμε στον κόσμο, ως δήθεν έξυπνοι και συνετοί και φρόνιμοι, για να κερδίσουμε με τα δικά μας επιτεύγματα και τον εγωισμό μας τον κόσμο; Και εδώ όλα καταλύονται και εδώ ο Χριστός καλεί όλους μας σε μια «νηπιότητα».

Τιμούμε λοιπόν σήμερα τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά. Ταυτόχρονα έμμεσα τιμήσαμε τους Αγγέλους. Ταυτόχρονα, έμμεσα και άμεσα, τιμούμε όλους εκείνους οι οποίοι απέκτησαν αυτή την «νηπιότητα» και ταυτόχρονα ανοίγουμε μια άλλη προοπτική στον κόσμο. Την προοπτική που η φωνή μας να γίνει η φωνή του Θεού. Τα πατήματά μας να γίνουν πατήματα του Θεού πάνω στον κόσμο. Και η παρουσία μας να γίνει η παρουσία Αποστόλου.