Arı, Ateş Suretinde ve Işık Taşıyan Temiz, ateş biçimli ve ışık taşıyan

 

 Arı, Ateş Suretinde ve Işık Taşıyan

Temiz, ateş biçimli ve ışık taşıyan

Tanrı sevgisini binbir türlü yolla, çeşitli biçimlerde ve farklı şekillerde gösterir. Bütün yarattıkları aracılığıyla, hatta Mesih’in bize söylediği gibi, küçücük bir zambak çiçeği aracılığıyla bile sevgisini ortaya koyar. Dolayısıyla Tanrı, bize iletmek istediği mesajı ifade etmek için yarattığı her şeyi değerlendirir. Bunu göksel güçler ve Melekler aracılığıyla da yapar.

İşte bu nedenle Kilisemiz, onların suretlerini önümüze koyduğunda ve bugün olduğu gibi onları yortularla andığında, bunu hem ruhsal iyileşmemize vesile olmak, hem öğretmek hem de bizi daha yüksek bir ruhsal anlayışa yükseltmek amacıyla yapar.

Bugün kutladığımız bu yortu da, bütün diğer yortular gibi, Tanrı sevgisinden hayatımıza ve yüreğimize birtakım mesajlar taşımaktadır.

Öyleyse göksel güçler ve Melekler hayatımıza ne anlatıyorlar? Bugün İlâhî Litürji sırasında önümüze getirilen bu yortunun bize sunacağı ruhsal şifa nedir?

Biraz önce dinlediğimiz Aziz Pavlus’un Mektubu’ndan başlamak istiyorum. Pavlus burada bir kesinlikten, Tanrı’nın değişmeyen ve dönüşmeyen varlığından kaynaklanan sarsılmaz bir güvenden söz ediyor. Melekler de işte bu gerçeği yaşamaktadırlar. Onların söyledikleri şey, gerçekten öyledir ve söyledikleri mutlaka gerçekleşecektir.

Bu mesajı ilettikleri zaman, kendilerinde de aynı kesinliği ve kararlılığı taşırlar: Her şeyin böyle olduğuna dair sarsılmaz bir güven içindedirler.

Eğer biz de bu güvene sahip olabilir ve bunu hayatımızda gerçekleştirebilirsek, gerçekten yaratılışın kralları hâline geliriz. Böylece her türlü iç çalkantıdan ve birbirine zıt düşünce ve hareketlerden kurtuluruz.

Melekler bu sarsılmaz güvene nasıl ulaşmışlardır?

Kilise Babalarının düşüncesine ve Kilisemizin Meleklerin şahsiyetlerinden söz eden ilâhilerine biraz yaklaşalım. Seher Vakti Ibadetinde (Orthros) okunan Kanon’da bile yer alan bazı özelliklerine kulak verin.

Meleklerin «arınmış zihinler» (καθαροὶ νόες) oldukları söylenir. «Arı» ya da «temiz» kelimesini anlıyorum; fakat içinde sadeliği de barındıran bu arınmışlık nasıl kazanılır?

Sade olan her şey arıdır. Bölünmüş değildir, kendi içinde bir çatışma taşımaz, başka bir şeyle çelişki içinde değildir.

İşte Melekler bu arınmışlığa sahiptirler. Dikkat edin, burada söz konusu edilen şey aslında bizim hayatımızla da ilgilidir. Çünkü onların içinde hiçbir bölünmüşlük yoktur. Bunun anlamı şudur: Ne olursa olsun, ne yaşanırsa yaşansın —ki pek çok şey yaşanır ve başımıza pek çok şey gelir— Tanrı’nın sevgisini sarsacak, sorgulamaya açacak herhangi bir iç çalkantının oluşmasına izin vermezler.

İşte bu, ilahî sadelik ve ilahî arınmışlıktır.

Göksel güçler bu arınmışlığa sahiptirler. Biz ise bu konuda eksik kalıyoruz. Bu arınmışlığa sahip olmadığımızda, dünyanın çalkantılı hâlinin içine düşüyor, onun huzursuzluğunu kendi üzerimize alıyor ve içimizde bölünmüş bir hâle geliyoruz.

Böylece sahip olduğumuz bütün arınmışlığı kaybediyoruz. Artık hayatımızdaki olaylar üzerinde sağlıklı biçimde düşünemez, onları gerektiği gibi değerlendiremez hâle geliyoruz. Sonuçta hayatımızın en önemli meselelerinde ciddi hatalar yapıyoruz.

İşte bize o sarsılmaz güveni veren arınmışlık budur: Ne olursa olsun, her şeyin üzerinde Mesih vardır; O ne söylediyse gerçekleşecektir ve mutlaka O’nun dediği gibi olacaktır.

Melekler «Işık Taşıyan»dır (Φωτοφόροι)

Kilisemizin ilâhilerinde Melekler «ışık taşıyan» (φotoforoi) olarak nitelendirilirler. Onların ışık taşıdıklarını elbette anlıyoruz. Üzerlerinde ışık taşırlar. Peki, bunun anlamı nedir?

Bu kavramın derinliğine dikkat edin: Meleklerin önem verdikleri tek şey, ışığa bürünmektir. Başka bir ifadeyle, sahip oldukları en değerli varlık ışıktır. Onlar bununla ilgilenir ve bütün varlıklarında bu ışığı taşırlar. Bu ışık yalnızca Tanrı tarafından verilir. Bunun anlamı şudur: Onlar ışıktan başka hiçbir şeye sahip olmayı önemsemezler. Bütün yaşamlarını bu ışığa nasıl kavuşacaklarına yöneltirler.

Tanrı ışığın kendisi olduğuna göre, O’na yönelirler ve bu yönelişleri sayesinde kendiliğinden ışık taşıyan varlıklar hâline gelirler. Çünkü yönlerini O’na çevirmişlerdir. Yani herhangi bir şeye sahip olmayı, başka bir şey elde etmeyi dert edinmezler; tek istedikleri ışıktır.  Tanrı’ya yönelirler ve ışık taşıyan varlıklar olurlar. Bütün kaygıları ışıktır. Kendileri de bütünüyle ışık hâline gelirler! İşte bu nedenle onların varlığında karanlık yoktur. Varlıklarının, düşüncelerinin en gizli ve en derin köşelerinde bile karanlık bulunmaz. Zihinlerinde kargaşa meydana getiren, onları dağıtan, düşüncelerini tersine çeviren hiçbir şey yoktur.

Öyleyse Tanrı’ya yönelerek ışığa kavuşmayı hedeflemiyorsan, başka şeyler edinmeye yönelirsin. Ya da başka niteliklerle kendini ortaya koymaya çalışırsın. İşte o zaman, dikkat edin, mutlaka günahkâr bir nitelik taşıması gerekmeyen herhangi bir başka niteliği kendine hedef hâline getirmen, ışık taşıyan bir varlık olmayı hedeflemediğin sürece, zihnine, varlığına ve yüreğine gölgeler düşürür. Böylece zihin ve yürek kararmaya başlar. Dikkat edin, bu kararma başlangıçta mutlaka günahkâr şeylerden kaynaklanmaz. Günahkâr davranışlar ise bunun ardından gelecektir. Çünkü zihninde karanlık varsa, günah da peşinden gelecektir. İnsan başlangıçta günah olmayan şeylerden yola çıkar, fakat sonunda karanlığa dönüşür ve giderek günahın bütünüyle kendisini gösterdiği bir noktaya ulaşır. Çünkü tam da bu nedenle, insanın kaygısı, hedefi ve yönelişi, Tanrı’nın kendi yaşamında gerçekleştirmek istediği şeyin ne olduğu değildir.

Çoğu zaman itaatten söz ediyoruz ve itaatin ne kadar zor olduğunu söylüyoruz. Oysa mesele bunun zor ya da kolay olması değildir. Mesele, onu yaşayıp yaşamadığındır; yaşıyor musun, yoksa ölüyor musun? Karanlığa mı dönüşüyorsun, ışığa mı?

Melekler «Ateş Suretinde»dir (Πυρίμορφοι)

Bu sabah ilâhilerde Meleklerin «ateş suretinde» (pyrimorfoi) oldukları da söylendi. Peki, ateş suretinde olmak ne demektir?

Ateş, bir şeyi daima canlı ve sıcak tutar. Yiyeceğin sıcak kalmasını sağlar. Ateşin bulunduğu yerde enerji meydana gelir, hareket vardır. Ateşin yakınında bulunan her şey sürekli hareket hâlindedir. Hareket etmeyen ise ölür.

Melekler ateş suretindedirler; çünkü Tanrı’dan yaşamı aldıkları için, varlıklarında tükenmeyen bir canlılık taşırlar. Onların hareketi hiçbir zaman durmaz. İşte bu nedenle asla ölmezler. İşte bu nedenle gerçekleştirdikleri işin sürekliliğini hiçbir zaman kaybetmezler. Tanrı’nın iradesini yerine getirerek insanlara hizmet etmelerinin kesintisiz devam etmesi... İşte bu, bitmeyen bir süreklilik, dinamik bir harekettir.

Günümüz dünyası dinamik hareketlerden söz ediyor. Oysa dinamik hareketin içinde «sonsuzluk», yani kesintiye uğramamak denilen bir unsur vardır. İşte bu kesintisizlik, insanı bütünüyle ateşe dönüştürür. Çünkü bu ateş taşıyan yaşam anlayışıyla hareket edersin. Bu hareket hiçbir zaman durmaz. Biz ise duruyoruz; düşünüp taşınıyoruz, büyük işler yapabilmek için düşünme dönemlerine ya da kısa dinlenme aralarına ihtiyaç duyuyoruz. Bazen de yorulduğumuz için duruyoruz. İşte bu durum bizi dağıtır. Bizi yıpratır ve mahveder. Ateş suretinde olmak ise sürekli canlı kalmak, daima canlılığı üzerinde taşımak demektir. Bu canlılık, dünyaya öyle bir yaşam enerjisi getirir ki dünyanın bütün ölü unsurlarını mutlaka alt eder. Canlı olan her şey, çevresindekileri de peşinden sürükler. Bakın, güçlü bir insan çevresindeki her şeyi peşinden sürükler; hiçbir şey onun gücüne karşı koyamaz. Ateş taşıyan insan da her şeyi peşinden sürükler. Dolayısıyla onun dünya hayatındaki şeylere karşı, günaha karşı kazandığı zafer, günahın karşısında durup onu çözümlemeye çalışmasından, «Bu günah nedir, neden vardır ve ben onu nasıl yeneceğim?» diye düşünmesinden kaynaklanmaz. Hayır! O, bütünüyle dinamik bir harekettir; bütünüyle canlılıktır, bütünüyle ateştir. Ateşin karşısında hiçbir şey dayanamaz.

İnsan bu canlılığı kazandığında yaşama kavuşur. Artık bu yaşamın içine gelip de sana içsel bir ölüm ya da yıkım getirmesi mümkün değildir. Sen yaşamın kendisi olursun! Ruhsal hastalıkların çoğu, canlılığın bu şekilde durmasından, yaşamın kesintiye uğramasından kaynaklanmıyor mu? Olaylar karşısında yaşanan bir hayal kırıklığından, umutsuzluktan, insanın hayata karşı isteksiz ve kayıtsız hâle gelmesinden kaynaklanmıyor mu?

Sonuç: Arınmış, Ateş Suretinde ve Işık Taşıyan Bir Yaşam

İşte böylece Meleklerin bu üç özelliği karşımıza çıkıyor: Işık taşıyan, ateş suretinde ve arınmış olmaları... Elbette daha pek çok özellikleri var, fakat zamanımız bunların hepsinden söz etmeye yetmez. Bütün bu özellikler, bugünkü yortunun «nedenini» anlamamızın ve bu yortuya katılarak hangi ruhsal ufuklara yönelebileceğimizi görmemizin yolunu açıyor. Mesele yalnızca «Tanrı’nın göksel güçleri ve Melekleri de vardır» demekten ibaret değildir. Bu yortu, bizi böylesine nitelikli bir yaşam düzeyine katılmaya davet eden bir çağrıdır.

Ve dikkat edin, «Ama onlar Melek, biz ise insanız» demeyin. Tanrı onları bize gösterdi, bize tanıttı; çünkü tam da onların yaşam anlayışını bizim de benimsememizi istiyor. Bundan yararlanın; o zaman gerçekten yaratılışın kralları ve gerçekten özgür insanlar olacaksınız. Önünüzde, sevgiyle karşı duramayacağınız hiçbir şey kalmayacak ve hiçbir şeyden korkup ürkmeyeceksiniz. İşte o zaman gerçek anlamda yaşamı bulacaksınız. Çünkü yaşam dediğimiz şey tam da budur: Arınmış olmak, ateş suretinde olmak ve ışık taşımak.

 Peder Konstantinos Stratigopoulos